Veiligheidsbeeld gemeente Amersfoort

Stad Veiligheidsbeeld gemeente Amersfoort Periode januari t/m juni 2016 Afdeling Bestuur, Strategie en Veiligheid september 2016 Stad met een hart

Veiligheidsbeeld Amersfoort januari juni 2016 Voor u ligt het Veiligheidsbeeld Amersfoort met gegevens over de veiligheidsontwikkeling in de periode januari juni van 2016. Hierin wordt op gemeentelijk niveau de ontwikkeling van de veiligheid beschreven. De ontwikkeling in de periode januari juni van 2016 wordt vergeleken met dezelfde periode in 2013, 2014 en 2015. Leeswijzer De kleuren die in de rapportage zijn gebruikt hebben de volgende betekenis: groen betekent een daling van minimaal 10% ten opzichte van 2015; geel weerspiegelt een ontwikkeling die ligt tussen 10% daling en 10% stijging ten opzichte van 2015; rood betekent dat de indicator 10% of meer is gestegen ten opzichte van 2015. 2

jan-jun 2013 jan-jun 2014 jan-jun 2015 jan-jun 2016 Algemeen In de eerste zes maanden van 2016 is het totaal aantal misdrijven in Amersfoort gedaald (-5%) ten opzichte van dezelfde periode in 2015. Dit is vergelijkbaar aan de gemiddelde regionale ontwikkeling van -4%. Autokraken (+19%) en fietsdiefstal (+15%) zijn de eerste zes maanden van 2016 duidelijk gestegen. Opvallende dalers zijn zakkenrollen en bedrijfsinbraken met respectievelijk -31% en -12%. In de eerste helft van 2016 vond een reeks brandstichtingen plaats in onder andere de wijk Schuilenburg. Om deze brandstichtingen en bijgaande onrust en overlast voor omwonenden tegen te gaan hebben gemeente, politie, woningcorporatie en ROVA in onderlinge afstemming extra maatregelen getroffen zoals extra beveiliging, surveillance, spreekuren voor bewoners en frequenter weghalen van grof vuil door de ROVA. Thema s Woninginbraken: Het aantal woninginbraken is in de eerste zes maanden van 2016 met 4% toegenomen ten opzichte van dezelfde periode in 2015. Het aantal pogingen is gestegen met 17% en het aantal geslaagde woninginbraken is gedaald met 3%. Regionaal is het aantal woninginbraken in diezelfde periode met gedaald (-8%), het aantal pogingen met -8% en het aantal geslaagde pogingen met -7%. Geweld: Het aantal geweldsmisdrijven is gedaald (-13%). In absolute aantallen is het aantal mishandelingen het sterkst gedaald (van 220 naar 184). Het aantal straatroven en overvallen is gestegen. Regionaal is het aantal geweldsmisdrijven gedaald met 1%. Jeugd: Het aantal meldingen jongerenoverlast is de eerste zes maanden van 2016 gedaald(-6%). Regionaal is er sprake van een toename (+9%). Veelvoorkomende Criminaliteit: Het aantal vernielingen is gedaald (-3%). Autokraak en fietsdiefstal kennen een stijging van respectievelijk +19% en +15%. = daling van 10% of meer = daling of stijging minder dan 10% = stijging van 10% of meer ontwikkeling in de periode januari-jun 2016 t.o.v. januari-jun 2015 gemeent e M idden Nederland Totaal misdrijv en 4829 4793 4295 4084 5% 4% woninginbraken 503 494 282 294 + 4% 8%...waarv an pogingen 177 219 105 123 + 17% 8%...waarv an geslaagd 326 275 177 171 3% 7% geweld: totaal 480 455 430 372 13% 1%...waarv an z eden 24 19 32 19 41% + 8%...waarv an openlijk tegen persoon 34 23 30 27 10% 5%...waarv an bedreiging 163 153 128 106 17% 2%...waarv an mishandeling 211 219 220 184 16% 1%...waarv an straatroof 29 19 8 13 + 63% 3%...waarv an ov erv allen 6 6 3 9 + 200% 18% waarv an ov erig 13 16 9 14 + 56% 11% huiselijk geweld 147 141 113 100 12% + 2% autokraken 509 532 323 384 + 19% + 7% fietsdiefstal 427 343 416 477 + 15% 3% v ernielingen 549 578 588 569 3% 8% z akkenrollen 168 112 133 92 31% 24% bedrijfsinbraken 162 239 147 129 12% 2% winkeldiefstal 232 211 197 196 1% 1% 3 meldingen jongerenov erlast 509 505 549 515 6% + 9%

