W I N T E R 2 0 1 3 Nieuwsbrief Apotheek Rijnoever In dit nummer Apotheek nieuws Alcohol en medicijnen Winterdepressie Anke geeft advies Beste lezer, dit is weer de laatste nieuwsbrief van het jaar 2013. Wij hopen dat u tevreden bent geweest over onze diensten en hopelijk zien we u volgend jaar weer terug. Met de feestdagen op komst en de winter in het verschiet hebben wij deze nieuwsbrief samengesteld. In dit nummer kunt u informatie vinden over het gebruik van alcohol in combinatie met uw medicijnen en hebben wij tevens aandacht voor het fenomeen winterdepressie waar veel mensen in deze periode van het jaar last van hebben. En tenslotte geeft onze diëtiste Anke tips om gezond de feestdagen door te komen zonder al het lekkers te laten staan. Apotheek Nieuws Ook dit jaar kunnen kinderen weer hun schoen zetten in Apotheek Rijnoever. Wanneer? 25-11-2013 t/m 05-12-2013 Stroomstoring Rijnstede Op 28 en 29 oktober 2013 heeft heel Rijnstede last gehad van een stroomstoring. Hierdoor kon het Apotheek Informatie Systeem deze dagen niet geraadpleegd worden. Recepten van artsen werden met de post afgeleverd en hebben we etiketten met de hand moeten schrijven. Wij hebben ons best gedaan om alles op tijd af te leveren en hopen hiermee aan uw medicatiewensen te hebben voldaan. Wij danken u voor u begrip. Aangepaste openingstijden tijdens de feestdagen Tijdens de feestdagen hebben wij aangepaste openingstijden. Op 23 december en 30 december 2013 gaan wij eerder sluiten, namelijk om 15.00. Op 24 en 25 december en 1 januari zijn wij gesloten. Buiten onze openingstijden kunt u terecht bij de dienstapotheek.
APOTHEEK THE LOREM RIJNOEVER IPSUMS 2013 2016 Alcohol en medicatie Tijdens de feestdagen drinken de meeste mensen wel een glas alcohol bij het eten. Alcohol drinken heeft iets gezelligs en feestelijks. Maar wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam als je alcohol drinkt? En hoe beïnvloedt alcohol de werking van uw medicijnen? Hieronder vindt u informatie die antwoord geven op deze vragen Alcohol komt via de slokdarm, de maag en de dunne darm in het bloed. Via het bloed verspreidt het zich over het hele lichaam. Hierdoor kan het in het hele lichaam een effect hebben. Hoe sterk de effecten zijn verschilt per persoon en per situatie en is onder andere afhankelijk van de leeftijd, geslacht, lichaamsgewicht en conditie. In het lichaam zorgt de lever ervoor dat alcohol wordt afgebroken en uit het lichaam weggehaald wordt. Dit kost tijd: met 1 glas drank is de lever 1-1,5 uur bezig. De afbraaktijd kunt u niet verkorten. Een kop zwarte koffie of even een frisse neus te halen, geven misschien een fitter gevoel, maar er zit nog evenveel alcohol in uw bloed. De belangrijkste effecten die optreden bij normaal alcoholgebruik zijn de volgende. Verdoving; Verdoving van de hersenen is één van de belangrijkste effecten van alcohol. Uw stemming en gedrag veranderen. U voelt zich na een beetje alcohol eerst misschien ontspannen en vrolijk. Maar ook vermindert uw geheugen, kunt u zich moeilijker concentreren en gaat u minder goed zien. Hoe meer u drinkt, hoe heviger deze effecten zijn. Als een man meer dan 2 glazen drinkt, gaan zijn reactie- en concentratievermogen achteruit. Bij een vrouw gebeurt dit al na ruim 1 glas. Autorijden is daarom verboden als u te veel alcohol heeft gedronken. Minder trillen; Het trillen van ledematen wordt door alcohol verminderd. Daarom geldt een beetje alcohol in de schietsport al als doping. Vaker plassen; Alcohol haalt vocht uit het lichaam, hierdoor moet u vaker plassen. Laag bloedsuikergehalte; U kunt een laag bloedsuikergehalte krijgen als u alcohol drinkt en weinig eet. U merkt dit doordat u duizelig wordt, een raar gevoel in de maag krijgt, wazig gaat zien en gaat zweten en trillen. Meer eetlust; Een drankje voor het eten wekt de eetlust op doordat het de uitscheiding van maagzuur stimuleert. Vandaar dat alcohol wel als aperitief wordt gedronken. Slapen; Met een glaasje alcohol kunt