Visiedocument Protestantse Wijkgemeente Kampen God, die in Jezus Christus Israël en de volken tot vrede brengt, inspireert ons: om kerk te zijn voor de komende generaties; door te putten uit de bron van de Bijbel zoals die in onze tijd spreekt; om navolgers te zijn van Jezus in onze dienst aan de wereld en elkaar 2 april 2015 1
Dit visiedocument is mede gebaseerd op: - uitgangspunten van de Protestantse Kerk in Nederland zoals verwoord in haar brochure 'Leren leven van de verwondering' - visiedocument Samenwerking Open Hof - beleidsplan 'Geroepen en gezonden' van de Gereformeerde wijkgemeente Burgwalkerk - profielen Hervormde wijkgemeenten, met name wijk C (fluiten) - de gezamenlijke notitie 'Op zoek naar visie en beleid in het Open Hof' van de Gereformeerde en de Hervormde wijkgemeente Open Hof - eenheid in verscheidenheid, Hervormd Kampen op weg naar drie wijkgemeenten - federatieregeling - actieplan wijkkerkenraad 12-01-2015, gebaseerd op heidag kerkenraad 10-01-2015 - koers wijkkerkenraad 12-01-2015, gebaseerd op heidag kerkenraad 10-01-2015 - kennismakingsgesprekken wijkkerkenraad (november-december 2014) - gemeenteavonden september-oktober 2014 en 19-01-2015 In dit visiedocument zijn opgenomen: - beleidsplan pastoraat - beleidsplan diaconaat - beleidsplan jeugd - beleidsplan erediensten - beleidsplan financiën - beleidsplan communicatie en p.r. - organigram wijkgemeente 2
Inleiding De protestantse wijkgemeente in wording komt voort uit een samenwerking tussen de voormalige gereformeerde wijkgemeenten Burgwalkerk en Open Hof en de voormalige hervormde wijkgemeente 1, Open Hof. Deze samenwerking is vanaf 2008 steeds meer vorm gegeven. In 2014 is het aantal gereformeerd wijken in Kampen van drie naar twee gegaan. De gereformeerde wijkgemeenten Open Hof en Burgwalkerk zijn samengevoegd. Eveneens in 2014 is binnen de hervormde kerk van Kampen gewerkt aan het terugbrengen van het aantal wijkgemeenten. Dat heeft geresulteerd in drie wijkgemeenten, waar er voorheen vijf waren. De samengevoegde gereformeerde wijkgemeenten Burgwalkerk en Open Hof en de nieuw gevormde hervormde wijkgemeente wijk C hebben op 20 oktober 2014 een federatieovereenkomst getekend. Zij vormen nu samen de Protestantse Wijkgemeente in wording. De gefedereerde kerkenraad van de protestantse wijkgemeente in wording (hierna te benoemen als protestantse wijkgemeente) geeft vanaf 20 oktober 2014 leiding aan deze nieuw gevormde protestantse wijkgemeente. Hij heeft als taak: - de zorg voor de dienst van Woord en sacramenten; - het leiding geven aan de opbouw van de gemeente in de wereld; - de zorg voor de missionaire, diaconale en pastorale arbeid en de geestelijke vorming; - het vaststellen van het beleidsplan ter zake van het leven en werken van de gemeente; - het opzicht over de leden van de gemeente voor zover hem dat door de orde van de kerk is opgedragen; - het vaststellen van regelingen ten behoeve van het leven en werken van de gemeente; - het verrichten van alles wat verder naar de orde van de kerk van hem wordt gevraagd. Van federatie naar fusie Op dit moment is er sprake van een federatie, het streven, wat ons betreft, is om te komen tot een volledige fusie. Daarbij zijn we afhankelijk van de ontwikkelingen op het niveau van de beide Algemene Kerkenraden. Met genoegen is kennis genomen van het voornemen van de gereformeerde wijkgemeente Westerkerk en de hervormde wijkgemeente A om ook te streven naar een federatie. Dit proces wordt van harte ondersteund. 3
Visie In een maatschappij waar het ik belangrijker lijkt te zijn dan het wij, willen we als protestantse wijkgemeente mensen een plek bieden, waar zij zich welkom weten en voelen. Deze tijd biedt kansen om met oude vertrouwde en met nieuwe moderne middelen mensen te verzamelen rond het woord van God. Als protestantse wijkgemeente kunnen en willen we zichtbaar zijn in deze samenleving. Veel mensen hebben behoefte aan rust en aandacht in een steeds haastiger wordende wereld. Onze aandacht richt zich niet alleen op onze eigen gemeenteleden, maar ook op mensen die aangesloten zijn bij een andere geloofsgemeenschap of die nergens binding mee hebben. In de kerk van Jezus Christus is iedereen welkom, zowel bij de eredienst als bij andere activiteiten die vanuit onze gemeente worden georganiseerd. Wij weten ons wereldwijd