Thematisch ambtsbericht Algerije Augustus 2009 Directie Personenverkeer, migratie en Vreemdelingenzaken Afdeling Asiel- en Migratiezaken Den Haag +31 70 348 5964
Inhoudsopgave Pagina 1 Inleiding 3 2 Nationaliteitswetgeving 4 3 Staatsburgerschap- en vreemdelingenwetgeving 6 4 Reis- en identiteitsdocumenten 8
1 Inleiding In dit thematische ambtsbericht Algerije worden een aantal specifieke vragen omtrent nationaliteitswetgeving, staatsburgerschap- en vreemdelingenwetgeving, reis- en identiteitsdocumenten behandeld zoals verzocht in de Terms of Reference van het ministerie van Justitie van 16 januari 2009. De vragen omtrent justitiële gegevens zijn in een aparte brief beantwoord. Dit thematisch ambtsbericht is gebaseerd op informatie van openbare en vertrouwelijke bronnen. 3
2 Nationaliteitswetgeving - Op welke wijze vindt registratie van burgers plaats? Gebruiken de Algerijnse autoriteiten een cijfercode voor elk individu, zoals Nederland een burgerservicenummer heeft, of hebben de Algerijnse autoriteiten hun burgerlijke administratie op een andere wijze ingericht? Algerije kent geen cijfercode voor elk individu. Het is in Algerije verplicht de geboorte van een kind aan te geven (zie ook vraag 2). Die registratie (voorzien van een nummer) vormt de basis voor alle andere (later) af te geven (identiteits-)documenten. Het bezit van een Nationale Identiteitskaart (Carte d Identité Nationale - C.I.N.). is voor een minderjarige niet verplicht. Het is mogelijk een C.I.N. aan te vragen voor een minderjarige, maar pas op het moment dat hij/zij meerderjarig wordt (op 19 jarige leeftijd), is het bezit van een C.I.N. daadwerkelijk verplicht. Voor kinderen die (na vijf jaar lagere school en vier jaar middelbare school, meestal rond hun 15 e levensjaar) toelatingsexamen moeten doen voor het lycée : 1 (dat wil zeggen de laatste drie klassen van het middelbaar onderwijs, dat wordt afgesloten met het baccalauréat = eindexamen), wordt een C.I.N. aangevraagd. Bij de aanvraag voor het afleggen van het toelatingsexamen voor het lycée moet de C.I.N. worden overgelegd (zie verder ook de antwoorden bij vraag 3). Op het moment dat een persoon gaat werken wordt hij/zij aangemeld bij de sociale zekerheid (Caisse Nationale Assurance Sociale C.N.A.S.) en wordt een lidmaatschapsnummer afgegeven. Dit nummer begint met de laatste twee cijfers van het geboortejaar van de desbetreffende persoon. Deze twee cijfers worden gevolgd door het nummer van de geboorteakte. Daarna komen een volgnummer en 1 In 2008 was 47% van de kinderen geslaagd voor het toelatingsexamen. 4
een controlenummer. Op de door de C.N.A.S. afgegeven lidmaatschapskaart wordt tevens als volgt een code vermeld: - eerste letter familienaam betrokkene; - eerste letter voornaam betrokkene; - F of M voor geslacht (dat wil zeggen: F voor vrouwelijk en M voor mannelijk); - cijfercode voor de stad van geboorte; - eerste letter voornaam vader van betrokkene; - eerste letter familienaam moeder van betrokkene; - eerste letter voornaam van de moeder. - Wat zijn de regels ten aanzien van (her)vestiging in Algerije en woonregistratie? Iedereen met de Algerijnse nationaliteit kan zich altijd (her)vestigen in Algerije. Er is geen verplichting tot adresregistratie bij de (lokale) overheid van de woonplaats. De mogelijkheid tot verkrijging van een bewijs van woonplaats bestaat wel. Men dient zich dan te wenden tot de (deel)gemeente onder overlegging van een bewijs dat men op een bepaald adres woonachtig is (bijvoorbeeld: eigendomsakte van