u beter inslapen. Maar u slaapt er minder diep en lang van. Voor mensen met slaapproblemen is het dan ook geen goed middel. Tot slot kan alcohol snurken verergeren. Hart- en vaatziekten; Wetenschappers zijn het nog niet eens over het effect van alcohol op hart- en vaatziekten. Waarschijnlijk vermindert een matig gebruik van alcohol (1-2 glazen per dag) het risico op hart- en vaatziekten. Dit gunstige effect geldt alleen voor gezonde mannen boven de 40 jaar en gezonde vrouwen na de overgang. Bij zwangerschap; Het drinken van alcohol tijdens de zwangerschap kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Alcohol verstoort de aanleg van het centraal zenuwstelsel. Af en toe een glaasje kan al schadelijk zijn. Bovendien loopt een zwangere vrouw die regelmatig drinkt een hoger risico op een miskraam of op een vroeggeboorte. 2
APOTHEEK LOREM RIJNOEVER IPSUMS 2013 2016 Hoe kan alcohol de werking van uw medicijnen beïnvloeden? Bij sommige medicijnen vindt u op het etiket of in de bijsluiter een waarschuwing voor het gebruik in combinatie met alcohol. Hoe beïnvloeden alcohol en medicijnen elkaars werking? * Medicijnen kunnen de afbraak van alcohol vertragen. Hierdoor blijft een giftig afbraakproduct van alcohol langer in het lichaam. Dit kan onaangename effecten geven, zoals een warm en rood gezicht, misselijkheid, hoofdpijn, daling van de bloeddruk, duizeligheid en hartkloppingen. *Alcohol kan de afbraak van sommige medicijnen vertragen, waardoor deze langer in het lichaam blijven. Dat kan hetzelfde effect hebben als een overdosering van dat medicijn. * Alcohol kan de afbraak van sommige medicijnen versnellen. Daardoor kunnen deze medicijnen minder goed werken. * Alcohol kan de werking en bijwerking van sommige medicijnen versterken. De apotheek waarschuwt u op verschillende manieren voor het gebruik van alcohol in combinatie met medicijnen. Een gele sticker op de verpakking met de tekst 'Dit geneesmiddel kan uw reactievermogen verminderen'. Als u alcohol gebruikt in combinatie met zo`n middel zal uw reactievermogen nog slechter worden. Het is daarom voor uw veiligheid en die van anderen niet verstandig alcohol te drinken als u zo'n medicijn gebruikt. Een etiket met de tekst 'Gebruik geen alcohol bij dit middel'. Als u bij deze medicijnen alcohol drinkt, kunt u last krijgen van onaangename effecten, zoals een warm en rood gezicht, misselijkheid, hoofdpijn, daling van de bloeddruk en hartkloppingen. Een etiket met de tekst 'Pas op met alcohol in verband met maagklachten'. Bepaalde medicijnen hebben als bijwerking dat zij het maagslijmvlies irriteren. Alcohol versterkt deze bijwerking, waardoor u eerder last kunt krijgt van uw maag. Welke medicijnen? Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste medicijnen waarop alcohol effect heeft. Veel Pijnstillers hebben als bijwerking dat ze het maagslijmvlies irriteren, waardoor u maagklachten kunt krijgen. Dit geldt voor onder andere acetylsalicylzuur, ibuprofen, diclofenac en naproxen. Wanneer u deze medicijnen in combinatie met alcohol gebruikt kunt u eerder last krijgen van uw maag. Een andere bijwerking van deze pijnstillers is dat ze het bloed dunner maken, waardoor het bloedt langzamer stolt. Als u behalve deze middelen ook alcohol gebruikt zullen wonden nog langer bloeden. Alcohol verwijdt namelijk de bloedvaten. Opiaatpijnstillers, antidepressiva, antipsychotica, antiepileptica, slaap- en kalmeringsmiddelen en middelen tegen allergie hebben als bijwerking dat ze versuffend werken en zorgen voor verslechtering van het coördinatie- en concentratievermogen. Wanneer u deze middelen gebruikt in combinatie met alcohol zullen deze bijwerkingen worden versterkt. Bloedsuikerverlagende middelen Alcohol heeft geen invloed op de werking van insuline en andere bloedsuikerverlagende middelen. Wel moeten diabetespatiënten oppassen met alcohol, omdat het een tekort aan glucose kan veroorzaken. Probeer het drinken van alcohol daarom eerst met mate. U kunt dan zelf inschatten of u er veel last van krijgt. 3
