MODULE 4 Jouw cyclus, jouw flow, jouw leven Door Nalaya Chakana Female Health Coach Femfulness
De kracht van jouw cyclus Het bijhouden van jouw menstruatie is een geweldig manier om jouw mooie lichaam van binnen en buiten te leren kennen. Het zal je niet alleen in staat stellen om meer onderbouwde beslissingen over je gezondheid en welzijn te nemen. Hierdoor zul je ook gaan begrijpen wanneer het tijd is voor actie (ovulatie) en wanneer het tijd is voor planning en reflectie (menstruatie). Als jij je cyclus een paar maanden lang bijhoudt, zul je het patroon gaan herkennen dat je in staat stelt de juiste beslissingen te nemen al naar gelang de fase waarin jij je bevindt. De volledige natuurlijke wereld leeft en groeit volgens cycli: We hebben de dagelijkse (zon) cyclus, onze slaapcyclus, de maancyclus en de seizoensgebonden cyclus als we van zomer- naar wintertijd veranderen. Er zijn nog grotere cycli dan deze, maar ook kleinere, zoals de cyclus van waterdamp die verandert in wolken en later in de regen. Het feit dat vrouwen van nature een cyclus hebben, betekent dat we, door ons met die natuur te verbinden, ons met onze macht verbinden. Je zult versteld staan hoe jouw bewustzijn en besluitvorming zal veranderen, alleen maar door de subtiele veranderingen te begrijpen die uit de verschillende fasen van jouw cyclus voortkomen. Het verhogen van je bewustzijn "Vrouwen die bijhouden zijn zich zo bewust van wat normaal is voor zichzelf dat ze hun arts kunnen helpen bij te bepalen van onregelmatigheden op basis van hun eigen cycli, in plaats van de symptomen van de gemiddelde vrouw." Toni Weschler, MPH, Taking Charge of Your Fertility Hoe vaak heb jij vreemde momenten in jouw cyclus waargenomen, of cervicale vloeistof die niet helemaal goed uitzag, of een scherpe pijn in je zij gevoeld, of zelfs een knobbeltje in de borst gevoeld die paniek veroorzaakte? Al deze ervaringen kunnen paniek en verwarring veroorzaken, maar het kunnen eigenlijk normale gebeurtenissen zijn als ze plaatsvinden op het juiste moment in je
cyclus. Weten wanneer je eisprong plaatsvindt is niet alleen goed als je probeert zwanger te worden, het is net zo praktisch wanneer je dit probeert te voorkomen. Sperma kan tot 5 dagen in het lichaam leven. Een onbevruchte eicel kan maar 48 uur leven; daarna zijn de perfecte omstandigheden verstreken en bereidt je lichaam zich erop voor, de eicel los te laten. Zoals je kunt zien is er niet veel ruimte voor degenen die proberen zwanger te worden. Aan de andere kant kan dit voelen als een gigantisch kans als dit niet het geval is! Wat houdt het bijhouden van jouw cyclus precies in? Het bijhouden van jouw menstruatie begint elke ochtend met het meten van je basale lichaamstemperatuur met een basale lichaamsthermometer en deze te noteren op een vruchtbaarheidskalender. Ik adviseer om een kwalitatief hoogwaardige digitale basale thermometer aan te schaffen om je temperatuur op te nemen. Neem ook een kijkje op de bonussheet van deze week: 'Hormoon Apps'. Je dient de juiste app te downloaden die jou zal helpen je cyclus bij te houden door het sturen van herinneringen en die jou de mogelijkheid biedt extra informatie in te vullen. Het bijhouden van jouw menstruatie kan ook betekenen, aandacht te besteden aan secundaire vruchtbaarheidstekenen - je cervicale vloeistof en de positie van de baarmoederhals. De cervicale vloeistof verandert gedurende je cyclus, het begint droog na de menstruatie, dan wordt het natter en romiger en als de ovulatie nadert wordt het stroperig, zoals eiwit. Na de ovulatie wordt het dikker en dan uiteindelijk wordt het droger ter voorbereiding van de menstruatie. De baarmoederhals is meestal stevig en blijft laag en gesloten gedurende het grootste deel van de cyclus. Echter, doordat het oestrogeengehalte stijgt tijdens de aanloop naar de ovulatie, wordt de baarmoederhals zacht, gaat omhoog, opent zich en produceert de karakteristieke vruchtbare cervicale vloeistof.
