ENERGIE MANAGEMENT PROGRAMMA Opdrachtgever : Directie Project : Opgesteld : RBE Gecontroleerd : KVV Vrijgegeven : EW Referentie : Energie Management Programma_extern.docx Versie : 1.0 Status : Definitief Datum : 4 september 2012 Postbus 412 Burg. Burgerslaan 44/30 T (073) 521 64 00 E info@wagemaker.nl 5240 AK Rosmalen 5245 NH Rosmalen F (073) 522 05 58 I www.wagemaker.nl
INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 1 2. REDUCTIEDOELSTELLINGEN... 2 3. PLAN VAN AANPAK... 3 3.1. MAATREGELEN VOOR BEHALEN VAN DE REDUCTIEDOELSTELLING MET BETREKKING TOT SCOPE 1 VERBRUIK... 3 3.2. MAATREGELEN VOOR BEHALEN VAN DE REDUCTIEDOELSTELLING MET BETREKKING TOT SCOPE 2 VERBRUIK... 4 3.3. PROJECTEN MET GUNNINGSVOORDEEL... 5 3.4. INFORMATIEBEHOEFTE... 5 3.5. MONITORING EN METING... 5 3.6. AFWIJKINGEN, CORRIGERENDE EN PREVENTIEVE MAATREGELEN... 6 4. DEELNAME AAN- EN INITIATIE VAN INITIATIEVEN... 7 4.1. AFGERONDE DEELNAMES... 7 4.2. LOPENDE DEELNAMES... 7 4.3. NIEUWE DEELNAME(S)... 7 5. VERANTWOORDELIJKHEDEN EN TAAKSTELLINGEN... 8 5.1. ALGEMENE BESCHRIJVING VERANTWOORDELIJKHEDEN... 8 5.2. MAATREGELEN... 8 5.3. INITIATIEVEN... 8 5.4. PROJECTEN MET GUNNINGSVOORDEEL... 9 Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad II
1. INLEIDING Het Energie Management Programma is de resultante van de volgende documenten: Kwaliteitsmanagementplan; Communicatieplan; Energie Audit Verslag; Periodieke rapportage. Het beschrijft wat Wagemaker zich ten doel stelt op het gebied van CO 2 -reductie en hoe zij deze doelstellingen wil bereiken. Tevens beschrijft het Programma de deelname aan sectorinitiatieven in hoofdstuk 5. Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad 1 / 9
2. REDUCTIEDOELSTELLINGEN De meest materiële emissies, zoals bepaald in het Energie Audit verslag, zijn gebruikt om de reductiedoelstelling vorm te geven. Om in de dagelijkse praktijk ook daadwerkelijk tot reducties te komen heeft de reductiedoelstelling ook betrekking op de projecten. De doelstelling luidt: "Wagemaker stelt zich ten doel haar CO 2 -verbruik per medewerker terug te brengen naar minder dan 4 ton per medewerker per jaar in de periode 2012 tot en met 2017." Het Plan van Aanpak in het volgende hoofdstuk beschrijft welke maatregelen er getroffen worden om deze reductiedoelstellingen te behalen binnen de organisatie en binnen de projecten. 2.1. REDUCTIEDOELSTELLINGEN SCOPE 1 EN 2 Bovenstaande algemene reductiedoelstelling is uitgesplitst naar een aparte doelstelling voor scope 1 en een aparte doelstelling voor scope 2: De doelstelling voor het scope 1 verbruik heeft betrekking op het brandstofverbruik van het wagenpark (emissiestroom "Diesel en Euro 95"): "Wagemaker stelt zich ten doel uiterlijk in 2017 het gemiddelde werkelijke verbruik (aantal liters/100 km) met 10% te reduceren ten opzichte van 2011". De doelstelling voor het scope 2 verbruik heeft betrekking op het elektraverbruik van het kantoor (emissiestroom "Elektriciteit"): "Wagemaker gaat bij de vervanging van grote toekomstige elektriciteitsverbruikers het CO 2- verbruik meenemen als criterium bij de keuze". 2.2. DOELSTELLING ALTERNATIEVE BRANDSTOFFEN EN GROENE STROOM Naast de bovenstaande reductiedoelstellingen heeft Wagemaker de ambitie om in 2013 volledig overgestapt te zijn op groene stroom. Daarnaast gaat Wagemaker met de gebouwbeheerder in overleg om andere opties met betrekking tot installaties en alternatieve brandstoffen te onderzoeken (zie voor meer informatie 3.2.). Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad 2 / 9
