Leerobject Oostenrijk Inleiding De Alpenlanden zijn het hele jaar door interessante bestemmingen. In de zomer trekken veel wandelliefhebbers de bergen in om van het indrukwekkende landschap te genieten. In de winter worden diezelfde gebieden overspoeld door wintersportliefhebbers, op zoek naar de beste pistes en après-ski. Oostenrijk is zo n Alpenland waarin jij je nu verder gaat verdiepen. Activiteit 1 Erik en Diana (28 en 25 jaar) willen in februari met een groep van tien vrienden naar Oostenrijk voor een ski- en snowboardvakantie. De meeste van de vrienden hebben al heel wat uren op de latten gestaan, zij zijn dan ook op zoek naar een groot gebied met pistes met uitdagende pistes. Er gaan ook een paar vrienden mee, die dit jaar voor het eerst op de latten staan. Daarom moet er rekening gehouden worden met pistes van alle niveaus. Ze willen graag met z n allen in een chalet, waar ze zelf kunnen koken. Ze willen zo dicht mogelijk bij de piste verblijven. Na een lange dag skiën willen ze lekker los kunnen in de après-ski. Ga op zoek naar een passend gebied en plaats voor de vriendengroep en licht toe waarom jij vindt dat dit een geschikt gebied is. Zoek bijvoorbeeld op www.wintersporters.nl. 1
Bron Oostenrijk Oppervlak: 84.000 km 2 (ruim twee keer Nederland) Tijdsverschil: - Inwoners: 8,2 miljoen (2004) Klimaat: hooggebergteklimaat (EH) landklimaat (Df) Per km 2 : 98 Reisseizoen: het gehele jaar Staatsvorm: parlementaire bondsrepubliek Visum: nee Officiële taal: Duits Grenzen: Hoofdstad: Wenen (Wien) N: O: Munteenheid: euro Z: W: Duitsland, Tsjechië, Slowakije Hongarije Slovenië, Italië, Zwitserland Liechtenstein, Zwitserland 1. Algemeen Oostenrijk is door het landschapsschoon en de centrale ligging in Europa een gewild vakantieland. De Alpen zijn in de winter aantrekkelijk voor de wintersport en in de zomer voor het maken van wandelingen. Wenen is een bestemming op zich, een grote indrukwekkende hoofdstad voor een relatief klein land. De paleizen, theaters en musea zijn de getuigen uit de tijd dat Oostenrijk een machtig land was. Oostenrijk is tegenwoordig een welvarend land en is sinds 1995 lid van de Europese Unie. Van de folkloristische gebruiken is de Tiroler avond een veelvoorkomende excursie geworden. Op culinair gebied zijn het de Glühwein, Jägertee en de Sachertorte die het bekendste zijn. 2. Klimaat, landschap en reisseizoen Het westelijk deel heeft een gematigd klimaat met neerslag gedurende het gehele jaar. In het oosten is er een continentaal klimaat met koude winters en warme zomers; er valt minder neerslag dan in het westen. In de Alpen heerst een hooggebergteklimaat, de temperatuur daalt naarmate men hoger komt en in de hoge delen valt de neerslag in de vorm van sneeuw. Een kenmerkende wind in de Alpen is de Föhn, een warme, droge wind, die door die warmte lawines kan veroorzaken. Oostenrijk heeft veel bergen, bossen en meren. Tweederde deel van Oostenrijk ligt in de Alpen. De belangrijkste rivier is de Donau, die zo n 350 kilometer door het land stroomt van west naar oost. Het deel waar de Donau doorheen stroomt, is het lagere deel van Oostenrijk. In het oosten is het landschap vlakker, en het gaat in Hongarije over in de poesta. Oostenrijk kan in alle seizoenen bezocht worden, de wintermaanden voor de wintersport, de zomer voor de wandelaars en watersporters; voor een stedenbezoek aan Wenen is geen speciaal seizoen aan te geven. 3. Bereikbaarheid en binnenlandse verbindingen Oostenrijk is goed met eigen vervoer te bereiken: de afstand Utrecht-Innsbruck bedraagt 990 kilometer. Buitenlandse automobilisten moeten voor het berijden van de autosnelwegen een vignet kopen voordat zij Oostenrijk mogen binnenrijden. Daarnaast moet voor sommige Autobahnen 2
