Brandgedrag zomerkleding

Brandgedrag zomerkleding Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit (Deel)projectnummer: ND082314 Jaar: oktober 2009 Warenklachtenlijn VWA: (0800) 0488 E-mail: info@vwa.nl Internet: www.vwa.nl ND082314: Brandgedrag zomerkleding 1

1. INLEIDING De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) op 9 maart 2004 de opdracht gegeven om toe te zien op de naleving van het verbod op het verhandelen van extreem brandgevaarlijke kleding op grond van het toenmalige artikel 18, onderdeel c, van de Warenwet (thans artikel 18, onderdeel a, van de Warenwet). De Warenwet bepaalt dat producenten gehouden zijn om uitsluitend veilige producten op de markt te brengen, dat wil zeggen producten die geen bijzondere gevaren opleveren voor de veiligheid of de gezondheid bij te verwachten gebruik. In februari 2007 is met de textielbranche afgesproken wat extreem brandgevaarlijke kleding is. Hiervoor zijn normen, meetmethoden en criteria benoemd 1. Om de consument de mogelijkheid te geven om te reageren door het vuur te doven of kleding uit te trekken is het van belang dat de vlamverspreiding via de kleding niet te snel gaat, zodat ernstige verbranding voorkomen kan worden. In 2008 is zomerkleding onderzocht op het voldoen aan de afspraken over het brandgedrag van kleding. In de zomer worden er veel dunne/lichte kledingstoffen gebruikt, in combinatie met wijdvallende kleding. Genoemde kleding zou in contact met open vuur (bijvoorbeeld tijdens een barbecue) makkelijk tot ontbranding kunnen komen. 2. DOELSTELLING De doelstelling van dit project is om op basis van een steekproef, inzicht te geven in de naleving van het door VWS afgekondigde handelsverbod op de verkoop van extreem brandgevaarlijke kleding. Door beoordeling van kledingstoffen aan de norm ASTM D1230 wordt toegezien op, en zonodig opgetreden tegen, kleding die niet voldoet. 3. WERKWIJZE In 2008 zijn 83 stuks zomerkleding bemonsterd op de Nederlandse consumentenmarkt, waarvan 49 stuks zomerkleding voor volwassenen en 34 stuks zomerkleding voor kinderen. Het betrof merendeels blouses, shirts en jurken. Zie voor een volledig overzicht bijlage 1. Omdat er geen gegevens zijn over de exacte omvang van het aantal stuks, merk en model verhandelde zomerkleding in Nederland, is het niet mogelijk aan te geven in hoeverre de steekproef representatief is. Alle monsters zijn onderzocht op de eisen voor de brandveiligheid, zoals die afgesproken zijn in de Handhavingsafspraken brandveiligheid kleding conform de Warenwet. Volgens deze afspraken dient deze kleding te worden getest volgens testmethode ASTM D1230 2 met een vlamcontacttijd van 1 seconde. De vlamverspreiding over 127 mm mag niet korter zijn dan 4 seconden. Voor kleding die bestaat uit meerdere lagen gelden de eisen voor de lagen die de buitenkant van het kledingstuk vormen en dus niet voor de voeringstoffen. Ervaring, opgedaan in de Verenigde Staten, leert dat doeken met de volgende kenmerken naar alle waarschijnlijkheid voldoen aan de eis: Doeken met een glad oppervlak met een gewicht per vierkante meter zwaarder dan 88 gram; Doeksoorten die uitsluitend bestaan uit deze vezels: acryl, modacryl, nylon, olefin, polyester en/of wol. Om deze ervaring te verifiëren is naast de vlamverspreidingstijd ook het doekgewicht bepaald en de vezelsamenstelling volgens het etiket genoteerd, exclusief de binnenvoering. Voorafgaand aan de daadwerkelijke ASTM D1230 testmethode is middels een screening gekeken of het doek überhaupt wel tot ontbranding komt. Hiervoor is een stukje doek circa 5 seconden in een vlam gehouden en het brandgedrag vastgesteld. 