Bladformules Wat is de functie van Een bladformule? Bladformules extern zorgen dat het blad aansluit bij de behoefte van de doelgroep Intern zorgen dat de redactie bij het selecteren en bepalen van de aanpak rekening houdt met de behoefte van de doelgroep 1
Bladformules moeten ervoor zorgen dat het blad aansluit bij de behoefte van de doelgroep wat is de informatiebehoefte van de doelgroep? hoe zorg je ervoor dat de redactie een blad maakt dat in deze behoefte voorziet? Bladformule moeten ervoor zorgen dat het blad aansluit bij de behoefte van de doelgroep doelgroep Groep met een vergelijkbare informatiebehoefte Vakinformatie Special interest General interest 2
Doelgroep Vakinformatie Special interest General interest het primaire proces Verpleegkundigen, architect loodgieter voetbalfan, autogek,, tuinliefhebber doelgroep Vakinformatie Special interest General interest 3
De Wereld Het publieke debat Het sociale engagement Denken Voelen Het persoonlijke nut Drama en vertier Mijn Wereld 4
Informatiebehoefte Moeilijk te achterhalen de doelgroep kan zijn informatiebehoefte niet altijd onder woorden brengen soms kan de doelgroep zijn informatiebehoefte pas onder woorden brengen bij het zien van wat de behoefte blijkt te zijn de informatiebehoefte van de doelgroep is niet altijd homogeen redacties Moeilijk te sturen bladformules moeten de redactie sturen, maar ook laten bladformules moeten meetbaar zijn het journalistieke jargon is ongeschikt om de informatiebehoefte van de doelgroep onder woorden te brengen bladformules moeten redacties helpen bij het nemen van de de belangrijkste redactionele beslissingen: selecteren van onderwerpen bepalen van de aanpak 5
Een effectieve taal waarmee toetsbare afspraken zijn te maken die zowel sturen als laten waarmee de doelgroep zijn informatiebehoefte onder woorden kan brengen Het mega winkelcentrum 6
feiten overzicht inzicht oordeel advies FUNCTIES Geeft de kale feiten Zet de feiten in een context Geeft antwoord op de vraag waarom de feiten zich voordoen Geeft antwoord op de vraag hoe het werkt Geeft aan of de journalist de feiten goed vindt of niet. Waardeert de feiten. Geeft aan wat de lezer moet doen om een gewenst resultaat te bereiken Geografisch Historisch Assortiment Consequentie emotie vermaak Zorgt ervoor dat de lezer zich emotioneel betrokken voelt bij het onderwerp. Zorgt ervoor dat de lezer moet glimlachen om het onderwerp. PERSPECTIEVEN Mensgericht Maatschappelijk De individuele beleving De blik van de psycholoog Het maatschappelijke gezichtspunt De blik van de socioloog Institutioneel Het wereldje van de autoriteiten De blik van de bestuurder 7
PERSPECTIEVEN Vakgericht De blik van de vakman Commercieel De blik van de marketeer Financieel de blik van de controler Bedrijfsgericht De blik van de manager PERSPECTIEVEN Praktisch Algemeen Daar kan de lezer zijn handelen op baseren Daar kan de lezer zijn handelen niet op baseren 8
interessegebieden Interessegebieden zijn brede clusters van onderwerpen die de interesse hebben van de doelgroep Gezondheid Politiek Economie Mobiliteit Criminaliteit Buitenland Cultuur Technologie Milieu en Natuur Entertainment Royalty Onderwijs Een effectieve taal waarmee toetsbare afspraken zijn te maken die zowel sturen als laten waarmee de doelgroep zijn informatiebehoefte onder woorden kan brengen 9
Methoden van onderzoek Inhoudsanalyse Wat maken we? Lezersonderzoek Wat willen lezers? Wat denken lezers te krijgen? Leesmonitor Wat lezen lezers? Inhoudsanalyse Doel: vaststellen wat lezer krijgt aangeboden Werkwijze: Per artikel, kop en beeld vaststellen welk interessegebied, functie, perspectief, toon, taal en vorm 10
