------ 2 0 1 2-2 0 1 3 ------ Masterplan Zuid-Holland LOGO s weghalen is niet netjes Logo s weghalen is niet netjes Dit is een product van het project Masterplan Competentiegericht Onderwijs Zuid-Holland. Hierin werken de volgende organisaties samen: - de ROC s Albeda College, ID College, Leiden, Mondriaan, Zadkine Techniek en Da Vinci College - InstallatieWerk Zuid-Holland, Uneto-VNI, Kenteq, OTIB/ RBPI - ruim 50 bedrijven, waaronder A. de Jong Groep, Aartman van Giesen Elektrotechniek, Bakker Sliedrecht, Bogro BV, Botermans Elektrotechniek, Burgers Ergon Installatietechniek, Croon Elektrotechniek, Dekker van Geest, Goflex Young Professionals, Hekema Elektrotechniek, Hogendoorn Warmte Water Sanitair, HVL, Imtech Building Services, Kalisvaart Technisch Beheer, Kropman, W.P. Kubbe Management, Labro Elektro, Lésec, Lok Installatiebedrijf, Mampaey, Parallel Groep ETB Vos, Putman Installaties, Randstad Elektrotechniek, Rijndorp Installaties, Schulte & Lestraden, Smit & van der Linden, SOB Midden Nederland, Spindler Installatietechniek, Staysafe Security, Steegman Installatietechniek, Tempus, Trijselaar Vermeer, Unica Bodegraven, Van Asten Elektrotechniek-Installatietechniek, Van den Pol Elektrotechniek, Van Dissel Elektrotechniek, Van Dorp Installaties, Van Driel Installateurs, Van Galen Klimaattechniek, Van Hoften Installatietechniek, Verkaart Groep, Verkerk Groep, Vink Installatie Groep, Viveen Elektro- Installatie Buro, Volt Elektro Groep, Wieffering Meet & Regeltechniek, Wolter & Dros TBI Techniek Regioprofiel Monteur Elektrotechnische Industriële Producten en Systemen, niveau 2 Crebo 92390 Versie 27-8-2012 Het project wordt gefinancierd door OTIB, de ROC s, Kenteq, Uneto-VNI en InstallatieWerk Zuid-Holland Het projectmanagement berust bij bureau Batouwe Arnhem Masterplan CGO Zuid-Holland - 92390 Regioprofiel CGO ZH EIPS niveau 2-27-8-12

Vormgeving: Batouwe Arnhem (tevens projectmanagement Masterplan CGO ZH) Monteur Elektrotechnische Industriële Producten en Systemen, niveau 2 Masterplan Zuid-Holland Regioprofiel In het Masterplan CGO Zuid-Holland werken bedrijven, LPI s, ROC s, Kenteq, Uneto-VNI en OTIB/RBPI gezamenlijk aan de kwaliteit van het beroepsonderwijs en aan een voor bedrijven eenduidige en herkenbare onderwijsinvulling. Een van de activiteiten van het project is het uitwerken van zogenoemde Regioprofielen 1. Een Regioprofiel is de concretisering van een uitstroomprofiel van de Kwalificatiedossiers. Het Regioprofiel bevat 2 : de (minimale) beroepshandelingen die de functionaris op het betreffende niveau moet beheersen als beginnend beroepsbeoefenaar 3 ; de vereiste theorie in inhoud en niveau; de attitude/beroepshouding. Bij de beroepshandelingen wordt vermeld of deze behoren tot de basis (= het programma dat voor iedereen geldt) of tot het extra -pakket (= specialisme van een bedrijf, verdieping, pluspakket, keuzemogelijkheid). Uitgangspunt voor deze laatste invulling zijn specifieke behoeften van bedrijven. Daarbij geldt: breed opleiden voor de regio, specifiek voor een bedrijf/student. De vereiste theorie is uitgewerkt naar onderwerpen. Per onderwerp is onderscheid gemaakt naar kennis (= de student moet globaal begrijpen wat het onderwerp inhoudt; er heeft geen verdieping plaats met formules en verdiepingsopgaven) en verdieping (= van de student wordt verwacht dat hij over de onderwerpen opgaven kan maken met gebruik van enkelvoudige formules) 4. De attitude/beroepshouding is de uitwerking van de niet-technische competenties. Werkwijze Elk Regioprofiel is uitgewerkt door een kleine werkgroep, bestaande uit vakdocenten van verschillende ROC s, vakdeskundigen van bedrijven en een opleidingsadviseur van Kenteq. Eén van de vakdocenten is tevens de voorzitter en rapporteur van de werkgroep. Conceptuitwerkingen zijn voorgelegd in de buitenring van bedrijven en ROC s. De daaruit voortkomende reacties zijn vervolgens door de werkgroep gewikt en gewogen met het oog op aanpassing of aanvulling van het betreffende Regioprofiel. De Stuurgroep van het Masterplan heeft vervolgens de Regioprofielen vastgesteld. Daarmee vormen de Regioprofielen het uitgangspunt voor de invulling van het onderwijs. 1 Het Regioprofiel beschrijft het wat van het onderwijs en doet geen uitspraken over het hoe van het onderwijs. 2 Beroepshandelingen, theorie en attitude/beroepshouding komen in de onderwijsuitvoering in samenhang met elkaar aan bod. 3 Beroepshandelingen moet men breed zien in de context van het beroep. 4 De landelijke programma s voor rekenen en taal en voor Leren, Loopbaan en Burgerschap zijn als bijlagen van toepassing. Masterplan CGO Zuid-Holland - 92390 Regioprofiel CGO ZH EIPS niveau 2-27-8-12 1 / 5

