TKI Wind op Zee Workshop Financiering Met welk support regime worden ambities offshore wind NL bereikt? 7 mei 2013 Amersfoort Marco Karremans
Wind op Zee cruciaal voor 16% duurzame energie in 2020 Doelstelling: 16% van energievoorziening in NL duurzaam opgewekt in 2020 Energievraag in 2020 = 2181 PJ 16% duurzame energie in 2020 = 349 PJ Windenergie op Zee: 1 van de cruciale 3 voor behalen doelstelling Bijdrage aan 16% mix * Bijstook Biobrandstoffen (transport) Meestoken biomassa kolencentrales Wind op land Wind op zee Gemiddeld 7,5% bijmenging Gemiddeld 40% meestook 7 GW opgesteld vermogen 5 GW opgesteld vermogen 3,2% van de 16% = 69 PJ = 19.000.000 MWh (19 TWh) Met 3.800 vollasturen per turbine is 5 GW opgesteld vermogen nodig Aankondiging Rijksstructuurvisie Wind op Zee: rijksambitie 6 GW in 2020 * Bron: ECN, januari 2013
Nog geen 1 GW gerealiseerd Ronde 1 Ronde 2
Nog geen 1 GW gerealiseerd Ronde 1 windparken, operationeel Offshore Windpark Egmond aan Zee (OWEZ) 108 MW Prinses Amalia 120 MW Ronde 2 windparken, vergunning private partijen konden zelf plek op Noordzee uitkiezen voor vergunningaanvraag (niet binnen 12 mijl) 12 vergunningen verleend, waarvan 3 met subsidie Luchterduinen (Q10) 129 MW Buitengaats (Gemini) 300 MW Zee-energie (Gemini) 300 MW Totaal 957 MW
Wind op Zee in NL tot stilstand gekomen! Ronde 2 windparken nog lang niet gerealiseerd 1 vergunning voor project Leeghwater (Proeftuin WoZ), 300 MW Overige 8 vergunningen: tot 2020 de tijd om te realiseren, nog geen subsidie Nog enkele procedures: Aanvraag wijzigingsvergunning Q10 en Gemini (andere turbines) Vergunning Scheveningen Buiten vervalt i.v.m. scheepvaart (compenserende ruimte Q4 West aangevraagd in voorjaar 2013) Oorspronkelijke vergunning Helmveld in 2009 afgewezen. Mogelijk nieuwe vergunning verleend. Nu actie nodig om rijksambitie 6 GW in 2020 te behalen
Zoeken naar nieuwe gebieden voor ~ 4 GW Nationaal Waterplan (2010) Al 2 gebieden aangewezen: Borssele, op min. 12 mijl (23 km) voor kust Zeeland IJmuiden, op ~ 59 km voor kust IJmuiden Ook 2 zoekgebieden vastgelegd voor aanvullende ruimte: Voor de Hollandse Kust op min. 12 mijl (23 km), 3 GW Ten Noorden van Waddeneilanden op circa 34 mijl (ong. 60 km), min. 1 GW Rijksstructuurvisie Wind op Zee (2013 2014) Herziening Nationaal Waterplan: concreet aanwijzen genoemde gebieden Nog niet: precieze locatie en opstelling van parken Geschikte gebieden niet eenvoudig te vinden: PlanMer 2013-2014, gebruik scheepvaart, visserij, defensie, zand - olie- en gaswinning Ronde 3 (20??) Andere aanpak dan Ronde 2: gebieden aangewezen, daarbuiten geen toestemming Moratorium: nog geen nieuwe tender gepland
Tijdspad realiseren extra 4 GW, 2013-2020
Hoe 4 GW MW tijdig te realiseren? Projectdoorlooptijd Projectstart Opening subsidie- of tenderregeling Toekenningsbesluit In productie I. Planning en Engineering II. Vergunning en subsidietraject III. Projectfinanciering, constructie en aansluiting Kritische succesfactoren op basis van projectdoorlooptijd 1. Aanbesteden ruimte vóór Planning & Engineering: Doorlooptijd en ingroeiperiode 2. Financiering Voorwaarden projectfinanciering: vergunning, kostprijsreductie, subsidie 3. Netwerkaanpassing
