EVC - EVK Werkafspraken 1
Inleiding Begin 2010 is namens de Academie voor Sportkader het project EVC-EVK gestart. Een project met als doel (aankomende) trainers, coaches en/of instructeurs met Eerder Verworven Competenties (EVC) of Eerder Verworven Kwalificaties (EVK) op een eenvoudigere manier deel te kunnen laten nemen in de sport wereld in Nederland. De Academie voor Sportkader heeft een projectgroep opgestart om een eindproduct op te stellen waarmee alle bonden aan de slag kunnen. De bedoeling is dat alle bonden dezelfde handelswijze hanteren. Hoewel er binnen bonden altijd enige mate van verschil zal zijn, gezien er bondsspecifieke eisen zullen zijn waar rekening mee gehouden moet worden, is het de bedoeling dat bonden een gelijke handelswijze hanteren. In de werkafspraken worden 5 verschillende deelonderwerpen behandeld. Te weten: - EVK bonden onderling - EVK oude diploma s nieuwe diploma s (KSS) - EVK onderwijs - EVK internationaal - EVC traject Deze reader is dan ook aan de hand van deze onderdelen opgebouwd. Bij elk onderwerp zit een tekstuele beschrijving of leeswijzer en zijn stroomschema s of matrices gemaakt om zo op een eenvoudige manier het probleem in te kunnen schalen en op een consequente manier af te handelen. De projectgroep: Michiel Maas (KNRB), projectleider (2011) Margot Kouwenberg (Atletiekunie), projectleider (2010) Jef Heuvelmans (Oostersegevechtskunsten) Annemarie Satumalay (NBB, Boksen) Bart van Roessel (Watersportverbond) Juliet Fransen (NBB, Basketball) Wilko Vriesman (Aikido Nederland) Voor vragen over het EVC-EVK traject kunt u zich richten tot de Academie voor Sportkader (info@academievoorsportkader.nl). Reader EVC-EVK 2
Inhoudsopgave 1. EVK: Bonden onderling... 4 1.1 Werkafspraken Erkennen PvB s sportbonden onderling... 4 1.2 Matrix EVK-afspraak sportbonden... 5 1.3 Invulsjabloon Sportbonden... 6 1.4 Voorbeeld EVK Roeibond (KNRB)... 7 2. EVK: Oud Nieuw... 8 3. EVK: Internationaal... 9 4. EVK: Onderwijs... 11 4.1 Werkafspraken Erkennen PvB s sportbonden en onderwijs... 11 4.2 Vergelijking HBO-onderwijs (ALO) met Atletiekunie opleidingen... 12 PvB 3.1 Geven van trainingen... 13 PvB 3.2 Coachen van wedstrijden... 15 PvB 3.3 Organiseren van activiteiten... 16 PvB 3.4 Aansturen van kader... 17 PvB 4.1 Geven van trainingen... 18 PvB 4.2 Coachen van wedstrijden... 20 PvB 4.3 Sporttechnisch beleid... 21 PvB 4.4 Competentieontwikkeling sportkader... 22 PvB 4.5 Samenwerken met begeleidingsteam... 23 5. EVC: Het traject... 24 5.1 Van EVC scan naar persoonlijk adviesleerplan... 24 Reader EVC-EVK 3
1. EVK: Bonden onderling Werkafspraak EVK sportbonden Procedure EVK sportbonden De werkafspraak EVK (uitwisselbaarheid diploma s) Sportbonden is aangenomen tijdens klankbordgroepvergadering op 8 november 2010. Dit betekent dat de KSS diploma s van de sportbonden uitwisselbaar zijn. De details en voorwaarden zijn verder in dit onderdeel terug te vinden. Hier vind je ook de vergelijkingsmatrix die je als sportbond kunt gebruiken voor de vergelijking. In 2012 vindt de pilot voor het gebruik van de werkafspraken plaats. De sportbonden die de situatie in de praktijk tegenkomen hanteren de achterliggende procedure en werkafspraken. Naderhand reflecteren zij hun bevindingen aan de projectgroep. Er is een centraal meldpunt voor ingericht: info@academievoorsportkader.nl. De projectgroep evalueert in 2012 de ervaringen van sportbonden waarop de procedure en werkafspraak aangepast wordt zodat deze nog beter aansluit bij de behoefte van de sportbonden. De werkafspraak zal samen met de Herijking van de KSS voorgelegd worden aan de Algemene Vergadering van bondsdirecteuren. Heb je vragen over het gebruik van dit product neem dan contact op met de Academie voor Sportkader. 1.1 Werkafspraken Erkennen PvB s sportbonden onderling Algemeen geldt dat een opgeleide trainer (binnen de KSS) vrijstellingen krijgt voor sportgenerieke verplichte PvB s wanneer hij een opleiding tot hetzelfde niveau gaat volgen bij een andere sportbond. De uitgebreide uitleg en procedure vind je hieronder. Hierbij merken wij op dat het de keuze is van de ontvangende sportbond om wel of niet verplicht te stellen dat de sportspecifieke PvB s eerst afgelegd dienen te worden. Daarnaast blijven andere instroomeisen vanuit de bond altijd leidend. De deelnemende sportbonden van de klankbordgroep Academie voor Sportkader conformeren zich hierbij aan de werkafspraken over het Erkennen van de PvB s van de sportbonden die opleiden volgens de Kwalificatie Structuur Sport. Dit betekent dat tot dat het voorstel, onderdeel uitmakende van de Herijking KSS, officieel wordt ingediend bij de Algemene Vergadering van bondsdirecteuren de sportbonden volgens deze afspraak werken. In de matrix hieronder vind je een overzicht van de Proeven van Bekwaamheid (Toetsen) in de sport. Binnen de projectgroep en de klankbordgroep is overeenstemming gekomen over het uitwisselen van de PvB s op niveau 2, niveau 3 en niveau 4. De matrix omschrijft voor welke PvB (van de betreffende bondsopleiding) het reguliere traject (doen van de toets) geldt, en voor welke PvB de cursist in aanmerking voor een EVK (vrijstelling) komt. Ingangscriterium voor een vrijstelling kan zijn dat de sportspecifieke PvB s (bijvoorbeeld 3.1 Geven van training) is behaald. Zie matrix hieronder voor een overzicht van de PvB s. De ingangscriteria van de ontvangende sportbond gelden dus altijd! Reader EVC-EVK 4
