Komt er een oplossing? Onderzoek ammoniak en fijn stof Hilko Ellen Hoe ammoniak reduceren? Hoe ammoniak reduceren? Via voer: toevoegingen lager eiwitgehalte controle / handhaving? Geen vorming in mest/ strooisel temperatuur ds% ph NH-emissie (%) 8 6 4 2 5 6 7 75 8 9 DS% strooisel Niet vrijkomen uit mest/strooisel plaatvorming strooisel diverse toevoegmiddelen Uit de lucht halen in de stal buiten de stal Mest/strooisel snel uit de stal mestbanden Hoe fijn stof reduceren? Vorming/ontstaan voorkomen voer dieren strooisel/mest Voorkomen opdwarrelen oliefilm vochtigheid Uit de lucht halen ionisatie filters wassers
Ontwikkelingen ammoniak: luchtwassers Programma Gecombineerde Luchtwassers (PGL) metingen op 2 (vleeskuiken)bedrijven Stof algemeen probleem pluimveesector Reducties fijn stof: enkelvoudige; % biologische; 6% Ontwikkelingen ammoniak: leghennen Geen systemen in onderzoek Opfok; luchtwasser met bypassventilatoren (Proefstalstatus) VROM: grenswaarde voor alternatieve huisvesting? vertaling systemen vanuit leg - perfosysteem - beluchting onder de beun - stal met verdiepingen en mestbanden Ontwikkelingen ammoniak: vleeskuikens Emissie bij verschillende strooiselsoorten Metingen in praktijk; Wesselmann: afgerond warmtewisselaar Livestock Reserach; strooiselmateriaal - houtkrullen - tarwestro - koolzaadstro - snijmaissilage Cum. ammoniakemissie (kg/dpl),4,2,,8,6,4,2, 5 5 2 25 5 4 Dagnummer Opfok; VROM: grenswaarde? mogelijke systemen - vloerverwarming en -koeling - mixlucht - TerraSea - luchtwasser Productieperiode; beluchting met 2,5 m /uur en 24 C hoge kosten alternatieven ingediend bij TAC-Rav: - eerst afleiden? (45 gram) - meten voor lagere emissie? 2
Ontwikkelingen fijn stof 28: metingen voor nieuwe emissiefactoren Onderzoek reductie vooral bij vleeskuikens oliefilm ionisatie simpele wasser strooiselmateriaal Toepasbaarheid bij leghennen? 27; ronden proof of principle 28; 2 ronden optimalisatie 29; validatie in de praktijk Leghennen 29; proof of principle Resultaten optimalisatie Emissie PM [g/jaar per dierpl.] 5 ml/m2 per d (controle) 8 ml/m2 per d 4 5 ml/m2 per 2d 5 ml/m2 per d ml/m2 per 2d 2 6 2 ml/m2 per d (controle) 8 ml/m2 per d 5 ml/m2 per 2d 5 ml/m2 per d 2 ml/m2 per 2d 6 2 reductie ca 6% PM, ca 75% PM2.5 Emissie PM2.5 [g/jaar per dierpl.] Validatie in de praktijk twee bedrijven ronden gemeten reductie vergelijkbaar met optimalisatie extra tijd schoonmaken; aanbrengen inweekmiddel Afgerond in 2
Resultaten optimalisatie 28; proof of principle 28; optimalisatie 29; validatie in de praktijk Leghennen PM emissie (gr/dpl/jr 5 4 2 Controle Ionisatie PM2.5 emissie (gr/dpl/jr 2,5 2,5,5 Controle Ionisatie 29; proof of principle 6 2 6 2 reductie ca 5% PM, ca % PM2.5 Ontwikkelingen fijn stof; simpele waterwasser Validatie in de praktijk twee bedrijven ronden gemeten reductie vergelijkbaar geen extra tijd schoonmaken Afgerond in 2 Alleen bij vleeskuikens Start in 28 Metingen 29; online meten niet mogelijk vanwege waterdruppels gravimetrisch geeft verhoging concentraties Ontwikkelingen fijn stof; strooiselmateriaal Ontwikkelingen fijn stof; strooiselmateriaal 28; 2 ronden 4 soorten; - houtkrullen - tarwestro - koolzaadstro - snijmaissilage PM emissie (g/dpl/jr) 4, 5,, 25, 2, 5,, 5,, Dag 6 Dag 2 Dag Dag PM: geen verschil PM2.5: snijmais bijna 2% lager dan houtkrullen PM2.5 emissie (g/dpl/jr) 2,5 2,,5,,5, Dag 6 Dag 2 Dag Dag 4
Ontwikkelingen fijn stof Per november 29 nieuwe lijst emissiefactoren oliefilm 5% reductie ) ionisatie 25% reductie 2) waterwasser % reductie ) voor vleeskuikens/opfokvkod/kalkoenen 2) voor vleeskuikens Samenvatting Ammoniak leghennen; weinig ontwikkeling vleeskuikens; nieuwe systemen op komst VKOD; mogelijkheden Fijn stof oliefilm; praktisch mogelijk ionisatie; idem waterwasser; probleem meetmethode Dank voor uw aandacht Wageningen UR 5