1.Inleiding. 2.Profielen per 1 augustus 2007



Vergelijkbare documenten
Gemeenschappelijk deel (1920 slu, was 1960) Nederlands 480 Engels e moderne vreemde taal *) 480

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag. 12 maart 2004 VO/OK/2004/ tweede fase havo/vwo

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

De studielast is voor de tweede fase vwo in totaal 4800 uur (drie maal 1600), voor het havo 3200 uur (twee maal 1600). Dit is als volgt verdeeld:

Havo 3 : Het jaar van ontdekken en kiezen van vakken/profielen. Havo 4 : Het jaar van oriënteren op vervolg na havo

18.00 uur Welkom uur Algemene informatie uur Vragen uur Afsluiting

PROFIELKEUZEFORMULIER VWO 3

19.00 uur Welkom uur Algemene informatie uur Vragen uur Afsluiting

Programma uur Welkom uur Algemene informatie uur Vragen uur Afsluiting

Programma uur Welkom uur Algemene informatie uur Vragen uur Afsluiting

Informatieavond profielkeuze 3 vwo. 19 januari 2015

Ouderavond profielkeuze 3 havo

Profielkeuze 3 vwo

PROFIELKEUZEFORMULIER VWO 3

VOORLICHTINGSAVOND. 3e klas havo en vwo. Donderdag 15 januari Welkom!

Tweede Kamer der Staten-Generaal

WOORD VOORAF. Leny Pet

Profielkeuze voorlichting

LESSENTABEL HAVO/VWO ALKMAAR

schoolleiders, besturen, decanen, leerlingen, universiteiten en hogescholen. Er is gewezen op andere manieren om de kunstvakken de positie te laten

Profielkeuze 3 Havo. 22 november 2018

INFORMATIEMIDDAG OVERSTAP 5 HAVO 5 VWO. Woensdag 8 maart 2017

PROFIELKEUZEFORMULIER VWO 3

De Tweede Fase en Profielkeuze HAVO op het SMC

Welkom Profiel- en vakkenvoorlichting

KEUZEBEGELEIDING & PROFIELKEUZE KLAS 3

Welkom op de ouderavond over de profielkeuze. Klas 3 havo/vwo 21 januari 2016

KIESWIJZER Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO

Informatieavond Klas 3 Welkom

Van mavo-4 naar havo R. Schouten sectordirecteur havo

Ouderavond Profielkeuze 3 HAVO

KEUZE PROCES. havo 3 en vwo november 2017

Profielkeuze in Havo 3. Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6

Het programma.

Ouderavond Profielkeuze 3 VWO

Na vmbo-t 4 naar havo 4

Welkom. Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.: f.heuvelmans@lvo-weert.nl b.reuvers@lvo-weert.nl

INFORMATIEMIDDAG DOORSTROOM 5 HAVO 5 VWO

Ouderavond profielkeuze 3 havo 16 januari 2019 Op naar 4 havo!

Fons Vitae Lyceum. Profielkeuzevoorlichting 3 HAVO Oktober Afdelingsleider HAVO derde leerjaar: Peter van den Berg Decaan HAVO: Judith van t Hek

Profielkeuze Vakkeninformatie HAQ3. Iris Eckardt Decaan Havo/Vwo/Quest

voorlichting verder na 2 vwo/havo/tl

Het programma.

Maakt systematisch tijdens LOB (loopbaanoriëntatie- en begeleiding) een zelfbeoordeling over:

Stroom- en Profielkeuze 2017

Fons Vitae Lyceum. Profielkeuzevoorlichting 3 HAVO 4 oktober 2016

Profielkeuze M. van den Bremer, decaan bovenbouw havo/vwo

Wat zijn de kernkwaliteiten van de volgende beroepen?

Profielkeuzevoorlichting 3 Havo 3 december 2015

Tweede Fase Profielkeuze VWO 4

Profielkeuze. 2 en 3 MAVO

Profielkeuze Vwo 3. Het doel is: Op basis van reële zelfkennis, een gedegen keuze maken!

INFORMATIEAVOND PROFIEL- EN PAKKETKEUZE LEERJAAR III WELKOM!!

Profielkeuzevoorlichting 3 Havo 7 December 2016

Welkom. Werken aan je talent

KIESWIJZER LAAR & BERG

Profielkeuze. Sanne ten Haken & Bas Reuvers Decanen

Van mavo-4 naar havo R. Schouten sectordirecteur havo

Profielkeuze. 3 vwo. degoudsewaarden.nl

Kiezen voor de toekomst!

OP WEG NAAR KLAS 4HAVO

Profielkeuze / vakkenkeuze

31 januari reacties

Voorlichting profielkeuze en bovenbouw

Kiezen voor de toekomst!

