VAN DE BULT G.W.W. B.V.

Plan van Aanpak CO 2 -footprint conform ISO 14064-1, CO 2 -reductiedoelen en CO 2 -reductiemaatregelen VAN DE BULT G.W.W. B.V. Heerhugowaard, januari 2013 Auteur(s): T.X. pouwels Geaccordeerd door: T.X. Pouwels Directeur Pagina i van xvi

Inhoudsopgave 1 INLEIDING III 1.1 Over dit rapport iii 1.2 Betrokkenen iii 2 CO 2 -FOOTPRINT 2012 IV 2.1 Grenzen iv 2.2 CO 2 -emissiegegevens v 2.3 CO 2 -footprint 2012 v 2.4 Analyse CO 2 -footprint vi 3 CO 2 -REDUCTIEBELEID VI 3.1 Beleidsverklaring van directie vi 3.2 Kwantitatieve doelen over 5 jaar vii 3.3 reductiemaatregelen en verantwoordelijken viii 4 CO 2 -REDUCTIEPLAN IX 4.1 Reductie ix 4.2 Duurzame energie xii BIJLAGE 1 : GEGEVENSBRONNEN BIJLAGE 2: SPECIFICATIE NAAR PROJECTEN XIII XVI Pagina ii van xvi

1 I N L E I D I N G 1. 1 O V E R D I T R A P P O R T Dit rapport beschrijft de CO 2 -footprint, de CO 2 -reductiedoelstellingen en CO 2 - reductiemaatregelen van Van de Bult G.W.W. B.V. Leeswijzer: Hoofdstuk 2 beschrijft onze CO 2 -footprint van het referentiejaar 2012 (3.A.1 van CO 2 - Prestatieladder). Deze CO2-footprint is opgesteld op basis van de eisen van ISO 14064-1. Hoofdstuk 3 bevat onze kwantitatieve reductiedoelen voor over 5 jaar voor scope 1 & 2 emissies van ons bedrijf en onze projecten, uitgedrukt in percentages ten opzichte van 2012 (3.B.1 van CO 2 -Prestatieladder). Hoofdstuk 4 beschrijft ons plan van aanpak, inclusief de te nemen maatregelen in projecten (3.B.1 van CO 2 -Prestatieladder). 1. 2 B E T R O K K E N E N Bij de totstandkoming van dit rapport zijn betrokken: H.M.M. Pouwels, administrateur T.X. Pouwels, directeur Pagina iii van xvi

2 C O 2 - F O O T P R I N T 2 0 1 2 Deze CO 2 -footprint is opgesteld op basis van de eisen van ISO 14064-1 2. 1 G R E N Z E N 2. 1. 1 S c o p e s De CO 2 -footprint in deze rapportage heeft betrekking op scope 1 en 2 zoals gedefinieerd in de CO 2 -Prestatieladder van SKAO 1. Dit is toereikend voor certificering op niveau 3 van de CO 2 -Prestatieladder. Scope 1 (directe emissies): emissies door de eigen organisatie, zoals emissies door verbruik van brandstoffen voor verwarming, emissies door het eigen wagenpark [en facultatief emissies van koudemiddelen] Scope 2 (indirecte emissies): emissies ten gevolge van het gebruik van elektriciteit en zakelijk verkeer met privé auto s en vliegtuigen 2. 1. 2 O r g a n i s a t o r i s c h e g r e n s De CO 2 -footprint heeft betrekking op de volgende bedrijven: - D. Luinenburg Beheer B.V. (holding van Lupo Heerhugowaard Beheer B.V.) - T. Pouwels Beheer B.V. (holding van Lupo Heerhugowaard Beheer B.V.) - Lupo Heerhuwaard Beheer B.V. (holding van Van de Bult G.W.W. B.V.) - Van de Bult G.W.W. B.V. (werkmaatschappij) 1 Omdat de CO 2-footprint alleen betrekking heeft op scope 1 en 2, is in dit rapport het vereenvoudigde scopediagram opgenomen. Bij eventuele stijging op de ladder naar niveau 4 en 5, zullen wij het scopediagram uit het Handboek CO 2-Prestatieladder pag. 52 gebruiken, vanwege de uitsplitsing van scope 3-emissies naar upstream en downstream activities. Pagina iv van xvi

