Beleidsplan 2015-2018 van de DIACONIE van de HERVORMDE GEMEENTE SLIEDRECHT binnen de Protestantse Kerk in Nederland opgesteld door het College van Diakenen VERSIE APRIL 2015
VOORWOORD Voor u ligt het beleidsplan van de Diaconie van de Hervormde Gemeente Sliedrecht voor de periode 2015-2018. Bij het actualiseren van het beleidsplan 2011-2014 is gekozen voor een vernieuwde indeling. De beleidsvoornemens voor de komende periode zijn beschreven in dit beleidsdocument. De beschrijving van o.a. relaties, activiteiten en taken van de Diaconie zijn vastgelegd in het Handboek Diaconie Hervormde Gemeente Sliedrecht, welke u separaat bij dit beleidsplan krijgt aangeboden. Na een korte uiteenzetting over het onderwerp diaconaat volgt in hoofdstuk 2 het doel en de focus van het diaconale beleid in onze gemeente. Daarbij wordt steeds uiteengezet op welke zorgpunten we willen inzoomen en Hoe en waarmee we op deze zorgpunten willen inzoomen. We hopen dat dit beleidsplan ons zal helpen de komende periode te focussen op de juiste aandachtsvelden. We beseffen dat er mede door de economische situatie en de WMO-ontwikkelingen een grote uitdaging ligt voor de Diaconie en de Hervormde Gemeente van Sliedrecht als geheel. In afhankelijkheid van onze God en met Zijn hulp willen we daar de komende periode graag invulling aan geven. De beleidsplancommissie, april 2015. Beleidsplan 2015-2018 Diaconie Hervormde Gemeente Sliedrecht 2
INHOUDSOPGAVE BELEIDSPLAN 2015-2018 1. Wat verstaan we onder diaconaat 1.1. Aanleiding tot het opstellen van een beleidsplan 4 1.2. Bijbelse opdracht 4 1.3. Diaconaat in de Kerkorde 4 1.4. Doel van het diaconale beleid 4 2. Beleidsvoornemens 2015-2018 Diaconaal beleid in de kerkelijke gemeente 2.1. Focus diaconaal beleid in de kerkelijke gemeente 5 2.2. Beleidsvoornemens 2015-2018 in de kerkelijke gemeente 5 3. Beleidsvoornemens 2015-2018 Diaconaal beleid in de burgerlijke gemeente 3.1. Focus diaconaal beleid in de burgerlijke gemeente 7 3.2. Beleidsvoornemens 2015-2018 in de burgerlijke gemeente 7 4. Beleidsvoornemens 2015-2018 Diaconaal beleid regionaal, provinciaal en landelijk 4.1. Focus diaconaal beleid regionaal, provinciaal en landelijk 8 4.2. Beleidsvoornemens 2015-2018 regionaal, provinciaal en landelijk 8 5. Beleidsvoornemens 2015-2018 Diaconaal beleid wereldwijd 5.1. Focus diaconaal beleid wereldwijd 9 5.2. Beleidsvoornemens 2015-2018 wereldwijd 9 Beleidsplan 2015-2018 Diaconie Hervormde Gemeente Sliedrecht 3
1. Wat verstaan we onder diaconaat 1.1. Aanleiding tot het opstellen van een beleidsplan Op grond van Ordinantie 4, artikel 8-5, van de Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) moet iedere (Algemene) Kerkenraad een beleidsplan voor vier jaar vaststellen. Daarin dient ook aandacht te worden besteed aan het diaconaat. 1.2. Bijbelse opdracht Diaconie is dienen. Het fundament daarvoor vinden we in de Bijbel. Als voorbeeld kunnen we wijzen op Lukas 22 : 27b, waar de Heere Jezus zegt: "Maar Ik ben in het midden van u als Een die dient". Tot het dienend in het leven staan worden primair de diakenen geroepen, zulks in navolging van de grote Diaken Jezus Christus. Daarbij mag het getuigenis niet ontbreken. Wij belijden immers de eenheid van Woord en Daad. Deze roeping gaat echter ook uit naar alle gemeenteleden. In beginsel is dus ieder gemeentelid een diaken, niet in de zin van een bijzonder ambt, maar binnen het raam van het algemeen priesterschap der gelovigen. Eén van de taken van de Diaconie is dan ook om de gemeente door middel van voorlichting bewust te maken van haar diaconale roeping. De ontwikkelingen m.b.t. het missionaire project Discipelschap bieden een goede gelegenheid