verbonden met gemeenten en kerken binnen en buiten de Protestantse Kerk in Nederland; dit in het besef dat wij samen met hen Jezus Christus erkennen als kurios, als beeld van God en Heer van de wereld, hart van de geloofsgemeenschap. Wij vormen een krachtige geloofsgemeenschap waar mensen, samen met anderen en in het licht van de woorden van God, de zin van hun leven kunnen ontdekken. Vanuit haar eeuwenlange omgang met God heeft de kerk woorden gevonden die ook nu richtinggevend kunnen zijn voor mens en samenleving. Wij willen vanuit onze protestantse geloofstraditie staan voor de levensveranderende boodschap van het evangelie van Jezus Christus en hiervan getuigen. Dat doen wij op een aansprekende en eigentijdse wijze voor alle generaties. In de interpretatie van de Schriften realiseren wij ons de Joodse wortels van de Bijbelse boodschap en luisteren wij in een open leerhouding ook naar de eeuwenoude rabbijnse uitleg en hoe het Joodse volk zichzelf verstaat. 4
De kern van ons gemeente-zijn is zichtbaar in twee lijnen. De verticale lijn symboliseert onze relatie met God en met zijn zoon Jezus Christus. In Jezus Christus heeft Hij zichzelf gegeven om ons met elkaar en met Hem zelf te verzoenen. Wij leven in de hoop dat God ons door de Heilige Geest wil inspireren in ons dagelijks leven. Die relatie met God vinden wij belangrijk, als gemeente en individueel. Een belangrijk deel van ons werk binnen de gemeente bestaat dan ook uit het versterken van die geloofsband. De eredienst neemt daarin een belangrijke plaats in. Daarnaast bieden we ruimte voor toerusting en vorming, voor catechese, voor gespreksgroepen en voor tal van andere activiteiten. In ons kerkgebouw willen we zeven dagen in de week plaats bieden aan mensen, die op zoek zijn naar rust. Mensen die een plek zoeken voor bezinning. Een ruimte waar gebeden kan worden. Een oase van rust in een jachtige wereld. Kortom, een plek waar de mens ruimte krijgt voor een ontmoeting met God, met zichzelf en met anderen. We realiseren ons dat dit streven niet van de ene op de andere dag kan worden gerealiseerd, maar we spreken wel de wens uit om hier naartoe te werken. De horizontale lijn symboliseert onze onderlinge verbondenheid. In onze gemeente neemt de ontmoeting met elkaar een grote plek in. Binnen onze gemeente, maar ook voor en met mensen buiten onze gemeente. In de wijk, waar we zitten, willen we zichtbaar en onzichtbaar aanwezig zijn. Die onderlinge verbondenheid met elkaar, met de wijkbewoners, met de inwoners van de gemeente Kampen en met de wereld kenmerkt onze wijkgemeente. Samenvattend: Wij zijn een veelkleurige en krachtige geloofsgemeenschap, waar mensen, alleen en met elkaar, in het licht van Gods woord, doel en richting geven aan hun leven. Wij geven daar op een eigentijdse manier, met respect voor tradities, uiting aan. Wij zijn uitnodigend voor alle leeftijdscategorieën. Wij stralen uit dat iedereen bij ons welkom is: gelovigen, anders-gelovigen en niet-gelovigen. Wij vieren de aanwezigheid van God in de prediking, in liederen, in gebeden en in de sacramenten. Mensen voelen zich bij ons veilig. In onze gemeente staat zorgzaamheid voor mensen centraal. 5
Bijbel en prediking Wij vormen een gemeenschap waar Gods aanwezigheid wordt gevierd in de prediking, liederen en gebeden en in de tekenen van doop en avondmaal. In wekelijkse samenkomsten streven wij naar een veelkleurig vieren, leren, dienen en delen. Bron van inspiratie voor ons is de boodschap van de Bijbel. De Bijbel spreekt ons van de Heer (JHWH) die zich geopenbaard heeft in en via het volk Israël, zowel in het Oude Testament als in het Nieuwe Testament. Hij zoekt de vrede met heel de wereld. In Jezus Christus heeft Hij zichzelf gegeven om ons met Hem en met elkaar te verzoenen. In en door zijn opstanding is dit leven door God bevestigd. In navolging van zijn leven, sterven en opstanding weten wij ons geroepen te leven in verbondenheid met God, de gemeente van Christus (de kerk), Israël als Gods volk en heel de wereld. Bij het lezen van de Bijbel hebben wij steeds een driehoeksrelatie voor ogen tussen JHWH, Israël als Gods volk en de volkeren. In het hart van die driehoek staat voor ons Jezus Christus. Hoe de punten van de driehoek en dit hart zich tot elkaar verhouden, geeft de spanning aan de uitleg van de Bijbel. Het