In de CO 2 -footprint is meegenomen: gebouwgebonden energiegebruik van kantoor Dopplerstraat 2 gebouwgebonden energiegebruik werkplaats Coulombstraat 2-6 energiegebruik projecten, keten en bouwvoorzieningen brandstoffen voor alle vervoermiddelen en mobiele werktuigen, in eigendom van het bedrijf zakelijke verkeer met privé-auto s en vliegtuig 2. 2 C O 2 - E M I S S I E G E G E V E N S De CO 2 -footprint is opgesteld met behulp van de Milieubarometer van Stichting Stimular. De gebruikte CO 2 -emissiefactoren komen overeen met de eisen van de CO 2 - Prestatieladder. 2. 3 C O 2 - F O O T P R I N T 2 0 1 2 2. 4 A L L E E N E R G I E G E G E V E N S V A N H E T R E F E R E N T I E J A A R 2 0 1 2 Z I J N I N G E V O E R D I N D E M I L I E U B A R O M E T E R. I N B I J L A G E 1 S T A A N D E B R O N N E N V A N D E Z E E N E R G I E G E G E V E N S. In tabel 1 staat een overzicht van de energiestromen van het bedrijf en de bijbehorende CO 2 -uitstoot. Van de Bult G.W.W. B.V. 2012 Milieubarometer referentiejaar Milieugegeven Eenheid CO2-equivalent CO2 scope 1 Aardgas voor verwarming 1.506 m3 2,75 ton CO2 Benzine 2.409 liter 6,70 ton CO2 Diesel 24.015 liter 75,3 ton CO2 Personenwagen (in liters) diesel 6.294 liter 19,7 ton CO2 Vrachtwagen (in liters) diesel 25.000 liter 78,4 ton CO2 Bestelwagen (in liters) diesel 8.940 liter 28,0 ton CO2 Subtotaal 211 ton CO2 CO2 scope 2 Ingekochte elektriciteit 23.157 kwh 10,5 ton CO2 Vliegtuig regionaal (<700 km) 1.260 personen km 0,340 ton CO2 Vliegtuig mondiaal (>2500 km) 38.800 personen km 5,20 ton CO2 Subtotaal 16,1 ton CO2 CO2 scope 3 Drinkwater 50,0 m3 0,0149 ton CO2 Afvalwater 2,00 VE 0,0797 ton CO2 Subtotaal 0,0946 ton CO2 Totaal Totaal Compensatie Netto CO2-uitstoot 227 ton CO2 0 ton CO2 227 ton CO2 Pagina v van xvi

