Opleiding Duurzaam gebouw: Energiebeheer (energieverantwoordelijke) Leefmilieu Brussel Beheer van het verbruik: energieboekhouding Jonathan FRONHOFFS CENERGIE
Doelstellingen van de presentatie Het nut van de energieboekhouding aantonen Voorbeelden geven van een energieboekhouding De resultaten van een energieboekhouding leren analyseren 2
Plan van de uiteenzetting Energieboekhouding: Waarom? Energieboekhouding: Voorbeelden Gevorderde monitoring 3
Energieboekhouding Een energieboekhouding is een instrument om het water- en energieverbruik doorheen de tijd te kunnen registreren, analyseren, evalueren en rapporteren.
Energieboekhouding: Waarom?? De begrijpelijkheid van de facturen van het energieverbruik vergroten Het energieverbruik en de kostprijs bewaken ervan door het verbruik te voorspellen Afwijkend energieverbruik opsporen en aantonen Vergelijken met andere gebouwen of referentiewaarden Besparingsmaatregelen beoordelen De prestaties van onderhoudsbedrijven beoordelen De tarieven en de keuzes van energieleveranciers op de vrijgemaakte energiemarkt optimaliseren Budgetten vastleggen op basis van het historisch verbruik Energiebesparing aanmoedigen en bewustmaken van het nut ervan Kortom het is een onmisbaar instrument voor een goed REG
Verbruik in m³/jaar Consommation en m³/an Energieboekhouding: Waarom? Standaardverbruik Consommations standards 350.000 300.000 250.000 200.000 150.000 100.000 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 1994 Evolutie Evolution per par jaar année 2007 2008 Bron: Cenergie
Installations Efficiënte installaties efficaces Optimisation Optimalisatie van de de la regeling régulation Energiebeheer: Waarom? 100% 90% 70% Relâchement... Dreigende ontsparing Surveillance & Energiebeheer Bron: Cenergie
Energieboekhouding: waarom? REG zonder energieboekhouding is even irrationeel als bedrijfsbeheer zonder algemene boekhouding In elk geval legt de EPB voor installaties dit vaak op!
Energieboekhouding: waarom? Wettelijke verplichtingen
Energieboekhouding: waarom? EPB verwarming/klimaatregeling Energiemeting zonder aanleiding gevende gebeurtenis! Verwarming sinds 1/1/2011 Koude sinds 1/09/2012 Koude Warmte Ventilatie Verbruik Energie > 12 kw + koeltorens 500 kw en per gebouw! > 100 kw 10.000 m³/h - Mogelijk van afstandsmeting verplicht behalve voor verwarming indien : < 500 kw: Sibelga-meter 500 kw: Sibelga-meter indien uitsluitend voor warmteproductiesysteem 10
EPB verwarming/klimaatregeling Energieboekhouding zonder aanleiding gevende gebeurtenis Bevat Overzicht van het maandelijks verbruik Berekening van het jaarlijks verbruik Jaarlijkse indicator kwh/m² of andere relevante indicator Jaarlijkse CO2-emissies Berekening van het jaarlijks rendement van de warmte/koudeproductie Interpretatie en vergelijking met de historiek en andere gebouwen Afwijking voor installaties van minder dan 500 kw Vereenvoudigde energieboekhouding op jaarbasis Koude Warmte Jaarlijks > 12 kw > 100 kw Maandelijks 500 kw 11
Enkele voorbeelden
Voorbeeld 1: Opsporen van lekken/problemen
Defecte waterontharder Bron: Cenergie
K o s te n ( ) Defecte thermostaat 6 0. 0 0 0 5 5. 0 0 0 Verwarming permanent met hoge temperatuur 5 0. 0 0 0 4 5. 0 0 0 4 0. 0 0 0 3 5. 0 0 0 3 0. 0 0 0 2 5. 0 0 0 2 0. 0 0 0 1 5. 0 0 0 1 0. 0 0 0 5. 0 0 0 ja n f e b m rt a p r m e i ju n ju l a u g se p o k t n o v d e c ja n f e b m rt 2004 2005 W e rke lijk V e rw ac h t E r b i s we b Bron: Cenergie
Voorbeeld 2: Follow-up van onderhoud en regeling
Bron: Cenergie
REGELRENDEMENT Wanneer verwarmen? Wat gebeurt er als men continu verwarmt? Bron: Cenergie 18