Inhoudsanalyse Voorbeeld werkwijze Inhoudsanalyse resultaat functies a b c Feiten Overzicht Inzicht Oordeel Advies Emotie Vermaak 78 % 36 % 11 % 26 % 1 % 21 % 6 % 2 % 0,2 % 10 % 1 % 2 % 2 % 3 % 22 % 12 % 8 % 24 % 14 % 25 % 5 % 11
Leesmonitor Doel: Vaststellen hoeveel lezers lezen Vaststellen wat lezers lezen Vaststellen wanneer lezers afhaken Werkwijze: Lezer klikt online op artikelen die hij/zij heeft daarna koppelen wij leesgedrag aan inhoudsanalyse gelezen WAT MAKEN WE EN WAT LEZEN ONZE LEZERS? Leesmonitor Voorbeeld Het Nieuwsblad 12
WAT MAKEN WE EN WAT LEZEN ONZE LEZERS? Leesmonitor Voorbeeld Het Nieuwsblad WAT MAKEN WE EN WAT LEZEN ONZE LEZERS? Leesmonitor Voorbeeld Het Nieuwsblad 13
Leesmonitor resultaten Aanbod (inhoudsanalyse) Gelezen (leesmonitor) Leeskans politiek 21,0 % 32,0 % 1,5 sport 25,0 % 14,0 % 0,6 Kunst,cultuur, media 24,3 % 18,3 % 0,8 gossip 0,3% 1% 3,0 ontspanning 7,0 % 11,0 % 1,6 Economie 9,3 % 3,3 % 0,4 Verkeer 2,0% 3,3 % 1,7 Leesmonitor resultaten Aanbod (inhoudsanalyse) 10 % Meest Gelezen Leeskans politiek 21,0 % 43,3 % 1,5 sport 25,0 % 0,5 % 0,6 Kunst,cultuur, media 24,3 % 11,7 % 0,8 gossip 0,3% 0,1% 3,0 ontspanning 7,0 % 18,3 % 1,6 Economie 9,3 % 0,7 % 0,4 Verkeer 2,0% 6,3 % 1,7 14
Publieksonderzoek informatiebehoefte Doel: de redactie helpen bij het selecteren en aanpakken van onderwerpen Werkwijze: Respondenten punten laten verdelen over wens en beleving publieksonderzoek voorbeeld Wens beleving Te veel Te weinig Inhoudsanalyse Inhoud aanpassen Beeld aanpassen Feiten 16 % 78 % 66 % - Overzicht 20 % 73 % 26 % + Inzicht 35 % 80 % 1 % + + Oordeel 6 % - - 2 % Advies 15 % 71 % - -- Emotie 6 % - - 3 % Vermaak 2 % 81 % 3 % - 15
brand bladimago lezersimago experience brand bladimago de verwachting over de inhoud van het blad Interessegebieden Aanpak kwaliteit 16
brand lezersimago De verwachting over de lezers Wat voor soort mensen lezen dat blad brand experience Het gevoel dat het blad je geeft ik mag niets missen Ik ben op de hoogte Toch goed dat ik het heb Je weet maar nooit met dit blad mag ik gezien worden 17
vormgeving 18
Checklist formule Wie vormen de doelgroep? Wat is de kernfunctie per medium? Inhoud interessegebieden kernonderwerpen trends topics functies perspectieven taalgebruik toon genres rubrieksindeling rubrieksprofielen paginaprofielen Vormgeving Cover associaties (cover)beeld Lettertype kleurgebruik beeldgebruik tekstgebruik Tekst/beeld verhouding samengestelde producties Vlakken Identiteit bladbeeld brand bladimago gebruikers imago experience 19
Titelformules blad, e-mail e nieuwsbrief, en website (radio/tv) Bladformules bezien in samenhang e-mail nieuwsbrief en website met De principes van bladformules gelden ook voor andere media 20
1 INHOUD CHECKLIST REDACTIONELE FORMULE 1.1 Wie vormen de doelgroep? 1.2 Wie lezen het blad? 1.3 Wat is de kernfunctie van het blad voor de verschillende doelgroepen? 1.4 Wat is de mix van interessegebieden Interessegebieden zijn brede terreinen van onderwerpen waar de interesse van groepen van lezers naar uitgaat. 1.5 Wat zijn per interessegebied belangrijke kernonderwerpen Kernonderwerpen zijn specificaties van interessegebieden. 