2. 5 A N A L Y S E C O 2 - F O O T P R I N T In referentiejaar 2012 is in totaal 227 ton CO 2 uitgestoten. Dit is 0.0000783 ton CO 2 per euro omzet. Het aantal ton per euro omzet wordt het leidende kengetal bij het opstellen van doelen en monitoring daarvan. In scope 1 veroorzaakt de vrachtwagens de meeste CO 2 -uitstoot, namelijk 78.4 ton per jaar (34.5 % van de totale CO 2 -footprint). De bijdrage van Diesel voor groot materieel is 75.3 ton per jaar 33.1% van de totale CO 2 -footprint). ). In scope 2 veroorzaakt ingekochte elektriciteit de meeste CO 2 -uitstoot, namelijk 10.5 ton per jaar (4.6 % van de totale CO 2 -footprint). De bijdrage van vliegkilometers mondiaal 5.2 ton per jaar (2.2 % van de totale CO 2 -footprint). S p e c i f i c a t i e n a a r p r o j e c t e n Van onze totale CO2-uitstoot houdt 90% verband met de projecten. In bijlage 2 is de toerekening van emissies aan de projecten uitgewerkt. Deze toedeling is gebaseerd op de financiële toerekeningsmethode (allocatie van kosten). Deze toerekeningsmethode is gekozen omdat gegevens over kosten altijd beschikbaar zijn. De specificatie naar projecten is toegelicht op blz. 83 van het Handboek CO 2 - Prestatieladder 2.1. Als er nog geen projecten met CO2-gerelateerd gunningsvoordeel zijn, voldoet een uitsplitsing naar overhead en de projectenportefeuille in het geheel. Als er wel projecten met CO2-gunningsvoordeel zijn, dan moeten deze nader worden gespecificeerd (project A, B, C etc in de tabel in bijlage 2). 3 C O 2 - R E D U C T I E B E L E I D 3. 1 B E L E I D S V E R K L A R I N G V A N D I R E C T I E Van de Bult G.W.W. B.V. heeft zich ten doel gesteld om haar energieverbruik te reduceren. De doelstelling voor over 5 jaar is 10 % CO 2 -reductie ten opzichte van 2012 per euro omzet. Deze doelstelling is gericht op het totale energiegebruik van de organisatie: bedrijfsgebouwen wagenpark en vervoer machinepark projecten Alle medewerkers hebben de taak om bij hun werkzaamheden energie te besparen. Het thema energiebesparing is vast onderdeel van alle vormen van werkoverleg en het directie-overleg. Pagina vi van xvi

3. 2 K W A N T I T A T I E V E D O E L E N O V E R 5 J A A R De kwantitatieve doelen voor over 5 jaar zijn gebaseerd op de CO 2 -footprint van 2012 (hoofdstuk 2) en het CO 2 -reductieplan (hoofdstuk 4). Scope 1 reductie besparing op totale CO 2 - uitstoot 10 % op brandstof voor verwarming 0.275 ton CO 2 0.1 % 4 % op voertuigbrandstof van eigen wagenpark en diesel voor materieel 8.06 ton CO 2 3.5 % Scope 2 reductie besparing op totale CO 2 - uitstoot 5 % op elektriciteit 0.53 ton CO 2 0.23 % 0 % op gedeclareerde kilometers met prive 0 ton CO 2 0 % auto s 80 % op vliegkilometers (zakelijke reizen) 4.43 ton CO2 2 % Duurzame energie besparing op totale CO 2 - uitstoot 0 % door zelf duurzame energie opwekken 0 ton CO 2 0 % 0 % door gebruik van alternatieve brandstoffen 0 ton CO 2 0 % 100 % door overstap naar groene stroom 10.5 ton CO 2 4.5 % TOTAAL besparing op totale CO 2 - uitstoot 23.08 ton CO 2 10.33 % Over 5 jaar is de CO 2 -uitstoot gereduceerd met 10.33 %, ofwel 2,0 % per jaar. Pagina vii van xvi

3. 3 R E D U C T I E M A A T R E G E L E N E N V E R A N T W O O R D E L I J K E N De komende 5 jaar voeren we de volgende reductiemaatregelen uit. Deze maatregelen zijn uitgewerkt in hoofdstuk 4. Scope 1: Brandstof voor verwarming: radiatorfolie aanbrengen, HR-ketel plaatsen. Verantwoordelijk voor implementatie: Directie Brandstoffen voor voertuigen en werkmaterieel: Werken aan bewustwording en gedrag, aanschaffen zuinige voertuigen, Acquireren in de buurt, monitoren van brandstofverbruik en schades. Verantwoordelijk voor implementeatie: Directie Scope 2: Electriciteitsverbruik: Verwijderen siergevelverlichting, vervangen gevelaanlichting voor Led-verlichting en toepassen schemerschakleaars, sluipverbruik verminderen, en aanschaffen Led-beeldschermen. Verantwoordelijk voor implementatie: Directie Duurzame Energie: Duurzame elektriciteit: Toepassen van groene stroom, opwekken energie met zonnecellen. Verantwoordelijk voor implementatie: Directie Pagina viii van xvi

