STATENFRACTIE DRENTHE De verbeelding van Drenthe Cultuurnota Drenthe 2017-2020 Rudolf Bosch Vergadering Provinciale Staten 28 september 2016 Nederlanders behoren tot de gelukkigste mensen ter wereld; en in Nederland zijn de Drenten het gelukkigst. Maar wat maakt mensen gelukkig? Enige tijd geleden kwam ik het antwoord tegen in een artikel van twee onderzoekers van de London School of Economics. Wat blijkt: na dat wat alle levende wezens biologisch drijft wordt de mens het gelukkigst van een bezoek aan een theater, een museum of een bibliotheek. Ook opvallend: dat wat we op dit moment doen, namelijk vergaderen, stemt ons blijkbaar minder gelukkig. 1
Ook uit de recent gepubliceerde resultaten van het onderzoek naar cultuurparticipatie in Drenthe komt duidelijk naar voren dat bijna alle Drenten (95 procent) het doen van investeringen in cultuurhistorie van belang vinden voor het leefklimaat in de provincie. Terecht wordt cultuur door de provincie dan ook als één van haar kerntaken neergezet. In de nu voorliggende nota laten Gedeputeerde Staten zien dat de provincie haar wettelijke taken en een 2
actief zelfstandig beleid serieus neemt. De PvdA is dan ook erg tevreden met de in deze cultuurnota uitgezette beleidslijnen en wil alle betrokkenen complimenteren met het uiteindelijke resultaat. De cultuur als kernwaarde voor de samenleving, als middel tot verbeelding, als instrument voor het reflecteren op de eigen identiteit en het stimuleren van de creativiteit: cultuur en kunst hebben een belangrijke intrinsieke, maatschappelijke én economische waarde. Kunst verbindt, biedt reflectie op onze culturele waarden, biedt verwondering en genot, maar mag ook confronteren en moet af en toe ook schuren. Verbinding andere opgaven De maatschappelijke waarde van provinciaal cultuurbeleid komt duidelijk naar voren door de verbindingen die in deze nota met andere provinciale beleidsopgaves worden gelegd. Denk aan de maatschappelijke opgaven ten aanzien van krimp en leefbaarheid, de stimulering van de vrijetijdseconomie en de beleving van natuur en cultuurhistorie in Drenthe. Vandaar dat de PvdA positief is over de ondersteuning van het Verhaal en het Geheugen van Drenthe, maar ook over het vergroten van de binding met de eigen leefomgeving. Dit kan gebeuren door de gemeenschap zelf belangrijke cultuurhistorische sites te laten benoemen, door verhalen, foto s en beeldbepalende gebouwen. Zowel ons materiële als immateriële erfgoed speelt hierin een rol. In dit opzicht is het niet vreemd om eens na te denken, ook in het kader van het Geheugen van Drenthe, wat nu eigenlijk onze iconen zijn? Wat zijn die gebouwen, wat zijn de landschappelijke hoogtepunten en wie zijn de personen die ons buiten Drenthe, in Nederland en in het buitenland, op de kaart kunnen zetten? Het zou geen kwaad kunnen om hier eens nader met 3
elkaar over na te denken, en ook nadrukkelijk de Drentse burger zelf hierin te betrekken. De investeringen werken Het effect van de provinciale investeringen in aantrekkelijke culturele activiteiten, festivals en grote museale publiekstrekkers op de vrijetijdseconomie laat zich onder andere aflezen aan de opmerkelijke stijging van het aantal hotelovernachtingen in Drenthe, die deze week bekend werd gemaakt. Naast Wildlands, het BluesFestival en de veel publiek trekkende tentoonstellingen van onder meer het Drents Museum zorgen evenementen als het TT-festival en het Pauperparadijs ook voor een boost voor de vrijetijdseconomie in Drenthe. Dit vormt een bemoedigend uitgangspunt voor het uitgestippelde culturele beleid voor de aankomende vier jaar. De investeringen in onze culturele hoofdinfrastructuur biedt de grotere publiekstrekkers meerjarige zekerheid, maar ook de structurele ondersteuning van het Platform Drentse Musea is van belang om het museale aanbod goed te