De EVK (vrijstelling) wordt afgegeven op vergelijking van de beoordelingscriteria van de PvB s van de bondsopleidingen. Als er bij het vergelijken van de PvB s een criterium mist, dan kan de bond hier een EVC traject voor opstarten. De bond vraagt aan de cursist om extra bewijslast aan te leveren om zo aan alle criteria te voldoen via deze extra toets. 1.2 Matrix EVK-afspraak sportbonden PvB Omschrijving Toetsing Informatie 2.1 (sportspecifiek) Geven van (delen van) PvB trainingen/lessen 2.2 (sportspecifiek) Begeleiden tijdens PvB wedstrijden/toetsen 2.3 (algemeen) Assisteren bij activiteiten EVK ingangcriteria eigen sportbond gelden 3.1 (sportspecifiek) Geven van training/lessen PvB 3.2 (sportspecifiek) Coachen van wedstrijden/toetsen PvB 3.3 (algemeen) Organiseren van activiteiten EVK ingangcriteria eigen sportbond gelden 3.4 (algemeen) Aansturen van kader EVK ingangcriteria eigen sportbond gelden 3.5* (sportspecifiek) Afnemen van toetsen/examens PvB Eigen keuze voor bond EVK of PvB 4.1 (sportspecifiek) Geven van training PvB 4.2 (sportspecifiek) Coachen van wedstrijden PvB 4.3 (algemeen) Ontwikkelen en uitvoeren van EVK ingangcriteria eigen sportbond gelden sporttechnisch beleid 4.4 (algemeen) Bevorderen EVK ingangcriteria eigen sportbond gelden competentieontwikkeling sportkader 4.5 (algemeen) Samenwerken begeleidingsteam EVK ingangcriteria eigen sportbond gelden 4.6* (sportspecifiek) Scouten van sporters PvB Eigen keuze voor bond EVK of PvB * = facultatief Reader EVC-EVK 5
1.3 Invulsjabloon Sportbonden PvB Omschrijving Toetsing Informatie 2.1 (sportspecifiek) Geven van (delen van) PvB trainingen/lessen 2.2 (sportspecifiek) Begeleiden tijdens PvB wedstrijden/toetsen 2.3 (algemeen) Assisteren bij activiteiten EVK** ingangcriteria sportbond vermelden 3.1 (sportspecifiek) Geven van training/lessen PvB 3.2 (sportspecifiek) Coachen van wedstrijden/toetsen PvB 3.3 (algemeen) Organiseren van activiteiten EVK ** ingangcriteria sportbond vermelden 3.4 (algemeen) Aansturen van kader EVK ** ingangcriteria sportbond vermelden 3.5* (sportspecifiek) Afnemen van toetsen/examens EVK/PvB Eigen keuze voor bond EVK of PvB 4.1 (sportspecifiek) Geven van training PvB 4.2 (sportspecifiek) Coachen van wedstrijden PvB 4.3 (algemeen) Ontwikkelen en uitvoeren van EVK** ingangcriteria sportbond vermelden sporttechnisch beleid 4.4 (algemeen) Bevorderen competentieontwikkeling EVK ** ingangcriteria sportbond vermelden sportkader 4.5 (algemeen) Samenwerken begeleidingsteam EVK** ingangscriteria sportbond vermelden 4.6* (sportspecifiek) Scouten van sporters EVK/PvB Eigen keuze voor bond EVK of PvB * = facultatief Elke sportbond vult zelf de matrix in. Let bij ingangscriteria op de specifieke afspraken die de bond heeft voor instroom naar PvB s. Je kunt de afspraak hebben dat eerst 3.2 t/m 3.4 afgerond dient te worden voordat 3.1 aangevraagd mag zijn. Een ingangscriterium voor de EVK kan ook zijn dat de cursist eerst de sport inhoudelijke PvB s afgerond moet hebben (3.1 en 3.2) voordat de vrijstelling (EVK) voor 3.3 en 3.4 wordt gegeven. Hiernaast ook aandacht voor **: Als leren in de context (visie vanuit de sportbond) een speerpunt is van de betreffende sportbond. Dan kun je altijd een extra reflectieopdracht toevoegen aan de sportgenerieke PvB s. Hierin maakt de cursist de vertaalslag naar de juiste context. Reader EVC-EVK 6
1.4 Voorbeeld EVK Roeibond (KNRB) PvB Omschrijving Toetsing Informatie 2.1 (sportspecifiek) Geven van (delen van) PvB trainingen/lessen 2.2 (sportspecifiek) Begeleiden tijdens PvB wedstrijden/toetsen 2.3 (algemeen) Assisteren bij activiteiten EVK** 2.1/2.2 ingangscriteria 3.1 (sportspecifiek) Geven van training/lessen PvB 3.2 (sportspecifiek) Coachen van wedstrijden/toetsen PvB 3.3 (algemeen) Organiseren van activiteiten EVK ** 3.1/3.2 ingangscriteria 3.4 (algemeen) Aansturen van kader EVK ** 3.1/3.2 ingangscriteria 3.5* (sportspecifiek) Afnemen van toetsen/examens EVK/PvB Eigen keuze voor bond EVK of PvB 4.1 (sportspecifiek) Geven van training PvB 4.2 (sportspecifiek) Coachen van wedstrijden PvB 4.3 (algemeen) Ontwikkelen en uitvoeren van EVK** 4.1/4.2 ingangscriteria sporttechnisch beleid 4.4 (algemeen) Bevorderen competentieontwikkeling EVK ** 4.1/4.2 ingangscriteria sportkader 4.5 (algemeen) Samenwerken begeleidingsteam EVK** ingangscriteria sportbond vermelden 4.6* (sportspecifiek) Scouten van sporters EVK/PvB Eigen keuze voor bond EVK of PvB * = facultatief NB. Om deel te mogen nemen aan een opleiding is een eigen vaardigheidseis van toepassing. Je moet deze eigen vaardigheid norm hebben om.1 en.2 te mogen doen. Reader EVC-EVK 7
2. EVK: Oud Nieuw Voor de overgang van oude naar nieuwe diploma s (KSS structuur) is een stroomdiagram opgesteld. Elke bond kan nu op dezelfde manier de oude diploma s inschalen t.o.v. de KSS structuur. Als de bond er voor gekozen heeft om van te voren de diploma s gelijk te stellen aan de KSS structuur A, B, C systeem = niveau 3, 4, 5 dan is dat akkoord. Reader EVC-EVK 8