APOTHEEK THE LOREMRIJNOEVER IPSUMS 2013 2016 Winterdepressie (en winterblues) Depressieve stemmingen tijdens najaar, winter en het vroege voorjaar, zijn voor bijna 1,2 miljoen Nederlanders een terugkerend probleem. Voor ongeveer 450.000 Nederlanders zijn de klachten zo ernstig, dat er sprake is van een winterdepressie. Deze groep doet weinig tot niets gedurende deze periode. Iedereen kan het overkomen, maar de grootste groep patiënten wordt gevormd door vrouwen tussen de 13 en 55 jaar. De klachten beginnen veelal in de herfst, verergeren in de winter en verdwijnen langzaam in de lente. Een winterdepressie wordt ook wel ingedeeld naar mate van ernst. De ernstige vorm wordt ook wel Seasonal Affective Disorder (SAD) genoemd en is de echte winterdepressie. De lichte variant wordt ook wel Subsyndromal Seasonal Affective Disorder (S-SAD) genoemd en in de Nederlandse taal ook wel winterblues. Klachten De meest voorkomende klachten van de winterdepressie (en winterblues) zijn: somberheid, neerslachtigheid neiging zich in zichzelf terug te trekken. veel slapen, soms zelfs meer dan 14 uur per dag vermoeidheid, ondanks eventueel veel slapen prikkelbaarheid veel eten, met name koolhydraatrijk voedsel gewichtstoename De oorzaak van een winterdepressie wordt veelal toegeschreven aan de verminderde hoeveelheid daglicht in de herfst, winter en het vroege voorjaar. Ongeveer 10% van de Nederlanders heeft lichamelijk moeite zich hieraan aan te passen. Waarschijnlijk speelt het hormoon melatonine een rol. Dit is het hormoon dat slaap veroorzaakt. Als het donker wordt, is dat voor het lichaam een signaal om slaap te krijgen. Hoe langer het donker is, hoe meer signaal dus om maar vooral niet wakker te blijven. Hoewel een winterdepressie natuurlijk heel vervelend is, is er gelukkig wel wat aan te doen. Met name lichttherapie biedt voor veel patiënten uitkomst. Als de klachten 2 jaar of langer achtereen terugkeren in de winterperiode, is er sprake van een winterdepressie. Mensen met de lichte variant (de winterblues) zijn niet ziek, maar hebben wel klachten. Deze klachten zijn hetzelfde als bij winterdepressie maar minder ernstig. Verschijnselen als somberheid, neerslachtigheid en depressie treden bij de winterblues niet op. Mocht u de bovengenoemde verschijnselen herkennen schroom dan niet om contact op te nemen met uw huisarts. 4
APOTHEEK LOREM RIJNOEVER IPSUMS 2013 2016 Anke geeft advies December is een leuke maand vol gezelligheid waar lekker eten centraal staat. Maar ook in die maand van het jaar is het belangrijk om op je voeding te blijven letten. Onze diëtiste Anke geeft advies om gezond de feestdagen door te komen zonder al het lekkers te hoeven laten staan. Blijf bewegen; ook tijdens de feestdagen is het belangrijk om geregeld te bewegen. Maak bijvoorbeeld met de hele familie een flinke wandeling alvorens jullie gaan eten. Ga niet met honger de deur uit, dit voorkomt dat je je vergrijpt aan allerlei snacks. Eet bijvoorbeeld een banaan of een bakje yoghurt voordat je vertrekt. Eet kleine porties. Het is beter om over de dag verspreid meerdere handjes kruidnootjes te eten, dan in één keer een hele zak. Eet tijdens het kerstdiner van alles een beetje, ontzeg je zelf niets, maar eet met mate. Cola, Fanta, alcohol en vergeet de warme chocomel met slagroom niet. Heerlijk hoor, maar vergeet niet dat ze ook vol zitten met suiker. Drink niet te veel van dit soort drankjes, maar drink wat meer thee en water. Kies bij een buffet voor een klein bordje als je die keuze hebt. Het is zo gemakkelijk om een groot bord vol te laden. Let op je tempo. Door te snel eten kun je teveel eten omdat de hersenen wat tijd nodig hebben voordat ze zich realiseren dat de honger gestild is. Neem deze tips mee tijdens de feestdagen maar vergeet vooral niet om te genieten en geef niet op als het een keertje fout gaat. Namens het hele apotheekteam wensen wij u prettige feestdagen en een gezond 2014 toe! 5