Operatie van de schildklier Strumectomie Afdeling algemene chirurgie 1
Binnenkort ondergaat u een operatie aan uw schildklier. Deze folder is bedoeld als aanvulling op wat uw specialist u verteld heeft. Leest u alles nog eens rustig na. U leest in deze folder: wat de schildklier is over de narcose wat er gebeurt voor, tijdens en na de operatie over complicaties en risico's Wat is de schildklier? De schildklier is een belangrijk hormoon producerend orgaan dat zich in de hals bevindt. Het is verantwoordelijk voor het goed functioneren van stofwisselings-processen en de groei. De schildklier ligt voor de luchtpijp en de slokdarm (zie afbeelding). Als uw schildklier te snel werkt, kunt u onder andere last hebben van vermoeidheid, hyperactiviteit, gejaagdheid, hartkloppingen, vermagering of diarree. Een te langzaam werkende schildklier leidt juist tot klachten als slaperigheid, gevoeligheid voor kou, gewichtstoename, een droge huid, droog hoofdhaar, haaruitval en verstopping. 2
Als de schildklier niet goed werkt, kan om verschillende redenen een operatie nodig zijn: De schildklier werkt te hard. Het lukt niet dit in de hand te houden met medicijnen. Er zit een knobbel in de schildklier. Die knobbel kan de oorzaak zijn van het te hard werken van de schildklier, maar het kan ook een kankergezwel zijn. De schildklier bevat vele (grote) knobbels die problemen veroorzaken met ademhalen en slikken. Er zitten knobbels in de schildklier die zichtbaar zijn in uw hals. De operatie Tijdens de operatie, die strumectomie wordt genoemd, haalt de chirurg de schildklier geheel of gedeeltelijk weg. Dit is afhankelijk van de reden voor de operatie. Er zijn drie mogelijkheden: De totale strumectomie. De schildklier wordt geheel verwijderd. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij schildklierkanker. De subtotale strumectomie. Eén helft van de schildklier wordt geheel verwijderd, de andere helft wordt voor het grootste deel verwijderd. Er blijft een stukje achter van tien tot vijftien gram, ter grootte van een duimtop. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij een te hard werkende of een te grote schildklier. Totale hemistrumectomie of lobectomie. Eén helft van de schildklier wordt geheel verwijderd. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij een knobbel in die helft van de schildklier, waarbij het onduidelijk is of de knobbel goedaardig of kwaadaardig is. Het weggenomen weefsel wordt nader onderzocht. 3
De operatie De operatie duurt ongeveer anderhalf uur en vindt plaats onder algehele narcose (anesthesie). U ligt met het hoofd zover mogelijk achterover. Er wordt een horizontale snede laag in de hals gemaakt. De chirurg kan de schildklier dan over het algemeen gemakkelijk bereiken. Vervolgens wordt de klier geheel of gedeeltelijk verwijderd. Er wordt een slangetje (een drain) in de wond achtergelaten. Via de drain kan overtollig bloed en wondvocht worden afgevoerd. Na de operatie De pijn na de operatie valt over het algemeen mee en is te vergelijken met een keelontsteking. De pijn verdwijnt in een paar dagen. De drain kan meestal na 24 uur worden verwijderd. Als er een kankergezwel is verwijderd, is er vaak nabehandeling nodig. Uw specialist bespreekt dit met u. Naar huis De opname duurt ongeveer drie dagen. Voordat u naar huis gaat heeft u een gesprek met de arts en/of de verpleegkundige. U krijgt dan informatie en instructies mee voor thuis. De wond geneest snel en vaak is het litteken na verloop van tijd nauwelijks meer te zien. De hechtingen worden na één week verwijderd. Uw dagelijkse bezigheden kunt u na ruim een week hervatten. Na de operatie hoeft u meestal geen medicijnen meer te gebruiken om de schildklierfunctie te regelen. Controle U komt na ongeveer vijf werkdagen terug voor controle bij de chirurg. Hij bespreekt dan ook de uitslag van het weefselonderzoek met u. Zo nodig krijgt u hierna ook nog een gesprek met de verpleegkundig specialist of internist. Is de operatie vanwege schildklierkanker gedaan dan bespreekt u met de arts of casemanager wanneer u mag starten met tabletten ter vervanging van het schildklierhormoon. 4
