Voortoets Wet natuurbescherming

Vergelijkbare documenten
Projectkwaliteitsplan flora en fauna

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Routekaart Natura 2000-gebied en Nationaal Park Lauwersmeer 15 mei Inschrijving Bosschuur Staatsbosbeheer

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject

WETLAND TELLINGEN LEPELAARPLASSEN: 2013

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject (broedvogels)

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject

Werkgebied VWG-Zutphen Oppervlak: ha

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject

Birdwatching: hoofdstuk 1/3 evaluatie van de beheersmaatregelen

Big Days Groot-Amsterdam

Voorlopige verspreidingskaarten Atlasproject

BMP rapport. Gat van Pinte Bert van Broekhoven VWG De Steltkluut September 2014

Datum: Vrijdag 5 april Excursie: Oostvaardersplassen ochtendexcursie. Gidsen: Taco & Pim

Instandhoudingsdoelen Nederlandse Natura gebieden

Donderdag 19 mei 2016: Avondexcursie Oostvaardersplassen. Gids: Pim

BMP rapport Gat van Pinte 2012

De rustende grote meeuwen zijn deze keer niet op de parkeerplaats te vinden. Het ziet er heel verlaten uit.

Euro Birdwatch 2012 Jaarlijkse trekteldag

Weekendje Texel oktober 2016

Watervogels en kustbroedvogels tussen Breskens en Braakmanhaven

SOORTEN DIE GEBRUIKT ZIJN VOOR DE BEPALING VAN DE LIVING PLANET INDEX IN NOORD-HOLLAND

Vervolgens reden we via de Torenvalkweg naar de Oostvaardersplassen. We besloten van start te gaan met een wandeling over het Oostvaardersveld.

Datum: Woensdag 26 juni Excursie: Oostvaardersplassen. Gids: Pim

Broedvogel Monitoring Project. Bakelse Plassen inclusief golfbaan Stippelberg. voorjaar 2012

Bijlage Overzicht Natura 2000-gebieden 1

10 Wettelijke toetsingskaders natuur

Checklist van de vastgestelde vogelsoorten binnen Blokkersdijk

Wintertelling 2012/13 voor de Vogelatlas in Noord Holland Noord en Zuid

Op de afgesproken plek langs de Knardijk te Lelystad ontmoette ik Jacobien en Annelies omstreeks uur.

Datum: 13 mei Excursie: Brabantse Biesbosch. Gids: Pim

Datum: 13 april Excursie: Ochtendexcursie Oostvaardersplassen. Gids: Pim

Lepelaar vrij schaars klein aantal klein aantal

Voor die teller die in het broedseizoen boven de 100 soorten in zijn blok uitkomt is er een leuke verrassing (zie hieronder).

Datum: Vrijdag 14 juni Excursie: Middagexcursie Oostvaardersplassen. Gids: Pim

Required species Netherlands Number 1, 2 and 3 are required for pictures and sounds No numbers means not required

Datum: Zondag 30 juni Excursie: Oostvaardersplassen ochtendexcursie. Gids: Pim

Zondag 6 november 2016: Middagexcursie in de Oostvaardersplassen.

Datum: 13 april Excursie: Middagexcursie Brabantse Biesbosch. Gids: Pim

Required species Belgium Number 1, 2 and 3 are required for pictures and sounds No number means not required

Excursie: De Brabantse Biesbosch Vanaf Werkendam ( )

KNNV afdeling Hoorn/West-Friesland. Lutjebroekerweel

Nationale Databank Flora en Fauna Uitvoerportaal

Vogelmonitoring Midden-IJsselmonde N. Godijn

Plotseling was er grote paniek onder de aanwezige vogels, een fraaie Slechtvalk gaf act de presence.

