DIENST MILIEUBESCHERMING - DUURZAAMHEID GEMEENTE BEVEREN 28 maart 2006 Stationsstraat 2, 9120 Beveren Tel. (03)750 16 25 Fax (03)750 14 99 PCR 000-0019956-71 GEMEENTELIJK MILIEUJAARPROGRAMMA 2006 Ontwerpversie goedgekeurd door het College van Burgemeester en Schepenen op 7 februari 2006 Geadviseerd door de Gemeentelijke Milieu Advies Raad op 8 maart 2006 Definitieve versie goedgekeurd door de Gemeenteraad op 28 maart 2006 Milieujaarprogramma 2006-1 -
INHOUDSTAFEL Inleiding 6 1 Instrumentarium 7 1.1 Beleidsinstrumenten 7 1.1.1 Milieubeleidsplan en Milieujaarprogramma 7 1.1.2 Samenwerkingsakkoord 7 1.2 Gemeentelijke dienst 7 1.2.1 Diensten die meewerken aan het milieu- en natuurbeleid 7 1.2.2 Mina-werkers 9 1.2.3 Duurzaamheidsambtenaar 10 1.2.4 Interne milieuzorg 10 1.2.5 Inventarissen en MMIS 12 1.2.6 Integratie op gemeentelijk vlak 14 1.2.7 Toezicht 15 1.2.8 Samenwerkingsverbanden 15 1.3 Adviesraad voor milieu en natuur 15 2 Milieubeleid per cluster 17 2.1 Vaste stoffen 17 2.1.1 Milieuverantwoord productgebruik 17 a1 Kantoormaterialen 17 a2 Cateringproducten en schoonmaakmiddelen 17 a3 Materialen voor tuin- en groenaanleg, -onderhoud en -meubilair 17 a4 Bouw- en onderhoudsmaterialen 17 2.1.2 Afvalstoffen 17 a1 Afvalpreventie 17 a2 Hergebruik 17 a3 Selectieve inzameling 17 a4 Kmo s en zelfstandige ondernemers 17 a5 Doelstelling restafval 17 a6 Sluikstorten, sluikstoken, zwerfvuil, 17 a7 Provinciaal overlegplatform 18 2.2 Water 18 2.2.1 Integraal waterbeheer 18 2.2.2 Oppervlaktewater 18 2.2.3 Grondwater 18 2.2.4 Waterbodem 18 2.2.5 Rationeel watergebruik 18 2.3 Natuurlijke entiteiten: natuur, bos, groen en landschappen 18 a1 Natuur 18 a2 Landschap 18 a3 Groen 18 a4 Bos 18 2.4 Hinder 19 2.4.1 Geluid 19 2.4.2 Geur en lucht 19 2.4.3 Licht 19 2.4.4 Bodemsanering 19 2.4.5 Afvalhinder en zwerfvuil 19 Milieujaarprogramma 2006-2 -
2.4.6 Klachtenopvolging 19 2.5 Energie 19 2.5.1 Energiegebruik in gemeentelijke gebouwen 19 2.5.2 Energie - sensibilisering van de verschillende doelgroepen 19 2.6 Mobiliteit 19 2.6.1 Werking binnen eigen diensten - mobiliteitsplan 19 2.6.2 Werking binnen eigen diensten - uitvoeren van acties 19 2.6.3 Werking naar buiten uit: uitvoeren van acties 19 2.7 Allerlei 19 2.7.1 Sensibiliseringsacties 19 3 Bijlagen 23 3.1 Actiefiches 3.2 Bijlagen bij cluster instrumentarium - Bekendmaking in 2 regionale bladen (Paspartout en Streekkrant) - Aankondiging open milieuraad, voorstelling mbp - Informatiebrochure milieubeleidsplan - Aankondigingen omtrent het milieubeleidsplan in het gemeentelijk infoblad - Uw mening belangt ons milieu aan! - Informatiebrochure milieubeleidsplan - Nieuwsbrief Interne Milieuzorg, nrs. 3, 4 en 5 - Verslag vergadering interne milieuzorg met de scholen - Evolutie klachten 2002-2003 - 2004-2005 - Jaarverslag milieuraad - Artikel ter bekendmaking open milieuraad Samen nadenken over milieu en natuur in Beveren - Advies Milieuraad op het milieujaarprogramma 2006 (08/03/2006) 3.3 Bijlagen bij cluster vaste stoffen - Rapporteringsdocument B van het pesticidenreductieplan - Evolutie pesticiden - Artikel gemeentelijk infoblad Zonder is gezonder - Bewonersbrief Kieldrecht - Uittreksel uit het bestek: compost - Uittreksel uit het bestek: breekpuin - Gewijzigde subsidiereglement FSC-hout (gewijzigde zaken zijn aangeduid) - Artikel gemeentelijk infoblad Beveren gaat voor FSC-hout - Artikels uit de afvalkrant van juni 05: - Composthoekje - Kringwinkel geeft goederen nieuw leven - Inzameling GFT in containers verloopt vlot - Zelf afval verbranden of storten is strafbaar - Artikels uit de afvalkrant van december 05 - Groente-, Fruit- en tuinafval sorteren om te composteren - Tips voor minder afval - Herbruikbare luiers, een waardig alternatief voor wegwerpluiers! - Wedstrijdformulier Ibogem fotokwis - De kringwinkel - Welkom op de 3 containerparken - Compost te koop op de containerparken - Gezocht compostmeesters - Ibogem biedt diensten op maat van bedrijven en middenstanders - Uitnodiging verstuurd naar de scholen nav de workshop rond afval Milieujaarprogramma 2006-3 -
- Antireclamesticker - Artikel Beverse Feesten - Persbericht actie landbouwfolie - Persbericht compostactie - Persbericht kringwinkel - Standaardbrief voor de briefing in regio s met afvalprobleem 3.4 Bijlagen bij cluster water - Folder deelbekken Barbierbeek -> inspraakvergadering 20/9/05 - Pakket van uitbetaalde subsidiedossiers IBA - Bijlage subsidies en premies van de gemeente Beveren - Kopie webpagina overwelven van baangrachten - Rapport: De kwaliteit van het oppervlaktewater in de dokinfrastructuur - Pakket van uitbetaalde subsidiedossiers hemelwaterputten en infiltratievoorzieningen - Gewijzigde subsidiereglement voor hemelwatergebruik en infiltratievoorziening (gewijzigde zaken zijn aangeduid) 3.5 Bijlagen bij cluster natuurlijke entiteiten - Artikel De Vijverstraat in Vrasene - Artikel De Grote Geule - Artikel Kleine landschapselementen - Artikel Paddenoverzet in Haasdonk - Artikel Vleermuizen in Beveren - Artikel Dag van het Park: even PARKeren op zondag 29 mei 2005 - Educatief aanbod Hof Ter Saksen - Afscheidsgedicht oude beukendreef Hof Ter Saksen - Artikel Oude beuken in Hof Ter Saksen aangetast - Gewijzigde subsidiereglement groendaken - Pakket van uitbetaalde subsidiedossiers groendaken 3.6 Bijlagen bij cluster hinder - Standaard klachtenformulier - Artikel gemeentelijk infoblad schoorsteenhoogtes - Persbericht Nacht van de Duisternis - 3-delige affiche Nacht van de Duisternis - Artikel Leven met minder cadmium - Artikel Meldpunt voor milieuklachten 3.7 Bijlagen bij cluster energie - Energiejaarrapport - Artikel Kasteel Cortewalle boekt flinke energiewinst - Affiches samen energie besparen - Energiehandleiding - Subsidiereglement zonne-energie - Folder en brief klimaatwijken - Artikel Besparen op energiefactuur? Het gemeentebestuur daagt u uit! - Kopie webpagina 8% energie sparen? Wedden dat je het kan! - Krantartikel Klimaatwijk kent z n resultaat - Artikel Nieuw energieprestatiedecreet voor woningen - Artikel Nieuw! De energiemeter! - Artikel Gratis energiemeter verkrijgbaar 3.8 Bijlagen bij cluster mobiliteit - Individuele actiefiche actie Fiets naar Kyoto + bijlagen: - Verslag vergadering waarop het project toegelicht werd - Foldertje en spaarkaart - Affiche die in de gangen verspreid werd - Personeelsbrief - Bedanking voor elke deelnemer - Nieuwsbrief Interne Milieuzorg - Kopie factuur BBL Milieujaarprogramma 2006-4 -
- Artikel Zone 30 - Artikel Beveren richt schoolomgeving in als zone 30 - Artikels 55-plussers actief en veilig in het verkeer, Senioren krijgen verkeerscursus - Artikel Met de bus naar de markt - Individuele actiefiche actie Met Belgerinkel naar de Winkel + bijlagen: - Artikel Laat uw auto thuis en spring op de fiets - Artikel Actie Met Belgerinkel naar de Winkel geslaagd - Factuur 3.9 Allerlei - BIJLAGEN DUURZAAM BOUWEN - Affiche + folder Duurzaam Bouwen - Artikel Duurzaam (ver)bouwen - Brochure Bouwen in Beveren - BIJLAGEN BIJ INTERNE MILIEUZORG - Artikel Het gemeentepersoneel heeft oog voor het milieu - Affiche Amai mijn voeten 3.10 Afkortingen 3.11 Subsidieaanvraag gemeenten, subsidie actie cluster nat.ent. - Actie Met Belgerinkel naar de Winkel (bij cluster mobiliteit) - Actie Fiets naar Kyoto (bij cluster mobiliteit) Milieujaarprogramma 2006-5 -
Inleiding Het milieujaarprogramma 2006 van de gemeente Beveren is opgemaakt ter uitvoering van artikel 5.1.2.1 van de Samenwerkingsovereenkomst tussen het Vlaamse Gewest en de gemeente. Het gemeentebestuur ondertekende de nieuwe Samenwerkingsovereenkomst 2005-2007. In het kader van het decreet houdende vermindering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen door openbare diensten in het Vlaamse Gewest (21 december 2001) dient het gemeentebestuur in 2006 te rapporteren via het rapporteringdocument B. Dit document zit tevens in bijlage (bij bijlagen vaste stoffen). De gemeentelijke milieuraad adviseerde het ontwerp Milieujaarprogramma 2006 op de vergadering dd. 08/03/2006 (bij bijlagen instrumentarium-milieuraad). Bij de opmaak van het Milieujaarprogramma werd rekening gehouden met de aanbevelingen en opmerkingen uit de evaluatie van het vorige MJP en werden de voorgestelde formats zo veel als mogelijk gebruikt. Het Milieujaarprogramma omvat 3 grote delen: Instrumentarium, het milieubeleid per cluster (vaste stoffen, water, natuurlijke entiteiten, hinder en energie) en de bijlagen. De actiefiches die deel uitmaken van de bijlagen, schetsen de rapportering van 2005 en de planning van specifieke acties naar 2006. Dit jaar hebben wij door de Bodemkundige Dienst van België een milieubeleidsplan laten opstellen. Het gemeentelijk milieujaarprogramma geeft tegelijkertijd ook verdere invulling aan het milieubeleidsplan 2006-2010. Milieujaarprogramma 2006-6 -
Hoofdstuk 1 Instrumentarium 1.1 Beleidsinstrumenten 1.1.1 Milieubeleidsplan en Milieujaarprogramma De gemeente rapporteert jaarlijks over de uitvoering van de samenwerkingsovereenkomst via een milieujaarprogramma. Beveren heeft voor de opmaak van het milieubeleidsplan het studiebureau Bodemkundige Dienst van België (BDB) aangesteld. De Intercommunale Land van Waas heeft de gezamenlijke aanbesteding voor de gemeenten uit het Waasland georganiseerd. Het ontwerp milieubeleidsplan lag ter inzage gedurende 30 dagen van 7 november 2005 tot 6 januari 2006 op de gemeentelijke milieudienst en in de bibliotheek. Informatievergadering vond plaats op 30 november. Het openbaar onderzoek werd bekendgemaakt in 2 regionale bladen, en in het gemeentelijk infoblad + aangeplakt aan het gemeentehuis. Er werd ook een informatiebrochure met samenvatting van het milieubeleidsplan verspreid. Zie bijlage. De adviezen werden verwerkt in een overwegingsdocument. De gemeenteraad keurde op 28/03/2006 de definitieve tekst van het gemeentelijk milieubeleidsplan goed. In het milieujaarprogramma 2006 worden de acties uit het milieubeleidsplan die in 2006 zullen worden uitgevoerd, gedetailleerd besproken in de diverse actiefiches. 1.1.2 Samenwerkingsovereenkomst In zitting van 22 februari 2005 besliste de gemeenteraad de samenwerkingsovereenkomst Milieu als opstap naar duurzame ontwikkeling 2005-2007 te ondertekenen op ambitieniveau 1 voor volgende clusters: vaste stoffen, water, natuurlijke entiteiten, hinder, energie en mobiliteit. In zitting van 28 maart 2006 besliste de gemeenteraad om de samenwerkingsovereenkomst opnieuw te ondertekenen voor het jaar 2006, op ambitieniveau 1 voor de clusters vaste stoffen, water, natuurlijke entiteiten, hinder, energie en mobiliteit. 1.2 Gemeentelijke dienst 1.2.1 Diensten die meewerken aan het milieu- en natuurbeleid a/ Milieudienst Algemene gegevens Telefoonnummer 03/750.14.80 Faxnummer 03/750.14.99 Adres (administratief) Stationstraat 2, 9120 Beveren (vestiging) Gravendreef 5a, 9120 Beveren E-mail milieudienst@beveren.be Milieuambtenaar E. Joosen e-mail eddie.joosen@beveren.be VTE Niveau Taken op hoofdlijnen 1 VTE Milieuambtenaar A Coördinatie dienst, eindfase milieuvergunningen, pro- Milieujaarprogramma 2006-7 -
