Beleidsplan Gezonde School Zuyderzee Lyceum, Emmeloord december 2016
Inhoudsopgave Algemene inleiding 3 Ambities Zuyderzee Lyceum 4 Realisatie vignet sport en bewegen 5 Voeding 6 Beleid 6 Signalering 6 Educatie 7 Omgeving 7 Bijlage 1: vignet sport en bewegen 9 Betrokkenen bij het beleid gezonde school 11 2
Algemene inleiding De gezonde school-aanpak vanuit het RIVM is een praktische aanpak om ondersteuning te bieden bij het structureel werken aan gezondheid op school. De aanpak gaat uit van wat de school al doet, bouwt hierop voort en sluit aan bij de wensen en behoeften van de school. De school kiest daarbij een aantal gezondheidsthema s om activiteiten op uit te voeren. De vijf gezondheidsthema s zijn: 1. Bewegen en sport 2. Voeding 3. Roken, alcohol- en drugspreventie 4. Welbevinden en Sociale Veiligheid 5. Relaties en Seksualiteit Het ministerie van OCW en VWS heeft in samenwerking met de PO-, VO- en MBORaad de Onderwijsagenda Sport, Bewegen en een Gezonde Leefstijl opgesteld. Waarmee ze scholen willen stimuleren om te werken aan het schoolgezondheidsbeleid en een gezonde school te worden. Het Zuyderzee Lyceum heeft er voor gekozen om in te zetten op de deelcertificaten Bewegen en sport en Voeding. De volgende hoofdstukken gaan hierover. 3
Ambities Zuyderzee Lyceum Het Zuyderzee Lyceum is al een gezonde school. De uitgangspunten van de gezonde school dragen bij aan de ontwikkeling van de leerlingen en personeel en beïnvloeden de hele school in positieve zin. Momenteel ligt de nadruk op de locatie Junior en Senior. We streven ernaar dat de keuze voor een gezonde levensstijl binnen het Zuyderzee Lyceum voor iedereen bereikbaar is. De school probeert zoveel mogelijk het goede voorbeeld te geven en stimuleert gezonde keuzes. Het Zuyderzee Lyceum streeft naar een gezond en duurzaam aanbod voor allerlei verschillende activiteiten, zoals sportactiviteiten en andere bijeenkomsten op onze school en de gezonde schoolkantine. Gezondheidsbevordering en -preventie worden aangepakt in een breder perspectief. We hebben een integraal schoolgezondheidsbeleid waarin aandacht is voor een gezond en veilig schoolklimaat, een helder voedingsbeleid en het stimuleren van sport en bewegen. Dit alles in samenspraak met leerlingen, het schoolteam en het overkoepelend management. Er zijn ook afspraken over roken gemaakt op onze school. De leerlingen en medewerkers mogen niet binnen de school en op de schoolpleinen roken. Op de schoolwebsite staat hier meer informatie over (www.zuyderzeelyceum.nl). 4
Realisatie Vignet sport en bewegen In juli 2015 heeft het Zuyderzee Lyceum (toen nog Zuyderzee College) het vignet gezonde school behaald op deelcertificaat bewegen en sport. Het vignet gezonde school is drie jaar geldig. Er kan tijdens de driejarige geldigheidsperiode van het vignet maximaal twee keer een nieuwe aanvraag gedaan worden voor een of meerdere extra themacertificaten. In de bijlage wordt hier verder op ingegaan. Organisatie Binnen het Zuyderzee Lyceum is er een werkgroep opgericht, die actief bezig is met de gezonde school. De werkgroep bestaat uit een docent natuurwetenschappen, een medewerker vanuit het zorgteam, een medewerker vanuit de facilitaire dienst, en een docent lichamelijke opvoeding. De beweegcoach vanuit Carrefour (Welzijnsgroep Noordoostpolder) maakt ook deel uit van de werkgroep. De directie wordt op de hoogte gehouden van de acties van deze werkgroep. En is actief betrokken bij het aanbod in de kantine. De directie bepaalt samen met de werkgroep en de cateraar het aanbod in de kantine en de automaten. Ouders zijn betrokken bij de gezonde school. Ze worden op de hoogte gesteld door middel van de algemene nieuwsbrief en informatie op de website. Via de kleine oudercommissie kunnen ouders zaken en suggesties inbrengen t.a.v. de gezonde school. Ook kan de leerlingenraad suggesties inbrengen t.a.v. de gezonde school. 5