3. EVK: Internationaal Voor dit onderdeel is tevens een stroomdiagram ontwikkeld. Dit stroomdiagram gebruik je door bij ieder onderdeel de vraag te beantwoorden en vervolgens het antwoord te volgen. Dit leidt uiteindelijk naar een van de mogelijkheden: EVC traject, Geen EVC traject of een KSS diploma/normering. Een normering kan worden gezien als inschaling (instroom) voor een nieuwe KSS opleiding van een betreffende bond. Leeswijzer Deze leeswijzer hoort bij het stroomdiagram EVK internationaal. Hij is bedoeld om onduidelijkheden van het diagram toe te lichten. Begrip BCP Beroeps Competentie Profiel Bevoegdheden Bewegingsonderwijs Coach ervaring en prestaties Competentiescan EQF EVC EVC Traject EVK Grote wedstrijden Internationaal diploma Internationale bond KSS Sportprestaties KSS diploma KSS normering Definitie Beroeps Competentie Profiel Profiel waar alle benodigde competenties voor dat niveau in staan. Wat mag een trainer/coach met het huidige diploma Onderwijs waar sportleiders/docenten worden opgeleid zoals CIOS en ALO. Wat is er gedaan qua coaching, bij welke groepen, en wat waren prestaties van de(ze) sporter(s). Scan die gebruikt wordt voor het vergelijken van het persoonlijk niveau en het KSS niveau. European Qualification Framework. Eerder Verworven Competenties. Verkort traject voor het behalen van een diploma op (KSS) niveau. Eerder Verworven Kwaliteit Wedstrijden door sportbond als groot aangegeven: Olympische Spelen/WK/EK/WorldCup. Ook wel buitenlands diploma, uitgegeven door een buitenlandse autoriteit. Internationale overkoepelende sportorganisatie, onder wiens autoriteit grote wedstrijden worden georganiseerd. Kwalificatie Structuur Sport. Prestaties geleverd door de aanvrager als sporter in de desbetreffende sport. Cursist ontvangt diploma binnen KSS Structuur. Bond erkend niveau cursist/wijst licentie toe. Is bondspecifiek Reader EVC-EVK 9
Reader EVC-EVK 10
4. EVK: Onderwijs 4.1 Werkafspraken Erkennen PvB s sportbonden en onderwijs (HBO sport opleidingen) Algemeen geldt dat een opgeleide trainer (van de ALO/HALO/CALO, hierna genoemd als HBOonderwijs) vrijstellingen krijgt voor sportgenerieke verplichte PvB s wanneer hij/zij een opleiding tot hetzelfde niveau gaat volgen bij een sportbond. De uitgebreide uitleg en procedure vind je hieronder. Hierbij merken wij op dat het de keuze is van de ontvangende sportbond om wel of niet verplicht te stellen dat de sportspecifieke PvB s eerst afgelegd dienen te worden. Daarnaast blijven andere instroomeisen vanuit de bond altijd leidend. De deelnemende sportbonden van de klankbordgroep van de Academie voor Sportkader conformeren zich hierbij aan de werkafspraken over het Erkennen van de PvB s van de HBO sportopleidingen (ALO/HALO/CALO) Dit betekent dat tot dat het voorstel, onderdeel uitmakende van de Herijking KSS, officieel wordt ingediend bij de Algemene Vergadering van bondsdirecteuren de sportbonden volgens deze afspraak werken. In de matrix hieronder vind je een overzicht van de Proeven van Bekwaamheid (Toetsen) in de sport. Binnen de projectgroep en de klankbordgroep is overeenstemming gekomen over het uitwisselen van de PvB s op niveau 3 en niveau 4 met de beschreven werkprocessen van de Sportopleidingen van het HBO-onderwijs. De matrix omschrijft voor welke PvB (van de betreffende bondsopleiding) het reguliere traject (doen van de toets) geldt, en voor welke PvB de cursist in aanmerking voor een EVK (vrijstelling) komt. Ingangscriteria voor een vrijstelling kan zijn dat de sportspecifieke PvB s (bijvoorbeeld 3.1 Geven van training) is behaald). Zie matrix hieronder voor een overzicht van de PvB s. De ingangscriteria van de ontvangende sportbond gelden dus altijd! De EVK (vrijstelling) wordt afgegeven op vergelijking van de beoordelingscriteria van de PvB s met de beschreven criteria van het HBO-onderwijs. Als er bij het vergelijken van de PvB s een criterium mist, dan kan de bond hier een EVC traject voor opstarten. De bond vraagt aan de cursist om extra bewijslast aan te leveren om zo aan alle criteria te voldoen via deze extra toets. In de rechterkolom van het voorbeeld van de Atletiekunie vind je de missende criteria per PvB. Deze criteria moet de cursist dus nog aantonen na het overleggen van het HBO-onderwijs diploma. Elke sportbond vult zelf de matrix in. Let bij ingangscriteria op de specifieke afspraken die de bond heeft voor instroom naar PvB s. Je kunt de afspraak hebben dat eerst 3.2 t/m 3.4 afgerond dient te worden voordat 3.1 aangevraagd mag zijn. Een ingangscriterium voor de EVK kan ook zijn dat de cursist eerst de sport inhoudelijke PvB s afgerond moet hebben (3.1 en 3.2) voordat de vrijstelling (EVK) voor 3.3 en 3.4 wordt gegeven. Hiernaast ook aandacht voor **: Als leren in de context (visie vanuit de sportbond) een speerpunt is van de betreffende sportbond. Dan kun je altijd een extra reflectieopdracht toevoegen aan de sportgenerieke PvB s. Hierin maakt de cursist de vertaalslag naar de juiste context. De projectgroep Samenwerking Sport & Onderwijs (waarbinnen ook aandacht is voor MBOonderwijs) is een blauwdruk aan het ontwikkelen om structureel met HBO-onderwijs samen te werken. Zij willen hun studenten namelijk de kans geven om een trainersopleiding te volgen als onderdeel van hun verplichte curriculum. Voordat deze blauwdruk is ontwikkeld kun je de onderstaande Matrix hanteren. Een verdieping op de Matrix vind je hieronder. N.B. Voor de uitleg van de matrix is gebruik gemaakt van de voorbeelden van de atletiekunie. Deze matrix is op een zelfde wijze invulbaar voor je sportbond. Reader EVC-EVK 11