In kaart brengen van jouw basale lichaamstemperatuur Wat is een BLT? Een basale lichaamstemperatuur is de temperatuur van een persoon zodra zij wakker wordt. Vóór de ovulatie is deze meestal zeer laag, vaak laag in de 36. Een dag of twee na de ovulatie zal deze meestal stijgen, tenminste enkele tienden graden, en blijven stijgen tot jouw volgende menstruatie. Dit wordt veroorzaakt door de productie van het warmte-inducerende hormoon progesteron. Als je zwanger wilt worden zal deze meestal hoog blijven gedurende een groot deel van de zwangerschap. Hoe kun je jouw BLT meten? Meet je temperatuur elke dag ongeveer op hetzelfde tijdstip, direct na het wakker worden, na tenminste drie opeenvolgende uren slaap en vóór enige andere activiteit, zoals het gebruik van de badkamer, tandenpoetsen of het voeren van een telefoongesprek. Merk op dat jouw temperatuur in de regel ongeveer twee tienden van een graad per uur stijgt, mocht je de temperatuur later opnemen dan gebruikelijk. Hoe maak je jouw BLT grafiek? 1. Noteer jouw temperatuur vanaf Dag 1 van de cyclus, de eerste dag van de menstruatie met rood bloed. Premenstrueel bloedverlies wordt meestal beschouwd als het einde van de laatste cyclus. 2. Omcirkel en verbind jouw dagelijkse temperaturen op je vruchtbaarheidsgrafiek of in uw app. 3. Gebeurtenissen zoals stress, ziekte, reizen of verhuizen dienen aangetekend te worden op de kaart in de sectie Opmerkingen en in aanmerking genomen te worden bij het beoordelen van het temperatuurpatroon. 4. Temperaturen die eerder of later worden gemeten dan gebruikelijk, moeten worden aangetekend in de Time Temp rij of in de sectie Opmerkingen in een app. 5. Als je denkt dat een temperatuur buiten het normale bereik valt, wacht dan tot de volgende dag met het trekken van de verbindingslijn. Sla afwijkende temperaturen over door het tekenen van een gestippelde lijn tussen de normale temperaturen. Hoe je jouw grafiek kunt tekenen Uiteindelijk is de reden dat jij je temperatuur in kaart brengt, om te bepalen of en wanneer jij hebt ge-ovuleerd in een bepaalde cyclus. Na de eisprong stijgt de temperatuur meestal boven het bereik van de lage waarden die eraan voorafgingen. Deze thermische verschuiving wordt vaak duidelijk door een blik te
werpen op de grafiek. Echter, om nauwkeurig te kunnen interpreteren kun je het beste een bedekkende lijn trekken om je te helpen onderscheid te maken tussen lage temperaturen (pre-ovulatoire) en hoge temperaturen (post-ovulatoire). 1. Let goed op jouw temperaturen als je de ovulatie nadert (het midden van je cyclus). Je zult vanaf ongeveer 4-7 dagen voorafgaand aan de eisprong een natte cervicale vloeistof produceren. 2. Kijk vanaf die eerste natte dag elke dag terug op de afgelopen zes dagen, waarbij je altijd de hoogste temperatuur in die periode aantekent. 3. Bepaal de eerste dag dat jouw temperatuur tenminste tot 2/10e van een graad hoger stijgt dan de hoogste waarde van de laatste zes dagen. 4. Markeer deze laatste zes temperaturen voor de toename. 5. Trek de bedekkende lijn 1/10e graad boven de hoogste temperatuur van dat cluster van zes gemarkeerde dagen voorafgaand aan de stijging. ** Let op: hoge temperaturen tijdens de menstruatie zijn niet ongebruikelijk vanwege de laatste effecten van progesteron van de vorige cyclus. Deze hoge temperaturen kunnen net als andere abnormale hoge temperaturen meestal worden genegeerd, vooral als hiervoor een duidelijke oorzaak is. 6. Zodra je tenminste drie opeenvolgende hoge temperaturen boven de bedekkende lijn heeft vastgesteld, kun je ervan uitgaan dat je waarschijnlijk hebt ge-ovuleerd. Zodra je op zijn minst 10 hoge temperaturen hebt waargenomen, kun je er vrijwel zeker van zijn dat je ge-ovuleerd hebt. Voorbeeld van een elektronische temperatuurgrafiek KINDARA APP:
