VAC ASSEN adviescommissie wonen Jaarverslag 2013
Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 3 Samenvatting... 4 1. VAC Assen... 5 1.1. Inleiding... 5 1.2. Samenstelling... 5 1.3. Organisatie... 5 1.4. Doelstellingen en activiteiten... 6 2. Advisering... 7 2.1. Advisering woningen... 7 2.2. Advisering woonomgeving... 10 3. Overige activiteiten... 11 Jaarverslag 2013 - Stichting VAC Assen, Adviescommissie Wonen 3
Samenvatting Doelstelling VAC Assen, Adviescommissie Wonen zet zich in voor de woonkwaliteit van woning en woonomgeving in Assen. Woning en woonomgeving hebben een goede woonkwaliteit als ze praktisch bruikbaar, toegankelijk, veilig, gezond en comfortabel, duurzaam en onderhoudsvriendelijk zijn. De VAC bevordert de woonkwaliteit en de inbreng van woonconsumenten door middel van advisering en onderzoek. Organisatie VAC Assen is een onafhankelijke stichting. De leden zijn deskundige vrijwilligers. Eind 2013 bestaat de VAC uit vijf mannen en twee vrouwen. VAC Assen is aangesloten bij VACpunt Wonen, het landelijk advies- en kenniscentrum voor woonkwaliteit. VAC Assen heeft convenanten met twee woningcorporaties over de wijze van samenwerken en adviseren en over de vergoeding van kosten. Van projectontwikkelaars ontvangt de VAC incidenteel vergoedingen. De gemeente heeft in 2011 besloten de structurele subsidie aan VAC Assen af te bouwen. Per 1 januari 2014 ontvangt VAC Assen geen subsidie meer van de gemeente. Advisering In 2013 is over drie woningbouwprojecten advies uitgebracht en aan vier projecten een opleveringsbezoek gebracht. Daarnaast heeft VAC Assen deelgenomen aan informatie- en participatiebijeenkomsten over het stationsgebied en gereageerd op het voorontwerp bestemmingsplan Stadsboulevard Noord en de actualisatie van de Structuurvisie. Overige activiteiten VAC Assen heeft in 2013 geen WoonKwaliteitOnderzoek gehouden. Verschillende activiteiten zijn ondernomen om kennis op peil te houden, contacten te onderhouden en publiciteit te geven aan het VAC-werk. Onder meer heeft de VAC deelgenomen aan bijeenkomsten van het door de gemeente georganiseerde Platform Wonen. Naast contacten met de gemeente, woningcorporaties, VACpunt Wonen en collega-vac s is er ook overleg met lokale organisaties. VAC Assen geeft via een eigen website, www.vacpuntwonen.nl/assen, informatie over haar werk. De Citadel in de afbouwfase 4 Jaarverslag 2013 - Stichting VAC Assen, Adviescommissie Wonen
1. VAC Assen 1.1. Inleiding VAC Assen adviseert, gevraagd en ongevraagd, het hele netwerk van plannenmakers en ontwikkelaars van woningbouw- en woonomgevingsprojecten. In 2013 heeft de VAC niet over openbare gebouwen geadviseerd. In haar adviezen richt de VAC zich op de praktische bruikbaarheid voor alle (toekomstige) gebruikers. Begrippen als levensloopbestendig en duurzaam worden integraal in de adviezen meegenomen. Onder levensloopbestendig verstaan wij: geschikt voor bewoning en gebruik in alle levensfasen en/of eenvoudig aanpasbaar aan veranderende levensomstandigheden. Onder duurzaam verstaan wij: het toepassen van duurzame materialen en ontwerpen waarbij wordt gekeken naar de operationele/economische levensduur in relatie tot de belasting op het milieu, het al of niet potentieel schadelijk zijn voor de gezondheid en welbevinden van de bewoners, het toekomstig energieverbruik in de woning en de mogelijkheden om in/aan de woning duurzame energie op te wekken. De voortgaande financiële crisis heeft tot gevolg dat er niet of nauwelijks woningbouwplannen meer worden ontwikkeld. Dit heeft grote invloed op het werkaanbod voor de VAC en de daaraan gekoppelde inkomsten. Tegelijkertijd heeft de gemeente Assen in het kader van bezuinigingen de subsidie aan VAC Assen afgebouwd tot 0 in 2014. Dit alles maakt de financiële situatie van VAC Assen precair. Het voortbestaan van VAC Assen is daardoor zeer onzeker. 