4.2 Vergelijking HBO-onderwijs (ALO) met Atletiekunie opleidingen Kwalificatie Structuur Sport KSS HBO-onderwijs specialisatie zelfde sport HBOonderwijs HBO-onderwijs PvB Omschrijving Toetsing Missende criteria per PvB voor EVC traject 2.1 Geven van (delen van) trainingen/lessen PvB EVK PvB alle 2.2 Begeleiden tijdens wedstrijden/toetsen PvB EVK EVK 2.3 Assisteren bij activiteiten EVK** EVK EVK 3.1 Geven van training/lessen PvB EVK PvB Criterium 1 t/m 8 (theorie) 3.2 Coachen van wedstrijden/toetsen PvB EVK PvB Criterium 1 t/m 7 3.3 Organiseren van activiteiten EVK ** EVK EVK Geen 3.4 Aansturen van kader EVK ** EVK EVK Geen 3.5* Afnemen van toetsen/examens EVK/PvB *** EVK/PvB *** EVK/PvB *** N.v.t. 4.1 Geven van training PvB EVK/PvB *** EVK/PvB *** Criterium 1 t/m 10 (theorie) 4.2 Coachen van wedstrijden PvB EVK/PvB *** EVK/PvB *** Criterium 1 t/m 8 4.3 Ontwikkelen en uitvoeren van sporttechnisch EVK** EVK** EVK** Criterium 1 t/m 8 beleid 4.4 Bevorderen competentieontwikkeling sportkader EVK ** EVK** EVK** Geen 4.5 Samenwerken begeleidingsteam EVK** EVK/PvB *** EVK/PvB *** Criterium 7 4.6* Scouten van sporters EVK/PvB *** EVK/PvB *** EVK/PvB *** N.v.t. * = PvB is niet verplicht, bond bepaalt zelf of deze PvB moet worden afgenomen ** = ingangscriteria van de opleiding van de sportbond zijn leidend *** = sportbond bepaalt zelf of er een vrijstelling geldt of toch de PvB wordt afgenomen 2 e kolom: Verklaring kolom HBO-onderwijs specialisatie zelfde sport: Het HBO-onderwijs zoekt structureel samenwerking met de sportbonden om hun studenten een sportopleiding aan te bieden als onderdeel van hun verplichte curriculum. Wij raden je aan om de PvB s van de sportbonden te gebruiken om aan het eind van de leergang de student te toetsen op zijn competenties. Voorbeeld: De ALO Amsterdam biedt aan hun studenten de opleiding Pupillenatletiektrainer 3, Juniorenatletiektrainer 3 en Atletiektrainer 3 aan in leerjaar 3. Hiervoor gebruikt de ALO de PvB s van de Atletiekunie en worden de PvB beoordelingen door een beoordelaar van de Atletiekunie gedaan. 4 e en 5 e kolom: In de 4 e kolom zie je voor welke PvB s de student vrijstellingen krijgt. In de 5 e kolom per PvB welke criteria nog moeten worden aangetoond door de HBO student om zich te kwalificeren voor deze PvB Hieronder vind je de uitgebreide vergelijking voor niveau 3 en niveau 4 per PvB. Hierin zijn de werkprocessen van de ALO vergeleken met de criteria van de opleidingen van de Atletiekunie. Op niveau 2 is er geen vergelijking gemaakt op criterianiveau, vandaar dat deze kolom niet is ingevuld. Reader EVC-EVK 12
PvB 3.1 Geven van trainingen Portfoliobeoordeling 1 Heeft het jaarplan volledig uitgewerkt 2 Bouwt het jaarplan (chrono)logisch op 3 Kiest een verantwoorde opbouw 4 Formuleert doelstellingen concreet 5 Beschrijft evaluatiemethoden en momenten 6 Plant, geeft en evalueert trainingen 7 Heeft het jaarplan afgestemd op niveau van de atleten 8 Analyseert beginsituatie gericht op atleten, omgeving en zijn eigen kwaliteiten als trainer 9 Bevat reflectie op eigen handelen Een ALO er kan reflecteren (zie geven van trainingen) 10 Bevat overzicht geraadpleegde bronnen 11 Houd zich aan veiligheidsregels 12 Bevat verklaring voorbeeldfunctie van de vereniging Conclusie Het atletiekspecifieke rondom het geven van trainingen, het maken van een jaarplan, lijkt te ontbreken. Verklaring voorbeeldfunctie kan vervangen worden door diploma. Stagescholen geven bij de opleiding iets dergelijks aan. Reader EVC-EVK 13
Praktijkbeoordeling 1 Baseert de trainingsvoorbereiding op het jaarplan 2 Verwerkt trainings- en wedstrijdevaluaties in de training 3 Stemt de trainingsinhoud af op de mogelijkheden van de sporters 4 Stemt de trainingsinhoud af op de omstandigheden 5 Formuleert de trainingsdoelen concreet 6 Kiest voor een verantwoorde trainingsopbouw 7 Kiest organisatievormen die bijdragen aan het realiseren van het trainingsdoel 8 Grijpt in indien het materiaal niet meer in orde is 9 Maakt zichzelf verstaanbaar 10 Houdt de aandacht van de sporters vast 11 Besteedt in de training aandacht aan het tegengaan van gevaarlijke sportacties 12 Doet oefeningen op correcte wijze voor of maakt gebruik van goed voorbeeld. 13 Leert en verbetert techniek van sporters 14 Geeft feedback en aanwijzingen aan sporter op basis van analyse van de uitvoering 15 Organiseert de training efficiënt 16 Past de omgangsvormen en taalgebruik aan bij de belevingswereld van de sporters. 17 Benadert sporters op positieve wijze 18 Staat model voor correct gedrag op en rond de sportlocatie 19 Treedt op als een sporter zich onsportief gedraagt 20 Treedt op bij onveilige sportsituaties 21 Besteedt aandacht aan het voorkomen van blessures bij de sporters. 22 Informeert en betrekt spelers bij verloop van de training 23 Reflecteert op het eigen handelen tijdens het geven van de training 24 Bewaakt waarden en stelt normen 25 Houd zich aan beroepscode Een ALO er kan lesgeven - Op grond van de VUT-cyclus (Voorbereiden Uitvoeren Terugkijken) de planningsdocumenten bijstellen. - Klassikaal docent gestuurd lesgeven. - Maatregelen nemen om de leersituatie zowel organisatorisch als op pedagogisch vlak veilig te laten verlopen. - De voortgang van de leerlingen zelf observeren en registreren mbv observatie en evaluatie instrumenten. - Begeleid lesgeven - Materiaal en apparatuur adequaat gebruiken om bewegingssituaties te ontwerpen - Ontwikkelingen in de wereld van bewegen en sport vertalen naar de eigen situatie. - Belemmeringen bij het oplossen van bewegingsproblemen bij leerlingen signaleren en vaststellen. - Gerichte leerhulp bieden aan leerlingen met belemmeringen bij het oplossen van bewegingsproblemen - Afwijkingen in houding en beweging bij leerlingen signaleren en deze leerlingen doorverwijzen naar externe deskundigen. - Kan zelf de volgorde bepalen waarin hij/zij de onderwijsinhoud aan leerlingen in alle fases van het PO aanbiedt en deze evalueren. - Kan zelf een keuze maken ten aanzien van de didactische componenten waarmee hij/zij de onderwijsinhoud in het PO aanbiedt Een ALO er kan reflecteren en planmatig aan zijn/haar eigen professionaliteit werken, en evalueert. - Sterke en zwakke punten benoemen. - Eigen handelen evalueren. - Een POP(Persoonlijk Ontwikkelingsplan) en PAP (Persoonlijk Activiteiten Plan) opstellen en evalueren. - Reflectietechnieken toepassen. Conclusie Het competentieprofiel van de ALO Amsterdam dekt ruimschoots het praktijkdeel van het geven van trainingen Reader EVC-EVK 14