Vogelexcursie Maasplassen

Diepholz, Duitsland Voorjaar met Kraanvogels! 9 t/m 11 maart 2018

Wet natuurbescherming ONTHEFFING BESCHERMDE SOORTEN

Vogeltrektelling 30 oktober 2016

Ontwikkelingen in de betekenis van het gebied Aersoltweerde voor vogels Monitoring in het kader van een tijdelijke compensatievoorziening

Nieuwsbrief Opvangcentrum voor Vogels en Wilde Dieren Oostende januari 2006

Soortenlijst vogels Vogel- en Florareis Armenië 29 april t/m 10 mei 2015 Kaukasus Plus Reizen pag. 1

Broedvogelinventarisatie. Wijchens Meer-west,Wijchen. Hans Hollander, 2008

Datum: Zondag 16 juni Excursie: Oostvaardersplassen middagexcursie. Gids: Pim

Inventarisatieverslag Territoriumkartering Broedvogels in Nationaal Natuurnetwerk De Hilver

Lauwersmeer excursie, mei Vogelwerkgroep IVN Zuidwest Veluwezoom

Transcriptie:

BK Ingenieurs B.V. Voortoets Wet natuurbescherming projectnummer 170730 Westervoortsedijk 73 Arnhem Postbus 264 1970 AG IJmuiden 088 321 25 60 info@bkingenieurs.nl www.bkingenieurs.nl BANK NL12ABNA0580551261 KVK 34082755 BTW NL801876497B01 Opdrachtgever: Namens De Klerk Waterbouw de heer W. Dert Postbus 21 4250 DA Werkendam Versienummer: 3.0 - definitief Plaats, datum: Arnhem, 31 augustus 2017 Auteur: ing. W. Lemstra Paraaf: Controle: ing. P. H. J. Maas Paraaf:

pagina 1 van 10 Inhoudsopgave pagina 1 Inleiding... 2 1.1 Algemeen... 2 1.2 Ligging plangebied... 2 1.3 Doel... 3 2 Gebiedsinformatie... 4 2.1 Algemene Beschrijving... 4 2.2 Instandhoudingsdoelen... 4 2.3 Aanwezigheid natuurwaarden in plangebieden... 6 3 Conclusie... 9 4 Literatuur- en websitelijst... 10

pagina 2 van 10 1 Inleiding 1.1 Algemeen is in het kader van kleinschalig ruimtelijke inrichting en ontwikkeling voornemens een bestaande steiger te slopen en een nieuwe steiger en een materiaalopslag te laten bouwen, door De Klerk Waterbouw (uitvoering door De Jonge Waterbouw uit 's-heer Abtskerke), op en nabij het terrein van Stichting Scoutcentrum Zeeland, aan Wulpenburgseweg 6 te Veere. Momenteel ligt er een drijvend ponton voor de bestaande steiger die functioneert als zwemplatform. De nieuwe steiger, met verlaagde hoek, zal dit drijvend ponton moeten vervangen. Voor de correcte uitvoering van deze werkzaamheden dient conform vigerende natuurwet- en regelgeving gehandeld te worden. Per ingang van 1 januari 2017 is de nieuwe Wet natuurbescherming van kracht. De Wet natuurbescherming vervangt de volgende drie wetten (die voor 1 januari 2017 golden): Natuurbeschermingswet 1998, Flora- en faunawet (soortenbescherming) en de Boswet. Soortenbescherming is onderdeel van de Wet natuurbescherming. In verband met de ligging nabij een wettelijk beschermd Natura 2000-gebieden (Veerse Meer), is voor de locatie inzicht gewenst in de (mogelijke) consequenties die de sloop- en bouwwerkzaamheden hebben op het Natura 2000-gebied Veerse Meer. Hierbij is vastgesteld of mogelijk sprake is van significante negatieve effecten op het beschermde natuurgebied. Hiertoe is voorliggend voortoets (beknopt) uitgevoerd om hier inzicht in te bieden. 1.2 Ligging plangebied Het plangebied is gelegen aan Wulpenburgseweg 6 te Veere (zie figuur 1). Deze voortoets richt zich op de werkzaamheden aan de bestaande steiger en de bouw van een nieuwe steiger en materiaalopslagplaats, gelegen op en langs het Veerse Meer (zie figuur 2). figuur 1: ligging plangebied