4. RESULTATEN 4.1 Screening Alle 83 kledingmonsters zijn gescreend door een stuk doek circa 5 seconden in een aanstekervlam te houden. Doel hiervan is om te beoordelen of het überhaupt zin heeft het monster te onderwerpen aan de testmethode ASTM D1230, waar de vlamcontact tijd slechts 1 seconde is. Zo kan eventueel snel een groep monsters worden uitgesloten van de meer bewerkelijke ASTM D1230 testmethode. 1 Handhavingsafspraken brandveiligheid kleding conform de Warenwet (Staatscourant 8 februari 2008, nr. 28) 2 ASTM D1230 Standard Test Method of Flammability of Apparel Textiles ND082314: Brandgedrag zomerkleding 1/4

Tegelijkertijd kunnen de ervaringen opgedaan in de Verenigde Staten, met betrekking tot doeken die naar alle waarschijnlijkheid voldoen aan de eis, worden geverifieerd. Wanneer het doek tijdens de screening ontbrandt, wordt deze volgens de ASTM D1230 methode getest. Wanneer het doek alleen smelt of schroeit wordt de ASTM D1230 test dus niet uitgevoerd. In tabel I worden de resultaten van de screening weergegeven, waarbij een uitsplitsing is gemaakt naar vezelsamenstelling, waarbij tussen haakjes is aangegeven wat het gemiddelde doekgewicht van de betreffende kledingstukken van die groep is. vezelsamenstelling aantal ontbrandt smelt Katoen 100% 12 12 (119) 0 Katoen 65% 14 14 (192) 0 Polyester 100% 16 0 16 (91) Polyester 65% 13 9 (158) 4 (129) Viscose 100% 4 4 (125) 0 Viscose > 90% 17 17 (222) 0 Overige vezels 7 5 (153) 2 (309) totaal 83 61 (173) 22 (118) Tabel I overzicht, naar vezelsamenstelling, van het ontbranden van doeken volgens de screening methode, tussen haakjes het gemiddelde doekgewicht in g/m 2. Uit de screening komt naar voren dat kleding die uit 100% polyester bestaat niet ontbrandt, maar smelt. De kledingstukken die voor het merendeel of helmaal uit katoen of viscose bestaat ontbranden allemaal. De 22 monsters die niet ontbranden voldoen aan de eis en worden niet verder getest volgens de ASTM D1230 testmethode. Voor wat betreft de doeken van polyester kan dus gesteld worden dat de ervaringen uit de Verenigde Staten worden bevestigd. In tegenstelling tot de vezelsamenstelling blijkt dat het doekgewicht alleen geen invloed heeft op het al dan niet ontbranden van een kledingstuk wanneer er 5 seconden een vlam wordt aangeboden. Zowel de zwaardere als de lichtere doeken, van bijvoorbeeld katoen en/of viscose, komen dan namelijk tot ontbranding. Om vervolgens te beoordelen of deze doeken al dan niet te snel (ont)branden worden ze onderworpen aan de ASTM D1230 testmethode. 4.2 Test volgens ASTM D1230 Uit de screening blijkt dat 61 van de 83 monsters, wanneer deze circa 5 seconden in contact met een vlam worden gebracht, tot ontbranding komen. Deze 61 monsters zijn vervolgens getest volgens de ASTM D1230 methode. Bij deze methode wordt de vlam 1 seconde tegen het doek gehouden dat in een hoek van 45 graden is opgespannen. Met behulp van het doorbranden van een meetdraad wordt vervolgens vastgesteld wat de vlamverspeidingstijd is. Uit onderstaande tabel II blijkt dat van de 61 monsters die tot ontbranding komen tijdens de screening er van slechts 15 ook een vlamverspreidingstijd wordt gemeten (zie tabel III). De overige 46 monsters komen bij een vlamcontacttijd van 1 seconde namelijk niet tot