Datum 19-03-2015 1 VMR Actualiteitendag 2015 Actualiteiten bestuurs(proces)recht Prof. mr. K.J. (Kars) de Graaf k.j.de.graaf@rug.nl www.rug.nl/staff/k.j.de.graaf
Datum 19-03-2015 2 Inhoud Bestuursorgaan Belanghebbende Besluit Ingebrekestelling (ter activatie dwangsom) Misbruik van bestuurs(proces)recht
a-orgaan Datum 19-03-2015 3 Bestuursorgaan? Art. 1:1 lid 1 sub a Awb: orgaan van een krachtens publiekrecht ingestelde rechtspersoon Rechtspersoon krachtens publiekrecht? Art. 2:1 BW of bijzondere wet Wanneer sprake van orgaan? 1) Als hij/zij in de wet wordt gepresenteerd als onderdeel bestuur van die rechtspersoon 2) Als hij/zij met enig openbaar gezag is bekleed 3) Als hij/zij een (voldoende) zelfstandige positie heeft binnen de rechtspersoon krachtens publiekrecht
b-orgaan Datum 19-03-2015 4 Bestuursorgaan? Art. 1:1 lid 1 sub b Awb: ander persoon/college met enig openbaar gezag bekleed Wanneer is sprake van enig openbaar gezag? Als een publiekrechtelijke bevoegdheid tot het eenzijdig bepalen van de rechtspositie van andere rechtssubjecten is toegekend. Openbaar gezag kan in beginsel slechts bij wettelijk voorschrift worden toegekend. Privaatrechtelijke rechtspersonen zonder publiekrechtelijke bevoegdheid zijn in beginsel geen bestuursorgaan
b-orgaan Soms toch bestuursorgaan Datum 19-03-2015 5 Privaatrechtelijke rechtspersonen die geldelijke uitkeringen of op geld waardeerbare voorzieningen aan derden verstrekken zijn toch b-orgaan als a-orgaan in beslissende mate de criteria voor verstrekking van gelden bepaalt (inhoudelijk vereiste) a-orgaan in overwegende mate, voor 2/3 of meer, het verstrekken van gelden betaalt (financiële vereiste) - Uitvoeren publieke taak geen zelfstandig vereiste - Betalen en bepalen evt. door verschillende a-organen Resultaat à geen b-orgaan (RVS:2014:3379/3394) Resultaat à niet langer b-orgaan (RVS:2014:4568/4602)
faculteit rechtsgeleerdheid Datum 19-03-2015 6 Belanghebbende? ECLI:NL:RVS:2014:4117 Maar ook: ECLI:NL:RVS:2014:4084 à B&W geen belanghebbende handhaving Productenbesluit asbest door Minister
Datum 19-03-2015 7 Acceptatie/weigering melding besluit? Beschikking in de zin van 1:3 lid 2 en 3 Awb? Rechtshandeling? Aanvraag en dus afwijzing ook beschikking? Conclusie A-G 12 nov. 2014 (RVS:2014:4116) ABRvS 14 jan. 2015 (RVS:2015:14 & 36) over art. 2.12 APV (maken uitweg) Leeuwarden: acceptatie van een melding uitweg. Buurman: moest verboden worden! Stein: weigering melding voor een uitweg buiten termijn. Melder: mag niet weigeren buiten termijn!
Datum 19-03-2015 8 A) melding i.v.m. algemene regels Bijvoorbeeld art. 8:40 & 8:41 Wm Nuttig voor - toezicht en handhaving - maatwerkvoorschriften/verbod Reactie is een beschikking? - Acceptatie is geen besluit - maatwerkvoorschriften/verbod wel besluit
Datum 19-03-2015 9 B) melding is uitzondering vergunningplicht Bijvoorbeeld art. 2:25 APV klein evenement Reactie is bestuurlijk rechtsoordeel - Enkel appellabel als - een wettelijk voorschrift dat bepaalt, of - het wachten op mogelijkheid rechtsbescherming tegen een besluit onevenredig bezwarend is
Datum 19-03-2015 10 C) melding als gebod Bijvoorbeeld in art. 28 Wet bodembescherming en decentrale regelgeving Melden moet voordat activiteit kan worden uitgevoerd (Vrijwel) elke reactie is een beschikking - Wel: instemmen, maatregelen opleggen en/of voor kennisgeving aannemen - Niet: verstrekken bewijsstuk dat er is gemeld
Datum 19-03-2015 11 D) melding als uitzondering op een voorwaardelijke verbod Bijvoorbeeld art. 2.12 Model APV (Lwrdn + Stein) Binnen termijn (4 wkn) beslist à besluit (?) Fictieve instemming à beschouwd als besluit Impliciet bevoegd om voorschriften te stellen ABRvS volgt conclusie
Datum 19-03-2015 12 Ingebrekestelling verduidelijkt Bestaande verschillen tussen bestuursrechters ABRvS 24 dec. 2014 (RVS:2014:4682) Vereisten goede ingebrekestelling? - belanghebbenden stelt dat bestuursorgaan niet tijdig heeft beslist - belanghebbende moet bestuursorgaan manen om alsnog het betreffende besluit te nemen - de belanghebbende maakt duidelijk om welke aanvraag het gaat Niet vereist: termijnstelling, waarschuwing dat (binnenkort) dwangsommen worden verbeurd Over 4:17 Awb ook: RVS:2014:1290
Misbruik van bestuurs(proces)recht ABRvS 19 nov. 2014 (RVS:2014:4129) Datum 19-03-2015 13 N-O verklaren van rechtsmiddel wegens misbruik van recht à zwaarwichtige gronden vereist Art 3:13 lid 2 BW + RVS:2003:AL6396 indien rechten of bevoegdheden zodanig evident zijn aangewend zonder redelijk doel of voor een ander doel dan waartoe zij gegeven zijn, dat het aanwenden van die rechten of bevoegdheden blijk geeft van kwade trouw geen andere plausibele verklaring (voor de vele Wob-verzoeken) dan het oogmerk om ten laste van de overheid dwangsommen en proceskostenvergoedingen te innen