Monteur EIPS, niveau 2, crebo 92390 Beroepshandelingen Bij de beroepshandelingen wordt aangegeven of deze behoren tot de Basis = het programma dat voor iedereen geldt; bij het Keuze/Verplichte pakket betekent de letter K extra vaardigheden van het beroep (verdieping, pluspakket, keuzemogelijkheid van bedrijf/student) en de letter V een verplicht onderdeel ten behoeve van het beroep, voor zover van toepassing. Uitgangspunt voor deze invulling zijn specifieke behoeften van studenten en bedrijven. Daarbij geldt: breed opleiden voor de regio, specifiek voor een bedrijf/ student. Ut. = Utiliteit Ind. = Industrie Ma. = Maintenance (onderhoud) Beroepshandeling Basis Keuze/verplichte onderdelen Ut. Ind. Ma. Werkprocessen Algemene werkzaamheden Werkvoorbereiding 1.1 2.1 Eenvoudige planningen opstellen 1.1 2.1 Eenvoudige werkafspraken maken en bewaken 1.1 2.1 2.6 Werkbon / materialenbon / meerwerkbon invullen 1.7 2.5 Eenvoudige deelprojecten zelfstandig uitvoeren 1.2 2.2 1.4 Draagt zorg voor een opgeruimde werklocatie 1.7 2.5 Gereedschap / materiaal Gebruik handgereedschap en elektrisch gereedschap 1.2 2.2 Gebruik machines (ponsen, zagen en snijden, etc.) 1.2 2.2 Gebruik bevestigingsmiddelen 1.2 2.2 Gebruik speciaal gereedschap (bijv. momentsleutel, perstang etc.) 1.2 2.2 Mechanische bewerkingen Bewerken van metalen en kunststoffen 1.2 Opstellen componenten besturingskasten 1.4 Opstellen componenten verdeelinrichtingen 1.4 Monteren gootsystemen/railsystemen 2.2 Plaatsen en monteren elektrische componenten zoals drukknoppen, goot, relais, zekeringhouders, etc.) 1.4 2.2 Plaatsen en monteren elektrische apparatuur (PLC, beveiliging, etc.) V V K 1.4 2.2 Tekening lezen Tekeninglezen werktuigbouw, zoals opstellingstekening 1.1 2.1 van het schakelmateriaal in de kasten Symbolenkennis 1.1 2.1 Schemalezen stroomkringschema (hoofd- en stuurstroom, 1.1 2.1 klemmenstrookaansluitingen) Revisietekeningen handmatig aanpassen 1.7 2.5 Tekeninglezen pneumatiek 1.1 2.1 Masterplan CGO Zuid-Holland - 92390 Regioprofiel CGO ZH EIPS niveau 2-27-8-12 2 / 5

Beroepshandeling Basis Keuze/verplichte onderdelen Ut. Ind. Ma. Werkprocessen Installeren verdeel- en besturingskasten Bedraden verdeelkasten 1.4 2.2 Installeren, monteren en leggen van bedrading volgens geldende normen Codering van kabel, bedrading en elektrische componenten 1.4 1.5 2.2 1.2 2.2 Busbekabeling / EMC-afscherming 1.2 2.2 Persverbindingen zoals kabelschoentjes, adereindhulsjes 1.2 2.2 Modificatie bedrading 1.7 2.5 Aansluiten componenten Aansluiten elektrische componenten (relais, beveiliging, drukknoppen, klemmenstrook, etc.) 1.2 1.4 Aansluiten apparatuur 1.2 1.4 Aansluiten pneumatiek K K K 1.2 1.4 Verdeelinrichtingen en voedingen Samenstellen, monteren en aansluiten t/m 125 A 1.2 1.4 Aarding Aanleggen en monteren aarding en vereffening 1.2 Veiligheid VCA basis Veilig werken met machines Controle veiligheid eigen werk Toepassen van geldende voorschriften (arbo, veiligheid, milieu, bedrijfsvoorschriften, NEN 3140, NEN.1010, enz.) Veilig werken laagspanningsinstallaties Omgaan met Electro Static Dischange (ESD) Explosieveiligheid K V K Werkprocessen algemeen In bedrijf stellen / controle /storingen Visuele controle eigen werk 1.7 2.5 Uitvoeren van eenvoudige metingen 1.3 1.6 2.4 Instellen beveiliging componenten en apparatuur 1.5 2.3 Eenvoudige storingen oplossen (in spanningloze toestand) 2.3 Transportklaar maken 1.7 2.5 Kabels trekken en afmonteren 2.2 Masterplan CGO Zuid-Holland - 92390 Regioprofiel CGO ZH EIPS niveau 2-27-8-12 3 / 5

