Hartkatheterisatie (CAG)
2
Uw afspraak voor de hartkatheterisatie is op: O dinsdag: O donderdag: datum:.. datum:.. Inleiding Binnenkort krijgt u een hartkatheterisatie. Ter informatie hierover ontvangt u op de polikliniek of op de verpleegafdeling de brochure: Hartkatheterisatie van de Nederlandse Hartstichting waarin beschreven staat wat er bij een hartkatheterisatie gebeurt. Daarnaast kunt u in deze brochure Hartkatheterisatie bij de Ommelander Ziekenhuis Groep, locatie Delfzicht lezen waaruit op locatie Delfzicht de voorbereiding en de nazorg rondom een hartkatheterisatie bestaat. Uw behandelend cardioloog zal in het algemeen de hartkatheterisatie uitvoeren. Soms gebeurt het door een collega-cardioloog van het ziekenhuis. Dit is afhankelijk van de dag waarop de hartkatheterisatie plaatsvindt. De Ommelander Ziekenhuis Groep, locatie Delfzicht heeft een hartkatheterisatiekamer waar drie keer per week (namelijk op dinsdagmiddag, woensdagmiddag en donderdagmorgen) hartkatheterisatie plaatsvinden. Omdat sprake is van drie verschillende dagen kan de voorbereiding en nazorg rondom een hartkatheterisatie verschillen. Leest u daarom onderstaande 3 mogelijkheden goed door en kiest u de mogelijkheid die voor u geldt (zie hierboven). Er zijn 3 mogelijkheden: 1. U bent al in het ziekenhuis opgenomen en u krijgt een hartkatheterisatie op dinsdagmiddag/woensdagmiddag: leest u deel A 2. U bent al in het ziekenhuis opgenomen en u krijgt een hartkatheterisatie op donderdagmorgen: leest u deel B 3
Deel A: U bent al in het ziekenhuis opgenomen en u krijgt een hartkatheterisatie op dinsdagmiddag of woensdagmiddag. Voorbereiding u krijgt een voorlichtingsfilm over hartkatheterisatie te zien op de verpleegafdeling; op de dag vóór of de dag van het onderzoek worden uw beide liezen geschoren; u mag normaal ontbijten en als lunch mag u een broodmaaltijd gebruiken. Uw warme maaltijd krijgt u dan s avonds na de hartkatheterisatie; uw ochtendmedicatie kunt u innemen zoals u gewend bent; mogelijk worden een aantal medicijnen tijdelijk gestopt of krijgt u deze op een ander tijdstip dan gebruikelijk. Het betreft met name Sintrommitis (dit wordt 2 dagen voor het onderzoek gestopt); voorafgaand aan het onderzoek wordt u gevraagd nachtkleding en eventueel schone sokken aan te trekken. Een gebitsprothese of hoortoestel hoeft u niet te verwijderen. Eventuele sieraden moet u wel af doen; het is verstandig voor het onderzoek naar het toilet te gaan; dit is tijdens het onderzoek niet mogelijk; indien u een kalmerend tablet wenst, kunt u de verpleegkundige hierom vragen. Zorg tijdens hartkatheterisatie een verpleegkundige brengt u in uw bed naar de hartkatheterisatiekamer; tijdens de hartkatheterisatie moet u proberen zo rustig mogelijk te blijven liggen. Dit is belangrijk om de hartkatheterisatie goed te kunnen uitvoeren; bij de hartkatheterisatie wordt gebruik gemaakt van contrastvloeistof; na de hartkatheterisatie gaat u vanuit de hartkatheterisatiekamer korte tijd naar een naast gelegen ruimte waar een drukverband in uw lies wordt aangebracht. U krijgt dit drukverband om een bloeding van de prikplaats in de lies te voorkomen; een verpleegkundige brengt u daarna in uw bed terug naar uw kamer op de verpleegafdeling. 4
Zorg na de hartkatheterisatie als u terug bent op uw kamer zal de verpleegkundige enkele controles bij u uitvoeren: de pols tellen, het meten van de bloeddruk, het maken van een hartfilm (ECG), observatie van het drukverband en van de bloeddoorstroming van het aangeprikte lichaamsdeel; na het onderzoek mag u weer eten. Wij raden u aan veel te drinken. Dit zorgt er voor dat u het bij de hartkatheterisatie gebruikte contrastmiddel sneller uitplast; u heeft na de hartkatheterisatie 6 uur bedrust. De eerste 4 uur moet u plat blijven liggen met maximaal 1 hoofdkussen en de hoofdsteun van het bed iets omhoog. Wanneer u meer rechtop gaat zitten, bestaat het gevaar dat de prikplaats in de lies gaat