De Groene Basis Excursieprogramma 2015-2016 Natuurexcursies voor het basisonderwijs in Leidschendam-Voorburg
De Groene Basis Excursieprogramma 2015-2016 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Inleiding Hoofdstuk 2 Organisatorische zaken Hoofdstuk 3 De excursies Bijlage: Aanvraagformulieren Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 2
Hoofdstuk 1. Inleiding Voor u ligt het excursieprogramma 2015-2016 van Stichting De Groene Basis. De Groene Basis is een vrijwilligersorganisatie die zich als doel stelt kinderen in direct contact te brengen met de natuur en hiervoor hun interesse en respect op te wekken. Vrijwilligers van de Groene Basis verzorgen hiertoe NME-excursies voor de basisscholen van Leidschendam-Voorburg (zie ook onze website www.degroenebasis.nl ). Dit excursieprogramma omvat ons aanbod van NME-excursies voor het basisonderwijs in Leidschendam-Voorburg als resultaat van onze vele jaren ervaring hiermee. Voor elke groep is er een excursie die inspeelt op de leeftijd van de groep:. - Pronkepauw voor groep 1/2 - Kriebel voor groep 3 - Slootjes voor groep 4 - Schoolplein voor groep 5 - Natuurtuin voor groep 6 - Vogels voor groep 7 - Water voor groep 8 Bovendien is er nog een herfstwandeling voor groep 5. Onze excursies zijn vooral bedoeld om bij de kinderen verwondering, interesse en respect voor de natuur op te wekken. Het aspect van kennisoverdracht achten wij hieraan min of meer ondergeschikt. Met het volledige pakket aan excursies wordt bij het doorlopen van de basisschool aan diverse aspecten van de natuur aandacht gegeven en zo een basis gelegd voor de ecologische kennisvorming bij de leerlingen. In het volgend hoofdstuk komen diverse organisatorische zaken aan de orde, zoals de informatievoorziening en communicatie, het inschrijven, de toewijzing, de verantwoordelijkheden en de levering van les- en excursiemateriaal. Hoofdstuk 3 geeft een nadere toelichting op onze excursies. In de bijlagen treft u de aanvraagformulieren die moeten worden opgestuurd naar ons mailadres: degroenebasis@gmail.com. Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 3
Hoofdstuk 2. Organisatorische zaken Dit excursieprogramma omvat ons aanbod van NME-excursies voor het basisonderwijs in Leidschendam-Voorburg. Alle excursies worden begeleid door vrijwilligers van Stichting De Groene Basis. De Groene Basis stelt tevens het benodigde les- en excursiemateriaal beschikbaar. In dit hoofdstuk wordt de organisatie rondom de excursies toegelicht. Informatie over de inhoud van de excursies en specifieke organisatorische bijzonderheden vindt u in het volgende hoofdstuk. Communicatie en informatievoorziening Vanuit ons mailadres degroenebasis@gmail.com wordt de scholen (via het mailadres van de NMEcoördinatoren en schooldirecteuren) alle benodigde informatie over de excursies toegestuurd. Op ons mailadres kunt u ook terecht met uw vragen en opmerkingen. Via dit excursieprogramma, de toewijzingen en specifieke leerkrachthandleidingen streven wij ernaar de leerkrachten alle benodigde informatie over de excursies te verstrekken. Toch zijn er situaties denkbaar waarin direct contact met de Groene Basis gewenst is, zoals bijvoorbeeld wanneer op het laatste moment een excursie moet worden afgezegd. In dergelijke uitzonderlijke gevallen kunnen de scholen telefonisch contact zoeken met Marjolein van Koert, basisschool De Vijverhof 070-386 5408 (werktijden: maandag t/m donderdag van 8.30 tot 12.00 uur). Inschrijving op excursies De inschrijving op de excursies gebeurt in principe in de maand september. Aanvragen voor de herfstwandeling dienen uiterlijk 18 september a.s. op ons mailadres binnen te zijn, uw aanvragen voor de voorjaarsexcursies uiterlijk 2 oktober. De betreffende aanvraagformulieren vindt u in de bijlage. N.b! Aangezien de waterexcursies voor groep 8 in de maand september plaatsvinden, is