De vier fasen van de cyclus Elke fase van jouw maandelijkse cyclus zorgt voor verschillende fysieke en emotionele gevoelens. Er is een oorzaak voor het feit dat er in de natuur seizoenen van kou en stilte zijn en seizoenen van groei en veel licht. Onze lichamen zijn net als de natuurlijke omgeving om ons heen en we dienen ons eigen cyclische karakter te eren. Inzicht in hoe jouw hormonen werken in de verschillende fases van jouw cyclus is de sleutel tot het maximaliseren van jouw potentieel in jouw persoonlijke en professionele leven. Het is tijd om het maximale uit jezelf te halen. Fase 1 Menstruatie Fysiek: Deze fase duurt ongeveer 3-7 dagen. Dag 1 van jouw cyclus is de eerste dag met bloedverlies. Jouw progesteron niveau zakt in en dit zorgt voor de afbraak en verwijdering van jouw baarmoederslijmvlies. Omdat de menstruatie op gang komt, nemen de belangrijkste geslachtshormonen sterk af en zijn niet meer in grote hoeveelheden aanwezig. Jouw baarmoederhals is stevig en laag en iets open om menstruatiebloed te laten passeren. Emotioneel: je hebt misschien een gevoel van bevrijding en opluchting aan het begin van de menstruatie. Tijdens deze week bereikt jouw energie het laagste niveau van de cyclus en je kunt je introvert en introspectief voelen. Dit leidt tot een verlangen om te rusten en je dagelijkse taken te pauzeren, of zelfs een vrije dag te nemen. Een vrije dag is voor de meeste vrouwen niet mogelijk, maar de tijd nemen om uit te rusten kan ontzettend nuttig zijn. Denk bijvoorbeeld aan een korte wandeling overdag, of je kunt zelfs terwijl je aan je bureau zit je ogen sluiten en u gedurende 5 minuten concentreren op je buikademhaling. Actiestappen: Verwijder de sociale evenementen uit uw agenda, zodat u meer tijd alleen kunt doorbrengen. Neem warme baden met Epsom zouten en ga een uur eerder naar bed dan normaal. Schrijf in uw dagboek, en dank na over de evenementen en gebeurtenissen van de afgelopen maand. Besteed aandacht aan hoe u zich vandaag voelt in plaats van hoe u zich vorige week voelde. Dit creëert bewustzijn en stelt u in staat om te zien waar verbeteringen of aanpassingen kunnen worden gemaakt voor de volgende maand.
Fase 2 Folliculaire fase Fysiek: de folliculaire fase begint na de menstruatie en duurt 7-10 dagen. Het staat bekend als de folliculaire fase, omdat jouw hypofyse een hormoon afgeeft dat follikel stimulerend hormoon (FSH) wordt genoemd. FSH stimuleert de follikels in één van jouw eierstokken om te rijpen. FYI - deze follikels bevatten jouw eicellen. De hypofyse begint dan luteïniserend hormoon (LH) af te geven, dat verantwoordelijk is voor de ovulatie. Slechts één van deze follikels zal "rijpen" en volwassen worden. Gedurende deze tijd zul je merken dat jouw cervicale vloeistof een nattere consistentie wordt. Het ziet er meestal romig uit. Emotioneel: Jouw oestrogeen en testosteron niveaus blijven laag in het begin van de folliculaire fase, maar nemen geleidelijk toe naarmate de eisprong nadert. Zowel oestrogeen en testosteron zullen jouw energie, stemming en hersenactiviteit stimuleren. Je krijgt meer zelfvertrouwen, voelt zich krachtiger en bent bereid om meer risico te nemen. Testosteron begint jouw libido te stimuleren en maakt je tegelijkertijd impulsiever. Oestrogeen zorgt ervoor dat jouw huid beter uitziet en aanvoelt. Het maakt je ook extraverter en socialer en communicatiever. Een bonus: Oestrogeen onderdrukt je eetlust, waardoor je je lichter en minder neerslachtig voelt tijdens