ontbranding. vezelsamenstelling komt tot ontbranding in de screening komt wel tot ontbranding tijdens ASTM D 1230 komt niet tot ontbranding tijdens ASTM D 1230 Katoen 100% 12 7 (81) 5 (172) Katoen 65% 14 0 14 (192) Polyester 65% 9 2 (71) 7 (182) Viscose 100% 4 4 (125) 0 Viscose > 90% 17 1 (66) 16 (232) Overige vezels 5 1 (88) 4 (169) totaal 61 15 (91) 46 (200) Tabel II overzicht, naar vezelsamenstelling, van het ontbranden van de positief gescreende doeken volgens ASTM D1230, tussen haakjes het gemiddelde doekgewicht in g/m 2. ND082314: Brandgedrag zomerkleding 2/4

Uit bovengenoemde resultaten blijkt dat bij een vlamcontacttijd van 1 seconde het doekgewicht wel van invloed is op het al dan niet tot ontbranding komen van het doek. Het gemiddelde doekgewicht van doek dat wel tot ontbranding komt is 91,1 g/m 2, terwijl het doekgewicht van doek dat niet tot ontbranding komt gemiddeld 200 g/m 2 is. Dit geeft aan dat lichtere doeken bij een vlamcontacttijd van 1 seconde makkelijker tot ontbranding komen dan de zwaardere doeken. Hieruit valt af te leiden dat de ASTM D1230 methode, met een vlamcontacttijd van 1 seconde, een goede scheiding geeft tussen heel makkelijk ontvlambare doeken en doeken die pas na langduriger contact met een vlam tot ontbranding komen. Daarmee geeft deze methode van testen een goede invulling aan het begrip extreem brandgevaarlijk, voor zover het de snelheid van ontbranden betreft. Voor de vlamverspreiding wordt verwezen naar paragraaf 4.3. 4.3 Gemeten vlamverspreidingstijden Uit tabel II blijkt dat er 15 monsters zijn die tot ontbranding komen wanneer ze getest worden volgens de ASTM D1230 methode. Deze 15 monsters zijn weergegeven in tabel III, waarbij de gemeten vlamverspreidingstijd (in seconden) de tijd is die de vlam erover doet om via een stukje stof een meetdraad op 127 mm door te branden. omschrijving volwassenen/ kinderen vezel 1 vezel 2 doekgewicht [g/m 2 ] vlamverspreidingstijd [seconden] 1 blouse volwassenen viscose 97% metallic 3% 66 4,0 2 blouse volwassenen katoen 100% 51 5,1 3 jurk kinderen katoen 100% 66 6,4 4 kinder topje kinderen polyester 65% katoen 35% 40 6,5 5 blouse volwassenen katoen 100% 81 7,4 6 jurk volwassenen polyamide* 100% 88 7,5 7 jurk volwassenen viscose 100% 103 7,6 8 kinder blouse kinderen katoen 100% 81 7,6 9 jurk kinderen katoen 100% 83 7,7 10 baby setje kinderen katoen 100% 88 8,2 11 blouse volwassenen viscose 100% 118 8,9 12 rok volwassenen viscose 100% 140 9,2 13 blouse volwassenen polyester 97% elastane 3% 103 10,6 14 blouse volwassenen viscose 100% 140 12 15 rok kinderen katoen 100% 118 12,2 Tabel III Overzicht van de 15 monsters die tot ontbranding kwamen en een vlamverspreidingstijd lieten registreren volgens de ASTM D1230 methode. [* polyamide is vooral bekend onder de merknaam Nylon] De in de tabel III weergegeven 15 monsters voldoen dus alle aan de handhavingsafspraak, namelijk de eis dat de vlamverspreidingstijd over een afstand van 127 mm niet sneller mag zijn dan 4,0 seconden. Evenals de 22 monsters die niet getest zijn volgens de ASTM D1230 methode, omdat ze niet tot ontbranding kwamen tijdens de screening en de 46 monsters die tijdens de ASTM D1230 niet tot ontbranding kwamen. 4.4. Verificatie aannames voor doeken die waarschijnlijk voldoen aan de eis. Zoals in paragraaf 3, Werkwijze, reeds is aangegeven wordt er op basis van ervaringen in de Verenigde Staten van uitgegaan dat doeken met de volgende kenmerken naar alle waarschijnlijkheid voldoen aan de eis: Doeken met een glad oppervlak met een gewicht per vierkante meter hoger dan 88 gram; Doeksoorten van de volgende vezels of combinaties, die uitsluitend bestaan uit deze vezels: acryl, modacryl, nylon, olefin, polyester en wol. De resultaten van dit onderzoek sluiten aan bij deze ervaringen. ND082314: Brandgedrag zomerkleding 3/4