al voor de zomervakantie hiervoor een oproep gemaild. Toewijzing van de excursies De inroostering van de excursies gebeurt in principe op volgorde van binnenkomst. Over de toewijzing van de waterexcursies is al aan de scholen bericht. De toewijzingen voor de herfstwandelingen zijn eind september te verwachten en die voor de voorjaarsexcursies in februari/maart 2016. De NME-coördinatoren worden geacht de toewijzingen en het meegestuurde lesmateriaal naar de aanvragende leerkrachten door te sturen en de leerkrachten er op te attenderen dat de toewijzing door de leerkrachten zelf moet worden bevestigd of afgezegd. Verantwoordelijkheden De samenstelling, ontwikkeling en uitvoering van het excursieprogramma is de verantwoordelijkheid van Stichting De Groene Basis. Alle excursies worden begeleid door vrijwilligers van Stichting De Groene Basis. De Groene Basis stelt ook les- en excursiemateriaal beschikbaar. De vrijwilligers van de Groene Basis zijn ter plekke verantwoordelijk voor de inhoud en uitvoering van de excursies. De school is verantwoordelijk voor de leerlingen. De leerkracht wordt geacht tijdens de uitvoering van een excursie toezicht te houden op de leerlingen. Bij de meeste excursies is extra begeleiding van bijvoorbeeld ouders gewenst. N.b! Vanwege de verantwoordelijkheid voor de leerlingen, achten wij oudere leerlingen, zoals bijvoorbeeld uit groep 8, hiervoor niet geschikt. Les- en excursiematerialen Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 4
De Groene Basis stelt voor alle excursies benodigd les- en excursiemateriaal beschikbaar. Bij lesmateriaal valt te denken aan leerkrachthandleidingen, stof om vooraf te behandelen of opdrachten die moeten gekopieerd; bij excursiemateriaal aan excursiekisten, emmers en schepnetten. Het lesmateriaal wordt vooraf toegestuurd. Het excursiemateriaal voor de voorjaarsexcursies Kriebel, Slootjes en Schoolplein is ondergebracht bij de Brede School de Waterlelie, Prinsenhof 4 in Leidschendam. Het moet daar door de school worden opgehaald en tijdig, schoon én compleet weer teruggebracht. De Groene Basis maakt een uitleenschema waarin wordt nagestreefd dat alle benodigd materiaal per school, in één keer kan worden vervoerd. De Waterlelie is op werkdagen open van 8 tot 20 uur. De conciërge verstrekt toegang tot de opslagruimte en heeft een transportkar beschikbaar. Mocht de conciërge elders in het gebouw zijn, dan is hij telefonisch te bereiken op 070-3278651 of 0653352770. Het excursiemateriaal voor de Waterexcursies wordt door De Groene Basis bezorgd en opgehaald. De school wordt geacht het excursiemateriaal met zorg te behandelen. Kosten Omdat we van de gemeente geen subsidie meer ontvangen, zien we ons helaas genoodzaakt van de scholen een bijdrage per excursie te vragen om onze kosten te dekken. Met Lucas Onderwijs en Onderwijsstichting Panta Rhei is een bedrag overeengekomen van 20 euro per uitgevoerde excursie. Daarnaast is afgesproken dat we de bijdragen na afloop van elk excursieseizoen zullen innen via één factuur per schoolbestuur. Het schoolbestuur regelt de interne verrekening met hun scholen aan de hand van een overzicht van de uitgevoerde excursies op de scholen. Dit overzicht sturen wij mee met de factuur. Evaluatie Na afloop van elk seizoen evalueren wij het verloop van de excursies met onze vrijwilligers. Wij horen graag hoe de leerkrachten de excursies hebben ervaren en of er eventueel suggesties zijn ter verbetering. Na afloop van de excursies krijgt de NME-coördinator van ons een evaluatieformulier toegestuurd met het verzoek dit door te spelen aan de leerkrachten. Aan het einde van het schooljaar kunt u (en de besturen) van ons een samenvatting van de reacties verwachten en wat wij ermee gaan doen. Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 5
