Jaarplan 2013 Gehandicaptenraad Landgraaf 1
INLEIDING De Gehandicaptenraad Landgraaf behartigt de collectieve belangen van alle mensen met een functiebeperking in de Gemeente Landgraaf met de doelstelling hen zo volledig en volwaardig mogelijk te laten deelnemen aan de samenleving. Wij zijn voorstander van een inclusief beleid, hetgeen inhoudt dat er voor mensen met een beperking zo weinig mogelijk exclusieve voorzieningen behoeven te worden getroffen. Maar in sommige gevallen is daar niet aan te ontkomen. Daarom is het zo belangrijk dat de gemeente de Gehandicaptenraad in een vroeg stadium op de hoogte brengt van relevante ontwikkelingen. Dat komt alleen maar ten gen goede aan het inclusief denken en doen. De Gehandicaptenraad Landgraaf is een politiek onafhankelijk orgaan, dat door het College van B&W sinds 1 januari 2011 formeel gezien wordt als adviesorgaan van de Gemeente Landgraaf. Daartoe zijn wij als Gehandicaptenraad officieel geïnstalleerd in april 2012. De organisatie De Gehandicaptenraad Landgraaf bestaat uit een dagelijks en algemeen bestuur; daarnaast heeft ieder lid één of meerdere aandachtsgebieden en/of vertegenwoordigt men de Gehandicaptenraad Landgraaf tijdens gerelateerde bijeenkomsten. Alle leden zijn vrijwilligers en willen zich - vanuit hun deskundigheid, ervaring en/of betrokkenheid - inzetten voor mensen met een beperking. Het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur vergaderen maandelijks. Deze vergaderingen vinden plaats in een vergaderruimte van de gemeente/zorginstelling. Het bestuur bestaat uit 6 bestuursleden, te weten: Ton Steenbekkers - voorzitter Ton Willemsen - plaatsvervangend voorzitter Carina Hensgens - secretaris Mieke Renierkens - algemeen bestuurslid / financiën Karina van der Linden - algemeen bestuurslid Betty de Zwaan - algemeen bestuurslid Waar staat de Gehandicaptenraad Landgraaf voor? De Gehandicaptenraad Landgraaf behartigt de collectieve belangen van alle mensen met een functiebeperking en/of chronische aandoening in de Gemeente Landgraaf. Wij staan voor: Het gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen aan de Gemeente Landgraaf en/of andere relevante instellingen binnen de gemeentegrenzen. Wij zijn de wettelijke gesprekspartner van de gemeentelijke overheid als het gaat over gehandicaptenbeleid. Het is een uiterst belangrijke taak om de contacten met de beleidsmakers en -bepalers te onderhouden. Dat betekent dus, dat we een intensieve relatie moeten bewerkstelligen met de beleidsmedewerkers en de betreffende wethouder. Gedurende 2013 en naar verwachting ook in 2014 zullen er meerdere zaken op het bordje van de gemeente gelegd worden door de rijksoverheid. Zaken waar de gemeente nog geen enkele ervaring mee heeft. Bovendien moet de gemeente die betreffende zaken gaan verzorgen en behartigen met een fikse korting van rijkswege op het beschikbare budget. Alle aandacht dus voor die ontwikkelingen. Het uitoefenen van invloed op het lokale WMO-beleid door zitting te nemen in de WMO- Raad. Zeker in de komende periode, waarin het WMO-beleid steeds verder tastbare gestalte gaat krijgen, is het zaak om kritisch mee te denken en de beleidsmakers en de wethouder van de gemeente van advies te dienen betreffende haar beleid en de gevolgen daarvan voor de mensen met beperkingen en/of chronische aandoeningen. De kanteling in de WMO zal een grote verandering teweeg kunnen brengen met name voor mensen met een behoefte aan ondersteuning vanuit de samenleving. Het onderzoeken en bevorderen van mogelijkheden voor mensen met een beperking om zo optimaal mogelijk te kunnen deelnemen aan de samenleving. Hiertoe behoort ook het bewaken en uitbreiden van de bereikbaarheid, bruikbaarheid, doorgankelijkheid en veiligheid/uitgankelijkheid van de openbare ruimtes, activiteiten en evenementen in de Gemeente Landgraaf. Onze insteek is dat mensen met beperkingen en/of chronische aandoeningen aan alles mee kunnen doen in onze 2
samenleving; of ze er daadwerkelijk aan meedoen is hun individuele keuze, de mogelijkheden en voorwaarden moeten wel aanwezig zijn. Deze mensen vragen niet om een voorkeursbehandeling, maar om een gelijkwaardige behandeling. Het is dus geen gunst, maar een recht. Beleidsplan Gehandicaptenraad Landgraaf Ondanks het feit dat we actief rond zullen blijven kijken naar versterking voor het bestuur, zijn wij nu voldoende bezet om in 2013 de eigen organisatie door te lichten en te evalueren. Doel van de evaluatie is om duidelijk te hebben: welke specifieke doelen we de komende jaren nastreven op welke wijze we deze doelen willen gaan realiseren welke middelen we daarvoor nodig hebben. We dienen daarbij vragen te beantwoorden als: o Welke deskundigheden en middelen hebben wij nodig om onze