ACTIVITEITENFICHE Omschrijving van de activiteit: Multimediaproject in de kleuterklas: Ontwerpen van filmmuziek bij een kerstfilm ES: Ontwikkelingondersteunend leren O klassikale activiteit X activiteit in groep Specifieke BS voor de activiteit: - Het project wordt uitgevoerd in 2 klassen waar in totaal 38 kleuters zitten. - Het gaat om graadklassen van de tweede en derde kleuterklas. - In de eerste kleuterklas zitten er 8 kleuters met leeftijd van de tweede kleuterklas, en 12 kleuters met de leeftijd van de derde kleuterklas. - In de tweede kleuterklas zitten er 5 kleuters met leeftijd van de tweede kleuterklas, en 13 kleuters met de leeftijd van de derde kleuterklas. - Er zitten in deze twee klasgroepen heel veel kleuters die van anderstalige afkomst zijn waarbij rekening gehouden moet worden met de taal, aangezien er veel taalzwakke kleuters zijn. - Uurregeling van de school: Begin- en einduur middag: 13u15-15u35. Speeltijd: 14u55-15u10. - Het is de eerste maal dat er een multimediaal project in deze kleuterklassen uitgevoerd worden. De kleuters hebben wel reeds kennis gemaakt met een computer om via interactie manieren inhouden te verwerven. Doelen en aandachtspunten: DLP Muzikale opvoeding 5.4 Het kind ontwerpt klank en muziek: 9. Een klankstuk of een muziekstuk ontwerpen: 9.1 Een klank- of muziekstuk ontwerpen vanuit een buitenmuzikaal gegeven. Concreet: De kls bekijken een kerstfilm dat geen muziek bevat. Het is de bedoeling dat zij zelf filmmuziek ontwerpen. Tijdens het ontwerpen wordt er volgens stappen gewerkt en wordt er nagedacht over hoe kunnen we bepaalde elementen weergeven a.d.h.v. muziek?. De kls bedenken vooraf hoe ze de filmmuziek zo goed mogelijk kunnen musiceren. Leerplan Media Z3 Een mediaboodschap technisch kunnen realiseren: Z3.4 Apparatuur met zorg hanteren en de bedienings- en veiligheidsvoorschriften respecteren. Concreet: De kls bedienen zelf de recorder nadat ik uitleg heb gegeven hoe ze het toestel correct moeten hanteren. Ze dragen er zorg voor, zoals ik met hen had afgesproken. Ao: - Lukt het de kls om gepaste muziek te ontwerpen bij de kerstfilm? (rekening gehouden met elementen, gericht de muziekinstrumenten goed hanteren, enz.) - Lukt het de kls om de recorder correct te hanteren en houden ze zich aan de gemaakte afspraken? Ab: - Goed de werking van de recorder uitleggen en afspraken maken hieromtrent (niet steeds dezelfde kls, geen ik ertjes, respectvol omgaan met het materiaal, enz.) en nagaan of ze het begrijpen (wegens veel taalzwakke kls). - De kls aansporen om niet lukraak muziek te maken, maar echt op zoek te gaan naar elementen en deze muzikaal te ondersteunen. Dit kan een emotie zijn, maar ook een personage of een ritme, enz.
Organisatie en materiaal Organisatie doorschuifsysteem De groep van Ellen en Laury verwisselen onderling met elkaar en de groep van Valerie en Tine verwisselen ook onderling met elkaar. Dit gaat als volgt tewerk: - Laury vertrekt met haar groep naar de groep van Ellen. Tine vertrekt met haar groep naar de groep van Valerie. - Laury laat haar groepje achter bij Ellen, en neemt het groepje van Ellen mee. Tine laat haar groepje achter bij Valerie, en neemt het groepje van Valerie mee. Dit doorschuifsysteem lijkt ons het meest overzichtelijk, aangezien er dan begeleiding is voor de kleuters (ze hoeven namelijk niet alleen door te schuiven) en op die manier hoeven de kls dan ook niet alleen te blijven wat zorgt voor structuur en overzicht voor de KL. Bij Tine en Laury wordt er rond emoties en muziek gewerkt (= muzisch werken). Bij Ellen en Valerie wordt er rond ruimte en logische volgorde gewerkt (= wereldoriëntatie). Daarom kozen we voor de groepen Laury-Ellen en Tine-Valerie, zodat alle groepjes beide invalshoeken verkennen. Materiaal aanzet Verkleedgerief: Ellen rood, Laury groen, Valerie geel, Tine blauw. Kerstballen om de kleuters in groepen te verdelen: gele, groene, gele en blauwe. Naamkaartje voor alle kls met markering (gele, groene, gele of blauwe kerstbal) en voor onszelf. Materiaal activiteit Kerst-CD s en CD-spelers = doorschuifsignaal. Muziekinstrumenten, stick, laptop, A3-papier, recorder, stiften, prenten van de personages, prenten die klanktegenstellingen weergeven.
