Instelling Lydian Lawyers HRM Public Sector www.lydian.be Onderwerp Hervorming financiering pensioenen vastbenoemde ambtenaren op lokaal vlak Datum 24 november 2011 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document kan onderworpen zijn aan rechten van intellectuele eigendom van bepaalde betrokkenen, Er wordt u geen recht verleend op deze rechten. M&D Seminars geeft u via dit document informatie, maar verstrekt geen advies. M&D Seminars garandeert niet dat de informatie in dit document foutloos is. U gebruikt de inhoud van dit document op eigen risico. M&D Seminars, noch een van haar directieleden, aandeelhouders of bedienden zijn aansprakelijk voor bijzondere, indirecte, bijkomstige, afgeleide of bestraffende schade, noch voor enig ander nadeel van welke aard ook bij het gebruik van dit document en van de inhoud van dit document. M&D Seminars 2011 M&D SEMINARS Eikelstraat 38 9840 De Pinte T 09 224 31 46 F 09 225 32 17 info@mdseminars.be www.mdseminars.be
HRM Public Sector
Hervorming financiering pensioenen vastbenoemde ambtenaren op lokaal vlak 1. Waarover gaat het? De meeste provinciale en plaatselijke overheidsdiensten (bv. provincies, gemeenten, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden en OCMW s) financieren de wettelijke pensioenen voor hun vastbenoemde personeelsleden via één van de twee gesolidariseerde pensioenstelsels (de zogenaamde pool 1 en pool 2) bij de RSZPPO. Een beperkt aantal lokale besturen heeft een eigen pensioenstelsel en staat zelf in voor de pensioenlast van hun personeelsleden. Door de stijgende uitgaven (vergrijzing) en de dalende inkomsten (minder statutairen en meer contractuelen) in pool 1 en pool 2 staat de financiering binnen de RSZPPO de laatste jaren zwaar onder druk. Om de financiering van de pensioenen van de betrokken ambtenaren op lange termijn te verzekeren moest het stelsel dringend hervormd worden. Na langdurige discussies werd op 3 november 2011 eindelijk de wet die voor deze noodzakelijke omvorming moet zorgen, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Het betreft m.n. de wet van 24 oktober 2011 tot vrijwaring van een duurzame financiering van de pensioenen van de vastbenoemde personeelsleden van de provinciale en plaatselijke besturen en van de lokale politiezones (de Wet). De Wet treedt in werking op 1 januari 2012. Op 13 november 2011 werd al een eerste uitvoerings-kb genomen (het KB). De Wet voorziet een hervorming van de financiering binnen de RSZPPO, maar raakt niet aan de pensioenrechten van de ambtenaren zelf. 2. Wat zijn de principes? Om de noodzakelijke financieringshervorming te realiseren, werden volgende principes gehanteerd: Veralgemeende aansluiting
Evenwicht tussen het solidariteitsbeginsel en het verantwoordelijkheidsbeginsel A. Veralgemeende aansluiting De Wet beoogt met ingang van 1 januari 2012 alle provinciale en plaatselijke besturen samen aan te sluiten bij één enkel gesolidariseerd RSZPPO-pensioenfonds. Dit houdt in dat de lokale besturen met een eigen pensioenstelsel, in principe, ook aangesloten worden bij dat ene gesolidariseerde pensioenfonds. Wel is voor deze besturen de mogelijkheid voorzien om niet aan te sluiten. Hiervoor moet een aangetekende brief verstuurd worden aan de Minister van Pensioenen vóór 15 december 2011 (soort van opting-out ). B. Evenwicht tussen het solidariteitsbeginsel en het verantwoordelijkheidsbeginsel De solidariteit is de centrale waarde van het systeem. Een deel van de uitgaven zal alleen gedekt blijven in het kader van de solidariteit onder alle besturen aangesloten bij het nieuw opgerichte gesolidariseerde stelsel. De uitgaven gefinancierd in het kader van de solidariteit worden gedekt door een basispensioenbijdragepercentage dat op termijn identiek zal zijn voor alle aangesloten werkgevers (zie hieronder). De niet door de solidariteit gedekte uitgaven zullen gedekt worden met bijkomende bijdragen die bij wijze van individuele responsabilisering zullen moeten betaald worden door sommige werkgevers. Niet al de werkgevers zullen deze supplementaire bijdragen moeten betalen, maar uitsluitend zij bij wie de uitgaven voor de pensioenen hoger zijn dan de bijdrage die zij in het gesolidariseerde stelsel zouden betalen aan de RSZPPO. 3. Wat betekent de Wet voor de lokale besturen? A. Ambtshalve aansluiting bij het nieuw gesolidariseerd RSZPPO-pensioenfonds Door de Wet zullen, in principe, alle provinciale en plaatselijke besturen aangesloten worden bij één groot gesolidariseerd RSZPPO-pensioenfonds. Enkel de provinciale en plaatselijke besturen die momenteel een eigen pensioenstelsel hebben, kunnen beslissen om de aansluiting niet effectief te maken. Dit moet gebeuren met een aangetekende brief aan de Minister van Pensioenen vóór 15 december 2011. Indien deze besturen kiezen om niet aan te sluiten, zullen zij hun eigen pensioenstelsel kunnen behouden en voortzetten. De Wet streeft er echter naar zoveel mogelijk besturen te overtuigen toch aan te sluiten. Daarvoor zijn een aantal specifieke maatregelen voorzien.