beleidadviserende rol te kunnen vervullen en om inclusief beleid te realiseren in Landgraaf. Wat is het standpunt van de Gemeente Landgraaf inzake inclusief beleid? Het beleid van de gemeente Landgraaf inzake inclusief beleid wordt ons inmiddels duidelijk gemaakt middels een beleidsnotitie. Vooralsnog zijn de voornemens goed, maar wij zullen het proces van implementatie kritisch blijven volgen. De leden van de Gehandicaptenraad Landgraaf hebben de intentie uitgesproken hun deskundigheid te willen laten bevorderen door VCP; dit is van belang om hun werkzaamheden zo optimaal mogelijk te kunnen uitvoeren. o Hoe regelen we de vertegenwoordiging van doelgroepen in de Gehandicaptenraad Landgraaf en op welke wijze communiceert de Gehandicaptenraad Landgraaf met deze doelgroepen en de lokaal betrokken organisaties? Gedurende 2013 zullen er kennismakingsgesprekken plaatsvinden om duidelijk te krijgen welke doelgroepen we vertegenwoordigen en wat de verwachtingen vanuit die doelgroepen zijn. Duidelijk zal ook moeten worden op welke manier we die doelgroepen zullen vertegenwoordigen. Vandaaruit kunnen we ons beleid daarop afstemmen. o Op welke wijze kan de Gehandicaptenraad Landgraaf richting haar achterban een rol spelen om de zelfredzaamheid van mensen met een beperking te kunnen versterken? Naast het meedenken in het WMO-beraad zullen we naar meer mogelijkheden zoeken om de zelfredzaamheid van mensen met een beperking en/of een chronische aandoening te versterken. Ook dit aspect zal mogelijk aan de orde komen in de gesprekken met de doelgroepen. o Op welke wijze kan de Gehandicaptenraad Landgraaf richting haar achterban een rol spelen om vrijwilligerswerk door mensen met een beperking te kunnen stimuleren, vergroten, verbeteren? In de gesprekken met onze doelgroepen zal duidelijk worden welke verwachtingen er bij onze doelgroepen leven wat deze items betreft. 3
AMBITIE 2013 Omdat wij ook behoefte hebben aan het realiseren van concrete resultaten zetten wij onze ambitie voor het jaar 2013 op een rij: 1. De toegankelijkheid van openbare ruimten in Landgraaf : Een toegankelijke openbare ruimte en toegankelijk openbaar vervoer zijn belangrijke voorwaarden voor mensen met en zonder beperkingen en/of chronische aandoeningen om zich veilig en zonder belemmeringen te kunnen verplaatsen en deel te nemen aan de samenleving. Na het succes van de toegankelijkheidsscan bij SnowWorld in 2012 zullen er hopelijk spontaan andere bedrijven, ondernemingen en/of winkels zich aanmelden voor een dergelijke scan. Mochten er onverhoopt geen andere kandidaten zich melden, dan zullen we als organisatie zelf actief op zoek gaan naar scan mogelijkheden om de toegankelijkheid van Landgraaf te vergroten. Maar ook de toegankelijkheid van het openbaar vervoer heeft onze aandacht. Voor mensen die geheel afhankelijk zijn van speciaal vervoer als de regiotaxi, zullen we ons inspannen om mee te denken in de mogelijkheden die het WMO-beleid alsnog kan bieden. In het kader van de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 zullen we onze aandacht al gedurende dit jaar richten op de toegankelijkheid van de stembureaus in onze gemeente. Daarnaast zal verder bekeken worden welke rol de Gehandicaptenraad kan spelen bij deze komende verkiezingen. In de tweede week van oktober zal de Gehandicaptenraad heel expliciet aandacht besteden aan de toegankelijkheid binnen onze gemeente. 2. De aansluiting met de Gemeente Landgraaf inzake onze adviesrol: Het is van het allergrootste belang om onze adviesrol bij de gemeente goed te kunnen vervullen. Voorwaarde daartoe is dat de Gehandicaptenraad intensief voeling houdt met hetgeen er speelt bij de beleidsmakers en de wethouder waar het beleid ten aanzien van mensen met een beperking en/of chronische aandoening betreft. We moeten heel nadrukkelijk de vinger aan de pols houden en ons goed laten voorlichten over beleid en veranderingen daarin. We willen graag meedenken in zaken als: *AGENDA 22: Vanuit de Verenigde Naties is internationaal afgesproken in de zogenaamde AGENDA 22 dat alle landen zich gaan inspannen om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking zo gelijkwaardig mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving door zoveel mogelijk belemmeringen weg te nemen. Dan gaan gemeenten realiseren door zogenaamd Inclusief Beleid. *Inclusief denken en doen: dat betekent niets meer en niets minder dan dat alle burgers gelijkwaardig zijn en daarom dezelfde rechten hebben. Inclusief denken en doen via AGENDA 22 inspireert gemeenten en lokale belangenorganisaties om samen systematisch te werken aan de totstandkoming van lokale beleidsplannen en bij uitvoering van gemeentelijke taken zoveel mogelijk rekening te houden met het feit dat mensen met een beperking ook gebruik kunnen maken van de aanwezige voorzieningen en diensten. Het gaat dus nadrukkelijk om het vergroten van de participatie aan onze samenleving van kwetsbare burgers. *WMO-beleid: Mensen met een beperking moeten in staat zijn om deel te nemen aan de lokale samenleving. In de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is geregeld hoe gemeenten hun inwoners hierbij hulp en ondersteuning kunnen bieden. In de wet is daarvoor de zogenaamde compensatieplicht opgenomen. Die zegt dat de gemeente de plicht heeft om beperkingen te compenseren, zodat de betrokkenen kunnen deelnemen aan de samenleving. 4