blematiek haven- en industriegebied, afvaardiging van gemeente in provinciale milieuvergunningscommissie, politiereglementering, externe contacten, wetgeving 1 VTE Milieudeskundige B Advisering van milieuvergunningen, uitvoeren van bedrijfsbezoeken en controles, wetgeving 1 VTE Laborant B Uitvoeren van luchtmetingen, geluid- en wateranalyses, begeleiding studies 1 VTE Technisch medewerker C Klachtenbehandeling, slib- en bodembemonstering, uitvoeren van controles, wetgeving 1 VTE Administratief beambte E Administratie milieuvergunningen + milieuloket 1 VTE Administratief assistent D Administratie milieuvergunningen 1 HTE Administratief assistent D Administratie milieuvergunningen 1 VTE Technisch medewerker; startbaan C Administratie milieuvergunningen Zie ook gemeentelijk milieubeleidsplan 1.3.1, pag. 14 b/ Duurzaamheidsambtenaar Algemene gegevens Telefoonnummer 03/750.16.25 (vm) en 03/750.14.82 (nm) Faxnummer 03/750.14.99 Adres Stationstraat 2, 9120 Beveren E-mail duurzaamheidsambtenaar@beveren.be Duurzaamheidsambtenaar N. De Maeyer e-mail nele.de.maeyer@beveren.be VTE Niveau Taken op hoofdlijnen 1 VTE Duurzaamheidsambtenaar B Algemene coördinatie van de samenwerkingsovereenkomst, interne milieuzorg, opmaak pesticidenreductieplan, opmaak milieujaarprogramma. Communicatie, informatie, educatie en sensibilisering van de bevolking. Logistieke ondersteuning en secretariaat milieuraad. De duurzaamheidsambtenaar werd op eigen initiatief door het gemeentebestuur aangeworven in september 2002. Zij ressorteert rechtstreeks onder de secretaris. c/ Groendienst Algemene gegevens Telefoonnummer 03/775.28.51 Faxnummer 03/750.14.71 Adres (administratief) Stationstraat 2, 9120 Beveren (vestiging) Haasdonkbaan 101, 9120 Beveren E-mail groendienst@beveren.be Diensthoofd G. Van Bortel e-mailmailto:eddie.joosen@beveren.be gabriel.van.bortel@beveren.be VTE Niveau Taken op hoofdlijnen 1 VTE Diensthoofd A Diensthoofd groendienst o.a. planning en ontwerp groene zones, coördinatie dienst 1 VTE Deskundige Hof ter Saksen B Beheer Hof ter Saksen Milieujaarprogramma 2006-8 -
Educatie : leerpaden HTS, organisatie tentoonstellingen te HTS, MOS Natuur : wegbermbeheer, vijvers, haven natuurlijker, advies bebossing, advies KLE's beschermde zones, vleermuizentellingen Haasdonk, eekhoornproject parken, gierzwaluwen Melsele, controle groenbemesting 1 VTE Natuurambtenaar; startbaan B Beheer RVK, Singelberg, paddenoverzet, voetwegels, groenschermen, controle FSC en groendaken. Uitvoering projecten GNOP, sensibilisering, beheersovereenkomsten, inventarisatie ikv akkerrandbeheer, waterzuivering Hof ter Saksen en Cortewalle. 1 VTE Technisch medewerker C Werken groenbeheer door derden in diverse deelgemeenten en parken/advies groenschermen, advies kapvergunningen, advies KLE's. 1 VTE Technisch medewerker C Werken groenbeheer door personeel groendienst. Advies kapvergunningen landelijk gebied, controle groenbemesting. 1 VTE Technisch medewerker C Beheer sportzones en begraafplaatsen d/ Afdelingshoofd grondgebiedzaken ir. R. Le Fevere de ten Hove e-mailmailto:eddie.joosen@beveren.be roland.le.fevere@beveren.be VTE Niveau Taken op hoofdlijnen 1 VTE Afdelingshoofd grondgebiedzaken A Algemene coördinatie diensten grondgebiedzaken (milieudienst, groendienst, ruimtelijke ordening en stedenbouw, technische dienst wegen, technische dienst gebouwen, aankopen en aanbestedingen) e/ Energiecoördinator Algemene gegevens Telefoonnummer 03/750.18.25 Adres Europalaan 2, 9120 Beveren E-mail gebouwen@beveren.be Energiecoördinator P. De Bruyn email gebouwen@beveren.be Niveau Taken op hoofdlijnen Energiecoördinator C het permanent volgen van het energiegebruik het opstellen van een energienota het uitvoeren van energie-audits in het kader van REG; propageren van energiezuinige toestellen, 1.2.2 Mina-werkers In de gemeente zijn geen mina-werkers tewerkgesteld in het kader van de samenwerkingsovereenkomst. Milieujaarprogramma 2006-9 -
1.2.3 Duurzaamheidsambtenaar In het kader van de samenwerkingsovereenkomst heeft het gemeentebestuur in 2002 beslist een duurzaamheidsambtenaar aan te werven. Deze aanwerving kwam echter uit eigen initiatief en kaderde niet in de optie uit de samenwerkingsovereenkomst. Takenpakket bestaat uit het realiseren en coördineren van acties en verplichtingen inzake de samenwerkingsovereenkomst. De duurzaamheidsambtenaar heeft een opleidingsniveau B, is tewerkgesteld in voltijds dienstverband en staat rechtstreeks onder de gemeentesecretaris. 1.2.4 Interne milieuzorg Doelstellingen van het IMZS op lokaal niveau Bedoeling is om alle personeelsleden te overtuigen van het belang van en aan te zetten tot milieuvriendelijk werken. Dit omvat een verandering van enerzijds het gedrag van het personeel als anderzijds beslissingen van beleidsverantwoordelijken. Ter illustratie: mensen moeten worden overtuigd van het belang recto-verso kopiëren, beleidsverantwoordelijken beslissen om over te gaan tot recyclagepapier. Het milieu belangt alle diensten aan! Analyse van de knelpunten Het belangrijkste knelpunt is en blijft de gewoonte van het gemeentepersoneel die doorbroken moet worden. Mensen werken hier dikwijls al jaren met dezelfde gewoontes en die moeten ze nu gaan veranderen. Men is zich bewust van de kwaliteit van de producten waarmee men gewend is te werken, en nu moet worden onderzocht of deze kwaliteitsvolle producten niet kunnen vervangen worden door milieuvriendelijkere met een vergelijkbare kwaliteit. Als we deze dan vinden, moeten we nog op de bereidheid van het personeel kunnen rekenen en dat is geen gemakkelijke taak Overzicht van de betrokkenen Het milieu moet geïntegreerd worden in alle diensten, dus in dit opzicht zijn alle personeelsleden betrokkenen. Beleidsbeslissingen worden genomen door de beleidsverantwoordelijken. De betrokkenen: Duurzaamheidsambtenaar Infodienst Dienst aankopen en aanbestedingen Energiecel Gebouwverantwoordelijken Team interne milieuzorg (omvat afgevaardigden van alle diensten) Grondgebiedzaken Rest van gemeentepersoneel (interne + externe diensten) Gemeentescholen De beleidsverantwoordelijken: Burgemeester Schepenen Gemeenteraadsleden Manier van communiceren Personeelsnieuwsbrief Interne mail Intranet Milieujaarprogramma 2006-10 -