3. PLAN VAN AANPAK Dit plan van aanpak beschrijft de maatregelen die in de periode september 2012 tot en met december 2017 getroffen worden om de reductiedoelstelling te behalen. Hierbij is specifiek aandacht voor de wijze waarop deze maatregelen ingezet worden binnen de projecten. De redenen dat voor onderstaande maatregelen gekozen is, is dat zij toegevoegde waarde hebben voor de bedrijfsvoering van Wagemaker en haar medewerkers. Ze verhogen de bewustwording (kennis), de veranderingsbereidheid (houding) en het gedrag van medewerkers enerzijds. Anderzijds zorgen ze voor een aangenamere werkomgeving en een hoger netto salaris. Zowel direct als indirect. Direct vanwege de lagere bijtelling van energiezuinigere leaseauto's. Indirect vanwege kostenbesparingen welk deels ten goede (kunnen) komen aan de medewerkers. 3.1. MAATREGELEN VOOR BEHALEN VAN DE REDUCTIEDOELSTELLING MET BETREKKING TOT SCOPE 1 VERBRUIK 1. Medewerkers (laten) trainen in energiezuiniger rijden; Deze maatregel heeft betrekking op de emissiestroom "Diesel en Euro 95"; De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 192,5 ton CO 2 in 2011; In 2013 opnemen in inwerkprogramma nieuwe medewerkers met bedrijfsauto; cursus inplannen per vier nieuwe medewerkers. Alle projecten waarin een of meerdere medewerkers ingezet worden die een bedrijfsauto rijden. 2. Medewerkers informeren over de verbruiksgegevens per bedrijfsauto; Deze maatregel heeft betrekking op de emissiestroom "Diesel en Euro 95". De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 192,5 ton CO 2 in 2011; Medewerkers met ingang van 2013 periodiek informeren over verbruiksgegevens. Alle projecten waarin een of meerdere medewerkers ingezet worden die een bedrijfsauto rijden. 3. Medewerkers actief informeren over voordelen van regelmatige bandenspanningcontrole; Deze maatregel heeft betrekking op de emissiestroom "Diesel en Euro 95"; De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 192,5 ton CO 2 in 2011; Gelijktijdig met informeren medewerkers over verbruiksgegevens (zie maatregel 2); standaardtekst opnemen inzake bandenspanning; Onderzoeken of bij bandenwissel, dan wel onderhoudsbeurt, bandenspanning door garagist kan worden doorgegeven aan berijder. Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad 3 / 9
alle projecten waarin een of meerdere medewerkers ingezet worden die een bedrijfsauto rijden. 4. Het wagenpark gefaseerd vervangen door zuinigere (Peugeot) modellen; Deze maatregel heeft betrekking op de emissiestroom "Diesel en Euro 95"; De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 192,5 ton CO 2 in 2011; Autoregeling aanpassen waarbij voorkeur A-label auto's wordt uitgesproken. alle projecten waarin een of meerdere medewerkers ingezet worden die een bedrijfsauto rijden. 5. Onderzoeken op welke wijze het Smartboard video-conferencing kan faciliteren; Deze maatregel heeft betrekking op de emissiestroom "Diesel en Euro 95"; De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 44 ton CO 2 in 2011; Onderzoek uit te voeren 2013, 2014. Alle projecten. Het betreft een projectoverstijgende maatregel. 6. Energiebewustzijn van medewerkers verhogen; Deze maatregel heeft betrekking op alle emissiestromen; De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 262 ton CO 2 in 2011; Inventarisatie milieubesparende maatregelen door medewerkers, eens per 18 maanden; Communicatie omtrent CO 2 -prestatieladder conform vereisten en Communicatieplan. Alle projecten. Het is een projectoverstijgende maatregel. 3.2. MAATREGELEN VOOR BEHALEN VAN DE REDUCTIEDOELSTELLING MET BETREKKING TOT SCOPE 2 VERBRUIK 1. Onderzoeken op welke wijze printers, de plotter en printpapier energie-efficiënter ingezet kunnen worden; Deze maatregel heeft betrekking op de emissiestroom "Elektriciteit"; De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 44 ton CO 2 in 2011; Implementatie verbetervoorstellen 2011 in 2013. Alle projecten. Het betreft een projectoverstijgende maatregel. 2. Wijzigen elektriciteitcontract naar levering van groene stroom; Deze maatregel heeft betrekking op de emissiestroom "Elektriciteit"; De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 44 ton CO 2 in 2011; Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad 4 / 9
Overleg met verhuurder starten in 2012. Alle projecten. Het betreft een projectoverstijgende maatregel. 3. Energiebewustzijn van medewerkers verhogen; Deze maatregel heeft betrekking op alle emissiestromen; De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 262 ton CO 2 in 2011; Inventarisatie milieubesparende maatregelen door medewerkers, eens per 18 maanden; Communicatie omtrent CO 2 -prestatieladder conform vereisten en Communicatieplan. Alle projecten. Het is een projectoverstijgende maatregel. 4. Onderzoek aanpassing installaties in (huur)pand; Deze maatregel heeft betrekking op emissiestromen `Elektra' en `Aardgas' (Scope 1, voor de leesbaarheid samen opgenomen in één maatregel); De waarde, in CO 2, die gemoeid is met deze emissie is: 55 ton CO 2 in 2011; Overleg met verhuurder over mogelijkheden tot wijzigen of vervangen gebouwgebonden installaties in 2012 en 2013; Onderzoek plaatsing zonnecellen (2013). Alle projecten. Het is een projectoverstijgende maatregel. 3.3. PROJECTEN MET GUNNINGSVOORDEEL Er lopen nog geen (maatregelen met betrekking tot) projecten met gunningsvoordeel. 3.4. INFORMATIEBEHOEFTE Het is op voorhand niet precies duidelijk welke informatie nodig is om bovenstaande maatregelen in te voeren. In een kleine organisatie als die van Wagemaker is meer dan voldoende ruimte, kennis, kunde en autonomie van de verantwoordelijke aanwezig om de informatie te verkrijgen die nodig is om de maatregel effectief uit te voeren. De verbetering van de betrouwbaarheid (data, berekeningswijze) van de bijdrage van elke maatregel aan de realisatie van de reductiedoelstellingen vindt, indien nodig, plaats gelijktijdig met de jaarlijkse revisie van dit plan. 3.5. MONITORING EN METING Zie het "Kwaliteitsmanagementplan". Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad 5 / 9
3.6. AFWIJKINGEN, CORRIGERENDE EN PREVENTIEVE MAATREGELEN Zie het "Kwaliteitsmanagementplan". Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad 6 / 9
4. DEELNAME AAN- EN INITIATIE VAN INITIATIEVEN In het Energie Audit verslag is een overzicht gegeven van de huidige initiatieven binnen de sector op het gebied van energie- en CO 2 -reductie. Op basis van de informatiebehoefte die voor aankomende periode is vastgesteld (zie 3.4.) is gekozen om deel te (blijven) nemen aan de volgende initiatieven. 4.1. AFGERONDE DEELNAMES Op dit moment (6-8-2012) niet van toepassing. 4.2. LOPENDE DEELNAMES Op dit moment (6-8-2012) niet van toepassing. 4.3. NIEUWE DEELNAME(S) Wagemaker gaat deelnemen aan twee initiatieven: 1. STUTECH STUFIB studiegroep 61 "Duurzaamheid"; 2. The green deal Duurzaam Beton van MVO Nederland. Initiatief 1 Het eerste initiatief heeft tot doel de huidige stand van inzichten te bepalen met betrekking tot het reduceren van CO 2 in relatie tot het gebruik van beton (Fase A). Hierbij wordt gekeken naar reeds toegepaste methodes en te ontwikkelen mogelijkheden met betrekking tot het reduceren van CO 2, waarbij ook andere milieueffecten niet uit het oog verloren worden. Van deze items worden het te behalen effect (embodied CO 2 ), de ervaringen en de knelpunten onderzocht. In Fase B zal de Carbon Foot Print (CFP) voor gebruik van het materiaal beton mede worden onderzocht op invloedsfactoren vanuit ontwerpkeuzes. Op de bijeenkomst van 10 oktober 2012 wordt Fase A afgesloten en Fase B opgestart. Wagemaker wil graag een bijdrage leveren aan het constructief doorrekenen van de casussen zoals die in concept gemaakt zijn in Fase A. Initiatief 2 Het MVO (Nederland) Netwerk Beton behelst alle schakels in de Nederlandse betonketen en gaat niet alleen over het product beton, maar ook over betonnen constructies. Door samen te werken in het Programma Verduurzaming Betonketen wil de sector verdergaande stappen nemen. Dit programma is in oktober 2011 gelanceerd. Het MVO Netwerk Beton verbindt zo'n 20 partners die samen de programmadoelstelling realiseren, namelijk: de hele betonketen verduurzamen. Belangrijke thema s zijn energiegebruik en emissie. Wagemaker wil graag vanuit de insteek `betonconstructies' een bijdrage leveren. Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad 7 / 9
5. VERANTWOORDELIJKHEDEN EN TAAKSTELLINGEN Het uitvoeren van het bovengenoemde Plan van Aanpak is belegd bij onderstaande functies binnen Wagemaker. 5.1. ALGEMENE BESCHRIJVING VERANTWOORDELIJKHEDEN Deze zijn niet anders dan degene opgenomen in het (kwaliteits)managementsysteem van Wagemaker (TVB matrix 2011). 5.2. MAATREGELEN Maatregel Verantwoordelijke Tijdsbestek Beschikbare middelen Scope 1, maatregel 1 Wagenparkbeheerder (P&O) zie maatregel zie maatregel Scope 1, maatregel 2 Wagenparkbeheerder (P&O) zie maatregel zie maatregel Scope 1, maatregel 3 Wagenparkbeheerder (P&O) zie maatregel zie maatregel Scope 1, maatregel 4 Directie zie maatregel zie maatregel Scope 1, maatregel 5 Disciplineleiders zie maatregel zie maatregel Scope 1, maatregel 6 Directie zie maatregel zie maatregel Scope 2, maatregel 1 Hoofd administratie en zie maatregel zie maatregel afdeling ICT Scope 2, maatregel 2 Directie zie maatregel zie maatregel Scope 2, maatregel 3 Directie zie maatregel zie maatregel Scope 2, maatregel 4 Directie zie maatregel zie maatregel 5.3. INITIATIEVEN Initiatief Verantwoordelijke Tijdsbestek Beschikbare middelen STUTECH STUFIB studiegroep 61 "Duurzaamheid" The green deal Duurzaam Beton van MVO Nederland Paul van Wijnen vanaf oktober 2012 t/m i.i.g. geheel 2013 Gemiddeld 16 uur per maand. Dit is mede afhankelijk van de benoemde acties.* Erik Wagemaker vanaf oktober 2012 -lidmaatschap MVO Nederland 375,- p/jr -deelname aan werkgroep 750 p/jr - gemiddeld 16 uur per maand. Dit is mede afhankelijk van de benoemde acties.** * Wagemaker stelt een budget beschikbaar aan de initiatiefgroep, naast uren van bovenstaande medewerker, voor de periode oktober 2012 tot en met 2013; Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad 8 / 9
** Afhankelijk van de benoemde acties zal Wagemaker kennis inbrengen. Op dit moment is nog niet duidelijk welke kennis gevraagd wordt en dus ook nog niet welke medewerker namens Wagemaker afgevaardigd wordt. 5.4. PROJECTEN MET GUNNINGSVOORDEEL Project Verantwoordelijke Tijdsbestek Beschikbare middelen nog niet van toepassing Energie Management Programma_extern.docx 4 september 2012 blad 9 / 9