Deel L: Vingerafdrukken De volgende proeven behoren allemaal tot 1 soort onderzoek: het identificeren van vingerafdrukken. In principe werkt elke proef hetzelfde: we maken de vingerafdrukken van de daders zichtbaar met behulp van verschillende middelen. Hierna moeten we de vingerafdrukken van verdachten nemen op een vingerafdrukkaart waarna we de vingerafdrukken van de dader en de verdachten kunnen vergelijken (zie proef 1.1). Op het einde van de proeven omtrent vingerafdrukken vind je de lijst met verdachten. Opdracht 47 Vingerafdrukken opsporen met ninhydrine 1. Onderzoeksvraag Hoe vinden we de vingerafdrukken van de moordenaar van Prins Carnaval? 2. Voorbereiding a. Begrippen als achtergrond voor experiment Poreuze materialen: Materialen die kleine openingen bevatten zoals papier of een lap stof. b. Materiaal + stoffen Waslijn, Wasknijpers, oven of haardroger, verstuiver, allerlei voorwerpen (papier, zakdoekje, kleding, boek, glas, plastic ) c. Bereiding oplossingen Ninhydrine-oplossing Weeg 0,5g vaste ninhydrine af op een weegschaal. Voeg deze hoeveelheid toe aan 100 ml ethanol. Roer met een roerstaaf totdat al de vaste stof is opgelost. Doe de oplossing in de verstuiver. d. Opstelling (foto)
e. Veiligheid i. Etiketten Ninhydrine Waarschuwing CAS 485-47-2 H 315-319 P 302+352-305+351+338 WGK 2 Mijn instelling Ninhydrine: ii. H/P zinnen H315: Veroorzaakt huidirritatie H319: Veroorzaakt ernstige oogirritatie P302+352: BIJ CONTACT MET DE HUID: met veel water en zeep wassen P305+351+338: BIJ CONTACT MET DE OGEN: voorzichtig afspoelen met water gedurende een aantal minuten; contactlenzen verwijderen, indien mogelijk; blijven spoelen iii. WGK code Ninhydrine: WGK 2 Ninhydrine: iv. COS brochure 3. Uitvoeren a. Werkwijze 0. Alvorens we aan de proef zelf beginnen, is het nodig dat de voorwerpen besmet zijn met vingerafdrukken van verschillende personen. Als alles proper zou zijn, zouden we namelijk geen resultaat bekomen met de ninhydrinespray. Dit kan je uittesten om te vergelijken. 1. Maak de ninhydrine-oplossing en vul de verstuiver met deze oplossing.
2. Hang de waslijn gespannen op in het lokaal, zodat het gewicht van de voorwerpen kan dragen. 3. Leg de verschillende voorwerpen op een glad of op wegwerpmateriaal zoals aluminiumfolie. Spray op elk voorwerp enkele keren met de ninhydrine-oplossing. Hang vervolgens elk voorwerp op aan de waslijn m.b.v. de wasknijpers. LET OP: probeer contact met de besproeide oppervlaktes te vermijden, vermits je de vingerafdrukken kan besmeuren met je eigen vingers (en je eigen vingers 2 dagen besmeurd zijn). 4. Om het droogproces te versnellen kan je met een haardroger zachtjes de materialen drogen. Dit kan enkele minuten duren voordat je iets gaat waarnemen. Let op! Je zal pas een waarneming zien nadat het oppervlak VOLLEDIG droog is. Wees dus geduldig, mits de proef eerst mislukt kan lijken. b. Waarneming (+ foto s) Na enkele minuten merken we dat we paarse vlekken zien waar de ninhydrinespray een vingerafdruk is tegengekomen. De vingerafdrukken worden zichtbaar. Op niet-poreuze materialen, zoals glas, zien we geen vingerafdrukken verschijnen.
4. Reflecteren a. Optredende reacties In onze vingerafdrukken zijn aminozuren aanwezig. Er gebeurt een condensatiereactie tussen die aminozuren en de ninhydrinemoleculen, waarbij 2 watermoleculen worden afgesplitst. Door thermolyse zal er uiteindelijk een CO2- molecule afgesplitst worden. De bekomen reactieproducten zijn een amine en een aldehyde. Uiteindelijk zal het gevormde amine reageren met nog een ninhydrinedeeltje waardoor een stof ontstaat met een paars-blauwe kleur. b. Besluit We kunnen vingerafdrukken gemakkelijk opsporen m.b.v. de stof ninhydrine door de oppervlakten de bestuiven met een licht geconcentreerde oplossing. Dit werkt echter alleen op poreuze oppervlakten. c. Koppeling aan leerplan/nen 5 Leerplandoelstellingen 5.2 De chemische reactie 5.2.5 Reactiesoorten 5.2.5.1 Zuur-basereacties
Alhoewel aminozuren niet gekend zijn, kan men de reactie wel gebruiken in een oefening voor de derde graad. Hierbij wordt de reactie gegeven en moeten de leerlingen aanduiden welke reacties er terugkomen: eliminatie, additie, condensatie d. Bronnen i. Literatuur http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1016/0307-4412(78)90153-x/pdf ii. Film https://www.youtube.com/watch?v=o89j3dmkchm 5. Tips and tricks a. Opmerkingen bij uitvoeren van proef Wanneer je vingerafdrukken aanbrengt, probeer je dit best te doen zonder teveel te vegen. Zo gaan je vingerafdrukken mooier uitkomen. Besproei heel het oppervlak in plaats van een klein deel, zodat je de vingerafdruk zeker niet mist. Probeer zoveel mogelijk contact met de oplossing te vermijden. Qua veiligheid is er geen gevaar, maar wanneer je het op je krijgt, wordt je huid paars op die plaatsen. Je lijkt een beetje op een smurf. Waarneming Glas Porselein Papier Voor Tijdens Na
Besluit Ninhydrine kan op absorberende materialen, zoals papier of stof, vingerafdrukken opsporen. De vingerafdrukken kleuren na ± 30 minuten paars. Het nadeel van deze methode is dat de vingerafdrukken pas zeer laat of niet zichtbaar worden bij een slechte vingerafdruk. Oplossing Waarneming Glas Porselein Papier Voor Er is niets te zien Er is niets te zien Er is niets te zien Tijdens Er is niets te zien Er is niets te zien Er is niets te zien We zien een paarse Na Er is niets te zien Er is niets te zien vingerafdruk