Het vierogenprinc cipe behelst een aantal verscherpte maatregelen op het gebied van screening, toezicht & veiligheid binnen de kinderopvangbranche die sinds 2013 van kracht zijn. Kinderopvang t Goudvisje
Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 Advies oudercommissie 3 binnen onze organisatie 3 2. Toezicht 3 3. Meldcode voor kindermishandeling en huiselijk geweld 4 4. Startblokken 4 5. Mannen in de kinderopvang 4 6. Samenwerkingsverbanden 5 7. Gebruik van beeldmateriaal 5 8. Verklaring omtrent gedrag (VOG) en continue screening 5 9. GGD inspectie bij vierogenprincipe wordt maatwerk 6 10. Kwaliteitsbeleid 6 2
1. Inleiding Op 1 juli 2013 trad het vierogenprincipe in werking. Daarmee voegde de GGD een extra inspectieonderdeel toe aan de lijst: controleren of een kinderdagverblijf aan het vierogenprincipe voldoet. Advies oudercommissie Wij hebben visie, beleid en inrichting aangaande het vierogenprincipe besproken met de oudercommissie. Zij heeft positief geadviseerd over de wijze waarop wij binnen de organisatie aandacht geven aan de maatregelen en richtlijnen uit het vierogenprincipe. binnen onze organisatie Wij zijn een groot voorstander van het vierogenprincipe omdat dit extra bijdraagt aan een veilige omgeving waarbinnen kinderen en medewerkers zich vrij kunnen bewegen. Alle verplichtingen die voortvloeien uit het vierogenprincipe werden door ons als zodanig al uitgevoerd. De bijbehorende instructies en handelswijzen waren echter nog niet in alle gevallen (duidelijk) vastgelegd in werkinstructies en protocollen. Sinds de invoering van de verscherpte maatregelen zijn deze allemaal bijgewerkt overeenkomstig het vierogenprincipe en het toezicht daarop. Met de informatie in dit rapport geven wij u een overzicht van hoe wij de richtlijnen en maatregelen van het vierogenprincipe binnen onze organisatie toepassen. 2. Toezicht Het is altijd al ons streven geweest binnen de opvang zo min mogelijk momenten te creëren dat medewerkers langere tijd alleen zijn met een kind. Uitstapjes worden zoveel mogelijk met meerdere medewerkers gedaan, zeker als het hierbij gaat om situaties met weinig sociale controle zoals bijvoorbeeld een bezoek aan het bos of de duinen. Een medewerker kan daarentegen prima alleen met enkele kinderen naar de supermarkt op de hoek lopen, aangezien in deze omgeving voldoende sociale controle aanwezig is. Situaties waarbij medewerkers alleen op een groep staan zijn niet altijd te voorkomen. Hierbij valt te denken aan vakantieperioden of aan de opstart of het afsluiten van een opvangdag. Om te voorkomen dat medewerkers lang alleen aanwezig zijn op de groep wordt de opvang op deze dagen en/of momenten en tijdens vakanties in bepaalde gevallen samengevoegd. Daarnaast geldt dat wanneer een medewerker alleen op de groep staat, de leidinggevende regelmatig de groep onaangekondigd bezoekt. Binnen onze locaties streven wij maximale transparantie na om ervoor te zorgen dat de medewerkers elkaar kunnen blijven zien en horen. Om die reden bevinden de verschoonruimten zich binnen de groepsruimte zelf, of direct aangrenzend aan de groepsruimten en zijn dan voorzien van glazen wanden. Een tweede maatregel voor het vergroten van transparantie is dat alle babyfoons bij de groepen gedurende de hele dag aan staan. Bij de bouw van de locatie in Empel is heel bewust gekozen voor veel glazen wanden om de transparantie te maximaliseren. 3
Hoewel kinderen niet zonder toezicht op een groep mogen zijn, mogen zij wel buiten het gezichtsveld van de medewerkers spelen. Voor kinderen is er niets leukers dan zich even te verstoppen achter een bank, zodat de medewerker hen moet zoeken. Of alleen achter de kast gaan zitten zodat ze op hun gemak en ongestoord een toren kunnen bouwen. Als kinderen zich terugtrekken in een hoekje dan gaat een Pedagogisch Medewerker geregeld kijken zonder het kind uit zijn spel te halen. Hoe meer medewerkers aanwezig op de groepen, des te groter is de sociale controle. Om die reden roosteren wij waar mogelijk stagiaires in bij de groepen. Verder bezoeken de managers regelmatig onaangekondigd de groep om zaken te bespreken of om even mee te helpen. 3. Meldcode voor kindermishandeling en huiselijk geweld De implementatie van ons interne protocol Meldcode voor kindermishandeling en huiselijk geweld is afgerond en aandachts-functionarissen zijn aangesteld. Binnen onze organisatie is én blijft dit een punt van aandacht. Het is een continu proces waarin medewerkers worden gecoacht door de managers om zich de vaardigheden van het signaleren, de juiste interpretatie ervan en het vervolgens durven confronteren van betrokkenen eigen te maken. Dit gebeurt jaarlijks tijdens het werken op de groep, in ontwikkel- en evaluatiegesprekken en ook bij gezamenlijke overleggen waarin het geven van feedback aan elkaar wordt opgepakt. 