1.6 Welke trends per interessegebied vereisen bijzondere aandacht Een trend geeft aan hoe een interessegebied of kernonderwerp zich in de laatste jaren heeft ontwikkeld en in de toekomst ontwikkelen zal. 1.7 Welke topics per interessegebied vereisen bijzondere aandacht Een topic is het onderwerp waar lezers over spreken als het over een bepaald interessegebied of kernonderwerp gaat. 1.8 Redactionele rubrieken (incl columns) Een rubriek is een sectie van de krant met vergelijkbare teksten en beelden. 1.9 Welke zijn de gezichtsbepalende rubrieken? 1.10 Wat is de mix van functies Een functie is de bijdrage die een tekst of een beeld levert aan het resultaat dat de lezer wil bereiken. Feiten Teksten en beelden met alleen de kale feiten. Overzicht Teksten en beelden die de kale feiten in een context plaatsen. Inzicht Teksten en beelden die uitleg geven waarom de feiten zich voordoen. Oordeel Teksten en beelden die een oordeel weergeven van de auteur. Advies Teksten en beelden met adviezen en tips. Emotie Teksten en beelden die je raken. Vermaak Teksten en beelden die je amuseren. 1.11 Welke clusters van perspectieven zijn relevant? 1.12 Wat is de mix van perspectieven I Algemeen Praktisch 1.13 Wat is de mix van perspectieven II Mensgericht Maatschappelijk gericht Insitutioneel gericht
1.14 Wat is de verdeling van genres Algemene tekst Reportage Interview Commentaar Column 1.15 Lezers blad binding 1.16 Gewenste identiteit van het bladbeeld 2 VORMGEVING 2.1 Cover beleid Associatie Coverbeeld 2.2 Kleurtoon Fel Midden Zacht 2.3 Vlakken Vlakfrequentie Vlakvariatie Vlakintensiteit 2.4 Tekstbeeld verdeling 2.5 Teksten Artikelen lang Artikelen midden Artikelen kort 2.6 Samengestelde artikelen Broodverhaal Inzet Kader 2.7 Lettertype Welke lettertypes Functie lettertype 2.8 Beelden Beelden groot Beelden midden Beelden klein 2.9 Typische lezer beelden Jong Midden Oud 2.10 Verdeling beelden Zw wit foto Kleuren foto Graphic Tekening
3 OVERIG 3.1 Concurrentie Wie zijn de grootste concurrenten? Wie is de grootste concurrent? Op welke punten onderscheidt het blad zich inhoudelijk van de grootste concurrent? 3.2 Distributie Eerste leesdag Eerste dag in de bus 3.3 Verschijning Frequentie Dag van verschijnen
KALE FEITEN Vermeldt losse gegevens. Wat zijn de feiten? Wat is er gebeurd, gezegd of gedaan? FUNCTIES OVERZICHT Zet de feiten in een context. Wat is er tot nu toe gebeurd? Hoe is het elders? Wat betekent het, wat is de consquentie? INZICHT Geeft antwoord op de vraag waarom de feiten zich voordoen of hoe het werkt. Waarom is het zo? Hoe werkt het? OORDEEL Geeft de waardering van de journalist. Vindt de journalist de feiten goed of slecht? ADVIES Geeft aan waar de lezer op moet letten. Wat moet de lezer doen, waar moet hij op letten als hij dat wil bereiken? EMOTIE Richt op het gevoel van de lezer. Hoe zorg ik ervoor dat de lezer zich betrokken voelt bij dit onderwerp? VERMAAK Is alleen bedoeld om de lezer te amuseren/aan het lachen te brengen. Hoe zorg ik ervoor dat de lezer moet (glim)lachen om dit onderwerp? PERSPECTIEVEN (1) MENSGERICHT Een mensgerichte invalshoek Hoe een persoon het beleeft. Het gezichtspunt van de psycholoog. MAATSCHAPPELIJK Een maatschappelijke invalshoek Wat het voor de samenleving betekent. Het gezichtspunt van de socioloog INSTITUTIONEEL Een bestuurlijke invalshoek Hoe politici en ambtenaren naar een onderwerp kijken. Het gezichtspunt van de bestuurder PERSPECTIEVEN (2) PRAKTISCH Praktische informatie. Informatie die de lezer kan gebruiken bij het nemen van beslissingen ALGEMEEN Niet-praktische informatie Informatie die de lezer interessant kan vinden, maar niet kan gebruiken bij het nemen van beslissingen. ROTTERDAM www.leondewolff.nl