PvB 3.2 Coachen van wedstrijden Portfoliobeoordeling 1 Maakt een wedstrijdplan 2 Houdt een bespreking voor de wedstrijd 3 Ziet er op toe dat de sporters zich voorbereiden op de wedstrijd 4 Handelt wedstrijdformaliteiten af 5 Gaat flexibel om met organisatorische veranderingen rond de wedstrijd 6 Houdt zich aan de regels die gelden tijdens de wedstrijd 7 Houdt sporters aan regels en reglementen 8 Motiveert sporters tijdens de wedstrijd 9 Analyseert tijdens de wedstrijd en neemt op basis hiervan adequate maatregelen 10 Geeft aan de sporters na de wedstrijd aan wat goed ging en wat beter kan 11 Past de omgangsvormen en taalgebruik aan bij de belevingswereld van de sporters. 12 Benadert sporters op positieve wijze 13 Houdt rekening met persoonlijke verwachtingen en motieven van de sporters 14 Reageert adequaat op emotionele uitingen van de sporters 15 Treedt op bij onveilige sportsituaties 16 Bespreekt met sporters wat gewenst gedrag is in de groep 17 Informeert en betrekt sporters bij de wedstrijd 18 Reflecteert op het eigen handelen tijdens het Een ALO er kan begeleiden en coachen - Sociale interactie met leerlingen in het PO aangaan: (actief) luisteren, een gesprek aangaan; informatie geven; feedback geven; motiveren. - Interactiepatronen tussen de leerlingen in de groep signaleren en maatregelen nemen om de leersituatie zowel organisatorisch als op pedagogisch vlak veilig te laten verlopen. - Motorische, sociale en emotionele hulpvragen van leerlingen signaleren en hier adequaat op reageren. - Leerlingen en hun ouders informeren over de voortgang tijdens de lessen. Een ALO er kan reflecteren (zie geven van trainingen) coachen 19 Gaat correct om met alle betrokkenen Conclusie Het competentieprofiel van de ALO dekt de coachingscompetentie, maar niet specifiek voor een atletiekwedstrijd en de regels die daar gelden. Reader EVC-EVK 15
PvB 3.3 Organiseren van activiteiten Portfoliobeoordeling 1 Maakt bij de organisatie gebruik van een draaiboek 2 Rapporteert over de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van de activiteit 3 Houdt rekening met beschikbare middelen en materialen 4 Werkt samen met anderen 5 Zorgt dat iedereen weet wat er van hen wordt verwacht 6 Draagt verantwoordelijkheid en neemt beslissingen 7 Handelt activiteit af 8 Stemt de activiteit af op de belevingswereld van de sporters 9 Treedt op bij onveilige situaties 10 Reflecteert op het eigen handelen tijdens het organiseren van de activiteit 11 Bewaakt waarden en stelt normen Een ALO er is sociaal communicatief en kan samenwerken Een ALO er kan coördineren en organiseren - Effectief met leerlingen, collega s, leidinggevenden, ouders en derden communiceren. - Met medestudenten en collega s vergaderen. - Zichzelf presenteren - Op constructieve wijze deelnemen aan besluitvormingsprocessen binnen de school. - In teams doelgericht en constructief samenwerken - Constructieve bijdragen leveren in overleg- en onderhandelingssituaties - Een sportdag; schoolkamp activiteit en een buitenschoolse activiteit coördineren in de BOS driehoek (Buurt-Onderwijs-Sport). - Een schoolkamp organiseren. - Schoolavonden; ouderavonden en personeelsuitjes organiseren - Leerlingen zo nodig naar sportverenigingen verwijzen. - Het naschoolse aanbod uitvoeren zowel binnen de school als binnen de sportvereniging of het buurtwerk. Een ALO er kan reflecteren (zie geven van trainingen) Conclusie Het opleidingscompetentieprofiel van de ALO Amsterdam dekt het organiseren van een activiteit ruimschoots. Reader EVC-EVK 16
PvB 3.4 Aansturen van kader Portfoliobeoordeling Informeert assisterend kader over de inhoud van de training Geeft assisterend kader opdrachten die bij hun taak passen Bespreekt met het assisterende kader wat er goed ging en wat de verbeterpunten zijn Motiveert assisterend kader Analyseert het handelen van het assisterende kader en neemt op basis hiervan adequate maatregelen Ziet toe dat het assisterende kader de omgangsvormen en taalgebruik afstemt op de belevingswereld van de sporters. Ziet toe dat het assisterende kader de sporters op positieve wijze benadert Ziet toe op correct gedrag van het assisterende kader op en rond de sportlocatie. Treedt op bij of wijst assisterend kader op onveilige sportsituaties Reflecteert op het eigen handelen tijdens het aansturen van kader Bewaakt waarden en stelt normen Collegiale ondersteuning bij werkbegeleiding, geven en accepteren Een ALO er is sociaal communicatief en kan samenwerken - Effectief met leerlingen, collega s, leidinggevenden, ouders en derden communiceren. - Met medestudenten en collega s vergaderen. - Zichzelf presenteren - Op constructieve wijze deelnemen aan besluitvormingsprocessen binnen de school. - In teams doelgericht en constructief samenwerken - Constructieve bijdragen leveren in overleg- en onderhandelingssituaties Een ALO er kan reflecteren (zie geven van trainingen) Conclusie Het opleidingscompetentieprofiel van de ALO Amsterdam dekt het aansturen van kader ruimschoots. Reader EVC-EVK 17