1.2. Samenstelling VAC Assen bestaat eind 2013 uit zeven leden. De leden hebben affiniteit met woningbouw en de daaraan gerelateerde onderwerpen. Om deel te nemen aan de werkzaamheden is het met goed gevolg afsluiten van de opleiding Adviseur woonkwaliteit een verplichting, evenals het regelmatig volgen van aanvullende opleidingen en bijscholingen. Deze worden meesttijds gegeven door VACpunt Wonen. Eind 2013 heeft VAC Assen de volgende leden: De heer Willem Brink (lid) De heer Edze Bijma (lid) Mevrouw Jannie Knorren (penningmeester) De heer Arthur Lippers (plv. voorzitter) De heer Peter Nicolaas (lid) Mevrouw Marian Stegink (secretaris) De heer Bert Weerstand (2 e secretaris en plv. penningmeester) 1.3. Organisatie VAC Assen is een autonome stichting waarvan de leden het gezamenlijke bestuur vormen. Eenmaal per maand wordt vergaderd en daarnaast vinden regelmatig werkbesprekingen plaats. VAC Assen is aangesloten bij VACpunt Wonen in Utrecht (www.vacpuntwonen.nl) en maakt zo nodig gebruik van de expertise en draagt daar ook in bij. VAC Assen heeft overleg en werkt samen met andere VAC-organisaties in de regio. Jaarverslag 2013 - Stichting VAC Assen, Adviescommissie Wonen 5
VAC Assen heeft in 2013 voor het laatst subsidie van de gemeente Assen ontvangen. Daarnaast ontvangt de VAC bijdragen van de woningcorporaties Actium en Woonconcept. Contacten met de gemeente Assen worden onderhouden op grond van het verkrijgen van subsidie en de ontwikkeling van omgevingsplannen. Met de in Assen actief werkzame woningcorporaties zijn convenanten gesloten op basis waarvan contact wordt onderhouden en geadviseerd over plannen. VAC Assen heeft op lokaal niveau contact met diverse organisaties in Assen die werkzaam zijn op het gebied van bouwen en wonen in Assen of daar affiniteit mee hebben. 1.4. Doelstellingen en activiteiten VAC Assen kent drie doelstellingen: Bevorderen van de gebruikskwaliteit van de woning en woonomgeving Vergroten van de inbreng van de woonconsumenten in bouwen en wonen Behartigen van de belangen van de (toekomstige) bewoners VAC Assen realiseert deze doelstellingen door middel van: Advisering WoonKwaliteitOnderzoek (onderzoek onder bewoners in gerealiseerde projecten) Publiciteit en contacten Aan de hand van landelijk ontwikkelde richtlijnen kijkt de VAC naar de praktische gebruikskwaliteit van woningen en woonomgeving. Onderstaande aspecten worden daarin betrokken. Bruikbaar Ligging van de woningen ten opzichte van voorzieningen, logische en korte routes en parkeergelegenheid. Logische en doelmatige indeling en inrichtingsmogelijkheden van de ruimten en voldoende ruimte voor de dagelijkse activiteiten van de bewoners. Toegankelijk De woning dient door alle (toekomstige) gebruikers van de woning gemakkelijk toegankelijk te zijn. Hierbij wordt specifiek gelet op het mogelijk gebruik van een rolstoel en andere hulpmiddelen. Dit geldt ook voor de woonomgeving. Veilig Fysieke, sociale en verkeersveiligheid van de omgeving. Inbraak- en brandpreventie, preventie van ongevallen in en om de woning en de veilige evacuatie van de woning in geval van calamiteit. Duurzaam Voorzieningen goed bereikbaar via hoofdroutenetwerk langzaam verkeer. Ligging en vormgeving van de woningen geschikt voor toepassen van alternatieve energie (zonnepanelen), gebruik van duurzame materialen, energie en water;. Flexibiliteit en multifunctionaliteit. Gezond en comfortabel Aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimte, voorkomen/beperken van hinder. Goede, duurzame en eenvoudig te bedienen en te onderhouden verwarmings- en ventilatievoorzieningen. Adequate inrichting van keukens, badkamers en toiletten. Onderhoudsvriendelijk Eenvoudig en goed te onderhouden straatmeubilair, openbaar groen en bestrating. Gemakkelijk schoon kunnen houden van de woning. 6 Jaarverslag 2013 - Stichting VAC Assen, Adviescommissie Wonen
