NT00066_177 Nadere Toegang op inv. nr 177 uit het archief van het Stadsgerecht Rhenen, 1461-1812 (66) H.J. Postema Oktober 2013
Inleiding Het gerechtsarchief van Rhenen bevat een groot aantal inventarisnummers over de civiele rechtspraak. In dit inventarisnummer zijn regesten opgenomen van akten van attestatie voor en door het gerecht over de periode 1688-1702. 2
Regesten 16-1-1688 Secretaris van Rhenen certificeert dat Neeltje van Berk, alhier binnen dese stadt gewoont hebbende op den 19 september des voorleden jaers 1687 binnen deselve stadt is overleden. 13-2-1689 Attestatie van Maijken Jans huisvrouw van Jan van Noort dat haar vader Jan Masen deser dagen tharen huijse inde Grebbe is overleden. Zij heeft hem onderhouden. Willem Jacobsz Thilman is ook onlangs gestorven en liet ook geen goederen na. 8-4-1689 Attestatie van gerecht dat wijlen heere overste luitenant Jacob van Rhenen op 28-10-1688 is overleden. 7-6-1689 De magistraat van Rhenen ordonneert en prest mits desen Beernt Aertsz schipper om de bagage van de compagnie Schotten van het regiment van de heer grave van Schombergh, wordende gecommandert door de heer kolonel Douglas, alhier in garnizoen liggende, over te brengen naar Bommel. 7-6-1689 Attestatie van gerecht dat de zeven compagniën Schotsen van het regiment van de graaf van Schombergh, wordende gecommandeerd door de heer kolonel Douglas, aan onze burgerij hebben betaald het weekgeld voor logement. 9-7-1689 Attestatie van gerecht dat Johan van Amerongen, zoon van Gerrit van Amerongen collator en possesseur is van seeckere vicarij gefundeert in St. Joris Kercke tot Amersfoort gemeenlijck genaemt Schoormans Vicarije. 12-1-1690 Attestatie van gerecht dat Anna Wijnen binnen de stad woont en vrouw is geweest van Henrick Carelsz van Rhenen die voor eenige jaren nae Oostindië vertrokken en daar overleden is. 17-1-1690 Frederick Kaijser, luitenant onder ritmeester Toussain, alhier binnen dese stadt sijne loopplaetse hebbende, heeft 11 paarden bekwaam om de lande mede dienst te doen van zijn compagnie meegenomen. 3-2-1690 Attestatie van gerecht dat Nicolaes Haens alhier is rector van de Latijnse school en schoolmeester van de Duitse school, ook organist en voorzanger in de kerk, en zich altijd goed gedraagt, gelijck mede van desselfs soon Johannes Haens 3
geene andere getuijghenisse souden connen geven. 4-2-1690 Attestatie van gerecht dat vermits het tegenwoordige hooge waetter (waer door de wegen onderstaen, en met geen peerden, veel min met eenige wagens off karren bruijckbaer, off te passeren sijn) het ritmeester Tousain gans onmogelijk is om met zijn compagnie paarden van hier op den Bosch te reizen. 10-3-1690 Attestatie van gerecht dat de ritmeester Adolph Wilmer van Raesfelt op 23-3-1689 en ritmeester Glaude Disaubus op 26-4-1689 hun paarden in completen getale hebben gemonstert volgens de lijsten en monsterrollen daer van ter secretarije berustende en wtgegeven. 8-5-1690 Attestatie van gerecht dat Adriaen van Wijck is een legaal notaris aan het Hof van Utrecht, houdende sijn residentie alhier binnen dese stadt. 14-5-1690 Attestatie van gerecht dat Ceel Jans soldaat onder de compagnie van Dirck Klerck kapitein onder het regiment van overste Deden, tegenwoordig in garnizoen binnen de Grave op zaterdag 14 dagen geleden is geweest binnen Rhenen. 8-12-1690 Secretaris certificeert dat hij de registers der plechten off vestenissen voor dit gerecht heeft nagezien sedert 1675 (als wanneer Claes Henricksz Schuppingh bij transport is eijgenaer geworden van sijne huijsinge daer tegenwoordigh in woont staende in Venendaell aende Rhenense zijde) dogh niet connen vinden dat den voornoemde Claes Henricksz het voors huijs off eenige van sijne andere goederen tsedert den voors datum tot dese tijt toe, met eenige pleghten off vestenissen heeft beswaert. 