Website E-nieuwsbrief Werkgroepen Nieuwsbrief Interne Milieuzorg met allerhande info over acties, weetjes, enquêtes, Stappenplan en timing vorming team interne milieuzorg: mei 2003 lancering intranet: mei 2003 lancering website: september 2003 oprichting werkgroep reductie bestrijdingsmiddelen. Eerste plan werd opgesteld voorjaar 2003, werking wordt net zoals in 2004 en 2005 verder gezet in 2006 (her-)oprichting energiecel: november 2003; in 2005 vergaderde de energiecel 5 keer keuze productgroep en prioritair genomen acties in 2005: o in 2002 werd productgroep FSC-hout vooropgesteld. In 2003 werd een subsidiereglement voor het gebruik van FSC-gelabeld hout opgemaakt; dit reglement ging van kracht in maart 2004. In 2005 waren er 2 aanvragen voor subsidiëring. We pasten dit jaar ook het subsidiereglement aan (gunstiger voor de aanvrager). Net zoals voorgaande jaren realiseerden we in 2005 opnieuw een aantal aankopen met materialen van FSC-hout; o in 2003 werd productgroep bestrijdingsmiddelen vooropgesteld. In 2003 werd team met pesticidencoördinator aangeduid. Vorig jaar maakten we een eerste rapporteringsdocument op, bij dit milieujaarprogramma 2006 wordt opnieuw gerapporteerd over het reductieplan (zie rapporteringsdocument B in bijlage bij cluster vaste stoffen); o in 2004 werd productgroep breekpuin en compost als secundaire grondstof vooropgesteld. Het gebruik van compost en breekpuin werd opgenomen in de bestekken, er werden een aantal toepassingen gerealiseerd; o voorgaande producten werden verder gebruikt binnen de gemeentelijke diensten gedurende het jaar 2005; o andere acties: in 2004 werd omgeschakeld naar recyclagepapier; actie papierbesparing werd in 2005 verder gezet; actie samen energie sparen werd gelanceerd bij het gemeentepersoneel via de groep verantwoordelijken interne milieuzorg. Affiches met tips werden verspreid. Er werd ook een energiehandleiding met allerhande tips en weetjes ter beschikking gesteld van het personeel (in bijlage bij cluster energie) in 2005 verscheen de Nieuwsbrief Interne Milieuzorg 3 keer (zie bijlage) in 2005 vergaderde de duurzaamheidsambtenaar met de directeurs over interne milieuzorg in de gemeentescholen (verslag van deze vergadering in bijlage) er ging opnieuw een project rond duurzaam bouwen door in mei 2005. Energie en hout stonden in de kijker. 10 mei: infoavond Tips en premies rond rationeel energiegebruik 11 mei: infoavond FSC-hout gedurende periode mei-juni was er voor de scholen ook een educatief aanbod: rondleiding achter de schermen van het recreatiebad Beveren om te zien hoe de zonnepanelen op het dak het water verwarmen. Nieuwe brochure Bouwen in Beveren werd gelanceerd. Brochure bundelt alle subsidiereglementen rond duurzaam bouwen. Ter bekendmaking werden er affiches en folders opgemaakt, er verscheen ook artikel op website en in gemeentelijk infoblad (zie bijlage bij allerlei). in 2005 spoorde de duurzaamheidsambtenaar het personeel aan om met de fiets naar het werk te komen (fiets naar Kyoto). Meer details bij cluster mobiliteit actiefiche nr. 2.6.A.2. keuze productgroep en prioritair te nemen acties in 2006: o voor het jaar 2006 legt de samenwerkingsovereenkomst het gebruik van een ander milieuverantwoord productgebruik op, zoals kantoormaterialen, cateringproducten, Vandaag gebruiken wij volgende producten: gerecycleerd papier, recycleerbare toners, biologische koffie en thee, drinkwaterfonteinen, milieuvriendelijke schoonmaakmethoden. Het verbruik hiervan zal zondermeer verder gezet worden in 2006; o andere acties: Milieujaarprogramma 2006-11 -
aandacht blijven besteden aan de actie papierbesparing en samen energie sparen ; project duurzaam bouwen verder zetten in 2006. Interne en externe communicatie interne sensibilisatie : zie bovengenoemde acties externe sensibilisatie : op website over interne milieuzorg alsook via het gemeentelijk infoblad. overzicht gepubliceerde artikels: Onderwerp Datum Kanaal Doelgroep Zonder is gezonder Mrt 05 Onze Gemeente Alle inwoners Nacht van de duisternis 17/03/05 Gemeentelijke website Alle inwoners Duurzaam (ver)bouwen Mei 05 Onze Gemeente Alle inwoners Laat de auto thuis en spring op uw Mei 05 Onze Gemeente Idem fiets Nieuw energieprestatiedecreet Jul 05 Onze Gemeente Idem voor woningen Open milieuraad: voorstelling milieubeleidsplan! 25/08/05 Gemeentelijke website Idem Inzameling land- en tuinbouwfolie 01/09/05 Gemeentelijke website Idem op wase containerparken Met Belgerinkel naar de Winkel 05/09/05 Gemeentelijke website Idem geslaagd in Beveren Steek Watt in je zak! 21/09/05 Gemeentelijke website Idem Samen nadenken over milieu en Sep 05 Onze Gemeente Idem natuur in Beveren Gratis energiemeter verkrijgbaar Sep 05 Onze Gemeente Idem 8% energie besparen? Wedden 26/10/05 Gemeentelijke website Idem dat je het kan! Doe uw zegje over ons milieu! 