nabloeden. Na 4 uur mag u rechtop zitten en ook weer op uw zij draaien. Na 6 uur mag u uit bed en rustig wat rondlopen. Dit is echter wel afhankelijk van de bevindingen bij het onderzoek en van het feit of u vóór de katheterisatie ook mocht rondlopen. De verpleegkundige zal dit met u bespreken; mocht u de eerste uren na het onderzoek klachten hebben bijvoorbeeld rugpijn, misselijkheid of pijn op de borst, dan kunt u dit aan de verpleegkundige melden; het aangelegde drukverband in de lies kan na 24 uur verwijderd worden. De verpleegkundige zal het verband verwijderen. Indien u al met ontslag bent gegaan uit het ziekenhuis, kunt u het verband zelf verwijderen; als er thuis een nabloeding in de lies optreedt, kunt u contact opnemen met de afdeling Spoedopvang locatie Delfzicht, telefoon: 0596-644 444. Nog enkele aandachtspunten Na een hartkatheterisatie: de eerste 48 uur niet autorijden; de eerste 48 uur niet baden, u mag wel douchen; de eerste 48 uur rustig traplopen, niet zwaar tillen of spitten; de eerste week niet fietsen; bij hoesten, niezen, lachen en persen tegendruk in de lies geven door met uw hand in de lies te drukken. 5
Indien u voor de hartkatheterisatie Sintrommitis gebruikte, mag u deze een dag na de hartkatheterisatie weer gaan gebruiken. Instructies hierover ontvangt u van de verpleegkundige. Hartkatheterisatie via de polsslagader In sommige gevallen zal de cardioloog de hartkatheterisatie niet via de lies doen maar via de polsslagader. Dit heeft hij dan van tevoren met u besproken. Wat betreft de maatregelen rondom de hartkatheterisatie zijn er enkele verschillen in vergelijking met de hartkatheterisatie via de lies. De voorbereidende maatregelen blijven gelijk met uitzondering van het scheren van de liezen, dat is nu niet noodzakelijk. De zorg en maatregelen na het onderzoek verschillen op het gebied van de bedrust en het verband, namelijk: na het onderzoek hebt u één uur bedrust; gedurende 48 uur na het onderzoek moet u een mitella dragen wanneer u uit bed bent. U mag uw arm wel gebruiken met eten, schrijven of bij de toiletgang, maar verder moet u het gebruik van de arm zoveel mogelijk beperken. In bed mag de mitella af, u moet wel de arm hoog houden bijvoorbeeld door de arm op een kussen te leggen; het polsbandje wordt volgens schema de druk verminderd en daarna verwijderd door de verpleegkundige. Vragen Wij hopen u voldoende informatie gegeven te hebben over de gang van zaken rond een hartkatheterisatie. Indien u tijdens uw opname vragen heeft, kunt u zich wenden tot de verpleging of uw behandelend cardioloog. Wij wensen u een goed verblijf toe. 6
Deel B: U bent al in het ziekenhuis opgenomen en u krijgt een hartkatheterisatie op donderdagmorgen. Voorbereiding u krijgt een voorlichtingsfilm over hartkatheterisatie te zien op de verpleegafdeling; op de dag vóór of de dag van het onderzoek worden uw beide liezen geschoren; u mag normaal ontbijten; uw ochtendmedicatie kunt u innemen zoals u gewend bent; mogelijk worden een aantal medicijnen tijdelijk gestopt of krijgt u deze op een ander tijdstip dan gebruikelijk. Het betreft met name Sintrommitis (dit wordt 2 dagen voor het onderzoek gestopt) en plasmiddelen (deze worden niet voorafgaand aan het onderzoek, maar na het onderzoek gegeven); voorafgaand aan het onderzoek wordt u gevraagd nachtkleding en eventueel schone sokken aan te trekken. Een gebitsprothese of hoortoestel hoeft u niet te verwijderen. Eventuele sieraden moet u wel afdoen; het is verstandig voor het onderzoek naar het toilet te gaan; dit is tijdens het onderzoek niet mogelijk; indien u een kalmerend tablet wenst, kunt u de verpleegkundige hierom vragen. Zorg tijdens hartkatheterisatie een verpleegkundige brengt in uw bed naar de hartkatheterisatiekamer; tijdens de hartkatheterisatie moet u proberen zo rustig mogelijk te blijven liggen. Dit is belangrijk om de hartkatheterisatie goed te kunnen uitvoeren; bij de hartkatheterisatie wordt gebruik gemaakt van contrastvloeistof; na de hartkatheterisatie gaat u vanuit de hartkatheterisatiekamer korte tijd naar een naast gelegen ruimte waar een drukverband in uw lies wordt aangebracht. U krijgt dit drukverband om een bloeding van de prikplaats in de lies te voorkomen; een verpleegkundige brengt u daarna in uw bed terug naar uw kamer op de verpleegafdeling. 7