4. Startblokken Onze ontwikkelingsgerichte werkwijze is gebaseerd op Startblokken, een vroeg- en voorschoolse educatie (VVE) methode waarbij observeren, signaleren en registreren belangrijke pijlers vormen. Tijdens het jaarlijkse ontwikkel- (beoordelings-) en/of evaluatiegesprek (functioneringsgesprek) bespreken wij met de Pedagogisch Medewerkers de kwaliteit die wij van hen verwachten met betrekking tot observeren, signaleren en registreren. Het bieden van veiligheid aan kinderen is opgenomen in ons pedagogisch beleid; het is de belangrijkste voorwaarde om het kind een vertrouwde omgeving te bieden. Dit punt komt regelmatig aan bod tijdens de groepsoverleggen en staat op de agenda van onze jaarlijkse teamvergadering. Men geeft elkaar feedback en tips ter verbetering over dit punt. Daarnaast organiseren wij enkele keren per jaar bijeenkomsten voor de medewerkers van de kinderopvang die in het teken staan van ons VVE programma Startblokken. Wij vinden het belangrijk dat alle neuzen dezelfde kant op staan als het gaat om de benadering van kinderen. Uiteraard is daarbij ruimte voor eigen invulling en interpretatie. 5. Mannen in de kinderopvang Geregeld ontvangen wij vragen van ouders over ons beleid en onze zienswijze op het aanstellen van mannelijke Pedagogisch Medewerkers. Wij staan positief tegenover de inzet van mannelijke collega s in de kinderopvang. 4
Mannen hebben een grote toegevoegde waarde voor de kinderopvang. Voor het overbrengen van waarden en normen is een goede mix tussen mannelijke en vrouwelijke medewerkers belangrijk. 6. Samenwerkingsverbanden Wij werken nauw samen met de wijkverpleegkundige van GGD Hart van Brabant (consultatiebureau) en de scholen waarin wij gevestigd zijn. Wij zorgen voor een zorgeloze overgang van opvang naar onderwijs. Kinderen zijn al op jongere leeftijd bij ons geweest voor dagopvang. De kennis en informatie die wij hebben kan waardevolle input leveren voor leerkrachten. Deze kennisoverdracht geschiedt altijd in overleg met en goedkeuring van ouders. Met onze samenwerkingspartners voeren wij op regelmatige basis onderling overleg, waarbij altijd de kwaliteit met betrekking tot signaleren, interpreteren en communiceren wordt besproken. 7. Gebruik van beeldmateriaal Voor Kinderopvang t Goudvisje maken wij (steeds vaker) gebruik van onze website en Facebookpagina als communicatiemiddel. Hierbij vervult beeldmateriaal een grote rol. Ook in onze brochures, nieuwsbrieven, artikelen, presentaties, commercials en persberichten etc. werken wij veel met fotomateriaal. Verder wordt met regelmaat beeldmateriaal voor interne doeleinden aangewend. Door de invoering van t Goudvisje Ouderportaal wordt het interne gebruik en het delen van foto s en informatie met ouders verder geïntensiveerd. Het spreekt voor zich dat wij zorgvuldig omgaan met het plaatsen van beeldmateriaal. Via een verklaring voor het gebruik van beeldmateriaal verlenen ouders al dan niet hun toestemming voor publicatie van foto- en video materiaal waarop hun kind herkenbaar is vastgelegd. Deze verklaring is geldig voor de gehele resterende periode van de opvang. De verleende toestemming kan uiteraard te allen tijde worden gewijzigd of ingetrokken. Het is medewerkers van de kinderopvang niet toegestaan om met eigen camera s foto- of video opnamen te maken van kinderen. Dit mag alleen met apparaten die wij daarvoor vanuit de organisatie ter beschikking stellen. In het geval ouders ervoor kiezen dat hun kind helemaal niet gefotografeerd mag worden, vormt dit voor de kinderen uiteraard in geen enkel opzicht een belemmering voor deelname aan activiteitenprogramma s. 8. Verklaring omtrent gedrag (VOG) en continue screening Om veilige kinderopvang te waarborgen behoort iedereen die in de sector werkzaam is in het bezit te zijn van een verklaring omtrent het gedrag (VOG). Een VOG toont aan dat een persoon geen strafbare feiten op zijn naam heeft staan die een belemmering vormen bij het werken in de kinderopvang. 5
In de voormalige situatie werd een VOG na afgifte niet doorlopend gescreend waarmee het slechts een momentopname was en geen uitsluitsel gaf of medewerkers zich na afgifte van de VOG schuldig maakten aan een strafbaar feit en daardoor een bedreiging vormden voor de veiligheid van kinderen. De Rijksoverheid heeft hierop besloten om iedereen die in de kinderopvang werkt vanaf 1 maart 2013 continu te screenen. Ons interne proces en de borging daarvan zijn zodanig ingericht dat volledig wordt voldaan 9. GGD inspectie bij vierogenprincipe wordt maatwerk De GGD heeft duidelijk gemaakt dat de wijze van inspecteren bij de ene opvang-organisatie anders kan zijn dan bij de andere. Een aantal maatregelen die de GGD noemt zijn: meer ramen in de verschoonruimte en slaapkamers, groepen in de ochtend en middag samenvoegen, de manager op vaste tijdstippen op de groep, of webcams ophangen. Hoe een organisatie dit invult is mede afhankelijk van de mogelijkheden van de locatie(s), maar vooral van de afspraken die zij hierover met de oudercommissie maakt. Jaarlijks voert de GGD inspecties uit bij al onze locaties. De bevindingen van de GGD zijn op de website van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) in te zien in de inspectierapporten. 10. Kwaliteitsbeleid Binnen de branche is een grote diversiteit ontstaan tussen organisaties die middels een professioneel kwaliteitsborgingssysteem volwaardige invulling geven aan deze wettelijke taak en organisaties die het in mindere of minimale mate doen. Als professionele kinderopvangorganisatie hebben wij vanzelfsprekend een kwaliteitsborgingssysteem. Dit systeem is gebaseerd op het plan-do-check-act principe met als belangrijkste pijler een doorlopende controle- en verbetercyslus. 6