15/11/05 Gemeentelijke website Idem Uw mening belangt ons milieu Nov 05 Onze Gemeente Idem aan! Preventietip: schoorsteenhoogtes Nov 05 Onze Gemeente Idem Besparen op energiefactuur? Het Nov 05 Onze Gemeente Idem gemeentebestuur daagt u uit! Het gemeentepersoneel heeft oog Nov 05 Onze Gemeente Idem voor het milieu Meldpunt voor milieuklachten Nov 05 Onze Gemeente Idem Leven met minder cadmium Nov 05 Onze Gemeente Idem Verhoogde subsidiëring voor 05/12/05 Gemeentelijke website Idem groendaken en FSC! Kasteel Cortewalle boekt flinke energiewinst Informatiebrochure milieubeleidsplan Jan 06 (reeds verschenen in dec 05) Jan 06 (reeds verschenen in dec 05) Onze Gemeente Brochure aan alle gemeentelijke balies Idem Idem 1.2.5 Inventarissen en MMIS (=Milieu Management Informatie Systeem) a. Milieuvergunningenloket emil Op de dienst Milieubescherming zijn er 4 mensen verantwoordelijk voor de afhandeling van de procedure van de milieuvergunningen. De gegevens van de milieuvergunningen worden nauwgezet ingevoerd in het Cemospakket (= databanksysteem om alle gegevens van milieuvergunningen in te voeren) en doorgestuurd naar de PMDB 1. 1 Provinciale Milieu Databank Milieujaarprogramma 2006-12 -
Het advies op de verschillende milieuvergunningen ten behoeve van het college van burgemeester en schepenen wordt gegeven door de milieudeskundige. Een overzicht van het aantal behandelde dossiers in 2005 opgesplitst per soort: * VLAREM 127 * Springstoffen 1 * Erkenning dieren 2 * Ioniserende stralingen / * Bodemsanering 2 * Project MER 3 De gemeente heeft de intentie om in te stappen in het gewestelijk milieuvergunningenloket vanaf wanneer het Vlaamse Gewest klaar is met het informaticasysteem. Op deze manier heeft het Gewest inzage op alle dossiers die door gemeenten/provincies werden afgeleverd zodat een adequaat milieubeleid kan worden gevoerd. De verdere uitbouw van het toezicht op die zaken waarvoor de gemeente zelf bevoegd is, zal op termijn lokaal worden georganiseerd. b. Natuurvergunningenloket NAV De dienst Stedenbouw handelt de procedure van de kapvergunningen af. De groendienst heeft een adviserende functie. In de loop van 2005 werden 91 kapvergunningen behandeld. Het loket is sinds vorig jaar operationeel. De gemeente werd hiervan schriftelijk verwittigd. Vervolgens kreeg ze 4 maanden tijd om te starten met de invoer van nieuwe dossiers en desgewenst om gratis opleiding aan te vragen. Er waren in onze gemeente in 2005 opnieuw geen gevallen van natuurvergunningen, zodat er nog geen gegevens in het NAV werden ingevoerd. c. Milieuklachten-, registratie en opvolgingssysteem MKROS De milieuklachten worden ingediend en gecentraliseerd bij de milieudienst. Er wordt indien mogelijk onmiddellijk feedback gegeven aan de klager. Voor milieuklachten die worden gemeld buiten de kantooruren, wordt een regeling voor permanentie (met automatische doorschakeling) voorzien naar de politie. In 2006 wordt vanuit de infodienst gewerkt aan een centraal klachtenmeldpunt. Er is internettoegang aanwezig op de milieudienst. werd uitgekozen als proefgemeente in de operationele startfase van MKROS. Een collega van de milieudienst werd verantwoordelijk gesteld om het programma uit te testen. Na de verschillende fasen diende het gemeentebestuur begin 2005 negatief advies in. Na alle testfasen heeft de minister MKROS nu toch goedgekeurd. Het gemeentebestuur gaat hier echter niet mee akkoord omdat MKROS op ons informaticasysteem niet werkt terwijl wij voldoen aan alle minimale systeemvereisten. De milieudienst werkt sinds 1989 met een eigen klachtensysteem dat zeer goed functioneert. Half februari komt Cel Lucht van Aminabel naar de dienst milieubescherming om een aantal elektronica aanpassingen te doen teneinde MKROS toch te kunnen toepassen. Dienst Milieubescherming hield een klachtenbestand bij en noteerde voor 2005 424 klachten. Volgende tabel geeft een overzicht van het aantal klachten volgens aard en ingedeeld volgens de gemeente waar de klacht zich situeert. Voorts kwamen er 6 meldingen van bedrijven binnen die vooral gingen over overschrijdingen van effluentnormen. Tevens behandelde onze dienst milieubescherming 10 informatieve vragen omtrent afvalstoffenwetgeving. Zo n 30 klachten werden niet afgewerkt in 2005, lopen nog door in 2006. Een evolutie van de klachten over de jaren 2002-2003 - 2004-2005 vindt u in bijlage. In deze grafiek kunt u zien dat na een dalende trend het aantal klachten in 2005 terug iets gestegen is, wel vermelden we dat het aantal sluikstorten lichtjes daalt. Aard vd klacht Haa Bev Mel Ver Vra Kie Doe Kal TOTAAL Bodem 1 1 1 1 1 5 Exploitatie 5 3 1 3 1 4 4 21 Geluid 1 4 4 1 2 12 Lucht 3 16 17 2 4 5 1 18 66 Mazoutverontr. 1 1 Onkruid 8 7 5 1 21 Ongedierte 4 8 3 2 5 2 3 27 Milieujaarprogramma 2006-13 -
Ongez. Woning 1 3 2 1 2 9 Sluikstort 17 84 38 7 10 16 5 14 191 Varia 4 21 10 3 8 3 3 3 55 Water 3 3 4 3 3 16 Totaal 34 153 89 13 37 33 15 50 424 d. Rioleringsdatabank De gemeente heeft beslist om de rioleringsgegevens in een GIS in te voeren voor de opmaak en het beheer ervan. Geleidelijk aan zullen alle diensten hier hun gegevens in invoeren. Stand van zaken: o Het plannenregister was volledig ingegeven in april 2003. o Momenteel is de GIS-cel bezig de bouwdossiers in het vergunningenregister in te voeren. Najaar 2005 werd gestart met de invoer van milieudossiers. Vermoedelijke datum dat het o vergunningenregister volledig zal zijn ingevoerd: eind 2006. Stand van zaken opmeting riolering: Deelgemeenten Haasdonk en Kallo: opmeting volledig stelsel (knooppunten) ikv hydronautstudie door Jouret is gebeurd. Deelgemeente Melsele: opmeting volledig stelsel (knooppunten) ikv hydronautstudie door Irtas-Soresma is gebeurd. Deelgemeenten Beveren, Verrebroek, Vrasene, Kieldrecht: resultaten volledige opmeting (knooppunten) door