Zorg na de hartkatheterisatie als u terug bent op uw kamer zal de verpleegkundige enkele controles bij u uitvoeren: de pols tellen, het meten van de bloeddruk, het maken van een hartfilm (ECG), observatie van het drukverband en van de bloeddoorstroming van het aangeprikte lichaamsdeel; na het onderzoek mag u weer eten. Wij raden u aan veel te drinken. Dit zorgt er voor dat u het bij de hartkatheterisatie gebruikte contrastmiddel sneller uitplast; u heeft na de hartkatheterisatie 6 uur bedrust. De eerste 4 uur moet u plat blijven liggen met maximaal 1 hoofdkussen en de hoofdsteun van het bed iets omhoog. Wanneer u meer rechtop gaat zitten, bestaat het gevaar dat de prik- plaats in de lies gaat nabloeden. Na 4 uur mag u rechtop zitten en ook weer op uw zij draaien. Na 6 uur mag u uit bed en rustig wat rondlopen. Dit is echter wel afhankelijk van de bevindingen bij het onderzoek en van het feit of u vóór de katheterisatie ook mocht rondlopen. De verpleegkundige zal dit met u bespreken; mocht u de eerste uren na het onderzoek klachten hebben bijvoorbeeld rugpijn, misselijkheid of pijn op de borst, dan kunt u dit aan de verpleegkundige melden; het aangelegde drukverband in de lies kan na 24 uur verwijderd worden. De verpleegkundige zal het verband verwijderen. Indien u al met ontslag bent gegaan uit het ziekenhuis, kunt u het verband zelf verwijderen; als er thuis een nabloeding in de lies optreedt, kunt u contact opnemen met de afdeling Spoedopvang locatie Delfzicht, via het algemene telefoonnummer 088 066 1000. Nog enkele aandachtspunten Na een hartkatheterisatie: de eerste 48 uur niet autorijden; de eerste 48 uur niet baden, u mag wel douchen; de eerste 48 uur rustig traplopen, niet zwaar tillen of spitten; de eerste week niet fietsen; bij hoesten, niezen, lachen en persen tegendruk in de lies geven door met uw hand in de lies te drukken. 8
Indien u voor de hartkatheterisatie Sintrommitis gebruikte, mag u deze een dag na de hartkatheterisatie weer gaan gebruiken. Instructies hierover ontvangt u van de verpleegkundige. Hartkatheterisatie via de polsslagader In sommige gevallen zal de cardioloog de hartkatheterisatie niet via de lies doen maar via de polsslagader. Dit heeft hij dan van tevoren met u besproken. Wat betreft de maatregelen rondom de hartkatheterisatie zijn er enkele verschillen in vergelijking met de hartkatheterisatie via de lies. De voorbereidende maatregelen blijven gelijk met uitzondering van het scheren van de liezen, dat is nu niet noodzakelijk. De zorg en maatregelen na het onderzoek verschillen op het gebied van de bedrust en het verband, namelijk: Na het onderzoek hebt u één uur bedrust. Gedurende 48 uur na het onderzoek moet u een mitella dragen wanneer u uit bed bent. U mag uw arm wel gebruiken met eten, schrijven of bij de toiletgang, maar verder moet u het gebruik van de arm zoveel mogelijk beperken. In bed mag de mitella af, u moet wel de arm hoog houden bijvoorbeeld door de arm op een kussen te leggen. het polsbandje wordt volgens schema de druk verminderd en daarna verwijderd door de verpleegkundige. Vragen Wij hopen u voldoende informatie gegeven te hebben over de gang van zaken rond een hartkatheterisatie. Indien u tijdens uw opname vragen heeft, kunt u zich wenden tot de verpleging of uw behandelend cardioloog. Wij wensen u een goed verblijf toe. 9
Ruimte voor vragen en opmerkingen 10
11
Ommelander Ziekenhuis Groep, locatie Delfzicht Jachtlaan 50-9934 JD Delfzijl Postbus 30.000-9930 RA Delfzijl Telefoon 088 066 1000 E-mail: info@ozg.eu Web: www.ozg.nl DZ (12-11) CAR 013 12