pagina 3 van 10 figuur 2: Wulpenburgseweg 6 te Veere (steiger + materiaalopslag) 1.3 Doel Het doel van de (beperkte) voortoets is inzicht te geven (te toetsen) of de geplande sloop- en bouwwerkzaamheden mogelijk leiden tot significante negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000- gebied Veerse Meer. De volgende conclusies zijn na uitvoering van de voortoets mogelijk: 1. Negatieve effecten zijn uitgesloten; verdere toetsing en beoordeling is niet noodzakelijk. 2. Negatieve effecten zijn niet uit te sluiten; er is echter geen sprake van aantasting op de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied. Mogelijk is een verslechteringstoets noodzakelijk. 3. Significante negatieve effecten zijn te verwachten en leiden tot significante aantasting van de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied. Er dient een passende beoordeling te worden uitgevoerd ten behoeve van detaillering.

pagina 4 van 10 2 Gebiedsinformatie Inleiding In het kader van Europese regelgeving zijn in Nederland gebieden aangewezen als Natura 2000. Natura 2000 is de overkoepelende naam voor gebieden die worden beschermd vanuit de Vogel- en Habitatrichtlijn. Volgens deze Europese richtlijn moeten lidstaten specifieke soorten en hun natuurlijke leefomgeving beschermen om de biodiversiteit te behouden. Voor ieder Natura 2000-gebied is een aanwijzingsbesluit vastgesteld. Hierin zijn onder andere de grenzen en instandhoudingsdoelstellingen beschreven. Het scoutcentrum grenst aan de westzijde direct aan het Natura 2000-gebied Veerse Meer. figuur 2: ligging Natura 2000-gebied Veerse Meer 2.1 Algemene Beschrijving Het Veerse Meer vormde tot 1961 een onderdeel van de Oosterschelde. Door de aanleg van de Veerse Dam heeft zich een brakwatermeer gevormd. Medio 2004 is er een doorlaat naar de Oosterschelde in gebruik genomen en wordt het meer weer wat zouter. In het meer liggen zandbanken en eilandjes, zoals de Haringvreter. Het eilandje Haringvreter is ontstaan na de afsluiting van het Veerse Meer. De plaat viel droog en er werd bos geplant. Op de Haringvreter zijn bijzondere soorten zoals de moeraswespenorchis, het geelhartje, de rietorchis en de zeegroene zegge aanwezig. Het Veerse Meer vormt de zuidgrens van het verspreidingsareaal van de noordse woelmuis. Het Veerse Meer is van groot belang voor overwinterende vogels. Voor visetende watervogels, als de fuut, kleine zilverreiger, brilduiker, middelste zaagbek en dodaars vormt het meer het belangrijkste overwinteringsgebied van het land. Als broedgebied is het Veerse Meer van belang voor de lepelaar, aalscholver en kleine mantelmeeuw. Tenslotte vormt het gebied een geschikt overtijgebied voor onder andere de rosse grutto, bonte strandloper, kanoet en zilverplevier. 2.2 Instandhoudingsdoelen Algemeen Voor het Natura 2000-gebied zijn algemene instandhoudingsdoelstellingen vastgesteld: Behoud van de bijdrage van het Natura 2000-gebied aan de biologische diversiteit en aan de gunstige staat van instandhouding van natuurlijke habitat en soorten binnen de Europese Unie. Behoud van de bijdrage van het Natura 2000-gebied aan de ecologische samenhang van het Natura 2000- netwerk zowel binnen Nederland als binnen de Europese Unie. Behoud en waar nodig herstel van de ruimtelijke samenhang met de omgeving ten behoeve van de duurzame instandhouding van de in Nederland voorkomende natuurlijke habitattypen en soorten.