deze fase. Actiestappen: Dit is een goed moment om te starten met nieuwe projecten op het werk of thuis en belangrijke beslissingen te nemen. Geef je mening in die vergaderingen op het werk of neem deel aan een nieuwe buurtgroep. Wees social maak tijd vrij voor om vrienden te treffen, plan playdates met de kinderen, ga naar netwerkbijeenkomsten en maak gebruik van die extra sociale superkrachten! Je lichaam is tijdens deze periode beter in staat om zware inspanning te leveren, dus ga erop uit en beweeg je lichaam. Fase 3 Ovulatiefase Fysiek: De ovulatiefase is de kortste fase en duurt 2-3 dagen. Het is het hoogtepunt van al het harde werk dat uw lichaam in de afgelopen weken heeft verricht. Vlak voor de ovulatie is er een sterke stijging van de LH en dit zorgt ervoor dat de dominante follikel openbarst en haar eicel in de eileider binnen laat drijven. De eicel zal 24-36 uur leven en zal ofwel worden bevrucht of sterven. De baarmoederhals wordt zacht, gaat omhoog en opent zich. Ze gaat omhoog om de eicel aan de beste zaadcellen te helpen - het sperma moet verder zwemmen om de eicel te bereiken. Je cervicale vloeistof is zeer helder of een stroperige eiwit-achtige vloeistof met veel elasticiteit. Onder een microscoop bekeken kan men de kanalen zien die het sperma helpen om door de baarmoederhals te zwemmen.
Emotioneel: Oestrogeen en testosteron blijven stijgen naar hun piekniveaus, waarbij alle uitwerkingen die je tijdens de folliculaire fase heeft genoten worden versterkt. Je ziet er in deze tijd aantrekkelijker uit en je voelt je zelfverzekerder over je uiterlijk. Seksuele gevoelens nemen toe en je kunt afgeleid raken door de gedachte je partner te verleiden! Je ervaart mogelijk een betere visie, geur en smaak en je zult je gedachten en gevoelens gemakkelijk kunnen verwoorden. Actiestappen: Dit is een goed moment voor sollicitatiegesprekken, om netwerkbijeenkomsten bij te wonen, te brainstormen en plannen te maken voor de toekomst. Verbind met je innerlijke verleidster en plan een afspraakje met je huidige geliefde, of als je alleenstaand bent, vraag dan een lekker ding mee uit! Je energieniveau is heel hoog, dus wees lichamelijk actief en geniet van stevige workouts. Fase 4 Luteale fase Fysiek: Deze fase bestaat uit twee helften en duurt 10-14 dagen. Na de eisprong zullen de FSH en LH niveaus fors dalen en voor de rest van de cyclus laag blijven. Oestrogeen en testosteron nemen geleidelijk af en de follikel die de eicel heeft afgegeven zal beginnen progesteron te produceren, waardoor dit hormoon geleidelijk zal toenemen. Progesteron is een warmte-inducerend hormoon dat zorgt voor een verhoging van de basale lichaamstemperatuur voor de rest van de luteale fase. Jouw cervicale vloeistof zal zijn eiwit-achtige elastische consistentie kwijtraken en kleverig worden. Het wordt nu niet langer beschouwd als vruchtbare cervicale vloeistof en zal de doorgang van sperma blokkeren. Progesteron stimuleert ook de groei van de baarmoederbekleding ter voorbereiding op de zwangerschap. Tijdens de tweede week van de luteale fase zal het oestrogeen niveau opnieuw licht stijgen ter voorbereiding op de zwangerschap. Als er geen sprake is van zwangerschap, zullen de oestrogeen en progesteron niveaus dalen en het baarmoederslijmvlies verwijderd worden. Emotioneel: Tijdens de eerste helft van de luteale fase wordt u nog steeds beïnvloed door de uitwerkingen van de ovulatoire fase. Maar aangezien de productie van progesteron toeneemt zul je beginnen zich te ontspannen en dichter bij huis willen blijven. Dit komt doordat progesteron een natuurlijke slaapverwekker en anti-angst hormoon is - een soort natuurlijk Valium. Dit is een goed moment om je te nestelen, je huis of kantoor op orde te brengen en je persoonlijke taken te vervullen. De tweede helft van de luteale fase staat bekend als een moeilijke periode. Je begint mogelijk PMS-symptomen te ervaren, evenals onbedwingbare trek in suiker- of koolhydraatrijk troosteten en humeurigheid. Je dient grote sociale evenementen van de agenda te halen, want je zult je energie willen sparen. Je
