MAP meetpunt met invloed van glastuinbouw Studiedag bemesting, 3 juni 2014 Maarten Van Mechelen 1, Els Berckmoes 2,Marijke Dierickx ³, Els Mechant ³, Elise Vandewoestijne 4 & An Decombel 5, Stan Verdonck 6 1 Proefcentrum Hoogstraten, 2 Proefstation voor de Groenteteelt, 3 Proefcentrum voor Sierteelt, 4 Proefcentrum voor de groenteteelt Oost Vlaanderen, 5 Inagro, 6 Thomas More Campus Geel Spuistroom? Spuistroom en MAPIV? Bij het telen van planten op groeimedium ontstaan reststromen die in bepaalde mate voedingsstoffen zoals nitraat bevatten. Die reststromen worden in het Mestdecreet omschreven als spuistroom. (VLM) spuistroom a.s.a. nutrientenrijk water niet meer aangewend wordt binnen teelt! Nitraatgehalte in de beek mag maximaal 50 mgno3/l bedragen Spuistroom: moet milieukundig verantwoord afgezet worden of gezuiverd moet opgeslagen worden gedurende de wintermaanden (1 sept 15 feb)
Opslagcapaciteit spuistroom winterperiode Teelt Benodigde opslagcapaciteit zonder recirculatie Benodigde opslagcapaciteit recirculatie aardbeien onder glas 240 m³/ha 20 m³/ha aardbeien onder plastic 130 m³/ha 20 m³/ha aubergine 750 m³/ha 30 m³/ha azalea 270 m³/ha 45 m³/ha boomkwekerij 270 m³/ha niet van toepassing groene en bloeiende planten 630 m³/ha 20 m³/ha houtig kleinfruit, andere dan aardbeien 113 m³/ha 15 m³/ha komkommer 750 m³/ha 30 m³/ha overige teelten 750 m³/ha 30 m³/ha paprika 750 m³/ha 30 m³/ha sla niet van toepassing 30 m³/ha snijbloemen 2400 m³/ha 400 m³/ha tomaat 750 m³/ha 30 m³/ha Witloof 36 m³/bedrijf 0 m³ Doelstellingen ADLO project Stap 2: In kaart brengen spuistroom Overzicht teeltseizoen Overzicht waterstromen Debietsmeters Chemische analyses (NO 3 ) Stap 1: Selectie van 13 serrebedrijven met grondloze teeltsystemen (6 tomaten, 3 paprika, 1komkommer, 1poplanten, 1 snijbloemen, 1 azalea) Stap 3: Spuistroom vermijden /beperken Voldoende regenwateropslag Implementatie nieuwe technieken SAF filters ECA technologie Recirculatie spoelwater Stap 4: Wat als er toch spuistroom is? Anoxic moving bed bioreactor Spreiding van spuistroom Doelstellingen ADLO project Stap 1: Selectie van 13 serrebedrijven met grondloze teeltsystemen (6 tomaten, 3 paprika, 1komkommer, 1poplanten, 1 snijbloemen, 1 azalea) Jaarlijkse spuistroomproductie Stap 2: In kaart brengen spuistroom Stap 3: Spuistroom vermijden /beperken Stap 4: Wat als er toch spuistroom is? Overzicht teeltseizoen Overzicht waterstromen Voldoende regenwateropslag Anoxic moving bed bioreactor Debietsmeters Chemische analyses (NO 3 ) Implementatie nieuwe technieken SAF filters ECA technologie Recirculatie spoelwater Spreiding van spuistroom * Duidt op aandeel grondwater in vers waterverbruik: * 1 25%, **26 50%, *** 51 75%,**** 75 100%
Jaarlijkse spuistroomproductie Drainagewater = water dat via ondergrondse drainage opgevangen wordt Niet te verwarren met drainwater! Voorbeeld op basis van nitraatgehaltes voor tomatenbedrijven, zonder uitschieter bedrijf Tomaat 6. Drainwater Drainagewater Opvolging praktijkbedrijven: drainagewater Drainagewater: Oorzaken verhoogd N gehalte Lekken in systeem Teeltgoten hangen scheef? Lekken aan drainwaterafvoeren? Plastiek is stuk (wraatschade?) Historische vervuiling bodem Voorgeschiedenis ribbeldrain Afwezigheid recirculatie in verleden
Doelstellingen ADLO project Stap 1: Selectie van 13 serrebedrijven met grondloze teeltsystemen (6 tomaten, 3 paprika, 1komkommer, 1poplanten, 1 snijbloemen, 1 azalea) 1. Voldoende hemelwateropslag Stap 2: In kaart brengen spuistroom Stap 3: Spuistroom vermijden /beperken Stap 4: Wat als er toch spuistroom is? Overzicht teeltseizoen Overzicht waterstromen Voldoende regenwateropslag Anoxic moving bed bioreactor Debietsmeters Chemische analyses (NO 3 ) Implementatie nieuwe technieken SAF filters ECA technologie Recirculatie spoelwater Spreiding van spuistroom 1. Voldoende hemelwateropslag 1. Voldoende hemelwateropslag
Voorbeeld 1: Tomaat Voorbeeld 2: paprika Voorbeeld 3: Kostprijs water 2. Spoelwater filters *Bedrijven met toepassing van ECAtechnologie * Bedrijven die spoelwater spuien