Voeding Beleid Bij het strategisch beleidsplan is een bijlage toegevoegd waarin de gezonde school is opgenomen. In het strategisch beleidsplan van 2018-2022 wordt de gezonde school vast opgenomen. In de studiegids staat het volgende over de gezonde school: Dit stuk is aan het eind van vorig schooljaar geschreven. Ondertussen staat er op het Junior en Senior een watertappunt in beide kantines. Het Zuyderzee Lyceum (voorheen Zuyderzee College) heeft de schaal de gezonde schoolkantine in het jaar 2016 behaald. Signalering Mentoren, docenten of conciërges kunnen problemen signaleren bij onze leerlingen omtrent voeding en gewicht. Zij spelen dit door naar de zorgcoördinator. De zorgcoördinator bespreekt dit met de leerling en neemt contact op met ouders en bespreekt haar zorgen. Met toestemming van ouders neemt de zorgcoördinator contact op met bijvoorbeeld de beweegcoach van Carrefour of de GGD. Zij kunnen de leerling en ouders hier verder bij helpen. Afspraken die gemaakt zijn voor een leerling op het gebied van voeding en gewicht worden ook op school gewaarborgd en in de gaten gehouden. Er is met regelmaat contact met de GGD in de regio met betrekking tot het welzijn van de leerlingen. De GGD Flevoland voert in klas 2 en 4 de FLEVOMOVO uit, die o.a. inzage geeft in het beweeg- en eetgedrag van de jeugd in de gemeente 6
Noordoostpolder. Voor het Zuyderzee Lyceum is dit een relevant signaleringsdocument. Uit de FLEMOVO, kan naar voren komen dat een leerling problemen heeft betreft voeding en gewicht. De GGD brengt de zorgcoördinator op de hoogte. Ouders krijgen een brief thuisgestuurd voor een afspraak op locatie. Educatie Er wordt structureel aandacht besteed aan gezonde leefstijl in de reguliere lessen van natuurwetenschappen/biologie: Klas 2 H/V: - ibook Voeding en het project Keurmeester. Beiden zijn gemaakt in eigen beheer. Klas 2 (G)t/HXL/mavo: - Methode Biologie voor jou aangevuld met de digitale lesmethode Weet wat je eet. Bij de vakken bewegen, sport en maatschappij en LO2 wordt aandacht besteed door middel van theorie over o.a. de gezonde leefstijl, het menselijk lichaam, een gezonde omgeving, de beweegnorm en bewegen in de samenleving. De leerlingen en mentoren van klas 1 in Emmeloord doen mee aan de Seven Days of Health Challenge in november. Leerlingen voeren elke dag een challenge uit gericht op gezonde en bewuste voeding en bewegen. Een voorwaarde voor het themacertificaat voeding is dat er lessen over voeding worden verzorgd. Hier voldoet het Zuyderzee Lyceum aan. Omgeving Voor jongeren is het lastig om nee te zeggen tegen een groot aanbod van lekkere, maar ongezonde producten. Ze worden dan gemakkelijk verleidt tot ongezonde keuzes. In schoolkantines moet het eenvoudig zijn om gezond te kiezen en er moet duidelijk te zien zijn wat in een gezond eetpatroon past. Leerlingen zijn vaak blij met een gezonder aanbod in de schoolkantine, zodat ze niet in verleiding komen. Een gezonde schoolkantine in 2016 bestaat voor minimaal 75% uit lekkere en gezonde producten uit de Schijf van Vijf (zoals fruit, broodjes en gezonde snacks) en maximaal 25% niet-basisvoedingsmiddelen (snoep, snacks). Het Zuyderzee Lyceum voldoet aan deze criteria. Vanaf 2017 zullen de criteria strenger worden. Voor het Zuyderzee Lyceum de uitdaging om de schoolkantine nog gezonder te maken, zodat we weer aan deze eisen kunnen voldoen. Momenteel wordt er gekeken wat de mogelijkheden hiervoor zijn. 7