bepaalt de prediking, het kringwerk, de catechese voor jong en oud en ons handelen binnen en buiten de kerkmuren. We lezen de Bijbelteksten in de betekenis en context van de tijd en omstandigheden waarin ze geschreven zijn. We hebben oog voor de typische Hebreeuwse woorden en beelden van de teksten. We leggen de teksten opnieuw uit voor onze tijd. We proberen de boodschap van toen te verbinden met ons eigen leven. In prediking en bij catechese- en gespreksgroepen gaat het om uitleg en antwoord. Zo lerend worden we geholpen om onze weg te vinden bij geloofsvraagstukken en maatschappelijke thema s. Geloven is voor ons verbonden met het gaan van een bepaalde (levens)weg. Bij onze toerusting in uiteenlopende gespreksgroepen en -kringen houden we ons bezig met thema s uit kerk en maatschappij. Waar mogelijk wordt samengewerkt met andere geloofsgemeenschappen. Zo willen wij een lerende en zoekende gemeente zijn voor mensen onderweg, zowel gelovigen als twijfelaars. 6
Liturgie De liturgie wordt gevierd door en met de gemeente, wat onder andere tot uiting komt in het samen zingen van liederen, het samen luisteren naar het Woord, het samen bidden, het zingen van responsies van de gemeente en inzet van lectoren. Het kerkelijk en synagogaal jaar zijn wezenlijk onderdeel van de liturgie. In de ochtenddiensten is het Liedboek (uitgave 2013) de basis voor de gemeentezang, aangevuld met liederen uit andere bundels. De ochtenddienst is van oudsher de best bezochte dienst. We vinden het belangrijk dat iedere leeftijdscategorie in onze gemeente zich welkom weet in deze dienst en houden met liedkeuze en liturgie daar rekening mee. Daarnaast worden in onze veelkleurige gemeente diensten gehouden voor verschillende doelgroepen. Zo zijn er jongerendiensten, Taizé-vieringen, Cantate-diensten, vespers en Leerdiensten Thora en Evangelie. Het aanbod aan verschillende diensten ligt niet voor jaren vast. Nieuwe initiatieven krijgen een kans. Bij de ochtenddienst is er gelegenheid voor de jongsten om opgevangen te worden in de oppasdienst. Ouders van jonge kinderen kunnen zo met een gerust hart de eredienst bijwonen. Voor kinderen in de basisschoolleeftijd is er een kindernevendienst. Voor jongeren tot en met vijftien jaar wordt regelmatig met en voor hen een parallelle viering georganiseerd: de jeugdkerk. Sacramenten Door de Heilige Doop ben je opgenomen in Gods verbond met de gemeente. De gemeente als geheel neemt ook verantwoordelijkheid voor de gedoopten. Ouders hoeven niet zelf belijdend lid te zijn om kinderen te laten dopen. Maar (laten) dopen is wel een belijdende daad, of je nu als volwassene zelf gedoopt wordt of je kind laat dopen. Er worden eigentijdse doopformulieren gebruikt. Het Heilig Avondmaal vieren we als gehele gemeente van Christus. Daarbij draait het om de Bijbelse thema s gedenken, geloven, liefhebben en hopen. Jong en oud, mits gedoopt, mag deelnemen aan deze viering van brood, wijn en druivensap. 7
Aandacht voor ieder mens Geïnspireerd door de Bijbelse gerechtigheid bekommeren wij ons om mensen dichtbij en veraf, staan hen bij en komen voor hen op, in het bijzonder voor hen die lijden onder armoede en onrecht. God zoekt de mens, geloven wij. Dat bepaalt onze missie als gemeente van Jezus Christus: een houding van aandacht voor ieder mens, met open armen. Voor de kerkdiensten betekent het, dat iedereen bij binnenkomst welkom wordt geheten. En wie met ons God belijdt, nodigen we uit deel te nemen aan de sacramenten. Vooral in deze sacramenten vieren we de liefde en aandacht, als een geloofsgemeenschap in Christus. Voor pastoraat en diaconaat betekent het dat we aandacht hebben voor elkaar en de bewoners van stad en land, inclusief de anders-gelovende en niet-gelovende. We lopen met iedereen pastoraal op, zowel in vreugde als verdriet. We gaan voor en leven mee in de gevarieerde rituelen van deze tijd, vooral bij doop, rouw en huwelijk of levensverbintenis. Diaconaal zijn we aanwezig om mensen met een stille bijdrage een hart onder de riem te steken. Er zijn ook speciale diaconale aandachtsvelden: ontwikkelingswerk, de vreemdeling die in onze poorten woont (bijvoorbeeld het AZC in Dronten), de voedselbank voor de armlastigen, zorg voor gevangenen en verslaafden en schrijfacties voor Amnesty. Onze diaconie participeert met de plaatselijke overheid