> feature Werk maken van windenergie Leven van de wind. Volgens het spreekwoord kan het niet. In Groningen denken ze daar heel anders over. Groningen Seaports ziet voor met name de Eemshaven volop kansen in de offshore-windindustrie. Groningen Seaports heeft de wind mee Figuurlijk gaat er volgens promotie campagne niets b oven Groningen. Maar letterlijk gezien gebeurt er bóven die provincie heel wat dat de moeite waard is. In de Noordzee boven de Nederlandse en Duitse Wadden eilanden waait het vaak en hard. Dat maakt het gebied ideaal voor het winnen van wind energie. Om die r eden is daar vanaf 2010 reeds een a antal (Duitse) offshore-windmolenparken geopend. En daar blijft het niet bij. Voor zowel het Nederlandse als Duitse gedeelte van de boven de Waddeneilanden gelegen Noordzee zijn tal van concrete plannen voor windparken. Groningen Seaports, de overheids-nv die onder meer de haven van Delfzijl en de Eemshaven beheert, ziet hier volop kansen voor met name de laatst genoemde haven. De l igging van de Eemshaven ten opzichte van bestaande en geplande offshore windmolenparken is erg gunstig. 10
tekst Erik Stroosma beeld Dreamstime, Groningen Seaports 11
> feature In de werkplaats van het samenwerkingsverband in de haven kunnen offshore-werkplatforms terecht voor onderhoud, maar ook voor het plaatsen van bijvoorbeeld van helikopterplatforms. Daarnaast profileert deze haven zich als de 'energy port van Nederland'. Veel bedrijven uit de (groene) energiesector zijn reeds actief in dit gebied. Jack-up platforms De offshore-windindustrie maakte al uitgebreid gebruik van de Eemshaven bij de aanleg van het Bard 1-windpark. Dit in augustus geopende offshorewindpark is met tachtig windmolens het grootste van Duitsland. Bard 1 ligt op slechts 100 kilometer van de kust van Groningen. Ook bij het plaatsen van het eerste Duitse windmolenpark in zee, het in 2010 in gebruik genomen Alpha Ventus, werd de Eemshaven gebruikt voor de montage en verscheping van windturbines. Als de windmolenparken op zee eenmaal aangelegd zijn, houdt de rol van de Eemshaven niet op. Windmolens hebben regelmatig onderhoud nodig. Ook daar liggen kansen. Groningen Seaports speelt daarop in door de Eemshaven aantrekkelijk te maken voor service- en onderhoudsbedrijven uit de offshore-windindustrie. De eerste ontwerpen voor de ontwikkeling van het gebied waar deze bedrijven moeten komen, liggen inmiddels op de tekentafel. De havenbeheerder heeft hiervoor de Emmahaven, een onderdeel van de Eemshaven, op het oog. Hier moeten onder meer ligplaatsen voor crewtenders komen, snelle boten waarmee onderhoudsmensen naar de offshore-windparken kunnen varen. Ook omvat het plan locaties voor het testen van windturbines en een starten landingsplaats voor helikopters. In een ander gedeelte van de Eemshaven, de Beatrixhaven, wordt nu al gewerkt aan het geschikt maken van een kade voor jack-up platforms (hef eilanden) uit de offshore-windindustrie. De 'jack-ups' worden in de offshore-windindustrie ingezet voor 12
Werk maken van windenergie Groningen Seaports heeft de wind mee Slagvaardiger als NV Om slagvaardig te kunnen inspelen op de kansen die onder meer de offshorewindindustrie biedt, heeft Groningen Seaports een nieuwe bedrijfsvorm gekregen. De havenbeheerder is nu een naamloze vennootschap (NV). In juni ging het algemeen bestuur akkoord met deze verandering, die met terug werkende kracht per 1 januari van dit jaar inging. Tot die datum was het bedrijf een gemeenschappelijke regeling (GR). De nieuwe bedrijfsvorm heeft volgens Groningen Seaports een aantal voor delen. Zo kan het nu als overheids-nv een zelfstandiger koers varen. Daarnaast maakt het de samenwerking met Nederlandse havens met dezelfde bedrijfsvorm, zoals onder meer die van Amsterdam, Zeeland en Rotterdam, makkelijker. Harm Post, die G roningen Seaports al geruime tijd leidt, is