Woninginbraken Het aantal woninginbraken in Amersfoort is in de eerste zes maanden van 2016 4% gestegen ten opzichte van dezelfde periode in 2015. In Midden-Nederland was de daling gemiddeld 8%. In 2012 en in 2013 vonden er veel woninginbraken plaats. In 2014 werd een flinke daling van het aantal woninginbraken ingezet die in 2015 werd voortgezet. Ook in 2016 ligt het aantal woninginbraken nog laag in vergelijking met de jaren 2012-2014 maar wel iets boven het niveau van de eerste zes maanden van 2015 (12 inbraken meer). In de eerste zes maanden van 2016 werden er in totaal 294 woninginbraken gepleegd. Daarvan waren er 123 pogingen tot woninginbraak en 171 geslaagde woninginbraken. De meeste woninginbraken zijn in januari gepleegd, daarna werden elke maand minder woninginbraken gepleegd. Ter vergelijk, in januari zijn er 86 inbraken (inclusief pogingen) gepleegd en in juni zijn dit er 25 inbraken (inclusief pogingen). Figuur 2. Ontwikkeling woninginbraken in Amersfoort 2012-medio 2016 per maand 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0 2012 2013 2014 2015 2016 totaal pogingen voltooid Bron: politie- RVS, bewerking O&S De aanpak Woninginbraken valt onder de noemer High Impact Crimes en vormt een van de vier prioriteiten van het programma veiligheid 2015-2018. Ondanks de positieve resultaten van een dalende trend in de laatste jaren blijven we inzetten op het terugdringen van woninginbraken. Hiervoor worden verschillende interventies ingezet. We hebben de lijn van de inzet van de afgelopen jaren doorgezet in 2016. Vanaf 2015 is extra geïnvesteerd op de woninginbrekers binnen de Persoongerichte Aanpak (Top X). Zij krijgen binnen deze aanpak de hoogste prioriteit, waarbij zowel de persoon, alsook het gehele sociale systeem rondom de (potentiële) dader wordt meegenomen. Tijdens een speciaal overleg tussen o.a. het Openbaar Ministerie, de politie en de gemeente worden verregaande maatregelen genomen. Naast deze partners wordt ook intensief samengewerkt tussen de handhavers (Boa ) van de gemeente en studenten van MBO Amersfoort. Er zijn in de 1 e 6 maanden van 2016 27 verdachten van woninginbraak afgehandeld. Daarnaast dragen Burgernet, de inzet van Veiligheidsambassadeurs, voorlichting (onder andere via Stadsberichten, Facebook, gemeentelijk brieven aan bewoners en nieuwsbrieven en contact op straat op hotspotlocaties) ook bij aan het tegengaan van woninginbraken. Daarnaast wordt tijdens het Donkere Dagen Offensief (najaar 2015 t/m winter 2016) stevig samengewerkt met de partners. Dit uitte zich onder meer in extra politiecapaciteit, voorlichtingsavonden, workshops observeren en signaleren, flyeracties op hotspots, burgernetmail door de politie. Ook buiten het Donkere Dagenoffensief worden deze middelen ingezet. 4

De PVKW-bedrijven hebben tientallen veiligheidsscans bij bewoners gedaan en hen geadviseerd over goed hang- en sluitwerk. Daarnaast heeft de politie op hotspots mobeyes in woningen geplaatst om de pakkans te vergroten. Aangezien woninginbraak en heling nauw verband met elkaar houden, wordt ten behoeve van de bestrijding van heling het Digitaal Opkopersregister ingezet. Winkeliers die tweedehands goederen inkopen moeten deze goederen registreren om in en verkoop van diefstal afkomstige goederen tegen te gaan. De betrokkenheid van bewoners is groot. We zagen in 2015 het aantal buurt WhatsApp-groepen toenemen. Hierin