Complicaties en risico s Geen enkele ingreep is vrij van de kans op complicaties. Zo zijn er ook bij deze operatie de normale risico s op de complicaties van een operatie zoals trombose, longontsteking, nabloeding en wondinfectie. Over het algemeen is een operatie van de schildklier veilig. Er treden niet vaak complicaties op en patiënten herstellen meestal snel. Er is een kleine kans dat tijdens de operatie organen in de directe omgeving van de schildklier worden beschadigd. Zowel links als rechts van de schildklier ligt een stembandzenuw. Aan de achterkant van de schildklier zitten vier bijschildkliertjes. De bijschildklieren zijn van belang voor de calciumhuishouding in uw lichaam. Hoe ingewikkelder de operatie, des te meer kans op beschadiging van organen die vlak bij de schildklier liggen. Bij de totale hemistrumectomie of lobectomie is de kans op complicaties zeer gering. Bijschildklier Als tijdens de operatie bijschildkliertjes zijn beschadigd of verwijderd, kan er een tekort aan bijschildklierhormoon ontstaan. U kunt dan tintelingen in uw vingertoppen krijgen of in het ergste geval ernstige spierkrampen. Meld het aan een verpleegkundige of aan de arts als u deze klachten heeft. Met calciumtabletten en eventueel vitamine D-preparaten kan dit goed worden behandeld. Te traag werkende schildklier Als tijdens de operatie te veel schildklierweefsel is weggehaald, produceert het restant van de schildklier te weinig hormonen. U kunt klachten krijgen als snelle vermoeidheid, traagheid en kouwelijkheid, verstopping, droge huid, droog hoofdhaar en haaruitval, opzwellen van de oogleden of een dikke tong. Deze symptomen kunnen gemakkelijk worden bestreden door het toedienen van tabletjes met schildklierhormoon. 5
Te snel werkende schildklier Als tijdens de operatie te weinig schildklierweefsel is weggehaald bij een patiënt die van tevoren een te hard werkende schildklier had, dan blijven de symptomen van voor de operatie bestaan, alleen in mindere mate. Meestal kan dit met medicijnen worden gecorrigeerd. Belangrijke telefoonnummers Voor vragen over de operatie of bij complicaties belt u met de polikliniek chirurgie, telefoonnummer (040) 888 85 50. De polikliniek is bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur. Voor vragen over schildklierkanker kunt u contact opnemen met Máxima Oncologisch Centrum, tijdens kantooruren bereikbaar via telefoonnummer (040) 888 53 20. Buiten kantooruren kunt u terecht bij de afdeling spoedeisende hulp (eerste hulp) op locatie Veldhoven, telefoonnummer (040) 888 88 11. 6
Hoe tevreden bent u over uw arts, specialist of ziekenhuis? Geef uw mening over MMC op ZorgkaartNederland.nl Máxima Medisch Centrum www.mmc.nl Locatie Eindhoven: Locatie Veldhoven: Ds. Th. Fliednerstraat 1 de Run 4600 Postbus 90 052 Postbus 7777 5600 PD Eindhoven 5500 MB Veldhoven De informatie in deze folder is van algemene aard en is bedoeld om u een beeld te geven van de zorg en voorlichting die u kunt verwachten. In uw situatie kunnen andere adviezen of procedures van toepassing zijn. Deze folder is dan ook slechts een aanvulling op de specifieke (mondelinge) voorlichting van uw specialist of behandelaar. MMC.200.322_09_15