2.Opstelling filters bij hergebruik terugspoelwater waterstroom 2.Hergebruik spoelwater vs. uitspreiden Frequent spreiden van spuistroom is kostelijk!!!! MMF 48 MMF 48 SZF 36 Vb. Tomatenbedrijf met 3ha, jaarlijkse productie spoelwater = 1648m³ 3,2 ha tomaat Bezinkput 20m³ Dode zone 1m Opslag vuile drain Uitspreiden Recirculatie Volume bezinkput 20 20 20 Volume wateropslag 200 400 0 Benodigd ha grasland 2,9 3,1 0,0 Jaarlijkse kost wateropslag 1.600 2.223 455 Jaarlijkse kost spreiding 2.000 1.875 0 Jaarlijkse besparing meststoffe 0 0 1.588 Totale kost spreiding 3.600 4.098 Totaal voordeel hergebruik 1.133 Doelstellingen ADLO project Stap 1: Selectie van 13 serrebedrijven met grondloze teeltsystemen (6 tomaten, 3 paprika, 1komkommer, 1poplanten, 1 snijbloemen, 1 azalea) Experimenteel onderzoek op pilootschaal: MBBR + fosfaatfilter Stap 2: In kaart brengen spuistroom Stap 3: Spuistroom vermijden /beperken Stap 4: Wat als er toch spuistroom is? Overzicht teeltseizoen Overzicht waterstromen Voldoende regenwateropslag Anoxic moving bed bioreactor buffer Debietsmeters Implementatie nieuwe technieken SAF filters ECA technologie Recirculatie spoelwater Spreiding van spuistroom MBBR PO 4 P filter Chemische analyses (NO 3 )
Experimenteel onderzoek op pilootschaal: MBBR + fosfaatfilter Op nutriëntrijk afvalwater van een tomatenkweker en rozenteler: NO 3 N concentratie was steeds ver beneden de lozingsnorm PO 4 P lozingsnorm kon niet bereikt worden Take home message Stel: 1 m 3 spuiwater per dag verwerken met volgende karakteristieken: 100 mg NO 3 N/L < 10 mg NO 3 N/L 20 mg PO 4 P/L < 2 mg PO 4 P/L parameters eenheid Denitrificatiesnelheid 40 80 mg NO 3 N/(L.h) Experimental results rose grower Location of sampling: ph / EC μs NO 3 N mg/l PO 4 P [mg/l] Reactor 1 buffer 6.62 1074 97 11.0 Reactor 2 MBBR 8.08 15430 / 6.8 buffer MBBR PO 4 P filter Vaste verblijftijd anox. MBBR reactor 2 buffer 4 h MBBR Volume anox. MBBR reactor 85 170 L/m 3.d Koolstofbron dosering (BioAid ) 833 ml/m 3 Kostprijs koolstofbrondosering (BioAid ) 0.21 /m 3 Reactor 3 Top of PO 4 P filter 9.20 7380 / 14.7 Bottom of PO 4 P filter 8.62 2070 6 2.5 Volume fosfaatfilter 700 L/m 3.d Massa ijzerkorrels 1000 kg Standtijd fosfaatfilter Min. 6 Max. 12 maanden Take home message Vervollediging van de kostentabel (spui van 1648 m 3 /jaar) zuivering via MBBR + fosfaatfilter spreiding op grasland hergebruik spoelwater Kostprijs opslagvoorziening Volume bezinkingsput (m 3 ) 20 20 20 Volume watersilo (m 3 ) 0 150 550 0 Netto Volume (1) (m 3 ) 20 115 515 20 Jaarlijkse kostprijs bezinkingsput 20 m 3 (2) 200 200 200 Jaarlijkse kostprijs silo (3) 0 850 2150 0 Jaarlijkse kost dompelpomp (4) 100 100 100 Jaarlijkse energiekost 5 5 5 Installatiekost (5) 150 150 150 Investeringskost 1.800 Energiekost pomp en kleppen 788 chemicaliënkost zuur 297 chemicaliënkost koolstofbron 346 onderhoudskosten 400 buffer MBBR Kost zuivering / spreiding 3.631 1750 2250 0 Besparing meststoffen Jaarlijkse besparing meststoffen 0 0 1.588 Besparing hemelwater Jaarlijkse besparing hemelwater (m 3 ) 0 0 1648 Totale jaarlijkse kost opslag spoelwater 455 1300 2600 455 Totale jaarlijkse kostprijs 4.086 3500 4800 / Totale jaarlijkse winst / / 1.133 Conclusies Les 1: spuistroomproductie kost geld! Les 2: voorzie in voldoende hemelwateropvang Les 3: ken je spuistroomproductie! Deze is bepalend voor : Bestemming spuistroom Kostprijs spuistroom Keuze & prijskaartje investeringen Les 4: Voorzie noodopvang voor spui tijdens de teelt
MAP meetpunt met invloed van glastuinbouw sinds juli 2012 groen MAP meetpunt! Meer weten? Raadpleeg de brochure of de rekentool op de websites van de deelnemende proefcentra!!! VRAGEN??? Proefcentrum Hoogstraten (Coördinator): Maarten Van Mechelen: 03/315.70.52 Proefstation voor de Groenteteelt: Els Berckmoes: 015/30.00.74 Proefcentrum voor Sierteelt: Els Mechant & Marijke Dierickx: 09/353.94.94 Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost Vlaanderen: Elise Vandewoestijne: 09/381.86.86 Inagro: An Decombel: 051/27.32.75