Maagontledigingstest Synoniem: 13 C Octanoaat-ademtest Afname Deze test wordt afgenomen door een medewerker van het MDL laboratorium. Afname voorkeur: Afname condities: Afnametijdstippen: Uitademlucht (adem) Patiënt moet vanaf 22.00 uur de avond voor de test nuchter zijn (niet gegeten, gedronken en/of gerookt hebben) Patiënt mag geen maïs- en rietsuikerproducten eten de dag voor de test. T= 0, 15, 30, 45, 60, 75, 90, 105, 120, 135, 150, 165, 180, 195, 210, 225 en 240 minuten (dus gedurende 4 uur elk kwartier blazen) Afspraak maken: 010-70 34411 Testdag: Testlocatie: Opmerking: Deze test wordt alleen op vrijdag uitgevoerd. H-358. Patiënt moet zich melden bij de balie. De uitvoering van de test gebeurt volgens afspraak. De patiënt kan niet zelf een afspraak maken; dit is om te voorkomen dat de verkeerde test wordt afgenomen. Deze test is te verkiezen boven de radioactieve pannenkoek. Deze test maakt gebruik van een stabiele isotoop 13 C en er is dus geen sprake van verval (straling/radioactiviteit). Omdat de isotoop geen risico s voor de gezondheid kent is deze test dus ook geschikt voor kinderen en zwangere vrouwen. Terugmeldtijd: Frequentie: Binnen 1 week na afname van de test De bepaling wordt 1x per week uitgevoerd Wanneer vraagt u deze test aan? De maagontledigings ademtest kan worden aangevraagd voor de volgende indicaties: bovenbuiksklachten met verdenking op vertraagde maagontlediging vermoeden van dumping effect 1
Hoe vraagt u deze test aan? Voor deze test moet u telefonisch (010-70 34411) een afspraak maken. Vul de gegevens in op het interne aanvraag formulier wanneer u een medewerker van het Erasmus MC bent. Aanvragers van buiten het Erasmus MC maken gebruik van het externe aanvraagformulier. De aanvraag formulieren vindt u als laatste pagina s van dit document of kunt u downloaden op de website. De ingevulde aanvraag formulieren s.v.p. sturen naar MDL lab, Nc-1022. Voorbereiding op de test. De patiënt moet bij afname van de test vanaf 22.00 uur nuchter zijn (niet eten, drinken of roken). Ook gedurende de test mag de patiënt niet eten, drinken of roken. De patiënt dient gedurende de dag voor de test geen maïs- en rietsuikerproducten te gebruiken, omdat deze producten veel 13 C bevatten. Dit verhoogt de uitgangswaarde van de test en kan leiden tot een vals negatieve uitslag. Hoe wordt de test uitgevoerd? De test begint met vier keer te blazen in een glazen buis voor het verkrijgen van de uitgangswaarde 12 CO 2 / 13 CO 2. Vervolgens eet de patiënt twee bruine boterhammen met gebakken ei waarin het octaanzuur is verwerkt. De testdosis bestaat uit 90 milligram octaanzuur. Doordat 13 C een stabiele isotoop is, dus niet radioactief kan de test ook bij zwangere vrouwen en kleine kinderen worden uitgevoerd. Na inname van de maaltijd wordt gedurende 4 uur ieder kwartier in twee buizen geblazen. Hoe werkt de test? Direct na het verlaten van de maag wordt het 13 C-octanoaat in de dunne darm geabsorbeerd en geoxideerd. Dit levert het te meten 13 CO 2 op. De getallen worden van de uitgangswaarde afgetrokken waarna de halfwaardetijd en de maagevacuatiecoëfficiënt (MEC) berekend wordt. De halfwaardetijd geeft aan hoelang het duurt voordat de helft van de maaltijd de maag heeft verlaten. De MEC waarde is een gegenereerd getal wat een index is voor de maagontlediging. MEC is een directe vertaling en wordt in literatuur beschreven als gastric emptying coefficient (GEC). Op welke manier krijgt u de uitslag van de test? De uitslag is binnen één week bekend. Bij interne aanvragen van het Erasmus MC wordt de uitslag in Labtrain en elpado genoteerd. Bij externe aanvragen sturen wij u zo snel mogelijk de uitslag schriftelijk toe. 2