Energetische handtekening + 60% Bron: Cenergie 19
Voorbeeld 3: Follow-up van de resultaten
Werkelijk vs. verwacht verbruik Bron: Cenergie
Resultaten Bron: Cenergie
Voorbeeld 5: Advanced monitoring
Advanced monitoring Automatische datacaptatie Data op kwartierbasis Webbased analyse Automatische rapportering en alarmen Budgetbewaking en doorfacturatie 24 :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B- 26 00 Be rc he m
Advanced monitoring Datalogger, PDA of manueel GBS Andere data (bv. productie, klimaatgegevens) Energie Monitoring Netbeheerder CTSserver Systeem Energieleverancier (smart meters) grafieken alarmen analyses rapporten Bron: Cenergie
Advanced Monitoring 26 Bron: Cenergie :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B- 26 00 Be rc he m
Advanced Monitoring Basislast pompen + extractie sanitair 27 Bron: Cenergie :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B- 26 00 Be rc he m
Analyse gasverbruik 28 Bron: Cenergie :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B- 26 00 Be rc he m
Regeling Bron: Cenergie Verwarming start weer op om 2 uur s ochtends!
Onlineanalyse 30 Bron: Cenergie :: Ce ne rg ie cv ba :: Gi ts ch ot ell ei 13 8 :: B- 26 00 Be rc he m
Voorbeeld 4: Fotovoltaïsch rendement
Rendement met schaduw Bron: Cenergie
Rendement zonder schaduw Bron: Cenergie
Follow-up van het rendement Ook rendementsverlies door: Vuilheid Defecten Verliezen door slijtage van de panelen
Advanced monitoring: financiële implicaties
Advanced monitoring Welke factoren kunnen de keuze van followupmethode beïnvloeden? Budget Jaarlijkse energiekosten Beschikbare tijd, niet te verwaarlozen Grootte van het gebouw of de gebouwen Aantal gebouwen Technische eisen
Advanced monitoring: kostprijs Budgettaire manoeuvreerruimte voor dienstverlening door extern bedrijf (via datalogger) voor 3 meters per gebouw Installatie van datalogger: 650 1.500 2.500 Jaarlijks forfait voor dienstverlening: 50 400 800 Hangt af van de grootte van de installatie, de technische eisen en de geleverde diensten Bijkomende kosten per gebouw: Bekabeling: 3 x +/-30 m/meter x 6/m = 540 Terbeschikkingstelling van impulskasten (water, gas, elektriciteit): 2000 (raming, zonder vervanging van meter) Communicatiekosten: 100/jaar.gebouw
Advanced monitoring: rendabiliteit Rendabiliteit van een dergelijke investering (schattingen) gemiddelde investering per gebouw = 4.000/gebouw aan apparatuur 50/jaar/meetpunt voor dienstverlening Bedrag van de premie (apparatuur, bekabeling, impulskasten, dienstverlening gedurende 3 jaar): 50% (premie A4) Geschatte financiële besparing per gebouw: +/- 8 % minimum (15 20% ligt niet buiten bereik!) Eenvoudige terugverdientijd: investeringsbedrag gedeeld door 8% van de jaarlijkse energie-uitgave Tijd die moet worden besteed aan de opmetingen en de analyses: niet te verwaarlozen
Follow-up van de resultaten? Bijvoorbeeld : renovatie van de verwarmingsketel
Regressie gas voor maatregel # Bron: Cenergie
Regressie gas na maatregel # Bron: Cenergie
Totale besparing door CUSUM-analyse # Bron: Cenergie
Referenties Gids Duurzame Gebouwen en andere bronnen: Gids duurzame gebouwen: http://gidsduurzamegebouwen.leefmilieubrussel.be Thema Energie van de Gids 43
Te onthouden uit de uiteenzetting Wettelijke verplichtingen -> energieboekhouding Een probleem opsporen: follow-up De oorzaak van een probleem vinden: monitoring en analyse 44
Contact Jonathan FRONHOFFS Projectverantwoordelijke Gegevens : 02 513 96 13 E-mail: jonathan.fronhoffs@cenergie.be 45