Vereiste theorie De minimale theorie voor de Monteur Elektrotechnische Industriële Producten en Systemen op niveau 2 is uitgewerkt in een aantal onderwerpen. Per onderwerp is onderscheid gemaakt naar: Kennis van = de student moet globaal begrijpen wat het onderwerp inhoudt. Het is wenselijk dat kennis wordt ondersteund door een practicum. En met de gegevens van het practicum moet de student berekeningen kunnen maken. Verdieping = van de student wordt verwacht dat hij over de onderwerpen opgaven kan maken met gebruik van formules. Onderwerp Kennis van Verdieping Rekenen +, -, x, Rekenen breuken oplossen Rekenen verhoudingen berekenen Rekenen procenten Rekenen lengtematen en oppervlakte berekenen Lading en stroom Elektrisch spanningsverschil Geleiders en isolatoren Productie van elektriciteit Elektrische energiebronnen Wet van Ohm Weerstand van geleiders Serieschakeling Parallelschakeling Gemengde schakeling (eenvoudig) Elektrische energie (kwh) Elektrisch vermogen / arbeid Spanningsbronnen Serie schakeling van spanningsbronnen (accuset, noodverlichting) Parallelschakeling van spanningsbronnen Eenvoudige meetinstrumenten (multimeter: spanning / stroom(ac/dc) en Ohms) Magnetisch veld Magnetisme Elektromagnetisme / motorprincipe / relais Inductiespanning Generatorprincipe Frequentie en periodetijd Effectieve waarde en Ohms belasting Spoelen (gedrag / gebruik) Condensatoren (gedrag / gebruik) Waarheidstabel Schakelfuncties Symbolen / poorten (overzicht logische functies) Drie fase wisselspanning Sterschakeling Driehoekschakeling Belasting van de fasen van een 3-fasen wisselstroomnet Aardlekschakelaar Opgenomen vermogen bij belasting in Y- en Δ-schakeling Masterplan CGO Zuid-Holland - 92390 Regioprofiel CGO ZH EIPS niveau 2-27-8-12 4 / 5

Onderwerp Kennis van Verdieping Fase-onderbreking in Y- en Δ-schakeling Eenfasetransformator (opbouw en werking) Soorten transformatoren Diode / gelijkrichter Beroepshouding In het kwalificatiedossier zijn de relevante (niet-technische) competenties opgenomen (= kolom Niet-technische competenties ). Kortom wat de Monteur Elektrotechnische Industriële Producten en Systemen op niveau 2 moet laten zien als juiste beroepshouding, is uitgewerkt in de eerste kolom. Beroepshouding Niet-technische competenties Is gemotiveerd/enthousiast Stelt zich collegiaal op Kan goed samenwerken, overleggen en afstemmen Bespreekt problemen met zijn collega s Signaleert onveilige situaties Neemt deel aan: Toolboxmeeting, werkoverleg/werkverdeling Kan vanuit tekeningen werkzaamheden uitvoeren Zoekt zelf naar oplossingen/toont eigen initiatief/is besluitvaardig Kan werken onder druk / weet prioriteiten te stellen Toont inzet/werktempo/doelmatigheid/heeft discipline Heeft gevoel voor ruimte, richting en benodigde montagetijd Zet de juiste gereedschappen en materialen in Heeft zorg voor gereedschap en materieel Verspilt geen onnodig materiaal of gereedschap Werkt ordelijk en zorgvuldig Zorgt ervoor dat de uitgevoerde werkzaamheden voldoen aan de norm Heeft voldoende sociale vaardigheden Past werkplek-/huis-/veiligheidsregels toe Volgt instructies op Is op tijd aanwezig Zorgt voor schone en opgeruimde werkplek Samenwerken en overleggen Vakdeskundigheid toepassen Materialen en middelen inzetten Op behoeften en verwachtingen van de klant richten Instructies en procedures opvolgen Dit Regioprofiel is tot stand gekomen met inbreng van (leer-/werk-)bedrijven en ROC s in Zuid-Holland, OTIB/RBPI, Kenteq, Uneto-VNI en Batouwe Arnhem. Het Regioprofiel is afgeleid van de Regioprofielen van het Samenwerkingsproject CGO Gelderland- Overijssel (2010). Masterplan CGO Zuid-Holland - 92390 Regioprofiel CGO ZH EIPS niveau 2-27-8-12 5 / 5