pagina 5 van 10 Behoud en waar nodig herstel van de natuurlijke kenmerken en van de samenhang van de ecologische structuur en functies van het gehele gebied voor alle habitattypen en soorten waarvoor instandhoudingsdoelstellingen zijn geformuleerd. Behoud of herstel van gebiedsspecifieke ecologische vereisten voor de duurzame instandhouding van de habitattypen en soorten waarvoor instandhoudingsdoelstellingen zijn geformuleerd. Specifiek Voor alle Natura 2000-gebieden in Nederland zijn specifieke instandhoudingsdoelstellingen opgesteld. Hierbij gaat het om gerichte doelstelling voor habitattypen of soorten van de Habitatrichtlijn en/of soorten van de Vogelrichtlijn waarvoor het gebied van bijzondere waarde is. Om de instandhouding van deze natuurwaarden te kunnen waarborgen, dient voor alle Natura 2000-gebieden een beheerplan opgesteld te worden. Een beheerplan wordt opgesteld door de Gedeputeerde Staten van de provincie waarin een aangewezen Natura 2000-gebied gelegen is. Hierin vindt de vertaalslag op gebiedsniveau plaats, worden effecten van bestaand gebruik in beeld gebracht en wordt een toetsingskader geboden voor ruimtelijke ontwikkelingen. De inhoud van een beheerplan kan ook zijn opgenomen in een ander provinciaal plan of programma. In tabel 1 wordt een overzicht weergegeven van de instandhoudingsdoelstellingen (soort- of habitattype gebonden) van het Natura 2000-gebied Veerse Meer. Per soort en habitattype wordt een oordeel gegeven over de landelijk staat van instandhouding. Op grond van de staat van instandhouding en het relatief belang van soorten en habitattypen zijn de belangrijkste verbeteropgaven en doelen op landelijk niveau vastgesteld. De gebiedsdoelen worden geformuleerd in termen van behoud, verbetering van de kwaliteit en uitbreiding verspreiding. Complementaire doelen zijn niet beschreven in de onderstaande tabel. In het beheerplan zijn de instandhoudingsdoelen verder gekwantificeerd en gemotiveerd. tabel 1: instandhoudingsdoelen Natura 2000-gebied Veerse Meer Habitattypen en soorten ( + code) Noordse Woelmuis (H1340) Vogelrichtlijn en soorten ( + code) Aalscholver (broedvogel, A017) Lepelaar (broedvogel, A034) Kleine mantelmeeuw (broedvogel, A183) Dodaars (niet broedvogel, A004) Fuut (niet broedvogel, A005) Aalscholver (niet broedvogel, A017) Kleine zilverreiger (niet broedvogel, A026) Lepelaar (niet broedvogel, A034) Kleine zwaan (niet broedvogel, A037) Kolgans (niet broedvogel, A041) Brandgans (niet broedvogel, A045) Rotgans (niet broedvogel, A046) Smient (niet broedvogel, A050) Krakeend (niet broedvogel, A051) Wilde eend (niet broedvogel, A053) Pijlstaart (niet broedvogel, A054) Slobeend (niet broedvogel, A056) Kuifeend (niet broedvogel, A061) Brilduiker (niet broedvogel, A067) Middelste zaagbek (niet broedvogel, A069) Meerkoet (niet broedvogel, A125) Kluut (niet broedvogel, A132) Goudplevier (niet broedvogel, A140) Instandhoudingsdoelen Instandhoudingsdoelen