kunt een gevoel van volheid ervaren en een verlangen en angst om deze volheid los te laten wat tijdens de menstruatie zal gebeuren. Opmerking: Je voelt zich waarschijnlijk geïsoleerd in alles wat je tijdens deze fase van jouw cyclus ervaart, maar weet dat je niet alleen bent. En deze symptomen zitten niet allemaal in je hoofd! Er vindt een opmerkelijke cascade van hormonale evenementen plaats. Actiestappen: Zorg heel goed voor jezelf in deze week voorafgaand aan jouw menstruatie. Denk hierbij aan heel voedzaam gezond comfort-food, het nemen van een yogales, een nacht vroeg naar bed gaan, een ochtend langer uitslapen, het lezen van een favoriet boek, het plannen van een massage, en andere dingen die jou een voldaan en evenwichtig gevoel geven. Als je de natuurlijke behoefte aan rust en ontspanning van je lichaam in deze fase respecteert, zult je meer uit de actieve fase van jouw cyclus kunnen halen. Opmerking: Medische experts zeggen dat pijn tussen de dagen 23 tot 28 van de menstruatiecyclus het sterkst is. Dat is wanneer endorfines - natuurlijke feelgood chemicaliën die pijn temperen - hun laagste niveau bereiken. Schommelingen in de oestrogeenspiegel, veroorzaakt door de menstruele cyclus, reguleren het vermogen van de hersenen om pijn te onderdrukken. Overweeg dus om je afspraken bij de gynaecoloog / verloskundige, tandarts of waxen tijdens de ovulatiedagen tussen dag 13 en 17 te plannen. Dan is de oestrogeenspiegel het hoogst en het pijnstillend systeem van je lichaam het sterkst.
Wat gebeurt er op fysiek niveau? 1. De hypothalamus geeft gonadotrofine-afgevend hormoon af (GnRH) 2. GnRH zorgt ervoor dat de hypofyse FSH produceert. FSH bereikt de eierstokken via de bloedbaan. FSH zorgt ervoor dat de follikels rijpen. Follikels zijn kleine ballonnen zoals zakjes, die gevuld zijn met cellen en vloeistof en een eicel bevatten. Elk follikel bevat één enkele eicel. 3. Rijpende follikels produceren oestrogeen. Oestrogeen geeft signalen aan de hersenen, die de FSH productie vertraagt en de productie van LH start in de hypofyse. 4. Oestrogeen bereidt ook de baarmoeder voor op de ovulatie door de bloedvaten langs de baarmoeder te verdikken. 5. Oestrogeen productie verhoogt LH.
6. LH piekt en veroorzaakt de ovulatie. De eicel ontsnapt en gaat via de eileider naar de baarmoeder. 7. De lege follikel waaruit de eicel is uitgebracht, wordt corpus luteum of gele lichaam genoemd. Het corpus luteum produceert progesteron. Progesteron geeft de hersenen de opdracht te stoppen met de productie van LH. 8. Progesteron bereidt ook de baarmoeder voor door het baarmoederslijmvlies te verdikken en slijm te produceren om de doorgang van het sperma te vergemakkelijken. De eicel wacht gedurende 24-48 uur. 9. Als je zwanger raakt, wordt het hcg-hormoon geproduceerd door de ontwikkeling van het embryo. Dit hormoon geeft corpus luteum de opdracht, progesteron en oestrogeen te blijven aanmaken. Als u niet zwanger raakt, wordt het corpus luteum ontbonden (wat corpus albican wordt genoemd) en stopt u met de productie van oestrogeen en progesteron. Door de lage progesteron en oestrogeen niveaus treedt de menstruatie op. 10.De cyclus begint weer helemaal opnieuw.