PvB 4.1 Geven van trainingen Portfoliobeoordeling 1 Stelt meerjarenplan op 2 Stelt geperiodiseerd jaarplan op 3 Registreert en evalueert de uitvoering van het geperiodiseerde jaarplan 4 Werkt passend binnen het jaarplan trainingscycli uit 5 Registreert en evalueert de uitvoering van de trainingscycli 6 Analyseert prestaties en ontwikkeling van individuele atleet 7 Stelt mede op basis van analyse een trainingsprogramma op voor individuele atleet 8 Registreert en evalueert de uitvoering van individueel trainingsprogramma 9 Begeleidt sporters bij hun sport(loopbaan)ontwikkeling 10 Adviseert sporters over materiaal(keuze en gebruik) in verband met prestatieverhoging 11 Bevat reflectie op eigen handelen Een ALO er kan reflecteren (zie geven van trainingen) 12 Bevat overzicht geraadpleegde bronnen 13 Bevat verklaring voorbeeldfunctie van de vereniging/ organisatie Conclusie Het atletiekspecifieke rondom het geven van trainingen, het maken van een meerjarenplan en een geperiodiseerd jaarplan en trainingscycli ontbreekt. Verklaring voorbeeldfunctie kan vervangen worden door diploma. Stagescholen geven bij de opleiding iets dergelijks aan. Reader EVC-EVK 18
Praktijkbeoordeling 1 Baseert de trainingsvoorbereiding op analyses, achterliggende plannen en evaluaties 2 Formuleert voor (met) elke atleet individuele concrete doelstellingen 3 Houdt rekening met alle omstandigheden die van invloed kunnen zijn op de training 4 Levert individueel maatwerk in zwaarte en opbouw van de training 5 Geeft individuele sporters relevante feedback en aanwijzingen 6 Evalueert continu het proces en (tussen)resultaat van de training en stelt zo nodig bij 7 Maakt optimaal gebruik van trainingsfaciliteiten 8 Grijpt in indien veiligheid in geding is en/of het materiaal niet meer in orde is 9 Stemt begeleiding af op individuele kenmerken van de atleten 10 Stimuleert sporters om zelfstandig te werken 11 Stimuleert sporters om vragen te stellen en mee te denken 12 Besteedt aandacht aan het voorkomen en herstellen van blessures bij de sporters. 13 Reflecteert op het eigen handelen tijdens het geven van de training 14 Bewaakt waarden en stelt normen 15 Houd zich aan beroepscode Een ALO er kan lesgeven - Op grond van de VUT-cyclus (Voorbereiden Uitvoeren Terugkijken) de planningsdocumenten bijstellen. - Klassikaal docent gestuurd lesgeven. - Maatregelen nemen om de leersituatie zowel organisatorisch als op pedagogisch vlak veilig te laten verlopen. - De voortgang van de leerlingen zelf observeren en registreren mbv observatie en evaluatie instrumenten. - Begeleid lesgeven - Materiaal en apparatuur adequaat gebruiken om bewegingssituaties te ontwerpen - Ontwikkelingen in de wereld van bewegen en sport vertalen naar de eigen situatie. - Belemmeringen bij het oplossen van bewegingsproblemen bij leerlingen signaleren en vaststellen. - Gerichte leerhulp bieden aan leerlingen met belemmeringen bij het oplossen van bewegingsproblemen - Afwijkingen in houding en beweging bij leerlingen signaleren en deze leerlingen doorverwijzen naar externe deskundigen. - Kan zelf de volgorde bepalen waarin hij/zij de onderwijsinhoud aan leerlingen in alle fases van het PO aanbiedt en deze evalueren. - Kan zelf een keuze maken ten aanzien van de didactische componenten waarmee hij/zij de onderwijsinhoud in het PO aanbiedt Een ALO er kan reflecteren en planmatig aan zijn/haar eigen professionaliteit werken, en evalueert. - Sterke en zwakke punten benoemen. - Eigen handelen evalueren. - Een POP(Persoonlijk Ontwikkelingsplan) en PAP (Persoonlijk Activiteiten Plan) opstellen en evalueren. - Reflectietechnieken toepassen. Conclusie Het competentieprofiel van de ALO Amsterdam dekt ruimschoots het praktijkdeel van het geven van trainingen Reader EVC-EVK 19
PvB 4.2 Coachen van wedstrijden Portfoliobeoordeling 1 Maakt wedstrijdanalyse van eigen atleet 2 Maakt analyse van tegenstanders eigen atleet 3 Maakt analyse van de invloedzijnde factoren tijdens een wedstrijd 4 Formuleert samen met atleten doelstellingen voor de wedstrijd 5 Evalueert een wedstrijd op systematische wijze met atleten en trekt conclusies voor volgende wedstrijden 6 Evalueert de wedstrijd op systematische wijze met begeleiders en trekt conclusies voor volgende wedstrijden 7 Begeleidt atleten bij het leren presteren onder druk 8 Adviseert sporters over voeding in relatie tot presteren en informeert over dopingprocedures 9 Leert sporters zichzelf te evalueren en beoordelen 10 Bereidt sporters voor op contact met media 11 Reflecteert op het eigen handelen 12 Gaat correct om met alle betrokkenen Een ALO er kan begeleiden en coachen - Sociale interactie met leerlingen in het PO aangaan: (actief) luisteren, een gesprek aangaan; informatie geven; feedback geven; motiveren. - Interactiepatronen tussen de leerlingen in de groep signaleren en maatregelen nemen om de leersituatie zowel organisatorisch als op pedagogisch vlak veilig te laten verlopen. - Motorische, sociale en emotionele hulpvragen van leerlingen signaleren en hier adequaat op reageren. - Leerlingen en hun ouders informeren over de voortgang tijdens de lessen. Een ALO er kan reflecteren (zie geven van trainingen) Conclusie Het competentieprofiel van de ALO Amsterdam dekt de coachingscompetentie, maar niet specifiek voor een individuele atleet en een atletiekwedstrijd en de regels die daar gelden. Reader EVC-EVK 20