4 C O 2 - R E D U C T I E P L A N De CO 2 -uitstoot beperken is het meest (kosten)effectief in de volgende volgorde: 1. Energie besparen door: bewustwording en gedrag beïnvloeden efficiëntere apparatuur/voertuigen gebruiken apparatuur efficiënter instellen apparatuur/voertuigen minder uren laten maken, door bijvoorbeeld hergebruik van materiaal 2. Duurzame energie gebruiken: zelf opwekken met bijv. zonnecellen, houtkachel, zonneboiler of windmolen duurzame energie inkopen zoals groene stroom (met Milieukeur), biogas of ethanol Alternatieve brandstoffen voor wagenpark en machinepark In dit hoofdstuk staat per scope een overzicht van de belangrijkste energieverbruikers, reeds genomen maatregelen en de geplande reductiemaatregelen. 4. 1 R E D U C T I E 4. 1. 1 B r a n d s t o f f e n v o o r v e r w a r m i n g ( s c o p e 1 ) Ons brandstofverbruik wordt grotendeels bepaald door de volgende verbruikers. Verbruikers Percentage verbruik Verwarming van gebouwen 100 % Brandstoffen voor apparatuur Nvt Projecten 0 % Verwarming van gebouwen Tijdens verbouw van kantoorpand Dopplerstraat, extra isolatie toegepast Klokthermostaat aanbrengen Juist instellen van verwarming en klokthermostaat Radiatorfolie aanbrengen Brandstoffen voor apparatuur Niet van toepassing Niet van toepassing Projecten Niet van toepassing Niet van toepassing Pagina ix van xvi

4. 1. 2 V o e r t u i g b r a n d s t o f ( s c o p e 1 ) Ons verbruik van voertuigbrandstof wordt grotendeels bepaald door de volgende verbruikers. Verbruikers Percentage verbruik Mobiele werktuigen 39.4 % Personenauto s 9.4 % Bestelauto s 13.5 % Vrachtauto s 37.7 % Inkoop van voertuigen Inkoop bestelauto (VW Caddy) met Euro 5 motor. : Inkoop personenauto s klasse A, B of C met een laag brandstofverbruik en CO2- reductie (indien van toepassing) Inkoop schone en zuinige bestelauto s klasse Euro 5 of Euro 6 met laag brandstofverbruik en CO2-reductie (indien van toepassing) Inkoop schone en zuinige vrachtauto s klasse Euro 5 of Euro 6 met laag brandstofverbruik en CO2-reductie (indien van toepassing) Organisatie en planning Carpoolen Gebruik privé-auto s voor zakelijke doeleinden verminderen Regionaal werkzaamheden, projecten uitvoeren : Werken aan bewustwording en gedrag Acquireren in de buurt Routeplanning en/of navigatie Zuinig rijden : Werken aan bewustwording en gedrag Monitoren van kilometers per voertuig Banden op spanning Cursus energiezuinig rijden (Het Nieuwe Rijden) Cursus efficiënt gebruik van mobiele werktuigen Monitoren van brandstofverbruik en schades per voertuig Pagina x van xvi