om de gemeente meer diaconaal te laten zijn. 1.3. Diaconaat in de Kerkorde Ordinantie 8, artikel 1-1, van de Kerkorde van de PKN luidt als volgt: "De gemeente vervult haar missionaire, diaconale en pastorale roeping in het besef dat de daaruit voortvloeiende taken zowel in hun onderlinge samenhang als in hun eigenheid behartigd dienen te worden. Zoals daaruit blijkt is de hiervoor onder punt 1.2. genoemde roeping van de gehele gemeente ook verankerd in de Kerkorde. Daarin wordt verder uitgewerkt waarin het diaconaat gestalte krijgt. In de Kerkorde is in Ordinantie 11, artikel 5-2 bepaald, dat elke gemeente een Diaconie met rechtspersoonlijkheid heeft. 1.4. Doel van het diaconale beleid Diaconie kunnen we omschrijven als het behulpzaam zijn bij het oplossen van sociale, economische en/of maatschappelijke noden van mensen. Met deze noden worden we dagelijks geconfronteerd. Zowel dichtbij (ziekte, vereenzaming, conflicten, gebroken relaties, werkeloosheid, financiële problemen, enz.), als ook ver weg (hongersnood, rampen, oorlogen, enz.). In dit beleidsplan is een onderscheid gemaakt in Focus ten aanzien van beleid in de kerkelijke gemeente; Focus ten aanzien van beleid in de burgerlijke gemeente; Focus ten aanzien van beleid regionaal, provinciaal en landelijk; Focus ten aanzien van beleid wereldwijd. De beleidsvoornemens voor deze onderwerpen worden in de volgende hoofdstukken uiteengezet. Beleidsplan 2015-2018 Diaconie Hervormde Gemeente Sliedrecht 4
2. Beleidsvoornemens 2015-2018 Diaconaal beleid in de kerkelijke gemeente 2.1. Focus diaconaal beleid in de kerkelijke gemeente De gemeente bewust maken van haar diaconale roeping en taak. Aandacht en zorg voor gemeenteleden met sociale, economische en maatschappelijke problemen. Aandacht en zorg voor lichamelijk en verstandelijk gehandicapten, ouderen en anderen, die aandacht en zorg nodig hebben. Anderen in staat stellen om te helpen. Gastopvang. Aandacht voor (voldoende) mantelzorg. 2.2. Beleidsvoornemens 2015-2018 in de kerkelijke gemeente Gemeenteleden ervaren nog steeds de stap om een beroep te doen op de diaconie als een enorme drempel. Armoede is niet alleen het gebrek hebben aan geld, maar armoede is ook eenzaamheid en het niet of beperkt kunnen participeren in de maatschappij (sociale uitsluiting door bijv. financiële beperkingen) We leven in een maatschappij van individuen waarbij zelfredzaamheid centraal staat; maar niet iedereen is zelfredzaam! Hoe krijgen we werkelijk een beter inzicht in de zorgbehoefte in onze gemeente? Meer en nadrukkelijker de samenwerking zoeken met pastoraat en evangelisatie en ondersteunende commissies e.d. (het stellen van diaconale vragen bij huisbezoek, participeren in mogelijke nieuwe ontwikkelingen als wijkteams), overleg en terugkoppelmomenten organiseren. Participeren in en organiseren van informatiebijeenkomsten. Nadrukkelijker aandacht voor onderwerp/agendapunt diaconie in de wijkkerkenraden. De onderwerpen eenzaamheid, armoede, WMO, hulp bij thuisadministratie de komende beleidsperiode regelmatig en nadrukkelijk onder de aandacht brengen van gemeenteleden. Organiseren van diaconale informatieavonden (bijv. Werkeloosheid / WMO / Mantelzorg / Discipelschap). Meer en gestructureerd aandacht vragen voor prediking en voorbede voor diaconale thema s. 2.2.1. Deelonderwerpen: Beleidsvoornemens 2015-2018 in kerkelijke gemeente A. Relatie met zending Ondersteuning vanuit de Diaconie heeft soms ook een missionair aspect (o.a. bijdrage aan werkvakanties). Nagaan in deze beleidsperiode welke mogelijkheden tot samenwerking met onze plaatselijke zendingscommissies nuttig/noodzakelijk zijn. Eenheid en duidelijkheid creëren m.b.t. de aanvragen van werkvakanties met een gemengd karakter. Beleidsplan 2015-2018 Diaconie Hervormde Gemeente Sliedrecht 5