Daarbij gaat het onder meer om het kunnen voeren van een huishouden, het aangaan van contacten en het zich buiten de deur kunnen verplaatsen. De compensatieplicht in de WMO vergt ook een andere houding van mensen met een beperking, mantelzorgers en vrijwilligers. Zij hebben een eigen verantwoordelijkheid. Ze moeten goed weten wat ze willen, hoe ze dat kunnen bereiken, waarvoor hulp nodig is en wat ze zelf - samen met de omgeving - kunnen oplossen. 3. Inwoners van Landgraaf bekend maken met de activiteiten van de Gehandicaptenraad Landgraaf: Evenals vorig jaar zullen we ook in 2013 trachten onze visie, mogelijk nog wat explicieter, op het gehandicaptenbeleid naar de samenleving uit te dragen en wel door: Deelname vertegenwoordiging in werkgroepen ten bate van onze doelgroepen. Daar waar mogelijk in de openbaarheid te treden als de belangen van onze doelgroep daarmee gediend zijn. Bewust contacten leggen met de verschillende doelgroepen die we vertegenwoordigen. 4. Externe contacten onderhouden die een meerwaarde vormen voor het functioneren van de Gehandicaptenraad: contacten met VCP contacten betreffende het vervoer van gehandicapten. tegenbezoek regelen met het Platform Gehandicaptenbeleid Venray. contacten met regionale organisaties op het gebied van gehandicaptenbeleid. 5. Het (laten) maken van een goede website voor de Gehandicaptenraad: Het is erg wenselijk om een goede website te hebben om bezoekers wegwijs te maken in onze werkzaamheden, maar ook om links te kunnen plaatsen over relevante zaken als adviezen voor nieuwbouw, toegankelijkheid, etc. 5
Speerpunt 1: Zonder bereikbare, toegankelijke en bruikbare openbare gebouwen, scholen, dienstverlening, horeca en winkels kunnen mensen met een functiebeperking niet als volwaardige burgers deelnemen aan de maatschappij. De Gehandicaptenraad Landgraaf ziet het als haar taak om de Gemeente Landgraaf ervan bewust te maken/zich ervan bewust te laten blijven over het belang van de bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid (BTB) voor mensen met een beperking. De medewerkers van de gemeente moeten de toetsing op BTB als een vaste handeling zien bij het behandelen en verstrekken van een vergunning voor een activiteit of evenement. Het gaat voortdurend om zowel beeldvorming als om bewustwording ten aanzien van de medemens met een beperking en/of chronische aandoening. Wij zullen in 2013 in het kader van BTB de volgende activiteiten uitvoeren: In overleg met de Gemeente de BTB van grote openbare evenementen toetsen zoals Pinkpop en de verkiezingen in 2014 Deel te nemen aan de jaarlijkse landelijke week van de toegankelijkheid (tweede week van oktober 2013) en een certificaat uit reiken aan de instelling in Landgraaf die het meest rekening houdt met de BTB. Contact te zoeken met winkels en horeca om met hen de BTB van hun bedrijf te toetsen. Meedenken in de opwaardering van de markt in Waubach, de totstandkoming van het KIA en het verder toegankelijk maken van nog een aantal bushaltes. De Gemeente Landgraaf is bezig met het verbeteren van hun website; wij willen meekijken hoe men deze zo kan inrichten dat deze voor alle burgers toegankelijk en begrijpelijk is. Speerpunt 2: Eind 2011 en in 2012 hebben wij een prettige en nuttige herstart gemaakt in de adviesrelatie die wij vervullen voor de Gemeente Landgraaf. In nauw overleg met de portefeuillehouder (wethouder Leunessen) zullen wij in 2013 deze relatie nader verdiepen en vormgeven. Dit jaarplan vormt hiertoe een start. Een verdere vorm zal gegeven worden in de toekomstnota. Speerpunt 3: Het bewust maken van een samenleving om rekening te houden met medeburgers met een beperking en hen de kans te bieden om volwaardig deel te nemen aan die samenleving vraagt om een actief communicatiebeleid. Ons doel voor 2013 is dan ook met enige regelmaat relevante nieuwtjes of wetenswaardigheden in lokale media te publiceren. We zullen hierbij ook aandacht vragen voor onze acties in het kader van de BTB. Het bouwen van een website is een belangrijk item in het kader van voorlichting aan mensen met een chronische aandoening en/of beperking. 6