2. Advisering 2.1. Advisering woningen Algemeen Adviestraject De VAC adviseert graag in een vroeg stadium over woningbouwplannen, bij voorkeur in het stadium van voorlopig ontwerp. Met woningcorporaties wordt ook gesproken over programma s van eisen en ontwerpeisen per type woning/doelgroep. In een VAC-advies over woningen wordt altijd de woonomgeving en, bij appartementen, het woongebouw betrokken. Aan het advies wordt een notitie toegevoegd met algemene adviezen over installaties voor verwarming, ventilatie en elektra. Na een advies volgt een gesprek en/of een schriftelijke reactie van de opdrachtgever zodat duidelijk is welke adviezen zijn overgenomen en welke niet en waarom. Het laatste onderdeel in het adviestraject is een opleveringsbezoek. Van het bezoek en de geconstateerde plus- en minpunten wordt een kort verslag gemaakt in woord en beeld. Advies aan woningcorporaties Met de woningcorporaties Actium uit Assen en Woonconcept uit Meppel heeft de VAC afspraken over advisering vastgelegd in een convenant. VAC Assen adviseert hoofdzakelijk over projecten in de gemeente Assen en daarnaast over plannen van Actium in en rond Smilde, omdat er in Midden Drenthe geen VAC actief is. Advies aan projectontwikkelaars Bij plannen van projectontwikkelaars neemt VAC Assen zelf het initiatief om tekeningen ter advisering voorgelegd te krijgen. Volgens het Woonplan 2010-2030 Assen vraagt de gemeente aan ontwikkelende partijen om hun woningbouwplannen door VAC Assen te laten toetsen. Adviezen en opleveringsbezoeken In 2013 heeft VAC Assen over drie projecten advies uitgebracht en aan vier projecten een opleveringsbezoek gebracht. Adviezen: Actium - De Pimpelaer, centrum Assen, 35 huur- en 9 koopappartementen Actium - Herstructurering Assen-Oost, 61 woningen en 19 appartementen (huur) Strukton Projectontwikkeling - Eykenhof, Assen, 23 koopwoningen (bij dit project heeft de VAC ook een woonworkshop voor mogelijk toekomstige bewoners bijgewoond). Opleveringsbezoeken: Actium - Gaasterland, Assen (tweede fase), 16 huurwoningen Actium - Mercuriuscentrum, Assen, 54 zorgappartementen en 23 verpleegplaatsen Actium - t Beurtschip C, Smilde, 20 huurappartementen en 24 zorgeenheden Woonservice - Kroonwerk, Assen, 40 huur- en 20 koopappartementen VAC Assen heeft de officiële opening bijgewoond van de projecten Onder een Dak in Assen en t Beurtschip in Smilde, beide van Actium. Jaarverslag 2013 - Stichting VAC Assen, Adviescommissie Wonen 7
Plus- en minpunten woningen en appartementen Van de in 2013 geconstateerde plus- en minpunten volgt hierna een selectie. Plus- en minpunten woongebouwen Brievenbussen zijn op de juiste hoogte aangebracht Meestal is er aan beide zijden van een trap een leuning, maar soms niet (foto s) Het is onduidelijk waar verhuiswagen, ambulance, thuiszorg of taxi kunnen parkeren Geen draaicirkel van 1.50 m op galerij bij deur naar gemeenschappelijke hal niet aan beide zijden een leuning wel leuning aan beide zijden Pluspunten woningen en appartementen CO2-gestuurde ventilatie met natuurlijke aanvoer Ladenblokken in de keuken (foto) Minpunten woningen en appartementen Voordeur van appartement alleen per trap bereikbaar Te smalle beukmaat waardoor te weinig ruimte in de entree en/of open trap in woonkamer en/of te weinig ruimte voor de eethoek Toilet niet goed toegankelijk voor mindervaliden Niet aan beide zijden van kooktoestel een afzetvlak (foto) Te kleine hoofdslaapkamer Vreemd geplaatste ramen (foto s) Plaats voor wasapparatuur niet voldoende (foto) of niet duidelijk Balkon/buitenruimte van appartement beperkt in privacy (ligt aan galerij) Te lange achterpaden of scherpe knikken in achterpaden Lange afstand van appartement naar afvalcontainer of van achtertuin naar verzamelpunt voor afval; afvalbakken worden ook vaak voor de woning gezet Dak niet geschikt voor zonne-energie door vorm en/of oriëntatie 8 Jaarverslag 2013 - Stichting VAC Assen, Adviescommissie Wonen
geen afzetvlak aan beide zijden fornuis, wel ladenblok ongeschikte plaats voor wasmachine laag raam slaapkamer laag raam badkamer Jaarverslag 2013 - Stichting VAC Assen, Adviescommissie Wonen 9
