Martijn van de Pol afwezig

Welkom

Programma 14:00 Welkom 14:05 Voorstelrondje 14:20 Presentaties Bruno, Hans, Willem 15:20 Pauze 15:40 Eisen STW mbt gebruikersgroep 16:00 Wat willen gebruikers 16:30 Afspraken 17:00 Einde

Draagkracht overleving META-POPULATIE MODEL Populatie dynamica reproductie Gedragskeuzes individuele Scholeksters gebied B Dispersie & plaatstrouw carry-over effecten gebied B Dispersie & plaatstrouw gebied A Winter condities gebied A Zomer condities Menselijke activiteiten en anthropocene ontwikkelingen Schelpdiervisserij Bodemdaling Eutrophiëring Klimaatverandering Klimaatverandering Verstoring door recreatie Intensivering landbouw Beheer kwelders Etc. Etc.

Masterplan Scholekster Bruno Ens Kees Oosterbeek Kees Rappoldt

Twee van de vele aanleidingen 1. Evaluatie meerjarenafspraken handkokkelvisserij: onderzoek naar de invloed van de handkokkelvisserij, alsmede de invloed van andere factoren, op de draagkracht van de Waddenzee voor scholeksters 2. Jaar van de Scholekster en de nasleep daarvan

Uitsterven?

Waar broeden de Scholeksters?

Is intensivering van de landbouw hoofdoorzaak afname Scholekster?

Alle Scholeksters overwinteren aan de kust: ook daar sterke afname Waddenzee Delta

Natura 2000 doelstelling voor de Scholekster in de Waddenzee Behoud omvang en verbetering kwaliteit leefgebied met een draagkracht voor een populatie van 140.000-160.000 vogels (seizoensgemiddelde) Landelijk zeer ongunstige staat van instandhouding 2004 t/m 2009 gem 108.000 Scholeksters Hersteldoelstelling voor de Waddenzee

Mogelijke oorzaken afname Overwinteringsgebieden Waddenzee Delta Broedgebieden Akkers & weilanden Kwelders & schorren Stedelijk gebied

Menselijke activiteiten, zoals mechanische schelpdiervisserij

Anthropocene ontwikkelingen, zoals introductie van invasieve exoten

Wat is cumulatieve effect?

Zonder modellen kan het niet Cumulatie/interactie met andere effecten Zelfde plek, zelfde tijd Andere plek, zelfde tijd Andere tijd (zomer versus winter) Vertaling van korte termijn effecten op het individu naar lange termijn effecten op de populatie

Model om draagkracht te voorspellen van wadgebieden voor foeragerende steltlopers: WEBTICS Wader Energy Balance Tidal Cycle Simulator Wader = Oystercatcher - OEBTICS

WEBTICS berekent verdeling Scholeksters voor elke 15 minuten gedurende hele winter

Wadplaten in Oosterschelde eroderen als gevolg van Deltawerken Instelling nieuwe geomorfologische evenwicht duurt nog vele tientallen jaren

Voorspelling WEBTICS over draagkracht Scholeksters: van 40.000 in 2000 naar 10.000 in 2045

Gaswinning NAM zorgt voor bodemdaling in de Waddenzee

Er was een tijd dat bodemdaling door gaswinning als de grootste bedreiging van de Waddenzee gold

Indeling in kombergingen

Wat is effect handkokkelvisserij?

Hoogteligging opgeviste kokkels is niet bekend. Twee scenario s: Alleen kokkels boven 45% droogligtijd worden weggevist Alleen kokkels onder 45% droogligtijd worden weggevist

Berekende effect kokkelvisserij

Onderzoeksvoorstel Scholekster Gebruik modellen om cumulatieve/interactieve effecten te berekenen met andere invloeden Koppel draagkrachtmodel (individueel gedrag) met metapopulatie model; idem zomer Ontwikkel metapopulatie model Bestudeer individuele Scholeksters 24/7 m.b.v. UvA-BiTS bij verstoring, wegvissen etc. Ga door met populatie studies

Nieuwe populatie studies door vrijwilligers

Stimuleer aflezen gemerkte Scholeksters

Hendrik van Kampen

Ringgroep Limburg sinds 2012

Rol populatie studies Data over link winter zomer Data over dispersie (m.n. jonge vogels) Data over demografie Samen met modellen = vinger aan de pols PRW: leren door doen NAM: gaswinning met de hand aan de kraan

Open technologieprogramma Geen termijn voor indiening Beoordeling als voldoende aanvragen binnen Eind 2012 veel aanvragen afgewerkt Begin 2013 goed moment voor indiening Aanvragen vanuit universiteit of onderzoeksinstituut Twee criteria: Wetenschappelijke kwaliteit & vernieuwing Utilisatie door gebruikers

Gebruikerscommissie STW stelt in overleg met projectleider een gebruikerscommissie in Jaarlijkse bijeenkomst over voortgang Projectleider is voorzitter en STW voert secretariaat Minimaal 4 gebruikers in commissie, maar hoe meer hoe beter (Minimaal 50% uit bedrijfsleven)

Committering gebruikers moet ook blijken uit financiele bijdrage Maximale bijdrage STW is 750.000 euro Voor project van 1.000.000 euro is minimaal 250.000 euro additionale financiering nodig Hoe groter bijdrage gebruikers, hoe meer kans op honorering

All users are equal, but some users are more equal than others Belangen Terreinbeheerders Beleidsmakers Bedrijven Financiele mogelijkheden