woning, huurcontract, electriciteitsrekening). Indien, bijvoorbeeld, een huurcontract op naam van de echtgenoot staat, dan kan de echtgenote een bewijs van woonplaats verkrijgen door overlegging van de eerdergenoemde bewijsstukken + het familieboekje waarin het huwelijk is ingeschreven. Inschrijving bij een Algerijnse ambassade of consulaat is niet verplicht voor Algerijnen die zich in het buitenland vestigen. Echter, indien zij stemrecht willen uitoefenen of een paspoort willen aanvragen is zo n inschrijving wel verplicht. Wanneer men zich bij een ambassade of consulaat heeft ingeschreven en bij (her)vestiging in Algerije kiesrecht wil uitoefenen of een nieuw paspoort wil aanvragen, dan dient men een bewijs van uitschrijving bij de ambassade of het consulaat te overleggen. 5
3 Staatsburgerschap- en vreemdelingenwetgeving - Hoe is de registratie bij geboorte geregeld? Aangifte van geboorte dient binnen een termijn van vijf kalenderdagen na de geboorte te geschieden. Aangifte vindt plaats bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de (deel)gemeente ( daïra ) waar de geboorte heeft plaats gevonden. Wanneer de wettelijke termijn is overschreden, kan de ambtenaar van de burgerlijke stand pas tot inschrijving in de registers overgaan nadat hij daartoe van de bevoegde rechtbank opdracht heeft gekregen. Van het feit dat de rechtbank opdracht tot inschrijving heeft gegeven, wordt melding gemaakt in de akte. De bevoegde rechtbank is de rechtbank in het district waar het kind is geboren. Als de geboorteplaats onbekend is, is de rechtbank in het district waar de aanvrager van de inschrijving woonachtig is, bevoegd. De wet bepaalt een termijn van zestig dagen voor de aangifte van een geboorte voor de Wilayas des Oasis et de la Saoura. Dit is een afgelegen gebied vlakbij de Marokkaanse grens. De eerdergenoemde termijnen kunnen in bepaalde administratieve gebieden per decreet worden verlengd. De dag van de geboorte wordt niet meegerekend in de hierboven genoemde termijnen. Als de laatste dag van de wettelijke termijn op een vrijdag of een feestdag valt, wordt de termijn opgeschort tot de eerstvolgende werkdag. De wet bepaalt voorts dat aangifte van geboorte moet worden gedaan door de vader of de moeder, of als dit niet mogelijk is, door een arts, een verloskundige of een ander persoon die bij de geboorte aanwezig is geweest. Het is momenteel in de praktijk gebruikelijk dat de ouders het familieboekje aan de administratie van de kliniek of het ziekenhuis overhandigen als de bevalling heeft plaatsgevonden in een kliniek of een ziekenhuis. Na de geboorte stuurt de kliniek of het ziekenhuis het familieboekje naar de (deel)gemeente waar het kind is geboren. De (deel)gemeente schrijft het kind vervolgens in in het familieboekje en in de registers. Het familieboekje kan daarna door de ouders bij de (deel)gemeente worden afgehaald. 6
In het buitenland dient de geboorte van een kind binnen tien dagen (of eerder al naar gelang de wetten van het land waarin men verblijft) bij de gemeente èn bij een Algerijnse vertegenwoordiging (ambassade of consulaat) te worden aangegeven. Dit houdt tevens in dat de geboorteakte, die door de buitenlandse autoriteiten van het land waarin de Algerijn woonachtig is, is opgemaakt, voor transcriptie (= inschrijving) bij een Algerijnse vertegenwoordiging dient te zijn aangemeld. - Wat is de wijze van aanvragen van (identiteits-)documenten indien een Algerijns staatsburger in een ander land verblijft? De wijze van aanvragen van (identiteits-)documenten