pagina 6 van 10 2.3 Aanwezigheid natuurwaarden in plangebieden Op basis van waarnemingen uit de NDFF en de website waarnemingen.nl is beoordeeld in hoeverre dit plangebied van waarde is op de voornoemde instandhoudingsdoelen van het Natura 2000-gebied. Scoutcentrum Natura 2000-gebied Veerse Meer Op de locatie worden de volgende werkzaamheden gedurende drie weken vanaf het land en het water uitgevoerd: slopen bestaande steiger; bouwen nieuwe steiger; bouwen materiaalopslag. Soorten en effecten Tussen de grassen en langs de bosrand op het eiland Haringvreters, ongeveer 580 meter vanaf de werklocatie gelegen, zijn de rode lijstsoorten kamgras (gevoelig), rode ogentroost (gevoelig), stijve ogentroost (gevoelig), dunstaart (kwetsbaar), geelhartje (kwetsbaar), gewoon kweldergras (kwetsbaar), melkkruid (kwetsbaar), zeerus (kwetsbaar) en de volgens de voormalige Flora- en Faunawet (tabel II) beschermde soort, tongvaren waargenomen. Tussen de grassen, ten noorden van de werklocatie langs het fietspad en ten zuiden van de werklocatie nabij het buitencentrum Veere, is de volgens de voormalige Flora- en Faunawet (tabel II) beschermde soort de rietorchis en de rode lijstsoorten gewoon kweldergras (kwetsbaar), geelhartje (kwetsbaar), melkkruid (kwetsbaar) en kamgras (gevoelig) waargenomen. Daarnaast zijn binnen het plangebied de beschermde, volgens onderdeel A van de Wet natuurbescherming, damhert en konijn en de rode lijstsoort bruin blauwtje (gevoelig) waargenomen. In het water ten noorden van de bestaande steiger zijn de, volgens de voormalige Flora- en Faunawet (tabel II) beschermde soorten, botervis, gevlekte lipvis, groene zeedonderpad, koornaarvis, paling, vorskwab (bedreigd), zwarte grondel en de rode lijssoorten wijting (gevoelig) en puitaal (kwetsbaar). De volgende vogelsoorten zijn waargenomen: tabel 2: waargenomen vogels in relatie tot instandhoudingsdoelen Veerse Meer Nederlandse naam Opgenomen als (niet)- broedvogel Nb-wet Wet Natuurbescherming Nederlandse naam Opgenomen als (niet)- broedvogel Nb-wet Wet Natuurbescherming Aalscholver Ja, broedvogel en niet-broedvogel Vogel- en habitatrichtlijn Bergeend - Vogel- en habitatrichtlijn Blauwe Kiekendief - Vogel- en habitatrichtlijn Kokmeeuw - Vogelrichtlijn Kolgans Vogelrichtlijn Koolmees - Vogel- en habitatrichtlijn Blauwe Reiger - Vogelrichtlijn Krakeend Vogelrichtlijn Bonte Strandloper - Vogel- en habitatrichtlijn Boomkruiper - Vogel- en habitatrichtlijn Bosrietzanger - Vogel- en habitatrichtlijn Braamsluiper - Vogel- en habitatrichtlijn Brandgans Brilduiker Vogel- en habitatrichtlijn Buizerd - Vogel- en habitatrichtlijn Dodaars Kuifduiker - Vogel- en habitatrichtlijn Kuifeend Vogelrichtlijn Meerkoet Vogelrichtlijn Merel - Vogelrichtlijn Middelste Zaagbek Vogelrichtlijn Vogelrichtlijn Nachtegaal - Vogel- en habitatrichtlijn Nijlgans - Vogelrichtlijn Vogelrichtlijn Putter - Vogel- en habitatrichtlijn Ekster - Vogelrichtlijn Scholekster - Vogelrichtlijn

pagina 7 van 10 Fazant - Vogelrichtlijn Spreeuw - Vogelrichtlijn Fitis - Vogel- en habitatrichtlijn Fuut Staartmees - Vogelrichtlijn Vogelrichtlijn Steenloper - Vogel- en habitatrichtlijn Gaai - Vogelrichtlijn Tjiftjaf - Vogel- en habitatrichtlijn Geoorde Fuut - Vogel- en habitatrichtlijn Toendrarietgans - Vogelrichtlijn Gierzwaluw - Vogelrichtlijn Torenvalk - Vogel- en habitatrichtlijn Goudhaan - Vogel- en habitatrichtlijn Goudplevier Tuinfluiter - Vogel- en habitatrichtlijn Vogelrichtlijn Tureluur - Vogelrichtlijn Goudvink - Vogelrichtlijn Veldleeuwerik - Vogelrichtlijn Grasmus - Vogel- en habitatrichtlijn Vink - Vogelrichtlijn Grauwe Gans - Vogelrichtlijn Visdief - Vogel- en habitatrichtlijn Groene Specht - Vogel- en habitatrichtlijn Groenling - Vogel- en habitatrichtlijn Waterral - Vogelrichtlijn Watersnip - Vogelrichtlijn Groenpootruiter - Vogelrichtlijn Wielewaal - Vogel- en habitatrichtlijn Grote Bonte Specht Grote Canadese gans - Vogel- en habitatrichtlijn Wilde Eend Vogelrichtlijn - Vogelrichtlijn Winterkoning - Vogel- en habitatrichtlijn Grote Lijster - Vogelrichtlijn Wintertaling - Vogelrichtlijn Grote Mantelmeeuw - Vogelrichtlijn Witte Kwikstaart - Vogel- en habitatrichtlijn Grote Zaagbek - Vogelrichtlijn Wulp - Vogelrichtlijn Havik - Vogel- en habitatrichtlijn Heggenmus - Vogel- en habitatrichtlijn IJsvogel - Vogel- en habitatrichtlijn Zanglijster - Vogelrichtlijn Zeearend - Vogel- en habitatrichtlijn (Bern II en Bon I) Zilvermeeuw - Vogelrichtlijn Kauw - Vogelrichtlijn Zomertortel - Vogelrichtlijn Kleine Zilverreiger Vogel- en habitatrichtlijn Zwarte Kraai - Vogelrichtlijn Knobbelzwaan - Vogelrichtlijn Zwarte Zwaan - Vogelrichtlijn Koekoek - Vogelrichtlijn Zwartkop - Vogel- en habitatrichtlijn Natura 2000-gebieden Veerse Meer Binnen het plangebied is de aalscholver waargenomen. Het plangebied is niet geschikt als broedgebied voor deze vogel, mogelijk geschikt als foerageergebied. De aalscholver broedt vaak in kolonies in moerasbossen, aan de kust, kwelders en op eilanden. De geplande werkzaamheden leiden niet tot oppervlakteverlies of versnippering van het Natura 2000-gebied. Verontreiniging via water of lucht valt uit te sluiten. Contact met het water is aan de orde bij slopen en bouwen van de steiger. Verwacht wordt dat de opdrachtgever handelt conform de vigerende wet- en regelgeving ter bescherming van de grond en water.