Doorlooptijd en ingroeiperiode Wind op Zee Doorlooptijd per project: minimaal 2 tot 5 jaar, maximaal 5 tot 11 jaar Al SDE Al vergunning Planning en Engineering Vergunning en subsidietraject Projectfinanciering, constructie en aansluiting Vanaf start Ingroeiperiode sector Wind op Zee Al SDE Al vergunning Vanaf start
Ruimte voor benodigde 4 GW aanbesteden in 2013-2014 Bron: ECN, januari 2013
Kostprijsreductie wind op zee TKI Wind op Zee: Kostprijs -/- 40% t.o.v. 2010 door innovatie, schaalvergroting, efficiëntie en risicoverlaging Innovatie testen in Proeftuin (Leeghwater project) Onderzoek Royal HaskoningDHV TU Delft Verstrekken informatie aan besluitvormers over robuustheid investeringen in duurzame energieprojecten onder grote onzekerheden (bijv. regelgevingskader, elektriciteitsprijs, vollasturen)
Subsidie: voorwaarde projectfinanciering Zonder toekenning subsidie: risicoprofiel wind op zee te hoog voor financiering door banken of andere verschaffers van vreemd vermogen 15 vergunningen Wind op Zee: geen enkele met SDE, wel MEP of projectspecifieke subsidie
Subsidie voor Wind op Zee? Beperkingen huidige SDE + systeem Grootte SDE budget: te klein Geen substantieel deel van SDE budget voor Wind op Zee Basisprijs Wind op Zee in SDE + 2013 (kostprijs cent / kwh) Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 Fase 5 Fase 6 8,75 10,0 11,25 13,75 16,25 18,75 Stand van zaken SDE + 2013 per 18 april
Overige maatregelen naast kostprijsreductie en subsidie Verzachtende maatregelen: Kosten netaanpassing Wind op Zee betaald door TSO Verlaagd kostprijs: alleen dan 15 cent/ kwh haalbaar Financieringsconstructie met garantiefonds overheid Garantiefonds zorgt voor (meer) deelname pensioenfondsen; Van 70% naar 80% vreemd vermogen; verlaagde financieringslasten
Europese offshore wind markt Cumulatieve en jaarlijkse installatie in MW, tot en met 2012 Bron: EWEA, jan. 2013
Het succes in andere Europese landen? Lessen voor NL? ~ 3 GW geïnstalleerd vermogen 58.9% van Europese installaties ~ 0,9 GW geïnstalleerd vermogen 18.4% van Europese installaties ~ 0,4 GW geïnstalleerd vermogen 7.6% van Europese installaties Succesfactoren van land? Tenders? Certificates? Grote developer, voldoende on balance finance? Langste offshore historie en offshore turbine industrie? Grote developer, voldoende on balance finance? Planning uitgifte kavels? ~ 0,3 GW geïnstalleerd vermogen 5.6% van Europese installaties ~ 0,25 GW geïnstalleerd vermogen 4.9% van Europese installaties Feed in tariff? Netkosten door TSO? Turbine industrie?
2013: jaar van de waarheid? Overheid moet dit jaar besluiten over wijze van steun: z.s.m. tenders voor ruimte en SDE budget vergroten Vragen voor werksessie Zonder duidelijkheid over steun: geen financiering en realisatie 1. Kan 4 GW WoZ worden gefinancierd met het huidige risico-rendement profiel? Techology/construction risk (te hoge kostprijs) Regulatory risk (geen subsidie, geen vergunning) 2. Moet de rijksoverheid in 2013 en 2014 voor 4 GW WoZ aanbesteden? Benodigde doorlooptijd en ingroeiperiode 3. Komt WoZ pas in 2018 aan de beurt voor SDE? Op basis van pad naar kostprijsreductie naar 15 cent/kwh, socialisatie netkosten
Contact Royal HaskoningDHV Adviesgroep Investment Services Marco Karremans Mobile: +31 6 15093307 Email: marco.karremans@rhdhv.com