Duynslaegher worden eind januari 2006 verwacht. Bedoeling is in dit voorjaar ook te starten met hydronautstudie. In de toekomst zouden we de opmeting verder willen uitbreiden. Nu zijn alleen de knooppunten (=punten waar riolering verandert; vb. twee riolen die samen komen diameter die wijzigt) ondergronds en bovengronds opgemeten. We zouden alle tussenliggende putten (opmeting niet noodzakelijk ikv hydronautstudie) ook ondergronds en bovengronds nog willen opmeten. De GIS-ambtenaar is verantwoordelijk gesteld voor de opstart, de afwerking wordt na een aantal weken overgedragen naar de respectieve dienst. De GIS-cel bestaat momenteel uit 6 medewerkers. De gemeente heeft de intentie om gegevens uit te wisselen met het Vlaamse Gewest vanaf wanneer het systeem operationeel is. 1.2.6 Integratie op gemeentelijk vlak opteerde om de werkgroepen gesplitst te houden voor wat betreft de verschillende clusters en niet alles te centraliseren in één stuurgroep, daar de materie te omvangrijk is. Momenteel zijn er een aantal stuur/werkgroepen operationeel * Stuurgroep IBOGEM voor wat betreft het deel afvalstoffen van de cluster vaste stoffen (met ambtenaren van gemeente Beveren en omliggende gemeenten Zwijndrecht en Kruibeke) * Energiecel met als doel de werkingskosten te beperken door aan REG (rationeel energiegebruik) te doen vanuit verschillende diensten. Via de energiecel kan dit planmatig gebeuren. Alle gebouwverantwoordelijken zullen hierbij betrokken worden, dit zijn zo n 50 personeelsleden. * Werkgroep pesticidenreductie ter coördinatie van opmaak en uitvoering van de reductie van bestrijdingsmiddelen. * Werkgroep duurzaam bouwen voor de organisatie van acties rond duurzaam bouwen. * Werkgroep interne milieuzorg bestaat uit personeelsleden van alle diensten. Bedoeling is om nieuwe acties te lanceren, alsook om ervaringen en ideeën uit te wisselen, en om acties te evalueren. * Ook wordt gebruik gemaakt van het diensthoofdenoverleg om thema s als interne milieuzorg op de agenda te plaatsen. Zo stroomt de info nogmaals door naar alle diensten. Ander overleg rond clusters vaste stoffen, water, energie, natuur en hinder worden gehouden in het kader van de opmaak van het milieujaarprogramma met de personen van betrokken diensten. Milieujaarprogramma 2006-14 -
1.2.7 Toezicht Op de dienst Milieubescherming zijn er 3 personen in het bezit van een Vlaremattest: E. Joosen (Milieuambtenaar), M. Stoop (Milieudeskundige) en C. Craps (Laborant). Er is eveneens een verscherpt toezicht in het haven- en industriegebied m.b.t. opslag en behandeling van gevaarlijke stoffen. Tevens bestaat er een goede samenwerking met de gemeentelijke politie, de scheepvaartpolitie en de afdeling Milieu-inspectie Oost-Vlaanderen. Het aanspreekpunt voor milieuovertredingen is de dienst Milieubescherming. Burgers kunnen hier aan het milieuloket terecht voor al hun vragen en problemen. Legionella: alle bedrijven/entiteiten die onder het legionellabesluit vallen, werden in 2003 aangeschreven door de milieudienst. In totaal kwamen er 79 meldingen binnen (verspreid over 2003 en 2004). In 2005 werden deze dossiers verder opgevolgd. De wetgeving rond legionella zou versoepelen in 2006, vandaar dan heel wat bedrijven een afwachtende houding aannemen. 1.2.8 Samenwerkingsverbanden De gemeente Beveren werkt in nauw verband samen met IBOGEM (Kruibeke-Beveren-Zwijndrecht). Beveren heeft bevoegdheidsafstand gedaan op vlak van afval. In het kader van de samenwerkingsovereenkomst komt dit samenwerkingsverband tot uiting aangaande de cluster vaste stoffen. De uitwerking van deze cluster gebeurt overeenkomstig in de 3 gemeenten. De intercommunale baat het containerpark alsook de kringwinkel uit. (voor meer details zie 2.1) werkt tevens samen met de IC Intergem in het kader van cluster energie. de provincie in het kader van het milieucontract dat ze in 2002 ondertekende, waardoor ze kon rekenen op provinciale steun. het Polder Land van Waas betreffende de opmaak van een deelbekkenbeheersplan. IC Land van Waas betreffende de rapportering van de waterkwaliteit van oppervlaktewater (beken) en intergemeentelijk overleg. de Provinciale Milieuvergunningscommissie in het kader van milieuvergunningen VMM: luchtanalyse gegevens van de milieudienst worden overgemaakt CLW (Centrum tegen lucht- en waterverontreining) Antwerpen Havenkapiteindienst Antwerpen aangaande opslag gevarengoederen 1.3 Adviesraad voor milieu en natuur Jaarverslag De rapportering van het afgelopen jaar vindt u in bijlage. Planning 2005 Volgende activiteiten worden gepland in 2005: Do 19 januari MR vergadering Milieu medisch Nel van Lent Do 9 februari DB Do 16 februari MR vergadering Sigma plan - Evelyn Fiers Do 2 maart DB Voorbespreking Milieujaarprogramma 8 maart MR vergadering Advies Milieujaarprogramma 20 april DB Voorbereiding verkiezing 23 april dag van de aarde april Bezoek aan de wervelbed ovens Indaver te Beveren 18 mei MR vergadering Ontslag bestuur verkiezing nieuw bestuur ----------------------------------------------------------------------------------------- zondag 8 oktober gemeente verkiezingen 16 november DB met bevoegde Schepen Milieujaarprogramma 2006-15 -