spreiden en op peil te houden. Het verzilveren van de UNESCOwerelderfgoedstatus vormt terecht een belangrijke hoofdlijn om de cultuurhistorische wortels van onze Drentse samenleving nog beter over het voetlicht te brengen. De structurele financiering van Kunst & Cultuur Drenthe is van groot belang voor culturele projecten, cultuureducatie en het ondersteunen van verschillende kunstuitingen in de provincie. Het stimuleren en faciliteren van de jeugd om actief aan culturele activiteiten als theater, popmuziek of beeldende kunst deel te nemen blijft de PvdA belangrijk vinden. Ook het feit dat vele kleinere, soms lokale initiatieven of culturele instellingen een beroep kunnen doen op een incidentele subsidie vindt de PvdA belangrijk. 4
Aandacht voor jongeren Zo blijft ook ruimte, naast de basisinfrastructuur, voor het stimuleren van kunst en cultuur van, voor en door de mensen zelf. In dit opzicht vindt de PvdA het minder noodzakelijk om voor lokale initiatieven via het provinciefonds nog eens extra middelen over te hevelen naar de gemeenten, zoals voorgesteld in de motie van SterkLokaal. Wel willen we nogmaals aandacht vragen voor het belang van het bieden van podia voor jongeren om hun creativiteit ook te kunnen delen, talent de ruimte te bieden om hun werk bij het publiek onder de aandacht te brengen en jonge kunstenaars de ruimte te bieden om de samenleving te blijven prikkelen. Theaters zijn er niet alleen voor de grote producties en ruimte voor een goede programmering bij ten minste één landelijk erkend poppodium kan helpen om het culturele aanbod beter aan te laten sluiten bij de wensen van de jeugd. We vinden talentstimulering in de breedte via de initiatieven van Kunst & Cultuur Drenthe belangrijker dan het belonen van enkele personen via een stipendium; alhoewel enorm sympathiek vindt het PvdA dat er op dit moment voldoende stimuleringsmiddelen zijn. Wat betreft de bibliotheken zijn we blij dat er nu werk wordt gemaakt om met Biblionet en de gemeenten de spreiding en toegankelijkheid van bibliotheekfuncties ook langdurig te garanderen. De innovatieagenda, het digitaal weerbaar maken van onze burgers én de aanpak van laaggeletterdheid vormen belangrijke speerpunten. We onderschrijven het belang van lokaal maatwerk om ook in dunbevolkte gebieden de bibliotheek overeind te houden. 5
Steun voor de omroep De PvdA is eerder, samen met het CDA, op de bres gesprongen voor een betere positie van RTV Drenthe als regionale omroep. Dat de plannen voor grote reorganisatie nu eerst in de ijskast zijn gezet is mooi, maar de bezuinigingen bedreigen nog steeds de positie van de regionale omroepen, vooral in de kleinere provincies. Een onafhankelijke omroep die als waakhond voor de regionale maatschappij en democratie optreedt, die in haar programmering autonome keuzes kan maken en ruimte biedt voor de streektaal vindt de PvdA erg belangrijk. Een omroep die dicht bij de mensen staat en het lokale en regionale nieuws breed kan verspreiden. Het PvdA deelt de zorgen rondom de gevolgen van de voorgenomen bezuinigingen en de herstructurering van het medialandschap voor RTV Drenthe. De vandaag naar buiten gekomen berichten over noodgedwongen bezuinigingen op onder andere ondertiteling en de beschikbaarheid via de satelliet zetten de toegankelijkheid van deze nieuwsvoorziening onder druk. Ook kijken we met zorg naar de positie van freelance journalisten die hiermee hun verdiensten zien verdwijnen. Een meer autonoom mediabeleid voor de regio is iets waar de PvdA van harte mee instemt. Daarom dienen we met het CDA een motie in die de provincie oproept om haar tanden te laten zien in de onderhandelingen. Met het CDA zijn we van mening dat de schaalvergroting in het regionale medialandschap en de aangekondigde bezuinigingen de positie van RTV Drenthe in gevaar brengen. 6