Voor de huidige lokale besturen met een eigen pensioenstelsel die geen gebruik maken van voormelde mogelijkheid tot opting-out: zal op 1 januari 2012 de ambtshalve aansluiting budgettair neutraal plaatsvinden middels de overname van een volume aan lopende pensioenen ten belope van de aan de RSZPPO betaalde pensioenbijdragen in het jaar 2012. De gunstigere pensioenregeling wordt gegarandeerd voor de personeelsleden, maar met facturatie van het verschil aan het bestuur zelf. wordt voorzien dat zij de reserves kunnen behouden die zij hebben opgebouwd (geen overdracht aan de RSZPPO) en dat zij deze reserves verder door de voorzorgsinstelling van hun keuze kunnen laten beheren. De reserves kunnen eventueel worden aangewend om de pensioenbijdragen aan de RSZPPO te betalen en om de pensioenen te betalen die niet overgenomen worden door het gesolidariseerd pensioenfonds van de RSZPPO en ten eigen laste blijven. Een lokaal bestuur dat initieel heeft geweigerd zich ambtshalve aan te sluiten, blijft nadien vrij om zijn aansluiting bij het gesolidariseerde pensioenfonds van de RSZPPO alsnog aan te vragen. In dat geval zal de bijdragevoet gelijk zijn aan deze die in werking treedt op 1 januari van het jaar van de aansluiting en zal deze worden aangewend voor de overname van de lopende pensioenen. B. Geleidelijke evolutie naar een uniforme basisbijdrage De Wet voorziet dat op termijn alle aangesloten besturen zonder onderscheid een uniforme basisbijdrage verschuldigd zullen zijn tot financiering van het gesolidariseerde RSZPPO-pensioenfonds. In 2016 zal deze basisbijdrage (de werkgeversbijdrage en de persoonlijke bijdrage samen) 41,5% bedragen. De basispensioenbijdragevoet wordt uitgedrukt in een percentage van het salaris van de vastbenoemde personeelsleden dat door alle aangesloten besturen wordt betaald in het kader van de solidariteit. De basispercentages voor de boekjaren 2012 tot 2016 staan in de Wet. Het KB heeft ondertussen aangegeven hoeveel geld er uit de reserves zal worden geput om de percentages van de jaren 2012, 2013 en 2014 te verlagen. De jaarlijkse basispensioenbijdragevoet voor de jaren na 2016 zullen later vastgesteld worden en zullen minstens voor de volgende drie jaar gekend zijn. Het percentage voor 2017 wordt dus vastgelegd in 2014 samen met de percentages voor 2018, 2019 en 2020. De laatste cijfers zijn echter louter informatief en worden pas later definitief. C. Responsabiliseringsbijdrage De lokale besturen, waarvan de individuele pensioenlasten hoger liggen dan de opbrengst van de betaalde basisbijdragen, zullen bijkomend op de basisbijdrage een aandeel in deze pensioenlasten moeten dragen.
Deze responsabiliseringsbijdrage zal de vorm aannemen van een bepaald aandeel (= responsabiliseringscoëfficiënt: naar verwachting ongeveer 50% voor alle geresponsabiliseerde besturen) van het voormelde verschil tussen enerzijds de individuele pensioenlasten en anderzijds de betaalde basisbijdragen. De responsabiliseringscoëfficiënt voor een bepaald kalenderjaar (jaar N) wordt pas definitief vastgesteld in juni van het daaropvolgende kalenderjaar (jaar N + 1) op basis van de goedgekeurde rekeningen van de RSZPPO van het desbetreffende jaar (jaar N). Dit betekent in concreto dat de lokale besturen, die voor het jaar 2012 een responsabiliseringsbijdrage verschuldigd zullen zijn, deze bijdrage pas in (de maand december van) het jaar 2013 effectief zullen moeten betalen aan de RSZPPO. D. Correcte informatieverschaffing De RSZPPO zal alle nodige initiatieven nemen om alle lokale besturen in extenso te informeren m.b.t. het nieuwe financieringssysteem en de impact ervoor voor elk lokaal bestuur. Zo zou de RSZPPO tegen het midden van de maand november aan elk lokaal bestuur een simulatie bezorgen van de pensioenbijdragen die het voor het jaar 2012 verschuldigd zal zijn in het kader van het nieuwe financieringssysteem. Voor de besturen die momenteel een eigen pensioenstelsel hebben, zal de RSZPPO informatiesessies organiseren en bestaat de mogelijkheid om op individuele basis overleg te plegen met de RSZPPO en eventueel passende overgangsmaatregelen te bespreken. Deze besturen mogen echter niet uit het oog verliezen dat indien zij kiezen voor de opting-out, zij vóór 15 december 2011 een aangetekende brief aan de Minister van Pensioenen moeten schrijven. Voor informatie, contacteer Alexander Vandenbergen, alexander.vandenbergen@lydian.be, +32 2 787 90 63. back to top Lydian, December 2008. This newsletter provides general information only and contains no advice. Responsible publisher: Jan Hofkens, Tour & Taxis, Havenlaan - Avenue du Port 86c b113, 1000 Brussels, Belgium. Website: http://www.lydian.be/