8-12-1690 Attestatie van gerecht dat Henrick van Wijckerslooth, schepen, burger van deze stad is en dus tolvrij mag reizen. 10-12-1690 Attestatie van gerecht dat Gijsbert Cornelisz van Ingen burger van deze stad is en tolvrij mag reizen. 16-3-1691 Attestatie van gerecht dat Huijbert Vonck van Lienden kapitein onder regiment van generaal-majoor Du Theijll, een merriepaard toekomt. 24-3-1691 Attestatie van gerecht dat Anna Sophia van Breuen, is een vrouwe van een soldaet onder de compagnie artillerije van den heere capt Ijssell, enkele dagen geleden naar Mechelen getrokken. Zij krijgt reisbrief. 19-4-1691 Attestatie van gerecht dat Jan van Oostendorp, Hermen Brinckman en Andries Fransz, alledrie won. Rhenen, d eerst 4
twee om haren hogen ouderdom en d andere, om dat sijn een been verloren heeft, onmogelijck is, haer te voet nae Utrecht te connen begeven en de kost niet kunnen verdienen. 27-4-1691 Secretaris verklaart dat Roelofje van de Waell eerst huisvrouw van Dirck Woutersz van Tinderen in 1684 binnen Rhenen is overleden en in de kerk alhier is begraven. 12-5-1691 Henrick vande Waell en Henrick van Noort, ooms en mombers van de nagelaten vijf kinderen van Dirck Woutersz van Tinteren bij Roelofje vande Waell, dat Dirck Woutersz hertrouwende met de tegenwoordige sijne naegelaetene weduwe geen goederen aan zijn kinderen van hun moeders versterf bewezen heeft noch kan bewijzen omdat die niet suffisant waren om zijn crediteuren te voldoen. 12-5-1691 Attestatie van gerecht dat Willem Jelisz schipper is en burger en tolvrij mag reizen. 13-5-1691 Attestatie van gerecht dat Beernt Aertsz schipper is en burger en tolvrij mag reizen. 13-5-1691 Attestatie van gerecht dat Joost Gerritsz de Bruijn schipper is en burger en tolvrij mag reizen. 22-5-1691 Attestatie van gerecht dat Jan Palmert, militair onder de compagniet van kapitein Dirck Klerck, onder het regiment van overste Deden voor 14 dagen gerampeert hebbende gelegen omtrent St. Truijen bij sigh is hebbende een bruijn merrie peert. 21-9-1691 Willem Huijbertsz schipper en burger verklaart op verzoek van Gijsbert Cornelisz van Ingen dat de goederen die hij in december 1690 te Rotterdam in zijn schip heeft geladen Gijsbert toekomen. 8-12-1691 Attestatie van gerecht dat Adriaen van Dolder, chirurgijn alhier, eenige jaren aen den anderen ten dienste van een ijgelijck gehouden heeft en als nogh is houdende een huerpeert. 1-4-1692 Attestatie van gerecht dat Peter Dircksz van Berk schipper en burger tolvrij mag reizen. 12-9-1692 Attestatie van gerecht dat Beernt Aertsz schipper tolvrij mag reizen. 27-10-1692 Jan Lendt heeft verklaard dat nae den teneur van de acte van de heer Joost Taets van Amerongen, heer van Natewisch, representeerende de leutenant opperhoutfester s lants van Utrecht dd 25-10-1692, is aangesteld tot opzichter van de 5
jacht. 7-2-1693 Attestatie van gerecht dat Jan de Vaell mede-schepen, inwonend burger is en tolvrij mag reizen. 10-3-1693 Attestatie van gerecht dat Joost Gerritsz de Bruijn schipper en burger, wil vertrekken naar Amsterdam tot betaling van enige schulden van koopmanschap aldaar aan Ijsacq Joris en Claes Jacobsz en Jan Sandijck, allen won. Amsterdam. 3-8-1694 Willem Geurtsz en zijn vrouw Jannighje Meertens verklaren op verzoek van Johan Carel Smissaert, hoofdofficier, dat vier jaren geleden seecker vrouws persoon die hare naem seijde te sijn Geertje, dogh haer compnten onbekent in hun huis gekomen is en daar een paar dagen gewerkt heeft met wolspinnen, dat op seeckeren tijt den langen metselaer, tegenwoordigh alhier gevangen sijnde, bijt voornoemde vrouwspersoon gekomen is die haar verkering vraagt en een stuk geld geeft. Ze zijn dezelfde dag samen weg gegaan zonder dat de comparanten weten waarheen. 