KIESWIJZER LAAR & BERG

Hartelijk welkom Informatieavond profielkeuze Atheneum

Profielkeuze in VWO 3. Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6

Profielkeuze. Sanne ten Haken & Bas Reuvers Decanen.

INHOUD VAN DE AVOND AANLEIDING DE TWEEDE FASE; EXAMENPROGRAMMA PROFIELEN TABELLEN TIJDPAD

Informatie avond klas 2 Vakkenpakket keuze 23 november Welkom

Wat te kiezen? De tweede fase Welke profielen en vakken zijn er?

KEUZEBEGELEIDING KLAS 3

OUDERAVOND 3 HAVO. Dinsdag 7 januari 2014

Welk profiel past bij mij?

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo

Op weg naar het eindexamen vwo

Voorlichtingsavond profielkeuze en bovenbouw

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen

Inleiding. Keuzes in:

Ouderavond profielkeuze 3 havo 16 januari 2017

KIESWIJZER LAAR & BERG Stroomkeuze vwo en MYP Profielkeuze havo Profielkeuze vwo

Lessentabellen Candea College

Handboek Loopbaanoriëntatie en Profielkeuze Havo/Vwo

Tweede fase en profielkeuze. drs. J. van Wesel Decaan HAVO/Atheneum /Gymnasium

Voorlichtingsavond. 3 havo profiel- en vakkenkeuze

Fons Vitae Lyceum. Ouderavond profielkeuze 3 VWO 10 oktober Afdelingsleider 3 VWO: Daan Visser Decaan VWO: Marieke de Vries

Ouderavond leerjaar 3

Informatieavond over de profielkeuze in de 3 e klas

Profielkeuze Tweede Fase

Van Mavo-4 naar Havo-4

Ouderavond Profielkeuze 3 havo

Ouderavond keuze: Onderzoeken&Ontwerpen of Cultuur&Communicatie en Film&Fotografie

Kiezen voor de toekomst!

Profielkeuze 3 VWO. 6 december 2017

WP 3 September Welkom

VWO 3. profielkeuze Vakkenpakket VWO bovenbouw

Kiezen voor de toekomst! oktober

Tweede fase. profielkeuze

Kiezen voor de toekomst!

Transcriptie:

logoocw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk VO/OK/2003/53723 Uw kenmerk Onderwerp tweede fase havo/vwo 1.Inleiding In het algemeen overleg met de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap op 29 oktober 2003, heb ik toegezegd een uitgewerkt voorstel voor de invulling van de profielen havo/vwo voor te leggen waarin zo goed mogelijk de zeer verscheiden in het overleg naar voren gebrachte benaderingen met elkaar worden verenigd (kamerstuk 29 000 VIII, nr. 77, p.10 en 13). In deze brief treft u dit voorstel aan. Het gaat om de profielen per 1 augustus 2007. Daarnaast geef ik aan, langs welke procedure en in welke fasering een verdergaande vernieuwing van met name het onderwijs in de bètavakken mogelijk is, daarbij aansluitend bij de voorstellen van de KNAW betreffende het instellen van profielcommissies. Het gaat daarbij, overeenkomstig mijn toezegging, onder andere om de taak van de profielcommissie(s) (kamerstuk 29 000 VIII, nr. 77, p. 10). Na instemming met het nieuwe voorstel is het mogelijk om in de loop van 2004 een wetsvoorstel in te dienen (kamerstuk 29 000 VIII, nr. 77, p.10). 2.Profielen per 1 augustus 2007 Het overleg met de vaste commissie heeft geleid tot de volgende uitgangspunten: 1.Profielen worden duidelijker van elkaar onderscheiden, ze moeten een duidelijk eigen gezicht hebben. 2.Profielen worden in hun opbouw beter met elkaar in overeenstemming gebracht, zodat daarin duidelijk wordt, dat zij gelijkwaardig zijn. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rijnstraat 50, Postbus 16375, 2500 BJ Den Haag T +31-70-412 3456 F +31-70-412 3450 W www.minocw.nl Contactpersoon: R.J. Offerein, T +31-70-4124465, E