5. CONCLUSIE Uit het onderzoek blijkt dat alle 83 bemonsterde kledingstukken voldoen aan de minimale eisen met betrekking tot het brandgedrag. Deze minimale eis is in overleg met de textielbranche opgesteld en beschreven in een convenant, met als doel om extreem brandgevaarlijke kleding te kunnen weren van de Nederlandse markt. De bemonsterde kleding brandt niet zo snel dat er een extreem gevaar voor de consument optreedt wanneer deze kleding in kort contact komt met open vuur. De ervaringen opgedaan in de Verenigde Staten met doeksoorten en doekgewichten die naar alle waarschijnlijkheid voldoen aan de eisen sluiten aan bij de uitkomsten van dit onderzoek. 6. BIJLAGEN Bijlage 1: Overzicht bemonsterde kleding met resultaten screening en brandtest (ASTM D1230). ND082314: Brandgedrag zomerkleding 4/4

Bijlage 1: Overzicht bemonsterde kleding met resultaten screening en brandtest (ASTM D1230). nummer omschrijving volwassenen / kinderen vezel 1 % vezel 2 % doekgewicht [g/m 2 ] vlamverspreidingstijd [seconden] brandgedrag stof 1 jurk volwassenen polyester 95% elastane 5% 88 n.v.t. smelt 2 jurk volwassenen viscose 95% elastane 5% 228 niet aantoonbaar ontbrandt 3 jurk volwassenen viscose 95% elastane 5% 184 niet aantoonbaar ontbrandt 4 jurk volwassenen polyester 100% 74 n.v.t. smelt 5 blouse volwassenen viscose 96% polyester 4% 324 niet aantoonbaar ontbrandt 6 blouse volwassenen polyester 100% 103 n.v.t. smelt 7 shirt volwassenen viscose 92% elastane 8% 235 niet aantoonbaar ontbrandt 8 blouse volwassenen polyester 100% 88 n.v.t. smelt 9 blouse volwassenen viscose 97% metallic 3% 66 4 ontbrandt 10 jurk volwassenen polyester 92% elastane 8% 235 n.v.t. smelt 11 shirt volwassenen polyester 65% viscose 35% 235 niet aantoonbaar ontbrandt 12 shirt volwassenen polyester 100% 88 n.v.t. smelt 13 blouse volwassenen polyester 100% 66 n.v.t. smelt 14 shirt volwassenen polyester 75% 176 niet aantoonbaar ontbrandt 15 shirt volwassenen polyester 100% 169 n.v.t. smelt 16 blouse volwassenen katoen 100% 51 5,1 ontbrandt 17 blouse volwassenen polyester 100% 103 n.v.t. smelt 18 shirt volwassenen katoen 95% elastane 5% 235 niet aantoonbaar ontbrandt 19 shirt kinderen katoen 100% 184 niet aantoonbaar ontbrandt 20 shirt volwassenen viscose 95% elastane 5% 294 niet aantoonbaar ontbrandt 21 shirt volwassenen viscose 94% elastane 6% 272 niet aantoonbaar ontbrandt 22 jurk volwassenen polyester 100% 81 n.v.t. smelt 23 jurk volwassenen polyester 100% 81 n.v.t. smelt 24 shirt volwassenen katoen 60% viscose 30% 132 niet aantoonbaar ontbrandt metall 5%, polyamide 5% 25 blouse volwassenen polyester 96% elastane 4% 96 n.v.t. smelt 26 blouse volwassenen polyester 100% 81 n.v.t. smelt 27 jurk volwassenen viscose 95% elastane 5% 257 niet aantoonbaar ontbrandt 28 shirt volwassenen polyester 100% 96 n.v.t. smelt 29 shirt volwassenen polyester 65% viscose 35% 191 niet aantoonbaar ontbrandt 30 blouse volwassenen polyester 98% elastane 2% 96 n.v.t. smelt 31 blouse volwassenen polyester 100% 88 n.v.t. smelt 32 blouse volwassenen polyester 100% 81 n.v.t. smelt 33 jurk volwassenen katoen 100% 154 niet aantoonbaar ontbrandt 34 jurk volwassenen viscose 100% 103 7,6 ontbrandt 35 jurk volwassenen polyamide 100% 88 7,5 ontbrandt 36 blouse volwassenen katoen 100% 81 7,4 ontbrandt 37 rok volwassenen viscose 100% 140 9,2 ontbrandt 38 blouse volwassenen viscose 100% 118 8,9 ontbrandt 39 blouse volwassenen polyester 97% elastane 3% 103 10,6 ontbrandt 40 blouse volwassenen viscose 100% 140 12 ontbrandt ND082314: Brandgedrag zomerkleding Bijlage 1