Opbouw / Verloop Aanzet Toneeltje De kls zitten allemaal in een zaal. We komen feestend binnen met muziek! Dag allemaal! Wij zijn Ellen, Laury, Valerie en Tine en wij houden van feesten. Ik heb gehoord dat jullie al een kerstfeestje hebben gevierd vandaag? Vonden jullie het leuk? Wij gaan vanavond ook een kerstfeestje organiseren. Ja, dat zal superleuk zijn Maar Laury: Oei... ik heb een kerstfilm voor deze avond, maar het geluid is weg. Tine: Oei, oei... ik weet niet wie er allemaal naar het feest komt! Ik moet nog mensen uitnodigen. Ellen: Oei, oei, oei onze gasten komen iets eten, maar ik weet helemaal niet hoe ik de feesttafel moet dekken!! Valerie: Oei, oei, oei, oei we hebben wel kerstballen, maar we hebben nog geen kerstboom! Ik denk dat ons kerstfeestje helemaal zal mislukken/fout lopen... Ik heb een idee. Jullie weten alles van een leuk kerstfeestje vieren, kunnen jullie ons helpen? We halen elk een kerstbal vol bewondering uit de doos. Ellen neemt een rode, Tine een blauwe, Valerie een rode en Laury een groene. We merken op dat de kls ook een gekleurde kerstbal hebben, namelijk op hun naamkaart. De kls met een rode kerstbal gaan bij Ellen staan, de kls met een blauwe kerstbal gaan bij Tine staan, enz. We geven ook we straks eens zullen wisselen, dat iedereen twee activiteiten zal mogen uitvoeren. We wisselen pas wanneer we de kerstmuziek horen en dit onder begeleiding van Tine en Laury. Speelleersituatie 1. Bekijken van de kerstfilm De kls weten al dat ik een kerstfilmpje heb dat geen muziek bevat (zie aanzet). De kls kijken naar het filmpje. Ik laat hen vrij reageren. Ik luister goed naar wat de kls opmerken, want dat kan ik straks misschien nog gebruiken. 2. Bespreken van de kerstfilm De kls verwoorden wat ze hebben gezien. We proberen samen een globaal beeld te vormen van de inhoud/de elementen. 3. Experimenteren met de instrumenten We bespreken eerst de muziekinstrumenten. de correcte speelmanier wordt getoond. Vooraleer we gaan musiceren, gaan we eerst experimenteren. Kwestie van de mogelijkheden uit te proberen en de muziekinstrumenten te verkennen. Dit biedt ook de mogelijkheid om straks gerichter te werken. 4. Bespreken van filmmuziek: hoe musiceren? De kls bespreken samen hoe ze de filmmuziek gaan musiceren. Mogelijke manieren: a. Elk personage krijgt een bepaald muziekinstrument. Wanneer deze personage beweegt, wordt er muziek gemaakt met zijn muziekinstrument. b. We verklanken de emoties. Bijvoorbeeld bellenkrans bij blij. c. We verklanken het ritme. Bijvoorbeeld snel muziek maken bij de rondedans. d.
5. Taken verdelen: wie musiceert wat? Mogelijke manieren: a. De personages worden verdeeld onder de kls en de muziekinstrumenten worden verdeeld per personage/karakter. b. De verschillende emoties die (duidelijk) aan bod komen worden besproken. Er worden muziekinstrumenten gekozen per emotie. De kls worden in groepjes verdeeld. De groepjes zullen elk een bepaalde emotie verklanken. c. Er wordt nagegaan of het verhaal trage en/of snelle stukken bevat. d. 6. Musiceren van filmmuziek: oefenfase Mogelijke manieren: a. De kls kijken naar de film. Wanneer hun personage op het scherm verschijnt houden ze hun muziekinstrument klaar. Wanneer hun personage beweegt, maken ze muziek. Verdiepen: - Sneller/trager musiceren naargelang de snelle/trage bewegingen. - Luider/stiller musiceren naargelang de harde/zachte bewegingen. b. De kls zijn in groepen verdeeld. Elke groep zal een andere emotie verklanken. Wanneer ze bijvoorbeeld de gekke sneeuwman zien dansen terwijl de andere figuren er met een blij gezicht naar staat te kijken, maakt de blije groep muziek. Verdiepen: - Voor elke groep ligt een papier waarop de emoties staan getekend, bijvoorbeeld. Dit kan steun bieden aan de kls. - Er wordt een dirigent aangesteld. Hij moet nagaan welke emoties er getoond worden in de film en geeft aan wanneer welk groepje moet musiceren. c. De kls kijken naar de film. Wanneer de