7 december MR vergadering Reglementen mbt oprichting en werking Eind 2003 werden de nieuwe statuten en huishoudelijk reglement opgesteld. Een kopie hiervan werd in bij het milieujaarprogramma 2004 gevoegd. Werking o De milieuraad vergaderde in de loop van 2005 zeven maal. o Eén van deze raden was een open milieuraad met toelichting over het milieubeleidsplan. Open milieuraad werd bekendgemaakt via gemeentelijk infoblad en website (zie bijlage) o Daarnaast werd de milieuraad ook uitgenodigd op o de informatievergadering van het milieubeleidsplan tijdens het openbaar onderzoek o de inspraakvergadering Deelbekken Barbierbeek in september 2005 o De milieuraad werd om advies gevraagd aangaande het ontwerp milieubeleidsplan; het ontwerp milieujaarprogramma; de gemeentelijke begroting. De termijn van 1 maand werd nageleefd. Ondersteuning Verlenen van ondersteuning onder de vorm van o het ter beschikking stellen van een lokaal (Cultureel Centrum Ter Vesten of Kasteel Cortewalle); o bijwonen van de milieuraden door de milieuambtenaar; o voorzien van budget in de begroting voor de goede werking; o uitvoeren van administratieve taken door het gemeentelijk personeel (kopiëren, opstellen van verslagen, verzenden, ); o geïnteresseerde leden worden via e-mail op de hoogte gehouden van aanvragen 1 e klas en allerhande infovergaderingen georganiseerd door de gemeente; o de milieudienst beschikt tevens over een bibliotheek waar één ieder informatie kan komen opzoeken; o de gemeente heeft voor de vergaderingen en activiteiten van de milieuraad en alle andere gemeentelijke adviesraden een verzekeringspolis burgerlijke aansprakelijkheid (bij Ethias) en lichamelijke ongevallen (bij Fortis). Samenstelling Momenteel zetelen in onze milieuraad : STEMGERECHTIGD 8 milieu- en natuurverenigingen 1 onderwijsnet 3 werknemersorganisaties 3 verbruikersverenigingen 6 andere adviesraden 3 uit agrarische sector 2 werkgevers en vrije beroepen 7 individueel geïnteresseerden 56 stemgerechtigde leden, waarvan 45 mannen en 11 vrouwen. NIET-STEMGERECHTIGD 4 ambtenaren 5 politieke fracties 2 bevoegde schepenen 1/3 e verhouding milieu- en natuurverenigingen en man of vrouw wordt niet nageleefd. In 2004 werd een brief verstuurd naar alle leden die meer dan 3x onverwittigd afwezig bleven met de vraag of ze nog lid wensten te blijven. Indien voor vervanging werd gezorgd, vroegen we naar vrouwen indien mogelijk. Mits de inspanningen kunnen de gewenste verhoudingen niet nageleefd worden. Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2006 volgt ook nieuwe milieuraad met nieuwe oproep. Gegevens ivm de milieuraad kunt u ook raadplegen op www.beveren.be/milieu en natuur/milieubeleid/milieuraad en www.milieuraad.be. Milieujaarprogramma 2006-16 -
Hoofdstuk 2 Milieubeleid per cluster ADMINISTRATIE (algemene coördinatie) Verantwoordelijke Duurzaamheidsambtenaar Contactpersoon De Maeyer Nele Contact 03/750.16.25 (vm) of 03/750.14.82 (nm) E-mail Nele.de.maeyer@beveren.be Datum Februari 2006 Status v/h document Ontwerp (het luik algemene coördinatie geldt voor het ganse milieujaarprogramma 2006) De visie en de doelstellingen in verband met het milieubeleid zoals vermeld in het gemeentelijk milieubeleidsplan gelden voor het milieujaarprogramma 2006. 2.1 Vaste stoffen 2.1.1 Milieuverantwoord productgebruik Kantoormaterialen Zie actiefiche 2.1.1 A1 kantoormaterialen - papier Cateringproducten en schoonmaakmiddelen Zie actiefiche 2.1.1 A2 schoonmaakmiddelen Rond cateringproducten zijn in 2005 geen specifieke acties ondernomen. Materialen voor tuin- en groenaanleg, -onderhoud en meubilair Zie actiefiche 2.1.1 A3 algemeen Zie actiefiche 2.1.1 A4 bestrijdingsmiddelen Zie actiefiche 2.1.1 A5 compost Bouw- en onderhoudsmaterialen Zie actiefiche 2.1.1 A6 breekpuin Zie actiefiche 2.1.1 A7 duurzaam geëxploiteerd hout 2.1.2 Afvalstoffen Afvalpreventie Zie actiefiche 2.1.2 A1 afvalpreventie Hergebruik Zie actiefiche 2.1.2 A2 hergebruik Selectieve inzameling Zie actiefiche 2.1.2 A3 selectieve inzameling Kmo s en zelfstandige ondernemers Zie actiefiche 2.1.2 A4 Kmo s en zelfstandige ondernemers Doelstelling restafval Zie actiefiche 2.1.2 A5 restafval Zie actiefiche 2.1.2 A6 toepassen van gemeentelijk belastingreglement Sluikstorten, sluikstoken, zwerfvuil, Zie actiefiche 2.1.2 A7 illegaal ontwijkgedrag Milieujaarprogramma 2006-17 -
Provinciaal overlegplatform De intercommunale IBOGEM neemt deel aan het provinciaal overlegplatform. 2.2 Water 2.2.1 Integraal waterbeheer Zie actiefiche 2.2.1 Integraal waterbeheer 2.2.2 Oppervlaktewater Zie actiefiche 2.2.2 Optimaliseren beheer van oppervlaktewater 2.2.3 Grondwater Zie actiefiche 2.2.3 Optimaliseren beheer van grondwater 2.2.4 Waterbodem Zie actiefiche 2.2.4 Beheer van waterbodem 2.2.5 Rationeel watergebruik Zie actiefiche 2.2.5 Rationeel watergebruik 2.3 Natuurlijke entiteiten In 2005 startte de groendienst met de actualisatie van het GNOP. Dit wordt gefinaliseerd in 2006. 2.3.1 Natuur Zie actiefiche 2.3.1 A1 Inrichting en beheer van het grondgebied Zie actiefiche 2.3.1 A2 Acties in het kader van een soortenbeschermingsplan Zie actiefiche 2.3.1 A3 Sensibiliseringsacties in verband met natuurbehoud 2.3.2 Landschap Zie actiefiche 2.3.2 A1 Goed beheer van kleine landschapselementen Zie actiefiche 2.3.2 A2 Beheer van verbindingselementen over het ganse grondgebied 2.3.3 Groen Zie actiefiche 2.3.3 A1 Acties gericht op de groenvoorziening Zie actiefiche 2.3.3 A2 Acties gericht op de subsidiëring van groendaken Zie actiefiche 2.3.3 A3 Acties gericht op het beheer en onderhoud van groen 2.3.4 Bos Zie actiefiche 2.3.1 A1 Inrichting en beheer van het grondgebied Milieujaarprogramma 2006-18 -