blad 2/5 Deze beide uitgangspunten kunnen worden samengevat als: grotere verschillen in de inhoud, grotere gelijkenis in de structuur. Ik heb in het overleg aangegeven, dat ik mij voorstel, dat aan deze uitgangspunten recht kan worden gedaan door een opzet van in elk profiel drie verplichte vakken en een profielkeuzevak (waardoor één geheel vrij te kiezen vak overblijft). In de bijlage bij deze brief is dit uitgewerkt (schema). Het profielkeuzevak is een vak, dat op zinvolle wijze enige differentiatie (in de vorm van verbreding en/of verdieping) in het profiel kan aanbrengen. Inhoudelijke overwegingen moeten bij het vaststellen van de profielkeuzevakken voorop staan. Dat wil zeggen, dat richtsnoer moet zijn, wat zinvol is gezien het keuzeproces van leerlingen en wat leerlingen nodig zouden kunnen hebben in een vervolgstudie die zij op basis van het profiel zouden willen volgen. Vanuit de commissie is terecht opgemerkt, dat het daarbij dan enerzijds moet gaan om een keuze die past in het profiel (dus niet te ruim), maar anderzijds ook om een reële keuze. Dat wil zeggen, dat het cluster van vakken waaruit gekozen kan worden zo moet worden omschreven, dat voor de meeste leerlingen er ook in de praktijk iets is te kiezen. De verplichte vakken zijn in het profiel natuur en techniek wiskunde B, natuurkunde en scheikunde. Met die drie vakken is in principe een voldoende brede basis gelegd voor de meeste vervolgopleidingen waarop het profiel voorbereidt. In die vervolgopleidingen is er echter ook meer differentiatie dan het wellicht op het eerste gezicht lijkt die gaat van astronomie tot bedrijfskundig gerichte opleidingen. Daarom zijn de profielkeuzevakken: het nieuw te ontwikkelen geïntegreerde bètavak, informatica, biologie en wiskunde AB. In het profiel natuur en gezondheid wordt naast de verplichte vakken wiskunde AB, biologie en scheikunde - een zinvolle keuzemogelijkheid geboden met het nieuwe geïntegreerde bètavak, natuurkunde, lichamelijke opvoeding 2 en aardrijkskunde als profielkeuzevakken. Er moet daarbij worden bedacht, dat het profiel natuur en gezondheid niet alléén voorbereidt op (para)medische vervolgopleidingen (voor die vervolgopleidingen is het vak lichamelijke opvoeding van belang), maar meer in het algemeen op de meer zachte bèta-opleidingen. Die zijn gericht op de levenswetenschappen en de toepassingen daarvan (inclusief de lerarenopleiding lichamelijke opvoeding), maar ook op het complex van opleidingen gericht op landbouw en natuurlijke omgeving. Voor die laatste opleidingen is aardrijkskunde een relevant vak. Het vak verenigt traditioneel in zich een alfa/gamma- component (sociale aardrijkskunde) met een bèta-component (fysische aardrijkskunde).

blad 3/5 In een model van drie verplichte vakken per profiel en een profielkeuzevak is het logisch, dat in het profiel economie en maatschappij naast wiskunde AB en economie het vak management en organisatie het derde verplichte vak wordt. Daarmee onderscheidt het profiel zich duidelijk van het profiel cultuur en maatschappij. In de economische vervolgopleidingen met name in het hbo wordt aan het vak in het algemeen grote waarde gehecht. Als profielkeuzevak kan dan één van de maatschappelijke vakken geschiedenis, aardrijkskunde of maatschappijleer worden gekozen of een moderne vreemde taal. Ook in het profiel cultuur en maatschappij zijn er vier profielvakken. In dit profiel is een wat grotere differentiatie wenselijk. Het profiel vormt de vooropleiding voor een grote verscheidenheid van vervolgopleidingen culturele én maatschappelijke. Er zijn twee vakken verplicht voor alle leerlingen. In het vwo zijn dat wiskunde A en geschiedenis, in het havo een moderne vreemde taal en geschiedenis. Daardoor ontstaat er ruimte om het profiel nog meer een eigen gezicht te geven door er een cultureel profielkeuzevak en een maatschappelijk profielkeuzevak in op te nemen. Daarmee wordt recht gedaan aan de eigen aard van het profiel, terwijl tegelijkertijd ook dit profiel voldoet aan het gekozen model van in totaal vier profielvakken. Als profielkeuzevakken moet de leerling er dus één kiezen uit een maatschappelijk cluster (aardrijkskunde, maatschappijleer, economie) en één uit een cultureel cluster kunstvak, filosofie of een moderne vreemde taal (in het vwo mag het ook een klassieke taal zijn). In verband met de keuze van een moderne vreemde taal wijs ik nog op een effect van de aanpassingsvoorstellen dat wellicht tot nu toe onderbelicht is gebleven. In de huidige situatie wordt de doorstroming van havo naar vwo enigszins bemoeilijkt doordat in het vwo naast Engels nog twee deeltalen moeten worden gevolgd in het havo is dat er één en er is weinig ruimte om dat uit te breiden naar twee. In het aangepaste model is er één moderne vreemde taal (naast Engels) in het vwo. Weliswaar is er in het havo in het nieuwe model naast Engels niet meer een moderne vreemde taal algemeen verplicht maar de mogelijkheid om een tweede moderne vreemde taal te kiezen ( als profielkeuzevak of als vrij keuzevak) wordt vergroot. Tenslotte is er nog de nieuwe mogelijkheid, dat in bepaalde gevallen de leerling in het vwo wordt vrijgesteld van het volgen van de tweede moderne vreemde taal. Door dit geheel wordt het voor de havo-leerling gemakkelijker om door te stromen naar het vwo. In de voorlichting zal aan deze mogelijkheid aandacht worden besteed.

