Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s Hier vind je de volgende informatie: 1. Ontstaan van de auto 2. Brandstof auto s en de toekomst 3. Elektriciteit 4. Elektrische auto s 5. Kosten elektrische auto s 6. Modellen elektrische auto s 7. Schone Lucht Rally 8. Tips voor een spreekbeurt Dit document is opgesteld in het kader van de Schone Lucht Rally 2014. Doel van de rally is promotie van elektrische en plug- in hybride auto s als schoner vervoersalternatief. Zie ook www.schoneluchtrally.nl Schone Lucht Rally 2014
1 Ontstaan van de auto De allereerste auto s werden ruim 150 jaar geleden gebouwd. Het waren hele eenvoudige voertuigen die reden op stoom, elektriciteit of met een verbrandingsmotor. Ze werden nog niet gezien als handige transportmiddelen, men vond ze vooral leuk. Traditionele paard en wagen Pas tientallen jaren later, vanaf ongeveer 1885, werden de voertuigen steeds beter en begon men het voordeel in te zien ten opzichte van de traditionele paard en wagen. Door de ontwikkelingen van het automobiel, want zo heetten auto s vroeger, ontstond er een geheel nieuwe industrie. De eerste fabriek ontstond in Frankrijk en de eerste auto die in grote aantallen is gemaakt is de Benz Velo. Rond 1900 waren er alleen al in Europa meer dan 1.000 fabriekjes die automobielen maakten. Van alle auto s die toen gebouwd werden, reed ongeveer 40% op stoom, 40% op elektriciteit en 20% op brandstoffen zoals petroleum. Benz Velo (1886) De auto s die reden op elektriciteit, hadden met hun elektromotor het voordeel dat ze stil waren, niet hobbelden door de verbrandingsmotor en niet stonken. Maar er kon maar een beperkte hoeveelheid stroom in de accu s opgeslagen worden, waardoor ze niet ver konden rijden. De auto s met verbrandingsmotoren werden stiller en konden verder rijden, waardoor men steeds meer voor deze typen auto s koos. De auto s op stoom hadden als nadeel dat ze zwaar waren en dat de motor en stoomketel veel ruimte innamen. Vanaf 1920 tot nu zijn vooral auto s met verbrandingsmotoren gebouwd. Schone Lucht Rally 2014 2
2 Brandstof auto s en de toekomst In 2013 waren 7,9 miljoen personenauto s in Nederland. Bijna allemaal auto s met verbrandingsmotoren, die rijden op benzine (80%), diesel (17%) of LPG/ andere brandstoffen (3%). Auto s met verbrandingsmotoren verbranden benzine, diesel of LPG. Door de verbranding ontstaat gas dat via de uitlaat in de lucht komt. Dit noemen we uitlaatgas. In uitlaatgas zit kooldioxide (CO2) en fijnstof. Kooldioxide Kooldioxide (CO2) is een broeikasgas. Een broeikasgas houdt de warmte van de zon die op de aarde schijnt vast. Kooldioxide zit al in de lucht, maar te veel kooldioxide in de lucht is niet goed. Hierdoor wordt het warmer op aarde, waardoor het ijs op de Nood- en de Zuidpool smelt en het zeewaterniveau stijgt. Ook kan het klimaat op aarde veranderen, waardoor het op bepaalde plaatsen natter of droger kan worden, of harder kan gaan waaien of zelfs kan gaan stormen. Fijnstof Fijnstof is een vorm van luchtvervuiling. Fijnstof bestaat uit hele kleine deeltjes, die in de lucht zweven. Het inademen van te veel vervuilde lucht is schadelijk voor de gezondheid en kan astma, COPD en hart- en vaatziekten veroorzaken. De fijnstof in uitlaatgassen bestaat uit kleine roetdeeltjes, die de klachten bij mensen met astma, COPD en hart- en vaatziekten kunnen verergeren. Daarnaast kan fijnstof de ontwikkeling van de longen bij kinderen belemmeren. Longproblemen door vervuilde lucht In Nederland zijn meer dan 1 miljoen mensen met lichte tot ernstige longproblemen. Dat betekent 1 op de 16 mensen. Per klas hebben 1-3 kinderen astma, een ongeneeslijke infectie van de longen, waardoor zij ademhalingsproblemen hebben. Iedereen met longproblemen heeft extra veel last van luchtvervuiling. Meer auto s en meer luchtvervuiling zorgen voor nog meer gezondheidsproblemen. Voor meer info zie: www.longfonds.nl Schone Lucht Rally 2014 3