informeren buren elkaar over mogelijk verdachte situaties. Per 1 juli 2016 zijn er 15.428 deelnemers aangesloten bij Burgernet. Dat is 10,2% van het aantal inwoners. Er zijn 75 burgernetacties geweest. In 68% van de gevallen was er sprake van een maatschappelijk succes. Dat wil zeggen dat de gezochte persoon/voertuig gevonden is. Bij 7 acties was dit rechtstreeks het gevolg van de reactie van een deelnemer aan Burgernet. De verhouding vermissingen en heterdaadacties is in het tweede kwartaal 60 om 40%. Dit in tegenstelling tot het eerste kwartaal waarbij nog 49% van de acties vermissingen betrof. Over het eerste half jaar van 2016 is de verhouding vermissing versus heterdaad 54 om 46%. Voor misdrijven met een grote impact, zoals woninginbraak, overvallen en straatroof, is Burgernet in de afgelopen 3 maanden 20 keer ingezet. Dat is ruim 50% minder dan in het eerste kwartaal waarbij Burgernet 44 keer werd ingezet bij soort delicten. Geweld Het aantal geweldsmisdrijven is in de eerste zes maanden van 2016 gedaald (-13%). In absolute aantallen is het aantal mishandelingen het sterkst gedaald (van 220 naar 184). Het aantal straatroven en overvallen is gestegen. Regionaal is het aantal geweldsmisdrijven gedaald met 1%. Jeugd: Het aantal meldingen jongerenoverlast is in 2016 gedaald (- 6%) ten opzichte van dezelfde periode in 2015. Wel was er rond de jaarwisseling een onrustige situatie met jongeren in de Meridiaan. Als gevolg hiervan is een aantal interventies ingezet om de rust terug te laten keren. Tot 2016 werden jeugdgroepen in beeld gebracht middels de shortlist, bestaande uit een vragenlijst waarmee jeugdgroepen konden worden ingedeeld volgens de classificatie hinderlijk, overlastgevend en crimineel. Sinds 2016 is deze shortlist niet meer in gebruik bij de politie. De shortlist wordt vervangen door de zogenaamde groepsscan. Met het verdwijnen van de shortlist verdwijnen ook de bijbehorende classificaties. De classificaties worden vervangen door risicoprofielen. Door een vertraging met de landelijke implementatie van de groepsscan beschikt Amersfoort nog niet over een dergelijk overzicht. Wel beschikt Amersfoort over de jaarlijkse rapportage Jongeren in Kaart (JIK) van het jongerenwerk. Het digitale JIK-systeem wordt in nauw overleg met de politie ingevuld. Uit het JIK blijkt dat Amersfoort ook dit jaar een daling kent van het aantal problematische jeugdgroepen. In 2015 waren dit er nog 3, in 2016 zijn dit er 2. Het JIK is sinds 2013 in gebruik en laat de volgende ontwikkeling zien van jeugdgroepen in Amersfoort: Jaar: Problematische jeugdgroepen: Aantal jongeren: Zorgelijke jeugdgroepen: Aantal jongeren: 2013 7 112 4 71 2014 3 74 8 97 2015 3 37 6 58 2016 2 36 4 68 5

De jeugdgroepen die als problematisch worden aangemerkt krijgen een meer repressieve aanpak, onder meer door inzet van politie en handhaving (straatcoaches). De zorgelijke jeugdgroepen krijgen een preventieve aanpak met inzet van het jongerenwerk. Jongeren die hulp nodig hebben worden toegeleid naar het wijkteam. Zorgmijdende jongeren en jongeren met meervoudige complexe problemen en/of ernstig antisociaal gedrag worden benaderd door het jeugdinterventieteam (JIT) Veel voorkomende criminaliteit: Autokraken, fietsdiefstal en vernielingen vallen onder de noemer veel voorkomende criminaliteit. Het aantal fietsdiefstallen is gestegen (+15%) in 2016. Regionaal is een kleine daling zichtbaar. Het aantal vernielingen is in de eerste zes maanden van 2016 gedaald met 3%. Figuur 4. Ontwikkeling veel voorkomende criminaliteit per maand in Amersfoort 