pagina 8 van 10 De aalscholver, fuut en kuifeend, gevoelig voor optische verstoring, en de brandgans, goudplevier, krakeend en kleine zilverreiger, gevoelig tot zeer gevoelig voor mechanische effecten, kunnen hierdoor tijdelijk hinder ondervinden. De soorten hebben voldoende uitwijkmogelijkheden. Het broedseizoen, van de aalscholver, loopt globaal van half februari tot augustus. De werkzaamheden zijn tijdelijk van aard en worden hoofdzakelijk overdag op werkdagen uitgevoerd. Hiermee is geen sprake van significant negatieve effecten. Op en nabij het plangebied is geen waarneming bekend van de habitatrichtlijnsoort de Noordse woelmuis. Uit eerdere onderzoeken bleek dat de Noordse woelmuispopulatie, ten zuiden van de Oosterschelde, op het eiland Haringvreter zijn waargenomen. Vanwege de afstand (circa 580 meter) tot het eiland en de kleinschalige werkzaamheden is verstoring op de aanwezige soorten op voorhand uit te sluiten.

pagina 9 van 10 3 Conclusie Significante negatieve effecten op de aanwezige soorten en het natura-2000 gebied zijn uitgesloten en verdere toetsing en beoordeling worden niet noodzakelijk geacht. Te allen tijde wordt uitgegaan dat de opdrachtgever handelt conform de vigerende wet- en regelgeving ter bescherming van de grond en het water. Natura 2000-gebied Veerse Meer In het objectgebied zijn verschillende soorten vaatplanten, zoogdieren, vissen en vogelsoorten waargenomen. Binnen het plangebied is de aalscholver waargenomen. Het plangebied is niet geschikt als broedgebied voor deze vogel, mogelijk geschikt als foerageergebied. De geplande werkzaamheden leiden niet tot oppervlakteverlies, versnippering of vervuiling van dit Natura 2000-gebied. Enkele soorten kunnen mogelijk tijdelijke hinder ondervinden vanwege trillingen, geluid, optische verstoring of andere mechanische effecten. Doordat deze soorten voldoende uitwijkmogelijkheden hebben en de werkzaamheden maar van tijdelijk aard zijn, is geen sprake van significant negatieve effecten.

pagina 10 van 10 4 Literatuur- en websitelijst Internet http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000 http://geodata.rivm.nl/gcn http://www.zeeland.nl http://www.waarneming.nl http://www.regelink.net Toegang tot NDFF verkregen op verzoek van de heer P. Meininger van Rijkswaterstaat