PvB 4.3 Sporttechnisch beleid Portfoliobeoordeling 1 Adviseert het bestuur of de technische commissie over sporttechnische zaken 2 Formuleert en communiceert de doelstellingen van talentherkenning 3 Stelt plan op voor talentherkenning en ontwikkeling 4 Houdt bij het ontwikkelen en bijstellen van sporttechnisch beleid rekening met menskracht en middelen 5 Coördineert de uitvoering van het technische beleid van de vereniging/ organisatie 6 Evalueert de uitvoering van het technische beleid van de vereniging/ organisatie 7 Stimuleert talentherkenning en ontwikkeling 8 Informeert bij vertrek van sporter naar de reden daarvan 9 Reflecteert op het eigen handelen 10 Bewaakt waarden en stelt normen Geen overeenkomstige competenties gevonden Een ALO er kan reflecteren (zie geven van trainingen) Conclusie In het competentieprofiel van de ALO Amsterdam komen geen competenties voor op het gebied van sporttechnisch (atletiektechnisch) beleid. Reader EVC-EVK 21
PvB 4.4 Competentieontwikkeling sportkader Portfoliobeoordeling 1 Stelt leerwerkplan voor vereniging/organisatie op of bij 2 Creëert een optimale leerwerkplek voor sportkader in opleiding 3 Geeft sportkader in opleiding feedback op de uitvoering van hun opdrachten 4 Volgt de ontwikkeling van sportkader in opleiding en grijpt zo nodig in 5 Onderhoudt contact met de docent van de opleiding 6 Coacht sportkader bij hun inzet voor de vereniging/ organisatie 7 Draagt relevant kennis voor sportkader binnen de vereniging/organisatie over 8 Staat model voor correct gedrag op en rond de sportlocatie 9 Treedt op bij onveilige sportsituaties 10 Reflecteert op het eigen handelen tijdens het aansturen van kader 11 Bewaakt waarden en stelt normen Collegiale ondersteuning bij werkbegeleiding, geven en accepteren Een ALO er is sociaal communicatief en kan samenwerken - Effectief met leerlingen, collega s, leidinggevenden, ouders en derden communiceren. - Met medestudenten en collega s vergaderen. - Zichzelf presenteren - Op constructieve wijze deelnemen aan besluitvormingsprocessen binnen de school. - In teams doelgericht en constructief samenwerken - Constructieve bijdragen leveren in overleg- en onderhandelingssituaties - Eigen producten( en die van medestudenten) evalueren. - Studiedagen en cursussen uitkiezen en benutten die betrekking hebben op ontwikkelingen binnen het onderwijs en de lichamelijke opvoeding in het bijzonder. Een ALO er kan reflecteren (zie geven van trainingen) Conclusie Het competentieprofiel van de ALO Amsterdam dekt de competentie competentieontwikkeling van sportkader in algemene zin. Reader EVC-EVK 22
PvB 4.5 Samenwerken met begeleidingsteam Portfoliobeoordeling 1 Overlegt met verantwoordelijke functionarissen binnen de club over netwerk van specialisten rondom atleten 2 Onderhoudt contact/ netwerk van specialisten rondom atleten 3 Raadpleegt als dat nodig is specialisten in verband met begeleiding van de atleten 4 Evalueert samen met specialisten de begeleiding van de atleten 5 Onderhoudt contacten met media en sponsors 6 Behartigt belangen van sporters naar buiten 7 Stemt begeleiding af op de individuele ontwikkeling van de atleten 8 Gaat vertrouwelijk om met persoonlijke informatie over sporters 9 Reflecteert op het eigen handelen 10 Bewaakt waarden en stelt normen Een ALO er is sociaal communicatief en kan samenwerken - Effectief met leerlingen, collega s, leidinggevenden, ouders en derden communiceren. - Met medestudenten en collega s vergaderen. - Zichzelf presenteren - Op constructieve wijze deelnemen aan besluitvormingsprocessen binnen de school. - In teams doelgericht en constructief samenwerken - Constructieve bijdragen leveren in overleg- en onderhandelingssituaties Een ALO er kan reflecteren (zie geven van trainingen) Conclusie Het competentieprofiel van de ALO Amsterdam dekt de competenties samenwerken met een begeleidingsteam op het gebied van de samenwerkings- en communicatieve competenties. Punt 7, erg specifiek, ontbreekt. Reader EVC-EVK 23
5. EVC: Het traject 5.1 Van EVC scan naar persoonlijk adviesleerplan. (Het advies is afgebakend op het vereiste resultaat van een bestaande gecertificeerde opleiding) De werkwijze is ontstaan tijdens een pilot waarin is getoetst of het mogelijk is om aan de hand van persoonlijke scan van de eigen kwaliteiten, een leertraject op maat te formuleren. In de scan hebben we de kerntaken van het vak, de zelfstandig optredende trainer/coach niveau 3, gebruikt om de richting te bepalen. Vervolgens zijn de scanvragen afgeleid van de criteria. Deze criteria zijn de minimale eisen waaraan je moet voldoen om competent bevonden te worden. De werkwijze is bewust eenvoudig en stap-voor-stap geformuleerd, met als gewenst resultaat een identieke werkwijze door de sportbonden. Opzet van de scan De scan omvat uitsluitend de competenties die binnen het vak van trainer/coach niveau 3 worden gevraagd en nodig zijn om te kunnen worden gekwalificeerd. Deze competenties zijn in de opleidingsbeschrijving uitgewerkt en staan openbaar gepubliceerd op de site van de sportbond. De uitgangspunten voor de samenstelling van de scan zijn: - Korte vragenlijst; - Begrijpelijke taal; - Eenvoudige bediening; - Verdieping mogelijk; - Extra informatie mogelijk. - Geënt op het vak; - Herleidbaar naar de opleidingsinhoud. Allemaal open deuren maar toch belangrijk genoeg om ze vermelden en er vanuit te gaan. Bij het opstellen van de vragen is gekeken of de bijbehorende (deel)taak betekenisvol is. Aan de hand van deze taken kunnen vervolgens betekenisvolle leertaken worden geformuleerd. Het invullen van de scan De scan wordt ondersteund door