Brandstof auto s en de toekomst In Nederland zijn bijna 8 miljoen auto s. Op een totale bevolking van ruim 16 miljoen mensen is er ongeveer één auto per twee inwoners. In de gehele wereld zijn er ruim 7 miljard mensen en 1 miljard auto s. Dat betekent één auto per zeven mensen. Nu is de vervuiling door uitlaatgassen al een probleem. Er komt ieder jaar meer kooldioxide (CO2) in de lucht en in gebieden waar veel auto s rijden, veroorzaakt fijnstof gezondheidsproblemen. Het wordt nog erger als er nog meer auto s bijkomen die op brandstof rijden. Als in de rest van de wereld net zoveel auto s komen als in Nederland, dus één auto per twee inwoners, betekent dit dat het aantal auto s in de wereld 3,5 keer zo groot wordt. De luchtvervuilingsproblemen zullen dan ook 3,5 keer zo groot worden. Om deze problemen in de toekomst te voorkomen, moeten er schonere alternatieven voor auto s komen. 3 Elektriciteit De elektriciteit die een elektrische auto verbruikt, komt natuurlijk ergens vandaan. Elektriciteit kan op verschillende manieren worden opgewekt (=gemaakt), zoals o.a. door: kolencentrales, zonne- of windenergie. Bij een kolencentrale worden kolen verbrand, waardoor er ook koolstofdioxide en fijnstof in de lucht komt. Dit is dus geen optimale oplossing. Beter is het als de elektriciteit door zonne- of windenergie wordt opgewekt. Daarbij komt geen kooldioxide en fijnstof in de lucht. Het is dus belangrijk dat er steeds meer gebruik gemaakt gaat worden van zonne- en windenergie, ook wel groene energie genoemd. Schone Lucht Rally 2014 4
4 Elektrische auto s Elektrische auto s bestaan al meer dan 100 jaar. Maar doordat het vroeger moeilijk was om grote hoeveelheden elektriciteit in accu s op te slaan en men niet ver kon rijden, koos men vooral voor auto s met brandstofmotoren, die wel grotere afstanden konden afleggen. Populariteit neemt toe Nu het toenemend aantal auto s met brandstofmotoren steeds meer luchtvervuiling veroorzaakt en tegenwoordig steeds betere accu s worden gemaakt, beginnen elektrische auto s weer populair te worden. Want elektrische auto s hebben geen stinkende uitlaatgassen en er komen dus geen schadelijke kooldioxide en fijnstof in de lucht. En daarnaast maken elektrische auto s ook geen lawaai, wat ook erg prettig is. In de afgelopen vijf jaar zijn steeds meer elektrische, hybride en plug- in hybride auto s op de weg gekomen. In 2010 waren er nog geen 1.000 elektrische auto s Nederland verkocht. In 2013 was het aantal al gestegen tot 28.000. Maar we moeten wel eerlijk zijn, op een totaal van bijna 8 miljoen auto s is 28.000 auto s nog geen halve procent. In 2014 zijn er wel 13 verschillende typen elektrische auto s te koop (bron: website ANWB). Steeds meer fabrikanten beginnen elektrische auto s te bouwen en er zullen dus steeds meer elektrische auto s op de markt komen. Bouw Een elektrische auto lijkt van de buitenkant veel op een gewone brandstof auto. Maar er zijn binnen in de auto grote verschillen. Een brandstof auto heeft een verbrandingsmotor, een benzinetank, een versnellingsbak en een koelsysteem, om de motor koel te houden. Een elektrische auto heeft alleen een elektromotor en accu s. De accu s zijn wel redelijk groot en behoorlijk zwaar. Actieradius De actieradius van een elektrische auto s is de maximale afstand die deze auto kan rijden op één volle accu. Op dit moment zijn er auto s die 100 kilometer op een volle accu kunnen rijden, maar er zijn ook auto s die 400 kilometer op een volle accu kunnen rijden. Naar verwachting worden accu s in de