in diverse commissies, bijvoorbeeld in de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning). We zijn ons bewust van eenzaamheid onder zowel ouderen als jongeren. Door allerlei factoren in onze maatschappij voelen velen zich overbodig; zij staan aan de kant en twijfelen soms aan hun eigenwaarde. Als wijkgemeente nodigen we iedereen uit met zijn/haar eigen gaven mee te helpen in stad en land. Om zodoende te merken dat ieder mens telt; God zoekt elk mens. Ook weten we dat er meer kerkgenootschappen pastoraal en diaconaal in Kampen actief zijn. Daarom zullen we waar het kan en nodig is volop samenwerken, ook via de plaatselijke Beraadsgroep van Kerken en de landelijke Raad van Kerken. 8
Onze geloofsgemeenschap en ons gebouw Wij vormen een centrum van waarden en spiritualiteit, een plek van bezinning waar mensen kunnen ontdekken wie zij zelf zijn en wat God voor hen betekent. Wij zijn een open en pluriforme, veelkleurige gemeenschap met volop ruimte voor communicatie en dialoog. Nadrukkelijk vormen wij een gemeenschap met ruimte voor individuele interpretatie en individuele invulling van geloven, ruimte voor traditie en voor vernieuwing, naast de gezamenlijke benadering. Wij vormen een gemeenschap waar mensen elkaar ontmoeten, inspireren en bemoedigen vanuit de woorden van God. In ons kerkgebouw is ruimte voor het gemeentewerk, waarin de ontmoeting centraal staat. De ontmoeting met God en de ontmoeting met elkaar. Dat uit zich in vele activiteiten. De erediensten, de gespreksgroepen, family-point, ontmoetingen voor specifieke doelgroepen als jongeren of ouderen. Maar ook is onze kerk een open gebouw, waar iedereen zich welkom weet. Het kerkgebouw is iedere dag toegankelijk. Vrijwilligers staan klaar voor een ontmoeting en een goed gesprek. Vanuit ons kerkgebouw wordt de diaconale arbeid richting onze gemeenteleden vorm gegeven. Maar ook hier geldt dat de diaconale arbeid zich niet beperkt tot onze eigen gemeente. Wij zijn er voor iedereen en iedereen is bij ons welkom: voor een ontmoeting, voor een goed gesprek, voor bezinning, voor hulp, voor een arm om de schouder, voor ondersteuning. Om deze rol goed te kunnen vervullen zoeken we de samenwerking met andere geloofsgemeenschappen en met andere organisaties. We bieden organisaties de ruimte om vanuit ons kerkgebouw ondersteuning te bieden aan mensen in de wijken eromheen. Ons kerkgebouw is evenals onze wijkgemeente laagdrempelig en goed bereikbaar. De ruimtes in ons kerkgebouw zijn functioneel ingericht. Gastvrij en met een vriendelijke uitstraling, waar ook moderne hulpmiddelen het werken makkelijker maken. Multifunctioneel gebruik van het gebouw wordt gestimuleerd, zolang het de eigen activiteiten niet in de weg staat. 9
Organisatie De kerkenraad geeft leiding aan de wijkgemeente. De kerkenraad bestaat uit alle ambtsdragers. De kerkenraad vergadert minimaal zes keer per jaar in volledige samenstelling. Eén van deze vergaderingen bestaat uit een zogenaamde bezinningsdag. Het groot moderamen vergadert maandelijks. In het groot moderamen hebben zitting de eerste en tweede voorzitter, de eerste en tweede scriba, de predikanten en een vertegenwoordiger per taakgroep. Het klein moderamen heeft de dagelijkse leiding van de wijkgemeente. Zij bestaat uit de eerste en tweede voorzitter, de eerste en tweede scriba en de predikanten. Vanuit de kerkenraad zitten vertegenwoordigers in de Algemene Kerkenraden van de Gereformeerde en de Hervormde Kerk van Kampen. De kerkenraad legt een deel van haar taken neer bij zes taakgroepen: - taakgroep pastoraat - taakgroep diaconaat - taakgroep jeugd - taakgroep erediensten - taakgroep beheer - taakgroep communicatie en p.r. De kerkenraad kan daarnaast andere taakgroepen en commissies benoemen die zich bezig houden met deelonderwerpen van het werk in onze gemeente. Taakgroepen en andere commissies werken in opdracht van en leggen verantwoordelijkheid af aan de kerkenraad. In taakgroepen en commissies kunnen naast ambtsdragers ook niet-ambtsdragers worden benoemd. Deelnemende nietambtsdragers zijn gebonden aan geheimhouding. De vergaderingen van de taakgroepen en commissies kunnen worden bijgewoond door de leden van het klein moderamen. De organisatie van de wijkgemeente is nader uitgewerkt in het document structuur en organisatie Protestantse Wijkgemeente. 10