blad 4/5 3.Vernieuwing van het bèta-onderwijs Er is nu een brede overeenstemming over, dat het aantrekkelijker maken van bètavervolgopleidingen een gemeenschappelijke inspanning vergt van overheid, voortgezet onderwijs, vervolgonderwijs, wetenschap en bedrijfsleven. In de eerste plaats moet het onderwijs in de bètavakken in het voortgezet onderwijs aantrekkelijker worden gemaakt, zodat meer leerlingen worden uitgedaagd om een bèta-vervolgopleiding te kiezen. Daar hoort echter ook bij een afspraak met het hoger onderwijs om te voorzien in een goede aansluiting en in opleidingen die voor een grotere groep studenten aantrekkelijk en haalbaar zijn. De nu voorgestelde profielen bieden een grotere differentiatie in de bèta-vooropleiding, dus ze zijn aantrekkelijker voor een grotere groep leerlingen. Dat moet ook consequenties hebben voor de vervolgopleidingen. Die nieuwe profielen zijn echter niet meer dan een begin. In het onderwijs in de bètavakken zelf is ook een vernieuwing nodig: in de inhoud, de aanpak/didactiek, waarschijnlijk ook in de cultuur in en rond de vakken. Ik vind het belangrijk, daarmee zo snel mogelijk te beginnen en dus daarmee niet te wachten tot de invoering van de nieuwe profielen per 1 augustus 2007. Er moet wel een duidelijk onderscheid worden gemaakt in wat haalbaar is op de korte, de middellange en de lange termijn. Per 1 augustus 2007 de middellange termijn - zullen de examenprogramma s voor alle vakken moeten zijn aangepast aan de nieuwe profielstructuur. Gezien de benodigde ontwikkeltijd en de voorbereidingstijd voor scholen, leraren en de makers van leermiddelen, zullen die examenprogramma s per 1 augustus 2007 zoveel mogelijk aansluiten bij de bestaande. Een algehele echt inhoudelijke vernieuwing per die datum is niet mogelijk. De examenprogramma s zullen echter waar mogelijk een keuzemogelijkheid inhouden. Daardoor kunnen inhoudelijke vernieuwingen geleidelijk door de scholen zelf worden ingevoerd, maar ook ontwikkeld. Dat kan worden ondersteund in de vorm van projecten in het kader van het deltaplan bèta/techniek. De vernieuwing behoeft daar echter niet op te wachten. Projecten kunnen ook al eerder starten, met ondersteuning in het kader van het deltaplan bèta/techniek: de korte termijn. De projecten kunnen van verschillende aard zijn. Eén ervan zal gericht zijn op de ontwikkeling van het nieuwe geïntegreerde bètavak. De ruimte in de regelgeving is daarvoor op dit moment weliswaar beperkt, maar waar nodig kan van de wettelijke mogelijkheden gebruik worden gemaakt om voor experimentele ontwikkelingen ontheffingen te verlenen.

blad 5/5 Een tweede activiteit die op korte termijn kan starten, is de instelling van een profielcommissie voor de beide bètaprofielen. Vanwege de samenhang in inhoudelijk en schoolorganisatorisch opzicht kies ik voor één commissie voor de beide profielen, waarin echter nadrukkelijk de twee sectoren uit het vervolgonderwijs waarop ze zijn gericht zijn vertegenwoordigd. De profielcommissie zal ook een inbreng moeten hebben in de eerdergenoemde ontwikkelprojecten, in elk geval de ontwikkeling van het nieuwe bètavak. De profielcommissie moet zich verder richten op de samenhangende ontwikkeling van een visie op de inhoud van de bètavakken. Die visie zal de grondslag vormen voor een daarop volgende meer fundamentele vernieuwing van de examenprogramma s. Die vernieuwing zal bovendien zijn gebaseerd op de resultaten van de eerdergenoemde ontwikkelprojecten. Daarop volgt dan de productie van nieuwe leermethoden. In totaal is die vernieuwing een proces van minstens zes jaar de langere termijn. Op deze wijze wordt een proces van fundamentele maar geleidelijke vernieuwing in gang gezet zoals ook de KNAW zich dat voorstelt. Van scholen wordt op deze wijze niet te veel gevraagd, maar tegelijk wordt de vernieuwing waar die mogelijk is al op korte termijn in gang gezet. Wat haalbaar is op de korte, de middellange en de langere termijn wordt duidelijk van elkaar onderscheiden, maar tegelijk worden die zaken waar dat mogelijk is als het ware in elkaar geschoven. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, (Maria J.A. van der Hoeven)