is binnen en buiten Algerije hetzelfde, met als enige verschil dat de aanvrager tevens een bewijs van nationaliteit 2 (certificat de nationalité) moet overleggen als hij /zij in een ander land verblijft. De aanvraag vindt plaats bij een ambassade of een consulaat. - Wat zijn de regels ten aanzien van in- en uitreizen en de bewegingsvrijheid van burgers? Een Algerijns staatsburger dient op een nationaal Algerijns paspoort het grondgebied te verlaten en binnen te komen. De bewegingsvrijheid van burgers is niet beperkt. Echter, vrouwen (Algerijnse zowel als buitenlandse) die met (hun) minderjarige kinderen van Algerijnse nationaliteit het land willen verlaten, dienen in het bezit te zijn van een schriftelijke uitreispermissie, afgegeven door de vader of de wettelijk voogd van de kinderen. 2 Een bewijs van nationaliteit is een officiële verklaring waaruit blijkt welke nationaliteit iemand heeft. Een bewijs van nationaliteit moet worden aangevraagd bij de provincie waarin men woont en is geldig voor het leven. 7
4 Reis- en identiteitsdocumenten - Wat is de regelgeving ten aanzien van het verstrekken van documenten (leeftijd, soort identiteitsdocumenten, al dan niet verplicht aanvragen van identiteitskaart)? C.I.N. (Carte d Identité Nationale) : zie ook hierboven vraag 1. Vanaf 19 jaar is het bezit van een C.I.N. verplicht. Een C.I.N. bevat de familienaam, de voornamen, een foto, de handtekening, de vingerafdruk van de rechter wijsvinger, gegevens over de lengte en het adres van de houder. Als het gaat om een getrouwde vrouw, dan wordt ook de naam van de echtgenoot vermeld. Nationaal Algerijns Paspoort: vanaf de leeftijd van 15 jaar mogen kinderen over een eigen paspoort beschikken. Tot die leeftijd kunnen ze worden bijgeschreven in het paspoort van hun ouders. Vanaf de leeftijd van 19 jaar kan een Algerijn zelfstandig, dat wil zeggen zonder toestemming van de vader of voogd, een nationaal paspoort aanvragen. Het bezit van een nationaal paspoort is in Algerije niet verplicht. Rijbewijs: men dient minimaal 18 jaar te zijn, voor het rijexamen te zijn geslaagd, leges te betalen en de volgende documenten te overleggen: een verklaring van woonplaats, vier pasfoto s, een identiteitskaart (C.I.N.) en een geboorteakte. - Welke onderliggende documenten zijn nodig ter verkrijging van een paspoort? De volgende documenten moeten worden ingediend ter verkrijging van een C.I.N., respectievelijk een Nationaal Algerijns Paspoort: C.I.N.: - een ingevuld en ondertekend aanvraagformulier; 8
- een uittreksel van de geboorteakte (acte de naissance no. 12 3 ) uit het geboorteregister; - een uittreksel van de geboorteakte van de vader; - een verklaring van woonplaats; - indien van toepassing: een weduwe of weduwnaar moet een huwelijksakte, een scheidingsakte of een overlijdensakte van echtgenoot of echtgenote overleggen; - indien van toepassing: een minderjarige moet een huwelijksakte, een scheidsingsakte of een overlijdensakte van vader of moeder of voogd overleggen; - indien van toepassing: de oude C.I.N.; - vier pasfoto s; - indien de aanvrager jonger is dan 19 jaar dient tevens een toestemmingsverklaring van de vader of voogd te worden bijgevoegd. Nationaal Algerijns paspoort: - een ingevuld en ondertekend aanvraagformulier; - een uittreksel van de geboorteakte (acte de naissance no. 12) uit het geboorteregister; - een uittreksel van de geboorteakte van de vader; - een verklaring van woonplaats; - een werkgeversverklaring of een schoolcertificaat of - indien de persoon niet