4. 1. 3 E l e k t r i c i t e i t ( s c o p e 2 ) Ons elektriciteitsverbruik wordt grotendeels bepaald door de volgende verbruikers. Verbruikers Percentage verbruik Verlichting 20 % Koeling, ventilatie 5 % ICT 33 % Overige kantoorapparatuur 7 % Warm water 1 % Apparatuur in werkplaats 0 % Projecten 35 % Verlichting Bij verbouwing energiezuinige verlichting toegepast in kantoorruimte, algemene ruimtes en voor gedeelte in kantine/spreekkamerruimte Bij verbouwing energiezuinige verlichting toegepast ten behoeve van entreeverlichting Bij verbouwing bewegingsensoren toegepast in kantine/spreekkamerruimte en toiletruimte Toepassen energiezuinige verlichting in toiletruimte, archief/printerruimte en overige gedeelte van kantine/spreekkamerruimte Toepassen bewegingsensoren in archief/printerruimte Toepassen bewegingsensoren in kantine bij werkplaats Coulombstraat 2-6 Verwijderen siergevelverlichting, bestaande uit neonslang en tijdschakelaar Verwijderen gevelaanlichting, bestaande uit halogeen bouwlampen en tijdschakelaar Toepassen gevelverlichting van Ledverlichting met schemerschakelaar Toepassen schemerschakelaar ten behoeve van entreeverlichting Koeling / ventilatie Toepassen van een tijdschakelaar op de mechanische ventilatie (overdag aan, s nachts uit) ICT Aanschaffen Led-beeldschermen Sluipverbruik (standby-standen) verminderen Overige kantoorapparatuur Koffie warm houden in thermoskannen. Sluipverbruik (standby-standen) verminderen Pagina xi van xvi

Warm water Niet van toepassing Niet van toepassing Apparatuur in werkplaats Projecten Koffie warm houden in thermoskannen Toepassen van groene stroom 4. 1. 4 Z a k e l i j k v e r k e e r m e t p r i v é - a u t o s e n v l i e g t u i g ( s c o p e 2 ) Beperking privé auto s voor zakelijk verkeer : 4. 2 D U U R Z A M E E N E R G I E Zelf duurzame energie opwekken Reeds genomen maatregelen: Geplande maatregelen: zelf opwekken met zonnecellen Alternatieve brandstoffen gebruiken Reeds genomen maatregelen: Gebruik van Aspen 2-takt benzine Geplande maatregelen: Groene stroom inkopen Reeds genomen maatregelen: Geplande maatregelen: Toepassen groene stroom in kantoor Dopplerstraat 2 Toepassen groene stroom in werkplaats Coulombstraat 2-6 Toepassen groene stroom op projecten tbv keten, etc Pagina xii van xvi

08-01-2013 Bedrijfsgegevens B I J L A G E 1 : G E G E V E N S B R O N N E N Medewerkers Het betreft alle medewerkers binnen van de Bult, Lupo. D.Luinenburg en T.Pouwels. De 4 medewerkers waarvan wij in augustus afscheid hebben moeten nemen zijn verhoudingsgewijs meegenomen (4 x 34/52 weken) Vloeroppervlak bedrijfsgebouwen Coulombstraat kantine 36 m2 Coulombstraat 450 m2 Dopplerstraat kantoor boven 160 m2 in gebruik door van de Bult Dopplerstraat kantoor benden 75 m2 leegstaand (vorstvrij gehouden) buiten beschouwing. Dopplerstraat bedrijfhal 65 m2 (geen verwarming) 2 keten plandeel 4 stad van de zon: 36 m2 1 keet oostertocht voor 4 maanden: 18m2x4/12 = 6 m2 Gebouwinhoud Coulombstraat kantine: 100 m3 Coulomstraat bedrijfsgebouw niet verwarmd. buiten beschouwing dopplerstraat kantoor boven: 440 m3 dopplerstraat kantoor beneden vorstvrij: 175 m3 dopplerstraat bedrijfgebouw niet verwarmd. buiten beschouwing 2 keten Plandeel 4 stad van de zon: totaal 90 m3 1 keet oostertocht 4 maanden: 45 m3x 4/12 = 15 m3 Elektriciteit Ingekochte elektriciteit 3 januari opgenomen: Coulomstraat kantine en bedrijfshal: coulombstraat 2 12166-11306 = 860 kwh coulombstraat 4: 11854-10866 = 988 kwh coulombstraat 6: 139067-136453 = 2614 kwh Dopplerstraat:190374-179997 = 10377 kwh 2 keten plandeel 4 stad van de zon: 28336-14672 = 13664 over periode december 2010 - december 2012 = 2 jaar ==> 6832 kwh keet oostertocht:1486-0 = 1486 Pagina xiii van xvi