benoemd tot statutair directeur van de nieuwe NV. het onderhoud van windparken. De kade is aan de zuidzijde met 500 meter verlengd en is nu in totaal ruim 1150 meter lang. Voor het plan om een geheel nieuwe 220 meter lange (westelijke) kade aan te leggen in de Beatrixhaven loopt inmiddels een aanbestedingsprocedure. Koninklijke Niestern Sander Een van de reeds in de Eemshaven gevestigde bedrijven, K oninklijke Niestern Sander, is ook al ingesprongen op mogelijkheden die de windmolenparken in zee bieden. De scheepswerf is onlangs een samenwerkingsverband voor twee jaar aangegaan met vier b edrijven uit de regio (Clafis Mari tiem, De Haan Special Equipment, Eekels Technology en Wolfard & Wessels). S amen gaan ze hun diensten aanbieden aan jack-upplatforms die de Eemshaven aandoen. In de werkplaats van het samenwerkingsverband in de haven kunnen offshore-werkplatforms terecht voor onderhoud, maar ook voor het plaatsen van bijvoorbeeld van helikopterplatforms. De vijf bedrijven hopen binnenkort met het offshorewind transport- en installatieschip Aeolus van Van Oord hun eerste klant (advertentie) 13
14 In de Beatrixhaven wordt al gewerkt aan het geschikt maken van een kade voor De 'jack-ups' worden in de offshore-windindustrie ingezet voor het onderhoud van
Werk maken van windenergie Groningen Seaports heeft de wind mee te v erwelkomen. Dit schip gaat Van Oord inzetten bij voorbereidende werkzaamheden voor de aanleg van twee Nederlandse windmolenparken ten noorden van Schiermonnikoog. 'Stopcontact van Nederland' Behalve het aanpassen van de Beatrix- en Emmahaven wil Groningen Seaports ook het hele Eemshavengebied met ruim 180 hectare uitbreiden. Dit is nodig omdat de havenbeheerder verwacht dat in het havengebied binnen acht jaar geen bedrijfsterreinen meer beschikbaar zijn. Het nieuwe gebied moet vooral ruimte bieden aan datacenters en bedrijven uit de (wind) energiesector. Het aangepaste bestemmingsplan, waarin de uitbreiding van het zuidoostelijke deel van het havengebied is opgenomen, wordt naar verwachting dit jaar nog goedgekeurd door de gemeenteraad van de gemeente Eemsmond. De havenbeheerder wil het gebied in fasen in gebruik nemen en pas daadwerkelijk ontwikkelen na het ondertekenen van contracten met geïnteresseerde bedrijven. Om datacenters naar het nieuwe gebied te lokken, ontwikkelden Groningen Seaports samen met NOM (Investerings- en Ontwikke lingsmaatschappij voor Noord-Nederland) de website www.dataports.eu. De Eemshaven is volgens hen als 'green data port' de beste locatie voor datacenters in Europa. Door de aanwezigheid van (uiteindelijk) liefst vier energiecentrales wordt de Eemshaven ook wel het 'stopcontact van Nederland' genoemd. Een garandeerde levering van stroom is voor datacenters een van de hoofdeisen bij de keuze voor een vestigingslocatie. In het 'stopcontact van Nederland' ligt momenteel een bijzonder 'drijvend stopcontact' aangemeerd. En dat heeft weer alles met de offshore-windindustrie te maken. Het opvallende gele gevaarte, de BorWin Beta, is een zogenoemd high voltageplatform. Dit Als de windmolenparken op zee eenmaal aangelegd zijn, houdt de rol van de Eemshaven niet op. Windmolens hebben regelmatig onderhoud nodig. Ook daar liggen kansen. drijven de 'stopcontact' gaat de opgewekte energie van een aantal Duitse offshore windparken naar het vaste land transporteren. De BorWin Beta komt op ongeveer 125 kilometer van de Duitse kust in de Noordzee te liggen. Om het platform, dat 72 meter breed en 52 meter lang is, daar te krijgen zijn 8 tot 10 sleepboten nodig. Bovendien kan het transport alleen plaatsvinden als het vier dagen windstil is en de golven niet hoger zijn dan 50 centimeter. Het kan dus nog wel even duren voordat het 'stopcontact' het ruime sop verkiest boven Groningen Seaports. jack-up platforms (hef eilanden) uit de offshore-windindustrie. windparken. 15