B. Gehandicaptenwerk (zie ook handboek 2.2.1.) Momenteel (primo 2015) is er geen commissie van gehandicapten. Over de voortgang van de activiteiten is binnen het College van Diakenen onvoldoende bekendheid. De komende beleidsperiode zal worden gebruikt om te inventariseren onder de betrokkenen op welke manier de doelgroep van anders begaafden het best kan worden geholpen (of al wordt geholpen). Eind 2015 wordt de afronding van deze inventarisatie verwacht en afhankelijk van de uitkomst zal daar invulling aan worden gegeven. C. Ouderenwerk (zie ook handboek 2.2.2.) Wat zijn de gevolgen van de veranderende samenleving en technologische ontwikkelingen met betrekking tot eenzaamheid onder ouderen? De komende beleidsperiode zal worden gebruikt om te inventariseren of eenzaamheid bij deze doelgroep voorkomt en op welke wijze er nu naar hen wordt omgezien, en of dit toereikend is. D. WCB (zie ook handboek 2.2.4.) In welke mate is er binnen onze gemeente sprake van werkeloosheid en wat zijn de gevolgen daarvan? Hoe komen we deze situaties op het spoor? Inventariseren van behoefte aan ondersteuning (financieel, begeleiding bij proces van sollicitatie, lotgenotengesprek, e.d.). E. Jeugdwerk Op welke wijze kunnen we de diaconale vorming van jongeren verder vormgeven? In de afgelopen periode is een werkgroep jeugddiaconaat gevormd, met als insteek: het stimuleren van jongeren in een houding van barmhartigheid, waarin ze leren zien wat God van hen vraagt te leren hoe je je beschikbaar kunt stellen om een ander te helpen te leren beseffen waar er nood is. De werkgroep jeugddiaconaat heeft een afzonderlijk beleidsplan gepresenteerd voor de beleidsperiode 2015-2018 waar we naar verwijzen voor aanvullende beleidsvoornemens. F. Paasgroetactie (zie ook handboek 2.2.2. onderdeel C) Al jaren wordt door dezelfde groep vrijwilligers deze activiteit georganiseerd waarvoor veel waardering is. De borging binnen het College van Diakenen verdient aandacht. Nagaan in deze beleidsperiode hoe deze activiteit geborgd kan worden binnen de activiteiten van de Diaconie. Hierbij kan de samenwerking met ouderenwerk of jeugddiaconaat wellicht gestalte krijgen. Beleidsplan 2015-2018 Diaconie Hervormde Gemeente Sliedrecht 6
3. Beleidsvoornemens 2015-2018 Diaconaal beleid in de burgerlijke gemeente 3.1. Focus diaconaal beleid in de burgerlijke gemeente Aandacht en zorg voor niet-kerkelijke inwoners met sociale, economische en maatschappelijke problemen. Invloed uitoefenen en waar nodig uitbreiden in plaatselijke organen (en indien mogelijk participeren). Contacten onderhouden met maatschappelijke instanties om zo beter in te kunnen spelen op de veranderende sociale wetgeving. 3.2. Beleidsvoornemens 2015-2018 in de burgerlijke gemeente De overheid heeft m.i.v. 2015 met de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) tal van veranderingen doorgevoerd in het sociale domein. De rol van de kerken is onvoldoende duidelijk. Geringe betrokkenheid met de voedselbank. Participeren in Hulp Bij Thuisadministratie (van Stichting Welzijnswerk Sliedrecht) door financiële coaches op te leiden die vervolgens ingezet worden om burgers (kerkelijk en niet kerkelijk) met financiële problemen te helpen om hun financiële huishouding weer op orde te krijgen. (Terugkoppeling van informatie is van belang.) Investeren in (vormen van) samenwerking met de burgerlijke gemeente (WMO) en het meer kennis krijgen van de Sociale Kaart van Sliedrecht. Hiermee wordt beoogd gerichter te kunnen doorverwijzen naar professionele hulpverlening maar ook gerichter aandacht te vragen voor kwesties waarbij sprake is van WMOproblematiek. Belangrijk is dat we op de hoogte zijn en blijven van de Sliedrechtse WMO-ontwikkelingen. Onderzoek naar mogelijkheden tot uitbreiding van de huidige Interkerkelijke Diaconale Commissie (IDC) naar een echt kerkelijk platform o.a. om als gesprekspartner op te treden richting de burgerlijke gemeente. Onderwerp WMO verder uitwerken in een diaconale werkgroep. Beleidsplan 2015-2018 Diaconie Hervormde Gemeente Sliedrecht 7