Hoofdstuk 3. De excursies Dit excursieprogramma omvat ons aanbod van NME-excursies voor alle groepen van het basisonderwijs in Leidschendam-Voorburg. Voor elke groep is er een excursie die inspeelt op de leeftijd van de groep. Onze excursies zijn vooral bedoeld om bij de kinderen verwondering, interesse en respect voor de natuur op te wekken. Het aspect van kennisoverdracht achten wij hieraan min of meer ondergeschikt. Met het volledige pakket aan excursies wordt bij het doorlopen van de basisschool aan diverse aspecten van de natuur aandacht gegeven en zo een basis gelegd voor de ecologische kennisvorming bij de leerlingen. Dit hoofdstuk geeft een korte toelichting op de inhoud van de excursies en verdere wetenswaardigheden ten behoeve van de aanvrager. Bij de toewijzing van een excursie wordt een leerkrachthandleiding geleverd die verdere bijzonderheden verstrekt over de excursie en de gewenste acties van de leerkracht, zoals bijvoorbeeld het regelen van ouders en/of het ophalen van lesmateriaal. Pronkepauw - Groep 1 en 2 Deze excursie is bedoeld om kleuters op een speelse manier kennis te laten maken met de dieren op de kinderboerderij. Dit gebeurt door middel van kleine opdrachten in diverse kistjes met vrolijke kleuren. Onder leiding van de ouders worden de kinderen door de opdrachten gestimuleerd de dieren op te zoeken en gebruik te maken van de zintuigen kijken, luisteren, ruiken en voelen. M.i.v 2014 zijn er twee sets opdrachten die om-en-om ingezet worden zodat de oudere kleuters niet twee keer dezelfde excursie krijgen. Als voorbereiding leest de leerkracht in de klas het verhaal van meneer Pauw voor. Lokatie: Lespakket: half maart tot eind april 3 vrijwilligers van de Groene Basis. kinderboerderij Essesteijn verhaal meneer Pauw (wordt toegestuurd) Pauwenkist is ter plekke aanwezig 1 ouder per ca 5 kinderen ongeveer een uur (excl. reistijd) Kriebel - Groep 3 Het doel van de kriebelexcursie is verwondering te wekken over het bestaan, het uiterlijk en de manier van leven van diverse insecten en andere kleine kriebelbeestjes. Na een korte inleiding in de klas gaan de kinderen in de omgeving van de school op zoek naar allerlei kriebelbeestjes. Daarna worden op het schoolplein de vangsten bekeken. april tot aan de zomervakantie 1 vrijwilliger voor 8-10 kinderen in de klas excursiekist Kriebel (moet opgehaald) 1 ouder per 8-10 kinderen ongeveer anderhalf uur Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 6
Slootjes - Groep 4 Het doel van de slootjesexcursie is verwondering wekken en kennis opdoen over allerlei kleine beestjes die in het water leven. Na een inleiding in de klas, gaan de kinderen in maximaal 8 groepjes met een schepnet in de buurt van de school in een sloot vissen en wordt met behulp van zoekkaarten bekeken wat voor diertjes ze hebben gevangen. eind april tot aan de zomervakantie 2 vrijwilligers in de klas excursiekist Slootjes met emmers en schepnetten (moet opgehaald) 2 a 3 ouders ongeveer anderhalf uur Schoolplein - Groep 5 Schoolplein is meer een onderzoek dan een excursie in strikte zin. Het doel is de kinderen, aan de hand van een aantal opdrachten, bewust te maken van de natuur op en rond hun schoolplein. In groepjes van 2 a 3 kinderen lezen ze bijvoorbeeld een thermometer af, bepalen met een kompasroos waar de wind vandaan komt, meten de omtrek van een boom en gaan op zoek naar beestjes. Na afloop worden op het schoolplein of in de klas de resultaten doorgenomen. Lespakket: april tot aan de zomervakantie 2 vrijwilligers in de klas set opdrachtformulieren (wordt toegestuurd, zelf kopiëren) excursiekist Schoolplein (moet opgehaald) nee ongeveer anderhalf uur Natuurtuin - Groep 6 Het doel van de natuurtuinexcursie is verwondering te wekken over de planten en bomen die je in een natuurtuin zoal aantreft. Onder leiding van de NME-vrijwilligers gaan de kinderen op ontdekkingstocht door park Rusthout in Leidschendam. half maart tot eind april 1 vrijwilliger voor 8-10 kinderen park Rusthout, Leidschendam n.v.t. 1 ouder per 8-10 kinderen ongeveer 1 uur (excl. reistijd) Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 7
