Geriatrie Verpleegkundig consulent www.catharinaziekenhuis.nl
Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl GER008 / Verpleegkundig consulent / 01-07-2013 2
Verpleegkundig consulent Iedereen in het ziekenhuis krijgt in zijn of haar werk te maken met oudere patiënten. Soms vraagt dit om extra aandacht of expertise. Dan kan de verpleegkundig consultent Geriatrie worden ingeschakeld. De verpleegkundig consulent is in dienst van de verpleegafdeling Geriatrie en is ondermeer aangesteld om verpleegkundigen en andere hulpverleners in het ziekenhuis te ondersteunen bij problematiek bij oudere patiënten. Deze folder is bedoeld om verpleegkundigen en andere belangstellenden te informeren over de functie van verpleegkundig consulent Geriatrie. Ouderen in het ziekenhuis Het aantal ouderen dat van de ziekenhuisvoorzieningen gebruik maakt, neemt toe. Het betreft niet alleen ouderen vanaf 65 jaar, maar veelal ook ouderen van 85 jaar en ouder. Uiteraard zijn niet alle ouderen automatisch geriatrische patiënten. Veel ouderen wonen nog zelfstandig, soms met lichte hulp in de huishouding of ondersteuning bij de persoonlijke verzorging. Meestal is er sprake van eenzijdige problematiek. De geriatrische patiënt echter kenmerkt zich door meervoudige problematiek, op zowel lichamelijke en psychische als sociale aspecten. Juist bij deze ouderen kunnen sneller complicaties optreden in de zorg en behandeling. De benadering en omgang van deze patiënten vragen soms specifieke kennis over het ouder worden (over de Gerontologie). Als gevolg van de opname kan een toename van typische geriatrische problemen ontstaan. Een bekend probleem bij ouderen is het delier (acute verwardheid). Een delier wordt vaak verward met dementie, een ander veel voorkomend probleem bij ouderen. Ook depressie komt veel bij ouderen voor en wordt niet altijd onderkend. Typische geriatrische problemen zijn incontinentie, instabiliteit, immobiliteit, cognitieve achteruitgang en isolatie (zwak sociaal netwerk). 3
Zorg voor ouderen Geriatrische patiënten zijn in een wankel evenwicht geraakt ten aanzien van hun algemeen functioneren en het voeren van de regie over hun bestaan. Dit wordt veroorzaakt door diverse factoren op lichamelijk, psychisch en sociaal gebied. Dit toch al (wankele) evenwicht kan verder worden verstoord door een (onverwachte) ziekenhuisopname. Het doel van de Geriatrie is om een optimaal niveau van kwaliteit van leven en zelfstandigheid te bereiken of te behouden. Er moet een goede diagnose gesteld worden. Daarna kan de juiste behandeling of zorg gegeven worden. Enerzijds willen we ziekten behandelen, anderzijds richten we ons op het voorkomen dan wel beperken van negatieve gevolgen van ziekten, op functioneel en psychosociaal gebied. Gehoorsproblemen en slecht zien kunnen een rol spelen in de beperkingen bij communicatie. Houd er rekening mee dat het tempo wat lager ligt en dat informatie vaker herhaald moet worden. Angst, onzekerheid en andere factoren kunnen het ziekteproces beïnvloeden en de genezing vertragen. Het is dus van groot belang om de oudere patiënt de juiste informatie en zorg te geven, zodat hij/zij zo snel mogelijk weer in balans komt. De familie dient zo vroeg mogelijk in het zorgproces betrokken te worden. Informatie over de diagnose, de behandeling en de zorg kan helpen bij het herstel van de oudere patiënt. In sommige situaties, zoals bij een delier en dementie, is hulp van mantelzorgers zelfs nadrukkelijk gewenst. Hoe vraagt u een consult aan? Elke specialist kan een (medisch) consult vragen aan het consultatieteam Geriatrie. Daarin zitten de geriater en de verpleegkundig consulent. De verpleegkundig consulent inventariseert de hulpvraag. Zij gebruikt hiervoor de vraagstelling, de opnamereden en de voorgeschiedenis. Ook haalt zij informatie uit de verpleegkundige anamnese en uit de relevante onderzoeksuitslagen en het medicatiegebruik. Met deze voorinformatie bezoekt de verpleegkundig consulent de patiënt en de afdelingsverpleegkundige. Zo vormt zij zich een beeld 4
van wat er aan de hand is en welke interventies ze kan adviseren aan de verpleegkundige en de aanvragend arts. Indien noodzakelijk gaat de verpleegkundig consulent in gesprek met familie om relevante informatie na te vragen die de behandeling kunnen steunen. Elke dag vindt er een overleg plaats tussen de geriater en de verpleegkundig consulent, waar nieuwe patiënten worden besproken en er een diagnose en behandeladvies wordt geformuleerd. De geriater bezoekt de patiënt minstens eenmaal, en op verzoek van de verpleegkundig consulent kan dit vaker en/of ook eerder in het traject zijn. Geriater en verpleegkundig consulent bespreken dagelijks de patiënten die in medebehandeling zijn. Verpleegkundigen kunnen ook rechtstreeks een beroep doen op de verpleegkundig consulent, als ze vragen hebben over de zorg van een oudere patiënt. Tot slot geeft de verpleegkundig consulent gevraagd en ongevraagd adviezen. Ter ondersteuning van de procesgang werkt de verpleegkundig consulent nauw samen met transferverpleegkundigen bij het ontslag van de patiënt en bemiddelt voor eventuele vervolgafspraken bij de geriater. Contact Met vragen kun je contact opnemen met Heleen Guldemond, verpleegkundig consulent Geriatrie. Zij is bereikbaar op maandag dinsdag, donderdag en vrijdag tussen 08.30 en 17.00 uur via toestel (239) 7492 of via het consultensein 117483 of via de verpleegafdeling Geriatrie op 040-239 7450. 5
6
7
Michelangelolaan 2 5623 EJ Eindhoven Postbus 1350 5602 ZA Eindhoven