41 blouse volwassenen polyester 100% 81 n.v.t. smelt 42 trui volwassenen polyacryl 70% polyamide 30% 154 niet aantoonbaar ontbrandt 43 top volwassenen viscose 95% elastane 5% 184 niet aantoonbaar ontbrandt 44 jurk volwassenen polyester 100% 88 n.v.t. smelt 45 top volwassenen viscose 96% elastane 4% 250 niet aantoonbaar ontbrandt 46 top volwassenen polyester 65% viscose 35% 243 niet aantoonbaar ontbrandt 47 blouse volwassenen polyester 100% 88 n.v.t. smelt 48 omslagdoek volwassenen polyacryl 100% 294 n.v.t. schroeit 49 omslagdoek volwassenen polyacryl 100% 324 n.v.t. smelt 50 baby jurkje kinderen polyester 65% katoen 35% 132 niet aantoonbaar ontbrandt 51 baby jurkje kinderen linnen 55% katoen 45% 213 niet aantoonbaar ontbrandt 52 baby setje kinderen polyester 65% katoen 35% 110 niet aantoonbaar ontbrandt 53 baby setje kinderen katoen 100% 88 8,2 ontbrandt 54 kinder legging kinderen katoen 95% elastane 5% 250 niet aantoonbaar ontbrandt 55 kinder tuniek kinderen viscose 95% elastane 5% 257 niet aantoonbaar ontbrandt 56 kinder rok kinderen viscose 95% elastane 5% 156 niet aantoonbaar ontbrandt 57 kinder blouse kinderen katoen 100% 81 7,6 ontbrandt 58 kinder topje kinderen polyester 65% katoen 35% 40 6,5 ontbrandt 59 jurk kinderen katoen 85% polyester 15% 117 niet aantoonbaar ontbrandt 60 jurk kinderen katoen 100% 66 6,4 ontbrandt 61 rok kinderen katoen 100% 118 12,2 ontbrandt 62 rok kinderen viscose 95% elastane 5% 74 niet aantoonbaar ontbrandt 63 jurk kinderen polyester 65% viscose 35% 191 niet aantoonbaar ontbrandt 64 jurk kinderen katoen 85% viscose15% 191 niet aantoonbaar ontbrandt 65 jurk kinderen katoen 95% elastane 5% 182 niet aantoonbaar ontbrandt 66 vest kinderen katoen 100% 196 niet aantoonbaar ontbrandt 67 shirt en broek kinderen katoen 95% elastane 5% 234 niet aantoonbaar ontbrandt 68 jurk kinderen katoen 95% elastane 5% 218 niet aantoonbaar ontbrandt 69 trui kinderen katoen 95% elastane 5% 197 niet aantoonbaar ontbrandt 70 shirt kinderen viscose 95% elastane 5% 236 niet aantoonbaar ontbrandt 71 jurk kinderen katoen 100% 83 7,7 ontbrandt 72 shirt kinderen viscose 96% elastane 4% 266 niet aantoonbaar ontbrandt 73 jurk volwassenen viscose 95% elastane 5% 284 niet aantoonbaar ontbrandt 74 jurk kinderen viscose 96% elastane 4% 207 niet aantoonbaar ontbrandt 75 jurk kinderen acryl 100% 108 niet aantoonbaar ontbrandt 76 jurk kinderen katoen 98% lurex 2% 76 niet aantoonbaar ontbrandt 77 shirt kinderen katoen 95% elastane 5% 184 niet aantoonbaar ontbrandt 78 shirt kinderen katoen 100% 161 niet aantoonbaar ontbrandt 79 jurk kinderen katoen 95% elastane 5% 249 niet aantoonbaar ontbrandt 80 jurk kinderen modal 53% katoen 47% 201 niet aantoonbaar ontbrandt 81 jurk kinderen katoen 100% 166 niet aantoonbaar ontbrandt 82 shirt kinderen katoen 95% elastane 5% 221 niet aantoonbaar ontbrandt 83 shirt kinderen katoen 85% viscose 15% 199 niet aantoonbaar ontbrandt ND082314: Brandgedrag zomerkleding Bijlage 1

ND082314: Brandgedrag zomerkleding Bijlage 1