Referentiewaarden Normaal Vertraagd Sterk vertraagd MEC > 3,1 3,1-2,5 < 2,5 t ½ (min) < 75 75-120 > 120 MEC : Maag Evacuatie Coëfficiënt Een uitslag (sterk) vertraagd, wat nu? Als een uitslag duidt op een (sterk) vertraagde maagontlediging kan een vermoeden worden bevestigd. Met medicatie (prokinetica) is het mogelijk om de ontlediging te versnellen. Referenties 1. Eradi B., Wright J., Gibbons N.J., Blackshaw P.E., Perkins A.C., Wakefield J., Sithole J., Singh S.J. Validity of 13C octanoic acid breath test for measurement of solid meal gastric emptying time in children. Journal of Pediatric Surgery 2006 Dec;41(12):2062-5. 2. Maes B.D., Ghoos Y.F., Rutgeerts P.J., Hiele M.I., Geypens B., Vantrappen G. [*C]octanoic acid breath test to measure gastric emptying rate of solids. Digestive Diseases and Sciences 1994 Dec;39(12 Suppl):104S-106S. 3. http://www.mlds.nl/onderzoeken/32/maagontledigingsonderzoek/ 3
Intern Aanvraagformulier Laboratorium Maag, darm en leverziekten Aanvragend Specialismecode Patiëntensticker Naam aanvragende Arts... AGB-code... Aanvragende afdeling... Tel... Datum... Anamnese... Voorgeschiedenis... Vraagstelling... Functietesten Helicobacter pylori ademtest Functietesten worden uitgevoerd door Galzuur ademtest een medewerker van het MDL lab. Glucose ademtest Maak telefonisch een afspraak door te Lactose ademtest bellen naar 010-70 34411. Maagontledigingstest Lipase ademtest zonder / met * medicatie:... Bepalingen in bloed anti-tnf (Infliximab / Adalimumab) * Naam moeder... Naam kind (navelstrengbloed)... Geboortedatum kind... anti-infliximab / anti-adalimumab * galzuren Cito Azathioprine / Mercaptopurine / Thioguanine * 7 ml heparine bloed op ijs TPMT polymorfisme 4 ml EDTA Bepalingen in feces Calprotectine buis met schepje Galzuren 2x 24 uur verzameling Imm. Fecaal Occult Bloed specifieke buis * doorhalen wat niet van toepassing is deze test vereist afname in een specifieke buis. Neem vooraf contact op. Materiaal verzenden naar: MDL Diagnostiek laboratorium, kamer Na-1022 Erasmus Medisch Centrum, Buizenpoststation: 502 Bezoek adres: ; Post adres: Postbus 2040; 3000 CA Rotterdam Regulieren openingstijden zijn van 8:00-16:30 van maandag tot en met vrijdag. Voor vragen tel: 010-7035417, fax: 010-7032793 of mdllab@erasmusmc.nl
Patiëntgegevens Extern Aanvraagformulier Laboratorium Maag, darm en leverziekten Naam patiënt:... M / V * BSN:... Geboortedatum:... Adres + Postcode:... Zorgverzekeraar:... Polisnummer:... Naam ziekenhuis/zorginstelling:... Aanvragende arts:... AGB-code:... Specialisme:... Verzameldatum materiaal:... Uitslag verzenden naar adres:... Intern postadres:... Telefoonnummer:... Faxnummer:... Functietesten Helicobacter Pylori ademtest Functietesten worden uitgevoerd door Galzuur ademtest een medewerker van het MDL lab. Glucose ademtest Maak telefonisch een afspraak door te Lactose ademtest bellen naar 010-70 34411. Maagontledigingstest Lipase ademtest zonder / met * medicatie:... Bepalingen in bloed anti-tnf (Infliximab / Adalimumab ) * Naam moeder... Naam kind (navelstrengbloed)... Geboortedatum kind... anti-infliximab / anti-adalimumab * galzuren Cito Azathioprine / Mercaptopurine / Thioguanine * 7 ml heparine bloed op ijs TPMT polymorfisme 4 ml EDTA Bepalingen in feces Calprotectine buis met schepje Galzuren 2x 24 uur verzameling Imm. Fecaal Occult Bloed specifieke buis * doorhalen wat niet van toepassing is deze test vereist afname in een specifieke buis. Neem vooraf contact op. Materiaal verzenden naar: MDL Diagnostiek laboratorium, kamer Na-1022 Erasmus Medisch Centrum Bezoek adres: ; Post adres: Postbus 2040; 3000 CA Rotterdam Regulieren openingstijden zijn van 8:00-16:30 van maandag tot en met vrijdag. Voor vragen tel: 010-7035417, fax: 010-7032793 of mdllab@erasmusmc.nl