werkt en niet schoolgaand is - een verklaring van inactiviteit. Deze verklaring wordt door de gemeente opgemaakt en dient door twee getuigen (die de inactiviteit van de betrokkene kunnen bevestigen) te worden ondertekend; - indien van toepassing: een weduwe of weduwnaar moet een huwelijksakte, een scheidingsakte of een overlijdensakte van echtgenoot of echtgenote overleggen; - indien van toepassing: een minderjarige moet een huwelijksakte, een scheidsingsakte of een overlijdensakte van vader of moeder of voogd overleggen; - indien van toepassing: het oude paspoort; 3 Er zijn twee typen geboorteakten: no. 12 en no. 13. Type no. 12 moet worden overgelegd bij het aanvragen van officiële documenten, zoals een paspoort of een C.I.N. Type no. 13 wordt bijvoorbeeld gebruikt voor registratie bij een school of voor het aantonen van de familierelatie bij een visumaanvraag. 9
- een legeszegel ad (op dit moment) DZD 2000 en een legeszegel van DZD 4000 indien het oude paspoort is verloren; - zeven pasfoto s; - indien de aanvrager jonger is dan 19 jaar dient tevens een toestemmingsverklaring van de vader of voogd te worden bijgevoegd. N.B.: deze documenten worden niet alleen bij afgifte van een eerste paspoort verlangd, maar ook bij volgende paspoorten. - Door welke instantie in Algerije worden paspoorten afgegeven? De paspoortaanvraag dient te worden gedaan bij de (deel)gemeente ( daïra ) van de woonplaats van de aanvrager. De (deel)gemeente stuurt de aanvraag met alle documenten door naar het commissariaat van de politie. De politie verifieert of de aanvrager niet gesignaleerd staat (voor strafvervolging, voor arrestatie, etc.). De politie stuurt de aanvraag met de toestemming voor afgifte terug naar de (deel)gemeente. De (deel)gemeente gaat vervolgens tot afgifte over. Gemiddeld is met het doorlopen van dit proces één maand gemoeid. - Met welke documenten kan men zich identificeren (paspoort/rijbewijs/ militair bewijs)? Op Algerijns grondgebied kunnen Algerijnen zich identificeren met een C.I.N. of een rijbewijs, maar niet met een nationaal paspoort. Een nationaal paspoort dient slechts als identiteitsbewijs in het buitenland. Een rijbewijs volstaat als bewijs van identificatie wanneer de houder bijvoorbeeld een cheque wil incasseren bij de bank of als hij/zij door de politie wordt aangehouden. Een rijbewijs volstaat echter niet als bewijs van identificatie als de houder in het huwelijk wil treden. Daarvoor is een C.I.N. noodzakelijk, omdat een rijbewijs geen bewijs van nationaliteit is. 10
Met een militair bewijs (carte militaire) kan een Algerijn bij het in- en uitreizen van zijn land aantonen dat hij zijn dienstplicht heeft vervuld. Als een Algerijn in de dienstplichtige leeftijd uitstel van militaire dienstplicht heeft verkregen, kan hij dit door middel van een bewijs van uitstel (carte de sursis) aantonen. Met een militair bewijs en een bewijs van uitstel kan hij zich niet identificeren. - Bestaat er een identificatieplicht? Ja, ieder persoon die zich op Algerijns grondgebied bevindt, moet zich te allen tijde, indien gevraagd, kunnen identificeren. Algerijnen dienen dat te doen met een C.I.N. (en in bepaalde gevallen volstaat een rijbewijs - zie vorige alinea). Personen jonger dan 19 jaar hoeven zich alleen te identificeren indien de situatie daar om vraagt, zoals bijvoorbeeld bij het doen van een examen of bij reizen naar het buitenland. Buitenlanders dienen zich te identificeren met een paspoort voorzien van een visum kort verblijf of een verblijfsvergunning. 11