Vogels - Groep 7 Het doel van de vogelexcursie is de kinderen te laten kennismaken met de vogelwereld en ze te leren een verrekijker te gebruiken. De excursie vindt plaats aan het Laarzenpad (aan het eind van de Tuinenlaan in Leidschendam) óf aan de Starrevaartplas in Vlietland. De kinderen komen bijv. per fiets naar de excursielocatie, waar ze worden opgewacht door vrijwilligers van de Groene Basis. N.b! Als voorbereiding bekijkt de groep in de klas de vogel-cd! Lespakket: half maart tot eind april 1 vrijwilliger voor 8-10 kinderen het Laarzenpad óf de Starrevaartplas (zie toewijzing) vogel-cd met presentatie vogelgeluiden (wordt toegestuurd) verrekijkers (komen mee met de Groene Basisvrijwilligers) 1 ouder per 8-10 kinderen ongeveer anderhalf uur (excl. reistijd) Water - Groep 8 De waterexcursie is meer een onderzoek dan een excursie in strikte zin, d.w.z. dat de leerlingen de kwaliteit van het water in een sloot of vijver in de buurt van school gaan onderzoeken. In groepjes van 2 a 3 leerlingen wordt o.a. de temperatuur, de zuurgraad en het fosfaatgehalte van het water bepaald. Ook wordt gekeken naar het voorkomen van bepaalde planten en dieren die een beeld geven van de verontreiniging van het water. Als afsluiting worden in de klas de resultaten van de groepjes besproken en een zogenaamd waterrapport opgesteld. september 3 a 4 vrijwilligers in de klas Lespakket: set opdrachten en antwoordbladen (wordt toegestuurd, zelf kopiëren ) excursiekist Water (wordt bezorgd door de Groene Basis) nee een ochtend Herfstwandeling - Groep 5 Het doel van de herfstwandeling is aandacht te besteden aan diverse aspecten van de herfst door middel van een ontdekkingstocht op een geschikte lokatie in de buurt van school. Aan de hand van diverse opdrachten worden de kinderen gestimuleerd hierbij zoveel mogelijk hun zintuigen te gebruiken. Ouders: oktober-november 1 vrijwilliger voor 8-10 kinderen op een vooraf afgesproken lokatie (zie toewijzing) n.v.t. 1 ouder per 8-10 kinderen één a anderhalf uur Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 8
BIJLAGEN: Aanvraagformulier Herfstexcursie 2015 Aanvraagformulier Voorjaarsexcursies 2016 Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 9
AANVRAAGFORMULIER HERFSTEXCURSIE GROEP 5 Graag vóór 19 september a.s mailen naar degroenebasis@gmail.com School:.. Groepsnaam:. Aantal leerlingen:. Naam leerkracht groep:.. Telefoonnummer leerkracht:.. Ochtendlessen: van. tot. uur Pauze: van. tot. uur Middaglessen: van. tot. uur Herfstvakantie: van. tot. Niet op dag(deel):. Door het terugsturen van dit ingevulde formulier naar St. De Groene Basis vraagt u een herfstexcursie aan in het najaar 2015. Aan deze excursie zijn kosten verbonden: 20 per uitgevoerde excursie. U krijgt zo spoedig mogelijk bericht over onze inroostering. Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 10
AANVRAAGFORMULIER VOORJAARSEXCURSIES 2015 Graag vóór 3 oktober a.s mailen naar degroenebasis@gmail.com School:.. Adres:. i.v.t. Dislocatie:.. Groep.. Ochtendlessen: van. tot. uur Pauze: van. tot. uur Middaglessen: van. tot. uur Meivakantie.. Pinkstervakantie.... Andere vrije dagen (studiedag, schoolfotograaf, schoolreisje, sportdag, enz.) Excursie naam leerkracht niet op dag(deel) aantal ll. niet invullen Groep 1-2 Pronkepauw Groep 3 Kriebel Groep 4 Slootjes Groep 5 Schoolplein Groep 6 Natuurtuin Groep 7 Vogels Door het terugsturen van dit ingevulde formulier naar St. De Groene Basis vraagt u de excursies aan voor het voorjaar 2016. Aan deze excursies zijn kosten verbonden: 20 per uitgevoerde excursie U krijgt in februari/maart 2016 bericht over onze inroostering. Excursieprogramma De Groene Basis 2015-2016 11