Er is een watertappunt in de schoolkantine aanwezig op het Junior en Senior, waar leerlingen ten alle tijden gratis water kunnen tappen. 8
Bijlage 1: Bewegen en sport In 2015 is het deelcertificaat bewegen en sport behaald. Dit deelcertificaat gaat over het stimuleren van een actieve leefstijl. Denk aan het aanbieden van sport- en bewegingsactiviteiten en aandacht voor leerlingen die niet actief zijn qua bewegen en sport. Het stimuleren van sport en bewegen kan leiden tot een beter schoolklimaat, minder schooluitval onder leerlingen en betere leer- en werkprestaties. Het beleid, wat afgelopen jaren is gevoerd en nog steeds gevoerd wordt binnen het Zuyderzee Lyceum, voldoet nog steeds aan alle criteria van het deelcertificaat sport en bewegen. Beleid Het Zuyderzee Lyceum voldoet ruim aan de Beleidslijn van de onderwijsinspectie (september 2014) op grond van het amendement uit 2006 met betrekking tot het (minimaal) aantal lessen Lichamelijke Opvoeding dat gegeven moet worden. Hierin staat dat een leerling over zijn hele schoolcarrière over alle leerjaren verdeeld respectievelijk minimaal 2 (vwo), 2,2 (havo) of 2,5 (vmbo) lesuren van 50 minuten Lichamelijke Opvoeding moet krijgen. De leerlingen elke week krijgen de volgende lichamelijke opvoedinglessen op het Zuyderzee Lyceum: - Klas 1: 2 x 80 minuten - Klas 2: een half jaar 1 x 80 minuten in de week, een half jaar 2 x 80 minuten - Klas 3: 2 x 80 minuten - Klas 4H: 1 x 80 minuten - Klas 5V: 1 x 80 minuten - Eindexamenklassen: keuzeprogramma van een half jaar, 1 x 80 minuten Educatie Het Zuyderzee Lyceum heeft een breed aanbod sport en bewegen voor leerlingen, maar ook een aanbod voor medewerkers. We werken met een vakwerkplan lichamelijke opvoeding. Deze wordt regelmatig vernieuwd door de docenten LO. De onderbouwleerlingen hebben de keuze in de zc-uren om een blokuur sporttrajectgroep te volgen. De bovenbouwleerlingen op het Havo en VWO kunnen bewegen, sport en maatschappij (BSM) volgen als examenvak in de bovenbouw. 9
De leerlingen hebben elk jaar een of meerdere sportdagen. Het Zuyderzee Lyceum heeft een structureel aanbod voor sport- en beweegactiviteiten buiten lestijd. Dit zijn o.a. de skireis, schaatsen, duathlon, zaalvoetbaltoernooi, floorballtoernooi en badmintontoernooi. Leerlingen kunnen hier vrijwillig aan meedoen. Ook doet het Zuyderzee Lyceum mee aan Olympic Moves. De Olympic Moves is een landelijke scholencompetitie van verschillende sporten. Dit is al een aantal jaar een groot succes. Op het Junior zijn er tafeltennistafels en een voetbalkooi. Leerlingen kunnen daar in de pauzes gebruik van maken. Omgeving Voor kennismaken met sport wordt structureel samengewerkt met buitenschoolse beweeg- en sportaanbieders (bijvoorbeeld sportverenigingen en sportscholen, de gemeente, het zwembad, de buurtsportcoaches van Welzijnsgroep Carrefour). 10
Betrokkenen bij het beleid gezonde school De werkgroep gezonde school: - Nico de Boer, docent natuurwetenschappen - Berber de Laat, leerlingenbegeleider in het zorgteam - Bart Maljers, beweegcoach vanuit Welzijnsgroep Carrefour - Mascha Grotenhuis, facilitaire dienst - Marlon Verhage, docent lichamelijke opvoeding Directie: - Anja Roelfs, locatiedirecteur Junior en Senior Gezonde schooladviseur: - Geke Buwalda Geschreven door: - Marlon Verhage 11