tunnels en passen extra tol worden betaald. Het wegennet is uitstekend onderhouden en door de vele tunnels kan men vrij snel door het land reizen. Met de trein is Oostenrijk goed bereikbaar. Rechtstreekse vliegverbindingen vanuit Amsterdam zijn er naar Wenen, Innsbruck, Salzburg en Klagenfurt, onder andere door de KLM, Austrian Airlines, de nationale luchtvaartmaatschappij, en Tyrolean Airlines. 4. Toeristische streken Oostenrijk bestaat uit negen Bundesländer. Van iedere bondsstaat geven we de toeristische plaatsen aan. Vorarlberg Bregenz is de hoofdstad van Vorarlberg, dat in het westen van Oostenrijk ligt. De hoofdstad ligt aan de Bodensee op de grens met Zwitserland. Midden in het meer ligt het bloemeneiland Mainau. Skioorden zijn: - Lechtal/ Arlberggebied: Lech, Zürs, St. Anton am Arlberg - Brandnertal: Brand - Montatontal/ Silvrettagebied: Schruns, Gargellen. Tirol Tirol met hoofdstad Innsbruck is het bekendste en meestbezochte Bundesland. Innsbruck is het grootste toeristische centrum van Tirol. Bezienswaardigheden zijn het Goldenes Dachl (de voormalige keizerlijke loge) en de winkelstraat Maria Theresienstrasse. Dwars door Tirol stroomt de Inn, met Innsbruck als belangrijkste plaats. In Tirol zijn veel dalen en gebieden met prachtige wintersportplaatsen: - Paznauntal: Ischl, Galtür - Inntal/ OberInntal: Kufstein, Seefeld, Nauders, Serfaus, Fiss - Zugspitzegebied: Ehrwald, Lermoos - Achental: Achenkirch, Pertisau, Maurach - Ötztal: Sölden, Obergurgl, Vent, Hochsölden - Zillertal: Zell am Ziller, Fügen, Mayrhofen, Hippach - Stubaital: Neustift en Fulpmes - Gerlostal (zijdal van Zillertal): Gerlos. Een bekend skigebied in Tirol is de Skiwelt Wilder Kaiser-Brixental, dat het Brixental en het Kaisergebergte (de zogenaamde Kaiserwinkl) omvat. Hier liggen enkele bekende wintersportplaatsen: - Brixental: Brixen, Westendorf - Kitzbüheler Alpen: Kitzbühel, Kirchberg - Kaiserwinkl: St. Johann in Tirol, Ellmau, Söll, Fieberbrunn (Schneewinkl). In Ost-Tirol ligt de hoogste berg van Oostenrijk, de Grossglockner (3.797m). De hoofdstad van Ost- Tirol, Lienz, maar ook Matrei im Ost-Tirol en St. Jakob im Defereggen zijn bekend als wintersportplaatsen. Salzburgerland De hoofdstad van Salzburgerland is Salzburg, de Mozartstad. Te bekijken zijn hier de Salzburger Dom, het Mozarteum (geboortehuis van Mozart) en Schloss Mirabell met de Mirabelltuinen. Deze stad is een goed uitgangspunt voor een tocht naar de streek Salzkammergut. Dit gebied is rijk aan meren, zoals de Wolfgangsee. Zell am See is in de zomer en de winter een drukbezochte plaats. Bekende wintersportbestemmingen in dit Bundesland zijn: 3
- Europa Sportregion: Zell am See, Kaprun - Glemmtal: Saalbach, Hinterglemm - Sportwelt Amadé: Wagrain, Flachau, St. Johann im Pongau - Dachsteingebied: Filzmoos - Gasteinertal: Badgastein, Badhofgastein. Kärmten (Karinthië) De hoofdstad van Karinthië is Klagenfurt. De tweede grote plaats is Villach, een belangrijk knooppunt voor het treinverkeer. Vooral in de zomer wordt dit Bundesland bezocht vanwege de vele meren. De bekendste meren zijn de Wörthersee, Weissensee, Ossiachersee en Millstättersee. Aan de Wörthersee ligt de toeristische attractie Minimundus, een miniatuurpark met schaalmodellen van beroemde bouwwerken uit de hele wereld. Wintersportmogelijkheden zijn er in de plaatsen Mallnitz en Bad Kleinkirchheim. Oberösterrreich Oberösterreich heeft Linz als hoofdstad. De