2.4 Hinder 2.4.1 Geluid Zie actiefiche 2.4.1 Acties in het kader van geluidshinder 2.4.2 Geur en lucht Zie actiefiche 2.4.2 Acties in het kader van geurhinder / lucht 2.4.3 Licht Zie actiefiche 2.4.3 Acties in het kader van lichthinder 2.4.4 Bodemsanering Zie actiefiche 2.4.4 Bodemsanering 2.4.5 Afvalhinder en zwerfvuil 2.4.6 Klachtenopvolging Zie actiefiche 2.4.5 Klachtenopvolging 2.5 Energie Zie actiefiche 2.5.1 Energiegebruik in gemeentelijke gebouwen Zie actiefiche 2.5.2 Energie - sensibilisering van verschillende doelgroepen 2.6 Mobiliteit Zie actiefiche 2.6 A1 Werking binnen eigen diensten mobiliteitsplan Zie actiefiche 2.6 A2 Werking binnen eigen diensten uitvoeren van acties Zie actiefiche 2.6 A3 Werking naar buiten uit: uitvoeren van acties 2.7 Allerlei Zie actiefiche 2.7 Sensibiliseringsacties Milieujaarprogramma 2006-19 -
Hoofdstuk 3 Bijlagen 3.1 Actiefiches - Overzicht actiefiches - Actiefiches 3.2 Bijlagen bij cluster instrumentarium - Bekendmaking in 2 regionale bladen (Paspartout en Streekkrant) - Informatiebrochure milieubeleidsplan - Aankondigingen omtrent het milieubeleidsplan in het gemeentelijk infoblad - Uw mening belangt ons milieu aan! - Informatiebrochure milieubeleidsplan - Nieuwsbrief Interne Milieuzorg, nrs. 3, 4 en 5 - Verslag vergadering interne milieuzorg met de scholen - Evolutie klachten 2002-2003 - 2004-2005 - Jaarverslag milieuraad - Artikel ter bekendmaking open milieuraad Samen nadenken over milieu en natuur in Beveren - Advies Milieuraad op het milieujaarprogramma 2006 (08/03/2006) 3.3 Bijlagen bij cluster vaste stoffen - Rapporteringsdocument B van het pesticidenreductieplan + inventaris - Evolutie pesticiden - Artikel gemeentelijk infoblad Zonder is gezonder - Bewonersbrief Kieldrecht - Uittreksel uit het bestek: compost - Uittreksel uit het bestek: breekpuin - Gewijzigde subsidiereglement FSC-hout (gewijzigde zaken zijn aangeduid) - Artikel gemeentelijk infoblad Beveren gaat voor FSC-hout - Artikels uit de afvalkrant van juni 05: - Composthoekje - Kringwinkel geeft goederen nieuw leven - Inzameling GFT in containers verloopt vlot - Zelf afval verbranden of storten is strafbaar - Artikels uit de afvalkrant van december 05 - Groente-, Fruit- en tuinafval sorteren om te composteren - Tips voor minder afval - Herbruikbare luiers, een waardig alternatief voor wegwerpluiers! - Wedstrijdformulier Ibogem fotokwis - De kringwinkel - Welkom op de 3 containerparken - Compost te koop op de containerparken - Gezocht compostmeesters - Ibogem biedt diensten op maat van bedrijven en middenstanders - Uitnodiging verstuurd naar de scholen nav de workshop rond afval - Antireclamesticker - Artikel Beverse Feesten - Persbericht actie landbouwfolie - Persbericht compostactie - Persbericht kringwinkel Milieujaarprogramma 2006-20 -
- Standaardbrief voor de briefing in regio s met afvalprobleem 3.4 Bijlagen bij cluster water - Folder deelbekken Barbierbeek -> inspraakvergadering 20/9/05 - Pakket van uitbetaalde subsidiedossiers IBA - Bijlage subsidies en premies van de gemeente Beveren - Kopie webpagina overwelven van baangrachten - Rapport: De kwaliteit van het oppervlaktewater in de dokinfrastructuur - Pakket van uitbetaalde subsidiedossiers hemelwaterputten en infiltratievoorzieningen - Gewijzigde subsidiereglement voor hemelwatergebruik en infiltratievoorziening (gewijzigde zaken zijn aangeduid) 3.5 Bijlagen bij cluster natuurlijke entiteiten - Artikel De Vijverstraat in Vrasene - Artikel De Grote Geule - Artikel Kleine landschapselementen - Artikel Paddenoverzet in Haasdonk - Artikel Vleermuizen in Beveren - Artikel Dag van het Park: even PARKeren op zondag 29 mei 2005 - Educatief aanbod Hof Ter Saksen - Afscheidsgedicht oude beukendreef Hof Ter Saksen - Artikel Oude beuken in Hof Ter Saksen aangetast - Gewijzigde subsidiereglement groendaken - Pakket van uitbetaalde subsidiedossiers groendaken 3.6 Bijlagen bij cluster hinder - Standaard klachtenformulier - Artikel gemeentelijk infoblad schoorsteenhoogtes - Persbericht Nacht van de Duisternis - 3-delige affiche Nacht van de Duisternis - Artikel Leven met minder cadmium - Artikel Meldpunt voor milieuklachten 3.7 Bijlagen bij cluster energie - Energiejaarrapport - Artikel Kasteel Cortewalle boekt flinke energiewinst - Affiches samen energie besparen - Energiehandleiding - Subsidiereglement zonne-energie - Folder en brief klimaatwijken - Artikel Besparen op energiefactuur? Het gemeentebestuur daagt u uit! - Kopie webpagina 8% energie sparen? Wedden dat je het kan! - Krantartikel Klimaatwijk kent z n resultaat - Artikel Nieuw energieprestatiedecreet voor woningen - Artikel Nieuw! De energiemeter! - Artikel Gratis energiemeter verkrijgbaar Milieujaarprogramma 2006-21 -
3.8 Bijlagen bij cluster mobiliteit - Individuele actiefiche actie Fiets naar Kyoto + bijlagen: - Verslag vergadering waarop het project toegelicht werd - Foldertje en spaarkaart - Affiche die in de gangen verspreid werd - Personeelsbrief - Bedanking voor elke deelnemer - Nieuwsbrief Interne Milieuzorg - Kopie factuur BBL - Artikel Zone 30 - Artikel Beveren richt schoolomgeving in als zone 30 - Artikels 55-plussers actief en veilig in het verkeer, Senioren krijgen verkeerscursus - Artikel Met de bus naar de markt - Individuele actiefiche actie Met Belgerinkel naar de Winkel + bijlagen: - Artikel Laat uw auto thuis en spring op de fiets - Artikel Actie Met Belgerinkel naar de Winkel geslaagd - Factuur 3.9 Bijlagen bij allerlei - BIJLAGEN DUURZAAM BOUWEN - Affiche + folder Duurzaam Bouwen - Artikel Duurzaam (ver)bouwen - Brochure Bouwen in Beveren - BIJLAGEN BIJ INTERNE MILIEUZORG - Artikel Het gemeentepersoneel heeft oog voor het milieu - Affiche Amai mijn voeten 3.10 Afkortingen 3.11 Subsidieaanvraagformulier gemeenten, subsidie actie cluster natuurlijke entiteiten - Actie Met Belgerinkel naar de Winkel (mobiliteit) - Actie Fiets naar Kyoto (mobiliteit) Milieujaarprogramma 2006-22 -