een invulinstructie EVC Scan, een korte inleiding en een werkwijze beschrijving. Daarin wordt de bediening en betekenis van gebruikte iconen kort uitgelegd evenals de gevolgen van de verschillende keuzes. Bij het schrijven van de invulinstructie gelden eveneens de eerste drie uitgangspunten van de scan (hier voorafgaand beschreven). Als achtergrond informatie is een totaaloverzicht toegevoegd van de opdrachtenstructuur voor competentieopbouw binnen de trainer/coach niveau 3 opleiding. De aspirant cursist wordt uitgenodigd om de scan in te vullen. Het invullen kan thuis (digitaal) en er wordt geen toezicht op uitgevoerd. Inname en eerste analyse van de scan Na het invullen van de scan wordt een korte analyse uitgevoerd. Het meest interessant zijn de antwoorden waarin de bevestiging van reeds aanwezige ervaringen en (deel)competenties worden vermeld. Voorts dient te worden gelet op de consistentie in de beantwoording en de onderlinge consequenties van de antwoorden. Bijvoorbeeld: Het antwoord op de vraag, Heb je de doelen uitgewerkt over verschillende periodes binnen het jaar? is nee. Het antwoord op de verdiepingsvraag, Stuur je de doelen tussentijds bij aan de hand van opgedane ervaringen? is ja, dan is het belangrijk om uit te zoeken waarom deze twee vragen op deze wijze zijn beantwoord. Waar komen deze doelen dan vandaan en wie heeft ze opgesteld en zelfs hoe meet je het behalen van de doelen? Het is belangrijk dat de interviewer de onderlinge samenhang van de vragen onderkent. De planningstijd per analyse is 30 minuten per kandidaat. Reader EVC-EVK 24
Het intakegesprek Door deze analyse ontstaat een eerste beeld van de kandidaat in relatie tot de opleiding. De aangeleverde ervaringen en kwaliteiten zijn geanalyseerd. Tijdens de analyse stelt de interviewer vragen op die dienen als basis voor het intakegesprek. Zie het voorbeeld uit punt 4 van de uitgangspunten voor de scan (zie inleiding). Met het intakegesprek moet het verschil tussen de aanwezige en benodigde kwaliteit, ervaring en bevoegdheid, inzichtelijk worden gemaakt. Het gesprek start met het doornemen van de antwoorden de scan en er wordt informatie gegeven over het doel van de intake. De kandidaat krijgt als eerste de kans om de ingeleverde antwoorden toe te lichten voordat er wordt ingegaan op de vragen van de interviewer. De planningstijd is 45 minuten per kandidaat. Opstellen persoonlijk adviesleerplan De vragen die in de scan gesteld worden, zijn vanuit de kerntaken van het vak opgesteld. De competentieopbouw is gekoppeld aan de uitvoering van praktijkopdrachten. Na of tijdens deze praktische uitvoering worden bewijzen verzameld die nodig zijn om competentie aan te tonen. Door de scan en het intakegesprek is zichtbaar geworden welke (vak)competenties aanwezig zijn dan wel volledig of gedeeltelijk moeten worden opgebouwd. Het verschil tussen de aanwezige en de gewenste/vereiste competenties. Het adviesleerplan wordt afgestemd op de bestaande praktijkopdrachten. Deze praktijkopdrachten zijn verdeeld over voorbereidende en voorwaardelijke opdrachten. De vorming en verdieping vinden plaats door naast de praktijkopdrachten, ook van de cursist te vragen om de ervaringen te evalueren en te reflecteren op de eigen ontwikkeling. Het advies wordt uitgebracht op het door de persoon ingevulde scanformulier en gekoppeld aan de eigen antwoorden. Het advies wordt ook uitgeschreven in begrijpelijke taal waarin de opdrachtclusters worden uitgelegd en de opbouw wordt gemotiveerd. De planningstijd is variabel en ligt tussen 90 en 120 minuten. Reactie van de kandidaat op het advies In het adviesleerplan wordt gevraagd om het advies en de eigen leerdoelen in een persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) en werkplan op te nemen. Hierin wordt de uitvoering van de opdrachten in de tijd gepland en worden de gewenste uitkomsten benoemd. Het POP dient op de eerste workshop, in concept gereed te zijn. Voor de kandidaat, praktijkbegeleider en leercoach is het een vereiste om het traject te kunnen doorlopen en een hulpmiddel om het leertraject efficiënt te kunnen bewaken. Ieder vanuit zijn eigen rol. Beeld van de groep De kandidaat die bij vak competenties EVC heeft, is binnen het leertraject vrijgesteld van de Proeve van Bekwaamheid voor deze competenties. Reader EVC-EVK 25
Vervolg op het traject Na het uitbrengen van het adviesleerplan wordt elke kandidaat uitgenodigd om zich in te schrijven voor het aangepaste traject. De afdeling opleidingen van de bond zal zorgen voor het verstrekken van het benodigde lesmateriaal. De bond zal zorgen dat alle informatie in het bezit van de cursist komt, zodat er begonnen kan worden met het leertraject. Vier weken na verstrekken het lesmateriaal wordt de eerste bijeenkomst georganiseerd. Hierbij worden ook de praktijkbegeleiders uitgenodigd. Tijdens deze bijeenkomst worden de afspraken gemaakt over het verloop van elk leertraject. Er worden afspraken gemaakt over het aantal workshops en de data van de workshops. Er wordt tevens een voorlopige einddatum vastgelegd. Op deze datum wordt het praktische deel van de proeve van bekwaamheid afgenomen. Na deze datum kan nog wel worden gewerkt aan de opbouw van competenties en het vullen van het portfolio. De ondersteuning door de leercoach kan worden verlengd. De planningstijd van de totale opleiding is ongeveer 4 maanden. Aan de slag De scan is te vinden op de site van de ASK: www.academievoorsportkader.nl Reader EVC-EVK 26
Reader EVC-EVK 27 TITEL VAN DIT BOEK