2012-juli 2016 200 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0 2012 2013 2014 2015 2016 vernielingen fietsdiefstal autokraak zakkenrollerij Bron: politie-rvs, bewerking O&S Autokraken Het aantal autokraken is in de eerste zes maanden van 2016 gestegen met 19% ten opzichte van deze periode in 2015. Het aantal van 384 auto-inbraken ligt nog ruim onder het niveau van 2013 (509) en 2014 (532). Regionaal is er ook een stijging zichtbaar (7%). In de Stadskern en Vathorst vonden absoluut gezien de meeste auto-inbraken plaats. In de Stadskern liggen met regelmatig waardevolle goederen in de auto s zoals laptops, Ipads en tassen. Deze zaken worden vaak buit gemaakt bij een auto-inbraak. Met name in de parkeergarages op doordeweekse avonden is dit het geval. De gemeente en politie gaan autobezitters middels flyers extra voorlichten over dit verschijnsel. Ook in het bosgebied bij de hotels en de dierentuin worden auto-inbraken worden kostbaarheden buit gemaakt uit auto s. Op de hotspots wordt meer handhavingscapaciteit ingezet. Ook worden in overleg met hotels maatregelen genomen. In Vathorst en op industrieterrein de Hoef worden vooral navigatiesystemen, sturen en airbags gestolen. Voorlichten over hoe eigenaren hun auto kunnen beschermen. Fietsdiefstal Het aantal fietsdiefstallen is in de eerste zes maanden van 2016 gestegen met 15% ten opzichte van dezelfde periode in 2015. Net als in voorgaande jaren worden de meeste fietsdiefstallen in de binnenstad en op het Centraal Station gepleegd. Ook worden rond en op het Eemplein regelmatig fietsen gestolen. Opmerkelijk is dat mensen regelmatig vergeten hun fiets op slot te zetten. Bezoekers worden met behulp van flyers erop gewezen hun fiets goed vast te zetten. Het aantal diefstallen van E-bikes neemt toe. Net als de afgelopen jaren worden nog steeds lokfietsen ingezet. Gemiddeld wordt 1 per week een verdachte aangehouden voor diefstal van een lokfiets. Daarnaast worden actief framenummers van fietsen gecontroleerd om te zien of te zien of een fiets als gestolen staat geregistreerd. 6

Zakkenrollerij Het aantal misdrijven van zakkenrollerij is in de eerste zes maanden van 2016 afgenomen met 31% ten opzichte van dezelfde periode in 2015. Regionaal is ook een daling zichtbaar. De meeste aangiften komen vanuit doorgaans vanuit de Stadskern en het Centraal Station. Echter is het aantal aangiften dat betrekking heeft op het Centraal Station sterk teruggelopen. Amersfoort vergeleken met middelgrote gemeenten AD-misdaadmeter Onlangs kwam de AD-misdaadmeter uit. Amersfoort is gezakt van de 49 e naar de 69 e plek. In bijgaande tabel is Amersfoort vergeleken met middelgrote gemeenten op een aantal misdrijven. Amersfoort telt relatief weinig geregistreerde misdrijven vergeleken met 9 andere gemeenten. Met het aantal geweldsdelicten zit de gemeente in 2014 en 2015 zelfs het laagst per 10.000 inwoners. Ook met het aantal branden en met wapen- en drugshandel komt Amersfoort gunstig uit de bus. Met het aantal woninginbraken zat Amersfoort in 2014 boven het gemiddelde van de 9 steden. Maar in 2015 zit de stad er onder. Ten aanzien van vermogensdelicten in het algemeen heeft de stad zich gunstiger ontwikkeld sinds 2014 dan de meeste steden. 7