20-8-1694 Attestatie van gerecht dat Jacob van Schuijlenburgh schipper en burger tolvrij mag reizen. Dat geldt ook voor Beernt Aertsz Vergeer en Joost Gerritsz de Bruijn. 15-10-1694 Attestatie van gerecht dat wij aangesteld hebben tot ordinaris merck- en veerschipper van hier op Utrecht en Amsterdam Joost Gerritsz de Bruijn, schipper. 30-10-1694 Attestatie van gerecht dat ons bekend is dat de seven personen die onsen deurwaarder Coenraet Leeck bij memorie 16-3-1694 aan de heeren Ed. Mo. Gedeputeerden heeft gepresenteerd om te hebben afschrijving van het restant van het bodegeld. 12-12-1694 Attestatie van gerecht dat Willem Steenfoorts een inwonend burger is en tolvrij mag reizen. 9-4-1695 Attestatie van gerecht dat Gerrit Gerritsz (die gevaren heeft op het schip Hollandia, onder kapitein Decker, en die ons beright wort overleden te zijn) is geweest een zoon van Gerrighje Heij, weduwe Gerrit Lubberden. Zij is enige erfgenaam ab intestato van haar zoon. Zij constitueert haar meerderjarige dochter Neeltje Gerrits om het tractement van haar zoon te innen. 14-6-1695 Attestatie van Hermen Jansen op verzoek van juffr. Cornelia Catharina van Lamsweerde, weduwe Geerincx, dat toen hij als knecht woonde bij Mathijs Liedt toe Amsterdam hij geslopen is naar het huis van C.C. van Lamsweerde omdat er 6
voor hem in het huis van zijn meester geen slaapplaats was. 29-10-1695 Attestatie van gerecht dat Johannes van Deventer, substituutschout, burger en inwoner is en tolvrij mag reizen. 25-1-1696 Attestatie van gerecht dat Beernt Aertsz Vergeer schipper en burger is en tolvrij mag reizen. 6-6-1696 Attestatie van gerecht dat Jacob van Schuijlenburg schipper en burger is en tolvrij mag reizen. 26-6-1696 Attestatie van gerecht dat Peter Dircksz schipper en burger is en tolvrij mag reizen. 4-9-1696 Attestatie van gerecht dat Jan van Leuwen, won. Harlingen is de oudste zoon van kapitein Herman van Leuwen, die geruime tijd te Rhenen heeft gewoond en naar Oost-Indië is vertrokken, nalatende nog drie onmondige kinderen: Bitter, Antonij en Maria Geertruijt van Leeuwen. Het tractement moet worden betaald aan broer van Herman, Jan van Leuwen. 10-5-1697 Attestatie van gerecht dat Aernt Aertsz Vergeer, schipper, een inwoner en burger dezer stad is. Dat geldt ook voor Joost Gerritsz de Bruijn, Willem Jelisz, Gijsbert Vonck, Peter Dircksz. 10-5-1697 Joost Boonzaijer, schepen, stelt zich borg voor Anthonij van Wijck, canonicq St Pieters tot Utrecht, en Cornelis Klerck, secretaris deser stadt, tbv Geurt Otten, won. Achterberg, om het gewijsde van desen gereghte te voldoen. 18-8-1697 Attestatie van gerecht dat wij tot ordinaris merck- en veerschipper van hier op Amsterdam aangestelt hebben Johannes van Santbrenck, mede schipper en borger deser stadt. 12-10-1697 Attestatie van gerecht dat de weduwe van Gerrit Eijckpas, sijnde de moeder van Pieter Eijkepas alhier binnen Rhenen wonende lange tijd bedlegerig is geweest en niet in staat is haar rekeningen te voldoen. 12-10-1697 Attestatie van gerecht dat Jan de Roij, burger, een man van geen vermogen of middelen is om zijn rekeningen te kunnen betalen. 28-6-1698 Attestatie van gerecht dat Anthonij de Leer een zoon is van Lowies de Leer, in leven burger deser stadt, mitsgaders organist ende voorsanger inde kercke alhier, en Cornelia van Kesteren. 12-8-1698 Attestatie van gerecht dat Beernt Aertsz Vergeer een inwoner 7