streek Salzkammergut ligt ook voor een deel in dit Bundesland. Bad Ischl is een kuuroord, waar keizer Franz Josef regelmatig verbleef. Niederösterreich In Niederösterreich stroomt de Donau. Het is een vrij vlak land met zachtglooiende heuvels. De hoofdstad Sankt Pölten ligt ook aan de Donau. Burgenland Burgenland heeft bijna geen bergen. Dit gebied is het begin van de Hongaarse steppe, de poesta. De hoofdstad is Eisenstadt, waar de componist Haydn veel van zijn werken schreef. De Neusiedler See wordt ook veel door Oostenrijkse toeristen bezocht. Steiermark De hoofdstad van Steiermark, in Nederland ook wel Stiermarken genoemd, is Graz. Deze stad is de tweede in grootte van Oostenrijk. In dit land liggen het Dachsteingebergte en de Hohe Tauern. Wintersportplaatsen zijn Ramsau en Schladming. Wien De hoofdstad Wenen (Wien) met het omliggende land is een apart Bundesland. De stad, gelegen aan de Donau, heeft het imago van een oude keizerstad weten te bewaren. Indrukwekkende gebouwen, veel monumenten en mooie winkelstraten maken deze stad een bezoek waard. Te bekijken zijn: - kerken: Stephansdom, Votivkerk - paleizen: Belvédère, Schönbrunn, Hofburg (Spaanse Rijschool, de dressuurschool met de - Lippizanerpaarden) - theaters: Staatsoper, Burgtheater - winkelstraten: Mariahilferstrasse, Kärtnerstrasse - amusementspark: Prater - bijzondere gebouwen: Hundertwasserhaus, Hotel Sacher met de Sacher Torte. In de omgeving van Wenen liggen de heurigen, de wijnproefdorpen, zoals Grinzing en Nussdorf. 5. Doelgroepen Oostenrijk is een land voor natuurliefhebbers en actieve vakantiegangers, bijvoorbeeld voor wandelsport, fietsvakanties (langs de Donau) en wintersport. Ook veel cultuurtoeristen, in het bijzonder muziekliefhebbers, komen naar Oostenrijk, met name naar Wenen en Salzburg. 4
Vragen en opdrachten 1. Welke van de volgende bezienswaardigheden bevindt zich in Innsbruck? a. Das Goldenes Dachl b. Minimundus c. Schloss Mayerling d. Spaanse Rijschool 2. Wat is de Föhn? a. halfjaarlijkse wisselende wind b. koude valwind c. warme valwind d. warme woestijnwind 3. Een klein deel van Oostenrijk bestaat uit laagvlakte. In welke streek ligt deze laagvlakte? a. Burgenland b. Karinthië c. Niederösterreich d. Vorarlberg 4. Geef de juiste combinatie van de toeristische plaats in kolom 1 en het dal waarin die plaats ligt in kolom 2. Kolom 1 Kolom 2 1. Paznauntal a. Mayrhofen 2. OberInntal b. Neustift 3. Stubaital c. Serfaus 4. Zillertal d. Galtür a. 1D, 2A, 3B, 4C b. 1A, 2B, 3D, 4C c. 1B, 2D, 3A, 4C d. 1D, 2C, 3B, 4A 5. In welke plaatsen bevinden zich onderstaande bezienswaardigheden? a. Mirabelltuinen b. Stephansdom c. Mozartmuseum d. Hotel Sacher 6. Met welke valuta betaalt de toerist in Oostenrijk? a. euro b. krone c. mark d. schilling 5
7. Geef aan of de onderstaande stellingen juist of onjuist zijn. I Oostenrijk grenst onder andere aan Tsjechië en Slowakije II De Rijn is een grensrivier tussen Oostenrijk en Zwitserland a. I en II zijn juist b. I is juist en II is onjuist c. I is onjuist en II is juist d. I en II zijn onjuist 8. Geef aan of de onderstaande stellingen juist of onjuist zijn. I Meer sneeuwzekerheid biedt een skigebied op een zuidhelling. II De aanvlieghavens voor een Oostenrijkse wintersportvakantie zijn Innsbruck en Salzburg. a. I en II zijn juist b. I is juist en II is onjuist c. I is onjuist en II is juist d. I en II zijn onjuist 9. Welke invloed heeft de Föhn op het weer? Noem de gevolgen voor zomer en winter. Opdracht Wat is de snelste treinverbinding van Amsterdam naar Innsbruck in een weekend in februari? 6