Laserbehandeling van de prostaat (Laserturp) Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. De prostaat 1 Symptomen 1 De laserbehandeling (laserprostatectomie) 2 De opname 3 De operatiedag 3 Leefregels 3 Aandachtspunten 4 De gevolgen 4 Tot slot 5 Belangrijke telefoonnummers 5 Binnenkort wordt u in het ETZ (Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis) op locatie TweeSteden opgenomen om een laserbehandeling van de prostaat te ondergaan. De laserbehandeling wordt uitgevoerd als bij u een goedaardige vergroting van de prostaatklier is geconstateerd. De arts heeft dit met u besproken. Deze folder geeft u algemene informatie over de laserbehandeling, de voorbereiding, de gevolgen en het herstel. De prostaat In het menselijk lichaam bevinden zich verschillende klieren. Klieren zijn organen die vocht produceren en afscheiden. Ook de prostaat is een klier. De prostaat ligt om de urinebuis heen en heeft de vorm van een kastanje. De prostaat bestaat uit klierbuisjes die worden omgeven door spierweefsel en bindweefsel, ook wel steunweefsel genoemd. Deze klierbuisjes maken prostaatvocht dat wordt opgeslagen in de prostaat. Bij een zaadlozing komen de zaadcellen samen met dit prostaatvocht naar buiten. De prostaat wordt beïnvloed door hormonen die in andere organen, vooral de zaadballen, worden gemaakt. Deze hormonen regelen de groei van de prostaat en de vorming van prostaatvocht. Symptomen Als er sprake is van een goedaardige prostaatvergroting, komt de plasbuis, doordat de prostaatklier steeds groter wordt, in de verdrukking. Het gevolg is dat de urine door een smallere doorgang wordt geleid. Hierdoor is de urinestraal minder krachtig en kunt u last krijgen van het nadruppelen van urine. Ook komt het voor dat niet alle urine in een keer achter elkaar uitgeplast kan worden maar met tussenpozen uitgeplast wordt. Daarnaast is het mogelijk dat u een sterkere aandrang hebt om te urineren. Dat u vaker, vooral s nachts, moet urineren. En dat u het gevoel hebt dat de blaas niet goed geleegd is na het plassen. Soms is het echter niet alleen het gevoel, maar blijft er daadwerkelijk urine achter in de blaas na het plassen. Als de doorgang van de plasbuis heel ernstig is versmald, is het zelfs mogelijk dat u helemaal niet
meer kunt plassen. Dit wordt ook wel acute urineretentie genoemd. In dat geval moet een katheter (slangetje) in de blaas worden gebracht om de urine af te voeren. In een uitzonderlijk geval kan de urine dan wat bloed bevatten. Hierdoor is de urine troebel en enigszins rood gekleurd. De laserbehandeling (laserprostatectomie) Om de klachten die de vergrote prostaatklier veroorzaakt, weg te nemen, is het noodzakelijk weer voldoende ruimte te creëren. De operatie die u ondergaat, wordt laserprostatectomie genoemd. Via de plasbuis wordt met een cystoscoop, een dunne holle buis, een dunne laserdraad op de locatie van de prostaat geschoven. Uw arts verwijdert het prostaatweefsel middels verhitting waardoor het weefsel verdampt en de plasbuis weer genoeg ruimte heeft. Het verwijderde weefsel verdampt door de laserenergie. Omdat bij deze operatie alleen het weefsel aan de binnenkant van de prostaat weggehaald wordt ontstaat ten gevolge van operatie alleen een inwendige wond. De green light laser Deze laserbehandeling heeft grote voordelen op de klassieke manier van behandelen; de TURP (Trans Urethrale Resectie van de prostaat). Bij een TURP wordt via de plasbuis een instrumentje, dat elektrisch verwarmd kan worden, in de prostaat gebracht. Het prostaatweefsel wordt laag voor laag met behulp van het instrumentje verwijderd totdat de prostaat genoeg ruimte heeft. De verwijderde deeltjes worden met behulp van spoelvloeistof afgevoerd. Hierbij wordt de binnenkant van de prostaat weggehaald. De voordelen van de laserbehandeling zijn: snelle verbetering van de urinestroom; snelle terugkeer naar normale activiteiten; bijna geen bloedverlies tijdens de operatie; korte katheterisatie; meer dan 99% van de patiënten hebben geen enkele vorm van erectiestoornissen; meestal een opname van één nacht;
met de inname van bloedverdunners hoeft niet altijd gestopt te worden. U moet dit met uw uroloog overleggen! behandeling is veilig en effectief ook bij risicopatiënten. Risico s en/of complicaties zijn: bloed in de urine; aandrang om te plassen; irritatie van de urinewegen (brandend gevoel/vaak moeten plassen). De opname Voordat u op de afdeling komt voor opname, hebt u al verschillende poliklinisch onderzoeken gehad, zoals een bloedonderzoek, een hartfilmpje en eventueel een longfoto. U wordt op de afgesproken tijd op de verpleegafdeling verwacht. Nuchter zijn voor de operatie Voor de operatie moet u vanaf een bepaalde tijd nuchter zijn. De richtlijnen hiervoor vindt u in de brochure Als u een ingreep onder anesthesie moet ondergaan die u gekregen hebt bij uw bezoek aan polikliniek Urologie of bij het pre-operatief spreekuur. U dient u te houden aan deze richtlijnen. De operatiedag Een half uur voordat u geopereerd wordt, kunt