Urologie JJ-katheter (double J of twee J katheter)
Urologie Inleiding In overleg met uw uroloog is besloten dat bij u een JJ-katheter wordt ingebracht. U leest in deze folder waarom een JJ-katheter soms nodig is, hoe u zich op de ingreep kunt voorbereiden en hoe het inbrengen ervan verloopt. De functie van een JJ-katheter Achter in de buikholte onder het middenrif liggen de nieren. De blaas ligt voor in de onderbuik. De nieren en de blaas zijn met elkaar verbonden door een urineleider. Normaal gesproken stroomt de urine ongestoord vanaf de nier door de urineleider naar de blaas. Soms wordt het aflopen van urine uit de nier naar de blaas geblokkeerd. Bijvoorbeeld door een steen of een vernauwing van de urineleider. De urine kan er dan niet langs en er ontstaat stuwing in de nier. De uroloog brengt dan een JJ-katheter in om er voor te zorgen dat de urine alsnog uit de nier naar de blaas kan stromen. Een JJ-katheter is een hol, soepel buisje, waardoor de urine uit de nier rechtstreeks naar de blaas kan stromen. De JJkatheter is een zogenaamde inwendige katheter. Door de krullen aan beide uiteinden blijft de JJ-katheter goed op zijn plaats liggen. Een JJ- katheter wordt via een cystoscoop ingebracht. Een cystoscoop is een instrument waarmee de dokter via de plasbuis in de blaas kan kijken. 1
JJ-katheter nier urineleider met JJ-katheter blaas Voorbereiding Soms schrijft de dokter antibiotica voor om een infectie te voorkomen. Als u verschijnselen van een urineweginfectie heeft zoals troebele urine, koorts of pijn bij het plassen, verzoeken wij u dit zo spoedig mogelijk door te geven aan de secretaresse. Het onderzoek kan namelijk niet plaatsvinden als u een urineweginfectie heeft. Het is dan ook verstandig contact op te nemen met uw uroloog. Op de dag van het onderzoek mag u normaal eten en drinken. U meldt zich bij de balie van het Functiecentrum Urologie en neemt daarna plaats in de wachtkamer. Als u aan de beurt bent haalt een verpleegkundige u op en brengt u naar de onderzoekkamer. U heeft nog de gelegenheid om te plassen. De verpleegkundige vertelt u welke kledingstukken u uit moet trekken. Voor vrouwen 2
Urologie geldt dat het onderzoek gewoon door kan gaan wanneer u menstrueert. Wanneer u een tampon gebruikt, zal deze meestal kunnen blijven zitten. Het inbrengen van een JJ-katheter U gaat op de behandeltafel liggen. Tijdens het onderzoek ligt u met gespreide benen, in speciaal hiervoor ontwikkelde beensteunen. De verpleegkundige reinigt de omgeving van uw penis of plasbuis met een desinfecteervloeistof om een infectie te voorkomen. Vervolgens brengt de verpleegkundige een gelei in de plasbuis. Deze gelei dient als verdovingsmiddel van het slijmvlies, zodat u minder pijn voelt. De gelei werkt heel snel. De gelei dient tevens als glijmiddel om de cystoscoop in te brengen. Het is belangrijk dat u, voor zover mogelijk, goed ontspant zodat het inbrengen van de cystoscoop zo weinig mogelijk ongemak met zich meebrengt. Nadat de arts de cystoscoop via de plasbuis in de blaas heeft gebracht, wordt de blaas gevuld met warm water. U kunt aandrang tot plassen voelen, de blaas zal echter nooit overvol raken. De arts bekijkt de blaas en zoekt met behulp van de cystoscoop de urineleider op. Vervolgens schuift de uroloog de JJ-katheter de urineleider in, tot aan het nierbekken. Er wordt dan door middel van een röntgenfoto een afbeelding van de urineleider gemaakt. Hierbij krijgt u contrastvloeistof ingespoten. Dit geeft soms een wat drukkend en pijnlijk gevoel in de flank. Met de gemaakte röntgenfoto s controleert de uroloog of de JJkatheter op de juiste plaatst ligt. Een met succes ingebrachte JJ-katheter kan wel een jaar blijven zitten. Als de JJ-katheter verstopt raakt of als er teveel steenaanslag op de JJ-katheter komt, moet hij eerder worden verwisseld. Het verwijderen en/of verwisselen van de JJ-katheter gebeurt eveneens via een cystoscoop. 3
JJ-katheter Complicaties Bij alle ingrepen aan de blaas of urineleider kan een lichte bloeding ontstaan. In het algemeen stopt deze vanzelf. Het plaatsen van de JJ-katheter lukt niet altijd. Soms krijgt de uroloog de JJ-katheter niet goed op zijn plek omdat hij niet voorbij de steen of vernauwing kan komen. De arts zal dan, in overleg met u, voor een andere behandeling kiezen. Na de ingreep Als u een antibioticumkuur heeft gekregen, waarmee u al voor het onderzoek bent begonnen, moet u deze afmaken. Daarnaast is het belangrijk dat u na het onderzoek veel drinkt, minimaal twee liter. Door het vele drinken worden de blaas en urinewegen schoongespoeld. De eerste dag en soms zelfs enkele dagen na de ingreep kan een branderig gevoel bij het plassen optreden en een versterkte plasdrang. Soms zit er wat bloed in de urine. Dit is niet verontrustend en niet gevaarlijk. Doordat er een krul van de JJ-katheter in de blaas ligt, kan het voorkomen dat de versterkte plasdrang bij u aanwezig blijft. Als deze klacht hinderlijk voor u is, neemt u dan contact op met uw behandelend arts. Mogelijk kunnen medicijnen de plasdrang doen afnemen. Een JJ-katheter hoeft u niet in uw bewegingsvrijheid te belemmeren. Wanneer contact opnemen Neemt u contact op met het ziekenhuis: - wanneer u bloed met stolsels plast - wanneer u koorts heeft, hoger dan 38,5 C - wanneer u veel pijn heeft. 4
Urologie U kunt van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 16.30 uur contact opnemen met de afdeling Urologie, het telefoonnummer is (050) 361 44 11. Buiten deze tijden kunt u in geval van spoed bellen met het algemene nummer van het UMCG, (050) 361 61 61 en vragen naar de dienstdoende uroloog. Vragen Als u naar aanleiding van deze informatie nog vragen heeft, dan kunt u op werkdagen van 9.00 tot 12.00 uur contact opnemen met de afdeling Urologie. Het telefoonnummer is (050) 361 21 67. Wat te doen in geval van ziekte of verhindering Als u door ziekte of om een andere reden verhinderd bent uw afspraak na te komen, vragen wij u om zo snel mogelijk contact op te nemen met het Functiecentrum. Het Functiecentrum is van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 12.00 uur bereikbaar, telefoonnummer (050) 361 21 67. In uw plaats kan dan een andere patiënt worden geholpen. 5
JJ-katheter Aantekeningen 6
Urologie 7
JJ-katheter 8
Patiënteninformatie vlc 709/0705