en mede-burger dezer stad is en tolvrij door de hele provincie Utrecht mag varen. Dat geldt ook voor Joost Gerritsz de Bruijn en Peter Dircksz. 20-12-1698 Attestatie van gerecht dat Rijck Driesz, won. Achterberg, in armoede geraeckt, en onmaghtigh is, omme eenige sijner schuld te connen betalen. 11-6-1699 Attestatie van gerecht dat Jacob van Schuijlenburgh een inwoner en medeburger dezer stad is en tolvrij door de hele provincie Utrecht mag varen. Dat geldt ook voor Johannes van Santbrenck. 31-1-1700 Attestatie van gerecht dat Beernt Aertsz Vergeer tolvrij door de hele provincie Utrecht mag varen. 30-4-1700 Gijsbert van Noort en Joost de Vrint, bakkers alhier, hebben op verzoek van Jan van Leeuwen, pachter van het gemaal, met een eed verklaart dat zij niet met de impost hebben gefraudeerd. 30-5-1700 Attestatie van gerecht dat Gijsbert Vonck schipper tolvrij door de hele provintie Utrecht mag varen. Dat geldt ook voor Peter Dircksz en Joost Gerritsz de Bruijn. 15-8-1700 Attestatie van gerecht dat Davidt Abrahams jode, zoon van Abraham Isaaqs, in leven burger alhier, en Judith Michielse jodinne, weduwe van Moses Abrahams, jode van Embden, alhier binnen Rhenen, op den 13e deses maents Augusti, opentlijck voor alle de werelt, ten presentie van de Heeren Borgemeesteren, en andre heeren vande Regeeringe met den andren getrouwt sijn. 27-12-1700 Johan de Wijs, chirurgijn alhier, vrklaart dat hij op 2 juni 1700 onderhanden gekregen heeft Jan van Ter mouden quaertiermeester onder het Regiment van sijn Excellentie den Heere Grave van Athlonen ( ) met een accident aen sijn Been, dat nu bij na genesen is. Hij heeft er 21 fragmenten uit gehaald. De enkel zal nooit meer herstellen maar stijf blijven. Hij blijft onbekwaam tot zijn vorige dienst. 7-2-1701 Attestatie van gerecht dat wij tot ordinaris merckt en veerschipper van hier op Rotterdam en Dordrecht hebben aangesteld Johannes van Santbrenck. 25-4-1701 Attestatie van gerecht dat Jeroen Smissaert Cornet in het regiment van den heer colonel Pauwel liggende in garnizoen binnen den Bosch, toekomen twee paarden die hij bij zich heeft en tot zijn dienst gebruikt. 8
19-5-1701 Frans van Helden als pachter van de brandewijnen over Rhenen en vrijheijt vandien, en seijde ten huijse van Henrick de barmans broeder t Elst te hebben aengehaelt eenigen brandewijn in een vles. Er zaten omtrent twee maatjes brandewijn in. 15-6-1701 Beernt Aertsz Vergeer heeft gelicht een burgerbrief naar het formulier daarvan zijnde en verklaard als daarbij gemeld. 15-11-1701 Attestatie van gerecht dat Johannes van Santbrenck en Gijsbert Vonck, schipper, geladen hebben de bagage van het regiment van de heer overste Eck tot Nergennae die alhier in garnizoen gelegen en enige dagen geleden vertrokken is naar de Grave. 29-5-1702 Is aan Geurt van Geer, zoon van Beernt Aertsz van Geer, vermits de vrijwillige afstandt vande vader, geconsenteert ende wtgegeven acte als veerschipper van hier op Amsterdam. 31-7-1702 Attestatie van gerecht dat den heere ritmeester Cabellau de Quevrin, alhier binnen onse stadt sijne loopplaetse gehadt en op den 12e Aprill 1701 aen commissarisen deses gereghts vertoont heeft 24 man, voorsien met haere peerden, en op den 13e maij daer aenvolgende sijn gehele Compagnie, bestaende in 48 man, en peerden, behalven de Officieren, soo ritmeester, Lieutenant, Cornet, als Waghtmeester. 14-8-1702 Attestatie van gerecht dat Willem van Schuijlenburgh, burger van dese stad, tolvrij mag varen door de hele provintie. Dat geldt ook voor Gijsbert Vonck en Willem Jelisz. 24-8-1702 De molenaars Dirck Jansen van Bennekom en Jan Reijndertsz van Breda beloven dat zij Henrick van Ijsendoorn, pachter van het gemaal niet zullen frauderen of verkorten. 9