2.2. Advisering woonomgeving Bij plannen voor de woonomgeving kan het gaan om een structuurvisie, een bestemmingsplan of een stedenbouwkundig inrichtingsplan. Wanneer een plan voor een gebied wordt ontwikkeld, organiseert de gemeente meestal een informatiebijeenkomst. VAC Assen neemt daar zo veel mogelijk aan deel. Als een plan ter inzage ligt, kan VAC Assen, net als iedere burger, een inspraakreactie leveren. VAC Assen krijgt als overlegpartner van de gemeente bericht wanneer een voorontwerp bestemmingsplan ter inzage wordt gelegd. De gemeente beantwoordt inspraakreacties in het Commentaar op de inspraak. Impressies nieuwe situatie stationsgebied In 2013 heeft VAC Assen meegedacht over en/of gereageerd op de volgende ruimtelijke plannen: Stationsgebied Stadsboulevard Noord Actualisatie Structuurvisie VAC Assen heeft in ruimtelijke plannen onder meer de volgende knelpunten geconstateerd: In verkavelings- en beeldkwaliteitsplannen wordt onvoldoende rekening gehouden met het scheppen van mogelijkheden om zonne-energie op te wekken. Fietspad dat is bedoeld voor twee richtingen is niet breed genoeg. Bij de ontwikkeling van nieuwe woningen in bestaand stedelijk gebied wordt vaak ontheffing gevraagd om een hogere grenswaarde voor de geluidsbelasting te mogen hanteren. Uiteindelijk moet alleen de binnenwaarde, in de woning, in de praktijk voldoen aan een bepaalde maximumgeluidbelasting. Voor de buitenruimte van een woning bestaat geen norm. Stadsboulevard Noord 10 Jaarverslag 2013 - Stichting VAC Assen, Adviescommissie Wonen
3. Overige activiteiten Naast advisering onderneemt VAC Assen activiteiten gericht op PR, contacten en deskundigheidsbevordering. In 2013 zijn onderstaande activiteiten ondernomen. VAC Assen onderhoudt een eigen website: www.vacpuntwonen.nl/assen. Het is een subsite van de site van VACpunt Wonen. Op deze site zijn ook rapporten en verslagen te vinden. In januari hebben VAC-leden de jaarlijkse Bouwplanbeurs in de TT-hal in Assen bezocht. Op deze beurs presenteren de gemeente Assen en ook andere Drentse gemeenten hun bouwplannen. Tevens zijn projectontwikkelaars aanwezig met hun plannen. In een gesprek met de contactambtenaar van de gemeente Assen zijn in februari de toekomstmogelijkheden van VAC Assen besproken. Het bouwprogramma van de gemeente is drastisch naar beneden bijgesteld. Vanwege de bezuinigingen bij de gemeente zelf en in de bouw lijken er voor de VAC weinig kansen om te overleven. In maart heeft de VAC deelgenomen aan twee workshops Wijkanalyses, georganiseerd door de gemeente Assen in het kader van Mijn Buurt Assen (www.mijnbuurtassen.nl). Opzet is om de veiligheid in achterstandswijken te verhogen en verloedering in die wijken te voorkomen. VAC Assen heeft in april haar jaarlijkse overleg met Actium gehouden. In april heeft de VAC een excursie gemaakt naar het Econexishuis te Zwolle. We zijn voorgelicht over nieuwe zuinige en slimme vormen van energievoorziening in woningen. VAC Assen heeft deelgenomen aan de drie activiteiten van het Platform Wonen in 2013. Dit platform is door de gemeente geïnitieerd. In april is er een rondleiding door het nieuwe complex De Citadel in Assen. De tweede bijeenkomst gaat over woningfinanciering en is georganiseerd door de Rabobank. De derde bijeenkomst vindt in oktober plaats bij Actium en gaat in op de toekomst van de woningbouw. In juni heeft Actium een bijeenkomst georganiseerd voor alle VAC s in haar werkgebied. Thema s op deze bijeenkomst zijn de werkwijze van Actium bij het ontwikkelen van plannen en het toekomstbeeld van de woningbouw. Een zelfde soort jaarlijkse bijeenkomst van Woonconcept is in 2013 komen te vervallen. In juni heeft een lid van VAC Assen zitting gehad in de Klankbordgroep Bestaande bouw, georganiseerd door VACpunt Wonen in Utrecht. In september zijn twee leden aanwezig geweest bij de presentatie van het Strategisch Ondernemingsplan 2013-2017 van Actium. Dit plan ademt soberheid en afslanking. Veel geld moet gereserveerd worden voor de wettelijke afdracht aan het Rijk. In oktober heeft de VAC een door VAC Deventer georganiseerd symposium bijgewoond met thema s als energiebesparing en duurzaam bouwen. Een van de presentaties gaat over prefab woningen, de zogenaamde IQ-woningen. In november hebben VAC-leden in Groningen een lezing bijgewoond, in het kader van Kansen voor de Krimp, over het distribueren van energie in tijd en plaats. Dat geeft nog heel wat hoofdbrekens. Aansluitend is een woning bezocht uit de jaren dertig van de vorige eeuw, uitgerust met energiezuinige installaties. Jaarverslag 2013 - Stichting VAC Assen, Adviescommissie Wonen 11