4. Beleidsvoornemens 2015-2018 Diaconaal beleid regionaal, provinciaal en landelijk 4.1. Focus diaconaal beleid regionaal, provinciaal en landelijk Werven van gelden voor regionale / nationale doeleinden. Informatie verstrekken over ontwikkelingen. Meer betrokkenheid voor regionale diaconale ontwikkelingen door bijwonen van bijeenkomsten/vergaderingen van de Diaconale Commissie Classis Alblasserdam. Betrokkenheid vergroten in het Diaconaal Maatschappelijk Werk A&V (DMW). Actievere rol in deelname landelijke diaconiedagen (netwerken). 4.2. Beleidsvoornemens 2015-2018 regionaal, provinciaal en landelijk De opvang van vluchtelingen en asielzoekers heeft nog geen specifieke aandacht. De onbekendheid van DMW en op welke wijze hulpverlening tot stand komt. Aandacht voor buitenlandse werknemers (Polen etc.). Hoe en waarmee willen we op deze zorgpunten inzoomen. Ons laten informeren over de huidige situatie door de stichting Noodopvang Papendrecht/Alblasserwaard en Vluchtelingenwerk Sliedrecht en op basis daarvan na te gaan welke stappen kunnen en moeten worden genomen. Ons laten informeren over de huidige situatie door DMW en op basis daarvan na te gaan welke stappen kunnen en moeten worden genomen. Betrokkenheid vergroten in het Diaconaal Maatschappelijk Werk A&V (DMW) door o.a. het onder de aandacht brengen van de werkzaamheden van deze instelling alsmede het intensiveren van de contacten. Binnen College van Diakenen en de Interkerkelijk Diaconale Commissie de zorgen m.b.t. vluchtelingenbeleid en buitenlandse werknemers delen en beleid ontwikkelen. Jaarlijkse afvaardiging namens de Diaconie bij landelijke diaconiedagen. Beleidsplan 2015-2018 Diaconie Hervormde Gemeente Sliedrecht 8
5. Beleidsvoornemens 2015-2018 Diaconaal beleid wereldwijd 5.1. Focus diaconaal beleid wereldwijd Werven van gelden ten behoeve van doelen en projecten wereldwijd. Aandacht geven aan en informatie verstrekken over het werelddiaconaat. Samenwerking met gemeenten in Oost-Europa, met name in Roemenië. Samenwerking met de Stichting Woord en Daad met betrekking tot het financieel adopteren van kinderen in arme landen. Daar waar zich nood voordoet direct financiële hulp bieden (bijv. rampen en oorlogen). 5.2. Beleidsvoornemens 2015-2018 wereldwijd De verdeling tussen rijk en arm. De rijken worden rijker en de armen worden armer. Het aantal financieel geadopteerde kinderen (via Diaconale Adoptie Commissie) neemt af. Hoe en waarmee willen we op deze zorgpunten inzoomen. Thema verdeling rijk en arm verder uitwerken in een diaconale werkgroep. De informatie over het thema verdeling tussen rijk en arm regelmatig delen met de kerkelijke gemeente. De bewustwording bij gemeenteleden vergroten om financieel een kind te adopteren en het aantal kinderen op tenminste het aantal van 2014 te handhaven dan wel te verhogen (bijv. folderactie). Infofolders uitdelen voor doelcollecten. Vastgesteld door het College van Diakenen op 13 april 2015 Voorzitter, Secretaris, M. Boers J.J. den Otter Goedgekeurd door de Algemene Kerkenraad op 26 juni 2015 Preses, Scriba, W.J. Dunsbergen L. de Stigter Beleidsplan 2015-2018 Diaconie Hervormde Gemeente Sliedrecht 9