komende jaren steeds beter en zullen auto s uiteindelijk evenveel kilometers op één volle accu kunnen rijden als auto s met brandstofmotoren op één volle tank brandstof. Hybride auto s Er zijn ook auto s die èn een verbrandingsmotor èn een elektromotor hebben. Deze auto s worden hybride auto s genoemd. Deze auto s rijden op de schone elektromotor als de accu vol is of als ze langzaam rijden, bijvoorbeeld in de stad en schakelen over op de verbrandingsmotor als de accu leeg raakt, of als de auto hard rijdt op de snelweg. Doordat ze ook een tank met brandstof hebben, is de actieradius van hybride auto s groter dan die van normale elektrische auto s. Schone Lucht Rally 2014 5
Nummerverklaring BMW hybride: 1. Verbrandingsmotor 2. Elektromotor en versnellingsbak 3. Computer 4. Accu s Plug- in Hybride auto s Als een hybride auto ook een elektriciteitssnoer heeft met een stekker, waarmee deze opgeladen kan worden via een stopcontact of speciale oplaadpalen, wordt de auto een plug- in hybride auto genoemd. In 2014 zijn 12 verschillende typen plug- in hybride auto s te koop in Nederland (bron: website ANWB). 5 Opladen Elektrische auto s en plug- in hybride auto s kunnen met een stekker in het stopcontact of via een laadpaal op straat opgeladen worden. Afhankelijk van de grootte van de accu duurt dit 5 tot 10 uur. Er zijn ook snellaadpalen. Het volledig opladen van een accu via een snellaadpaal duurt 2 tot 4 uur. Schone Lucht Rally 2014 6
Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s 5 Kosten elektrische auto s Algemeen Op dit moment is het rijden in een elektrische auto nog duurder dat het rijden in een auto met verbrandingsmotor. De kilometerkosten zijn wel lager, maar omdat elektrische auto s een relatief hoge aanschafprijs hebben, zijn de totale kosten hoger. Kilometerkosten Elektriciteit is per hoeveelheid energie ongeveer even duur als benzine. Maar de kosten per kilometer van elektrische auto s zijn lager dan die van auto s met verbrandingsmotoren. Dit komt omdat een elektromotor efficiënter is dan een verbrandingsmotor. Rekenvoorbeeld kilometerkosten: Tegenwoordig kost een liter benzine ongeveer 1,70. Een volle tank benzine kost bij een auto met een tank van 45 liter 76,-. Als die auto 15 kilometer kan rijden op 1 liter benzine, kan 675 kilometer met een volle tank worden gereden. Een gereden kilometer kost dan ongeveer 0,11 (= 76,50 gedeeld door 675 km) Een kilowattuur (kwh) elektriciteit kost ongeveer 0,25. Een volledig opgeladen accu van een auto met een capaciteit van 24 kwh kost 6,00. Als die auto 8 kilometer per kwh kan rijden, is het bereik 144 km. Een gereden kilometer kost dan ongeveer 0,04 (= 6,00 gedeeld door 144 km). Een gereden kilometer door een elektrische auto is dus 2,5 a 3 keer zo goedkoop als bij een auto met een verbrandingsmotor. Elektrische auto kopen Een elektrische auto kost meer geld dan een auto met een verbrandingsmotor. Gelukkig zijn er belastingvoordelen voor mensen die een elektrische auto kopen, waardoor de kosten een beetje naar beneden gaan. Maar toch blijft de aanschafprijs van elektrische auto s relatief hoog. Dat komt doordat de accu s nog veel geld kosten. Er wordt verwacht dat accu s in de komende jaren in prijs gaan dalen. Daardoor zal ook de aanschafprijs van elektrische auto s dalen. Schone Lucht Rally 2014 7
Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s 6 Modellen: elektrische auto s Schone Lucht Rally 2014 8
Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s Modellen: Plug-in hybride auto s Schone Lucht Rally 2014 9