muziek traag gaat, musiceren ze traag. Wanneer de muziek snel gaat, musiceren ze snel. Verbreden: - De kls tekenen zelf een partituur zodat ze deze straks kunnen volgen. Dit biedt ondersteuning waar nodig. Er wordt hoe de partituur eruit moet zien, zodat deze duidelijk is voor alle kls. d. Ik geef uitleg over hoe we de muziek gaan opnemen/gebruik van de recorder. Uitleg: - Knopje waarmee we beginnen opnemen. - Knopje waarmee we stoppen met opnemen. - We houden onze vingers niet op de micro, want dan zal het geluid niet zuiver zijn of horen we misschien wel helemaal niets. - We houden de micro in onze handen, ik wil deze niet op de grond of in hun mond terecht zien komen. - We houden de opnemer op een afstandje van de muzikanten, anders kan het zijn dat een bepaald instrument overheerst. - Één kl wordt gekozen om de muziek op te nemen. Afspraak: diegene die de muziek opneemt geeft aan wanneer de film mag beginnen. 7. Evalueren en aanpassen waar nodig De kls bespreken of de oefenfase goed verliep of niet. Zo niet, bespreken ze wat niet goed verliep en hoe ze dit kunnen aanpassen. De kls passen materialen aan waar nodig (partituur, getekende
emoties, ) 8. Indien nodig: nogmaals musiceren van filmmuziek: oefenfase Indien de oefenfase volgens hen wat aanpassingen kon gebruiken, volgt er alweer een oefenfase na de bespreking. Één kl wordt gekozen om de muziek op te nemen. Afspraak: diegene die de muziek opneemt geeft aan wanneer de film mag beginnen. 9. Herhalen stap 6 en indien nodig ook stap 7 De kls bespreken de tweede oefenfase. Wanneer de oefenfase goed was volgens hen, gaan ze over naar stap 9. Indien de oefenfase weer wat verbetering kan gebruiken, worden de aanpassingen besproken en gaan ze weer over naar stap 7. 10. Musiceren van filmmuziek: opneemmoment Één kl uit de groep wordt gekozen om de muziek op te nemen. Afspraak: diegene die de muziek opneemt geeft aan wanneer de film mag beginnen. 11. Afronden Indien mogelijk laat ik hun zelfgemaakte filmmuziek horen terwijl de film speelt. Indien hier geen tijd over is ga ik over tot het bedanken. Nu kunnen we dan toch nog naar een leuke kerstfilm kijken tijdens ons kerstfeestje! Slot Doorschuiven: doorschuifsysteem zie hierboven. Toneeltje De kerstmuziek speelt opnieuw, alle kls verzamelen in de zaal. Bedankt allemaal! Ons feestje zal vanavond zeker lukken! Het zal heel leuk worden, want ik weet nu hoe ik de tafel moet dekken. En we kunnen vanavond ook kijken naar de kerstfilm.... We gaan nu alles gaan klaarzetten voor ons kerstfeestje. Na de kerstvakantie kunnen jullie allemaal in de klas eens kijken hoe ons feestje was. We zullen foto s sturen naar jullie juffen en meesters. Daaag! Dank u wel!! We gaan terug uit de zaal met het muziek aan. Mogelijkheden voor differentiatie Verdiepen Bij stap 5 - Sneller/trager musiceren naargelang de snelle/trage bewegingen. - Luider/stiller musiceren naargelang de harde/zachte bewegingen. - Voor elke groep ligt een papier waarop de emoties staan getekend, bijvoorbeeld. Dit kan steun bieden aan de kls. - Er wordt een dirigent aangesteld. Hij moet nagaan welke emoties er getoond worden in de film en geeft aan wanneer welk groepje moet musiceren.
Verbreden - Groepsverdeling a.d.h.v. multimedia (PowerPoint en beamer): Er verschijnen gekleurde kerstballen op het scherm. Als eerste zie je bijvoorbeeld rode kerstballen. Nadien draaien de kerstballen om, waardoor je de hoofden van de kleuters ziet verschijnen in een kerstbal. De kleuters die in de rode kerstballen verschijnen, zijn nu onderverdeeld in de rode groep. Dit wordt herhaald met de groene, blauwe en gele. Op die manier worden de groepen op een multimediale manier verdeeld. - Naamkaartjes: De kleuters schrijven zelf hun naam op hun sticker. Bij stap 5 - De kls tekenen zelf een partituur zodat ze deze straks kunnen volgen. Dit biedt ondersteuning waar nodig. Er wordt hoe de partituur eruit moet zien, zodat deze duidelijk is voor alle kls.