Tabel. Aantal geregistreerde misdrijven per 10.000 inwoners voor 10 middelgrote steden. 2014 Gemiddelde Amersfoort Leeuwar Alkmaar Emmen Enschede Groningen Maastricht DenBosch Zwolle Arnhem Amersfoort incidentcode/incident 9 steden den absoluut 1.1.1. Diefstal/inbraak woning 50,6 54,5 59,9 56,7 26,6 47,0 59,7 77,8 42,9 36,1 54,2 823 1.1.2. Diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis 18,4 9,4 15,2 13,8 21,0 21,1 18,0 39,7 19,5 10,7 12,8 142 1.2.1. Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen 58,5 65,4 22,7 46,4 23,0 61,5 43,1 89,2 101,0 29,2 67,4 987 1.2.2. Diefstal van motorvoertuigen 10,5 7,3 4,0 6,3 7,0 4,4 4,7 18,1 17,3 5,6 23,4 110 1.2.4. Zakkenrollerij 27,1 14,4 8,6 18,8 5,2 11,0 22,0 87,4 34,0 18,7 32,9 217 2.5.1. Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen 27,1 26,4 21,6 18,6 21,9 21,3 27,8 46,2 28,6 24,8 27,8 399 TOTAAL DIEFSTAL 206,8 177,5 132,0 160,5 104,7 166,4 175,2 358,4 243,2 125,1 218,5 2.678 1.4.3. Openlijk geweld (persoon) 4,0 3,0 1,2 3,7 2,3 3,5 2,7 3,3 6,0 4,2 6,8 45 1.4.4. Bedreiging 26,2 20,3 32,2 30,1 29,2 20,9 26,9 31,4 25,6 22,3 28,9 307 1.4.5. Mishandeling 40,6 28,6 48,2 43,5 39,0 35,2 50,1 46,3 40,5 33,0 49,4 431 1.4.6. Straatroof 3,1 2,1 2,7 3,1 1,0 1,8 3,5 6,9 2,7 2,1 4,9 32 TOTAAL GEWELD 83,3 54,0 84,3 80,4 71,5 61,4 83,3 87,9 74,8 61,6 90,0 815 1.4.7. Overval 0,9 0,9 0,7 2,3 0,2 0,8 0,9 1,1 0,6 0,9 0,8 14 1.6.1. Brand/ontploffing 3,6 2,1 5,8 4,6 3,7 4,0 3,3 3,3 3,7 3,4 4,4 31 2.2.1. Vernieling cq. zaakbeschadiging 79,8 69,8 78,8 99,4 78,1 80,8 77,5 87,3 69,2 72,6 83,5 1.053 2.4.2. Huisvredebreuk 2,2 2,7 7,0 1,5 1,2 1,6 3,5 2,0 4,1 1,4 1,8 41 3.1.1. Drugshandel 8,8 5,4 8,4 5,6 5,1 10,2 10,4 16,2 9,2 6,3 10,6 82 3.1.3. Wapenhandel 3,5 2,4 3,2 2,8 2,4 4,0 3,1 7,6 2,9 2,6 4,0 36 3.1.4. Fraude 18,3 21,0 17,7 21,5 15,9 18,5 21,3 14,3 17,5 15,9 18,7 317 3.2.1. Kinderporno 0,4 0,3 0,6 0,3 0,4 0,6 0,2 0,4 0,5 0,8 0,5 5 3.6.4. Aantasting openbare orde 4,2 3,0 9,7 4,4 2,7 3,2 4,4 3,8 4,5 2,5 9,7 45 2015 Gemiddelde Amersfoort Leeuwar Alkmaar Emmen Enschede Groningen Maastricht DenBosch Zwolle Arnhem 9 steden den 1.1.1. Diefstal/inbraak woning 42,9 40,6 63,5 43,0 25,6 41,8 43,7 71,5 37,6 35,0 46,9 620 1.1.2. Diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis 17,0 7,0 12,9 11,2 16,4 20,9 13,6 41,4 20,9 7,2 14,2 107 1.2.1. Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen 52,6 49,0 18,2 31,2 28,3 33,7 53,4 63,2 122,8 25,6 65,8 748 1.2.2. Diefstal van motorvoertuigen 10,0 4,7 4,0 5,3 5,8 4,3 6,5 19,0 16,9 3,7 24,2 71 1.2.4. Zakkenrollerij 25,0 16,3 8,7 17,3 4,7 11,5 24,3 74,8 26,6 16,6 32,4 249 2.5.1. Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen 21,1 19,5 24,7 18,1 19,8 19,2 24,0 32,8 23,9 14,1 18,6 297 TOTAAL DIEFSTAL 183,1 137,1 132,0 126,1 100,6 131,4 165,3 302,6 248,8 102,2 202,0 2.092 1.4.3. Openlijk geweld (persoon) 3,3 3,5 1,4 2,1 3,6 3,5 2,7 3,1 4,0 1,9 5,4 54 1.4.4. Bedreiging 23,1 15,9 28,2 20,6 22,5 18,4 24,4 27,5 26,3 22,8 29,7 243 1.4.5. Mishandeling 37,2 26,2 44,5 36,7 33,8 29,6 47,9 42,0 36,2 33,2 49,1 400 1.4.6. Straatroof 2,6 2,0 4,3 2,2 0,3 3,3 2,8 5,7 2,1 0,9 4,3 30 TOTAAL GEWELD 75,0 47,6 78,4 61,7 60,2 54,9 77,8 78,3 68,5 58,8 88,4 727 1.4.7. Overval 1,0 0,6 0,3 0,7 0,6 1,4 1,2 2,4 1,0 0,4 0,9 9 1.6.1. Brand/ontploffing 3,9 2,6 2,8 3,3 4,1 4,3 3,0 9,3 3,0 1,9 3,5 40 2.2.1. Vernieling cq. zaakbeschadiging 73,3 74,2 80,1 80,9 63,9 76,6 70,1 81,6 70,1 63,9 78,3 1.133 2.4.2. Huisvredebreuk 1,7 1,8 7,3 1,5 0,7 1,3 3,1 1,7 2,5 1,5 1,4 27 3.1.1. Drugshandel 8,0 4,6 9,2 6,4 3,8 6,3 10,2 13,9 6,6 8,2 11,8 70 3.1.3. Wapenhandel 3,5 2,4 3,1 5,3 2,8 3,0 2,6 5,1 2,9 3,1 4,4 37 3.1.4. Fraude 19,1 23,1 21,1 14,2 26,7 13,4 22,8 13,5 14,3 23,0 20,6 352 3.2.1. Kinderporno 0,3 0,2 0,7 0,2 0,2 0,4 0,2 0,1 0,5 0,6 0,5 3 3.6.4. Aantasting openbare orde 3,8 1,8 8,4 5,4 1,2 3,8 3,8 3,2 5,2 1,9 8,3 27 Bron: AD-misdaadmeter, bewerking O&S Amersfoort 8