7 Schone Lucht Rally Om elektrisch en plug- in hybride rijden in Nederland te promoten, wordt op 20 september 2014 de Schone Lucht Rally 2014 georganiseerd. De Schone Lucht Rally is een soort speurtocht met een elektrische auto. Iedereen kan meedoen, ook kinderen met hun ouders. Een eigen elektrische auto is niet nodig, want er zijn veel leen- auto s. Dus als jij, of je ouders, een keer in een elektrische auto willen rijden, doe dan mee! Er zijn rally s in 10 steden, dus er is er vast een bij jou in de buurt. Naar verwachting zullen er 1.000 elektrische en plug- in hybride auto s met 2.500 deelnemers aan de start verschijnen. Het wordt hiermee het grootste elektrische evenement ter wereld. Guinness World Record In 2012 werd ook een zeer groot elektrisch evenement in Nederland georganiseerd. Tijdens de PP Electric Rally werd een poging gedaan om de langste parade van elektrische auto s ter wereld te vormen. Het oude record van 219 auto s werd glansrijk verbroken, door met 257 auto s vanuit het Olympisch Stadion in Amsterdam naar de Zaanse Schans in Zaanstad te rijden. Meedoen aan de Schone Lucht Rally 2014 Iedereen kan meedoen aan de Schone Lucht Rally 2014, ook kinderen! Een eigen elektrische auto of plug- in hybride auto is niet nodig. De organisatie beschikt over veel leen- auto s. De inschrijving voor de Schone Lucht Rally is geopend van 16 juni tot en met 13 september 2014. Op de website van de Schone Lucht Rally kan je er alles over lezen. Zie: www.schoneluchtrally.nl Schone Lucht Rally 2014 10
7 Tips voor een spreekbeurt Voorbereiden Bereid je spreekbeurt goed voor. Begin op tijd. Ga op zoek naar meer informatie over elektrische auto s op internet. Je kunt ook iemand die je kent met een elektrische auto interviewen. Bekijk en lees alle informatie goed. Kies wat je wel en niet wilt gebruiken. Bedenk bijvoorbeeld vijf vragen waarop je een antwoord gaat geven. Dit worden de hoofdstukken van je spreekbeurt. Spreekbeurt Bijna iedereen die een spreekbeurt moet doen, is zenuwachtig. Dat is normaal. Een goede voorbereiding helpt. Je krijgt meer zelfvertrouwen. Leg het spiekbriefje voor je neer. Draag kleding waarin je je prettig voelt. Adem rustig. Praat luid en duidelijk en niet te snel. Een spreekbeurt duurt ongeveer tien minuten. Schrijf op wat je wilt vertellen. Maak daarna een spiekbriefje met belangrijke woorden en zinnen. Probeer de spreekbeurt zoveel mogelijk uit je hoofd te vertellen. Oefen de spreekbeurt een keertje voor de spiegel en voor je ouders of iemand anders. Gebruik het schoolbord tijdens je spreekbeurt. Schrijf hierop vooraf het onderwerp en de titels van de hoofd stukken. Maak een tekening en/of hang platen en foto s op om dingen op aan te wijzen. Als jullie een digitaal schoolbord (Digibord) hebben, kun je ook een PowerPoint presentatie maken of een filmpje laten zien. Vertel helemaal aan het begin van je spreekbeurt waarom je het onderwerp Elektrische Auto s hebt gekozen. Ken je iemand die een elektrische auto heeft? Vind je het interessant? Kijk tijdens je spreekbeurt zoveel mogelijk de klas in, kijk een beetje rond en niet steeds naar dezelfde kinderen. Laat foto s, tekeningen of andere dingen pas aan het eind van de spreekbeurt rondgaan. Doe dat niet tussendoor, want dan letten de kinderen op de spullen en niet op jou! Nodig je klasgenootjes uit om mee te doen aan de Schone Lucht Rally, de Kennisquiz en de ontwerpwedstrijd Auto van de Toekomst. Deze zijn allemaal te vinden op de website www.schoneluchtrally.nl Als afsluiting van je spreekbeurt kun je je klasgenootjes een aantal vragen laten stellen. Het is niet erg als je een antwoord niet weet. Zij of jij kunnen het later nog opzoeken op internet. Leuk om aan je klasgenootjes mee te geven is de Woordzoeker. Deze staat ook op de website van de Schone Lucht Rally onder Kinderen. Maak voor ieder klasgenootje een printje of kopie. Veel succes! Schone Lucht Rally 2014 11