Brandstoffen Aardgas voor verwarming Dopplerstraat: Gasverbruik is inclusief vorstvrijhouden kantoor beneden. Bij verhuur aan derden zal er meer gas verbruikt gaan worden doordat derden deze ruimte gaan warmstoken. Dit zal dan verhoudingsgewijs doorgerekend moeten worden, alsmede de vloeroppervlakte zal doorgerekend moeten worden: 3 januari 2012: 24244-22738 = 1506 m3 Water & afvalwater Drinkwater Coulombstraat kantine; 13 m3 Dopplerstraat:3 januari 2012: 309-272m: 37 m3 Afvalwater Coulombastraat: 1 VE Dopplerstraat: 1 VE Bedrijfsafval Hout - A boomstobben Puin - schoon schoon puin en asfalt Puin - vuil vuil puin en teerhoudend asfalt Ongesorteerd bouw- en sloopafval sorteerbaar en niet sorteerbaar Ongesorteerd bedrijfsafval plastik Mobiele werktuigen Benzine benzine tbv aggregaten, etc: 1929.02 ltr (zie shell) Aspen tbv slijpers, etc: 480 ltr Diesel Borst: 23016 ltr Shell: 999.04 ltr Pagina xiv van xvi

Zakelijk verkeer Personenwagen (in liters) diesel personenauto's is van directie en calculator zie overzicht shell Bestelwagen (in liters) diesel bestelwagens zijn alle wagens van CAO-ers (dus ook kangoos en caddys) Vliegtuig regionaal (<700 km) 2 personen enkele reis port eleisabeth - kaapstad: 630 km x 2 personen Vliegtuig mondiaal (>2500 km) 2 personen retour Amsterdam- Kaapstad = 9700 x 2 personen x 2 = km. Goederenvervoer Vrachtwagen (in liters) diesel BN-ZN-45 = ginaf: 14923.82 ltr BN-FD-18 = daf: 2688.88 ltr BH-TV-29 = mercedes: 7387,47 ltr Pagina xv van xvi

B I J L A G E 2 : S P E C I F I C A T I E N A A R P R O J E C T E N Specificatie van emissies naar projecten Jaar: 2012 x = belangrijkste emissiebronnen Gedempte nieuwe Drainage Ichtus Inrichting gemeente Riool aanpassingen Tanken Riool Nieuwbouw aansluitingen Overige sloot Oostertocht Bushaltes college Ikea werf Meanwell plandeel 4 Harpstraat vervangen ammeraal plandeel 3 Overhead projecten Alkmaar Hhwaard Den Helder Velzerbroek Haarlem Hhwaard Amstelveen Hhwaard Enkhuizen Hoorn Hhwaard Hhwaard Totaal: 227 ton CO2 10% 18% 25% 14% 2% 3% 3% 3% 3% 4% 5% 3% 4% 3% CO2 scope 1 Aardgas voor verwarming X Benzine X X X X X X X X X X X X X Diesel X X X X X X X X X X X X X Personenwagen (in liters) diesel X Vrachtwagen (in liters) diesel X X X X X X X X X X X X X Bestelwagen (in liters) diesel X X X X X X X X X X X X X CO2 scope 2 Ingekochte elektriciteit X X Vliegtuig regionaal (<700 km) X Vliegtuig mondiaal (>2500 km) X CO2 scope 3 Drinkwater Afvalwater X X Toerekening aan projecten op basis van financiele toerekeningsmethode Pagina xvi van xvi