u een tabletje krijgen om rustig te worden. Eventuele sieraden, prothesen (kunstgebit) en contactlenzen moet u uitdoen. Kunstnagels moeten zijn verwijderd. Een verpleegkundige brengt u naar de operatiekamer. Hier krijgt u een infuus met antibiotica en krijgt u afhankelijk van de vorm van narcose, een ruggenprik of u wordt in slaap gebracht. Meer informatie over de verdoving vindt u in de folder; Als u een ingreep onder anesthesie moet ondergaan. U gaat na de operatie naar de uitslaapkamer (verkoeverkamer). Hier worden uw bloeddruk, pols en bewustzijn gecontroleerd. Als alles goed gaat, mag u na overleg met de anesthesioloog terug naar de afdeling. Een verpleegkundige van de afdeling komt u halen. U hebt een infuus in uw arm waardoor vocht wordt toegediend. Ook hebt u een blaaskatheter gekregen. Deze wordt meestal binnen 24 uur verwijderd. Patiënten met een verzwakte blaasfunctie of patiënten die langere tijd katherisatie nodig hebben ten gevolge van ernstige symptomen kunnen een langere periode een katheter nodig hebben. Gedurende de eerste 6 weken kan u bloed in de urine zien. De verpleegkundige komt ieder uur bij u controles uitvoeren. Bij patiënten die vóór de operatie al een katheter hebben, wordt tijdens de operatie vaak via de buik een blaaskatheter extra geplaatst (=suprapubische katheter). Hiermee kunt u na de operatie de blaas ledigen als dit nog niet via spontaan plassen lukt. Het is belangrijk dat u voldoende drinkt. Let goed op de urineproductie en op de kleur van de urine. Deze moet helder zijn. Leefregels Het is verstandig de eerste 2 weken zoveel mogelijk rust houden. De wond in de plasbuis heeft tijd nodig om te genezen.
U mag gedurende 2 weken: geen inspannende sportactiviteiten (zoals balsporten, fitness, atletiek e.d.) beoefenen; geen geslachtsgemeenschap hebben; geen auto rijden; bij het besturen van een auto moet u in staat zijn een noodstop te maken. Dit gaat gepaard met zware druk op de buik. U mag wel in een auto zitten, die door iemand anders bestuurd wordt. Het is belangrijk om voorzichtig om te gaan met: persen bij de ontlasting; het drinken van alcohol; het verrichten van zware lichamelijke arbeid. U mag trap lopen. U mag gedurende 6 weken: niet fietsen of paardrijden. Luister naar uw lichaam en neem op tijd rust. Moeheid is een normale klacht na de operatie. Aandachtspunten Laat u ophalen met een rolstoel (de afstand van de verpleegafdeling naar de uitgang is groot). De eerste 6 weken kunt u problemen ervaren met plassen en kunt u uw plas soms moeilijker ophouden. Het is mogelijk dat u urine verliest voordat u bij het toilet bent. Dit is een tijdelijk probleem en verdwijnt als de operatiewond in de plasbuis is genezen. U krijgt soms geen zaadlozing meer. Dit komt omdat het sperma rechtstreeks in de blaas terecht komt en wordt uitgeplast. Dat kan absoluut geen kwaad. Houd er rekening mee dat u na een laserbehandeling mogelijk nog vruchtbaar bent. Na de ingreep kan de urine roze kleuren, dit kan 6 weken duren. Dit is niet verontrustend. Neem rust en drink veel, dan is de urine snel weer helder. Blijft het bloedverlies meerdere dagen achtereen aanhouden, zodat de urine donkerrood blijft, of als u koorts hebt hoger dan 38,5º C dan moet u contact opnemen met de uroloog. Als u bloedverdunnende medicijnen gebruikt mag u met inname, pas na overleg met uw behandeld arts, weer beginnen. Als u nog vragen hebt kunt u altijd contact opnemen met de polikliniek tijdens kantooruren, en buiten kantooruren met de huisartsenpost. De gevolgen Bij veel mannen bestaat de angst om na de operatie impotent te worden (dit wil zeggen geen erecties meer kunnen krijgen). Impotentie als gevolg van een laserbehandeling is echter zeldzaam en komt in minder dan 1% van de gevallen voor. De angst voor impotentie is schadelijker voor het seksuele genot dan de prostaatoperatie zelf. Er is echter wel een verschil. Ofschoon het beleven van het orgasme hetzelfde is, krijgt u soms geen zichtbare zaadlozing meer. Dit komt omdat het sperma rechtstreeks in de blaas terechtkomt en wordt uitgeplast. Plasproblemen zijn meestal een paar maanden na de operatie verleden tijd. U hoeft s nachts uw bed niet meer uit en u kunt uw normale activiteiten ontplooien. U ervaart dat het leven prettiger is na de laserbehandeling.
Tot slot Als u na het lezen van deze brochure nog vragen hebt, kunt u deze stellen aan uw behandelend arts, de afdelingsarts of aan de verpleegkundigen van de verpleegafdeling. Belangrijke telefoonnummers ETZ (Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis): (013) 221 00 00 Algemeen nummer Urologie: (013) 465 54 00 Locatie ETZ Elisabeth Route 18 Locatie ETZ TweeSteden Route; polikliniekgebouw, wachtruimte 6 Afdeling 1a: (013) 465 53 47 Afdeling 2a: (013) 465 53 87 Regieverpleegkundige: (013) 465 48 94 Spoedeisende hulp: (013) 465 52 16 buiten kantooruren Locatie ETZ Waalwijk Route 10 Urologie 21.688 09-16 Copyright ETZ Afdeling Communicatie Aan deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend.