Genieten in de zon langs het water tekst: Ontwerpbureau Pauwels Dijleterrassen, Leuven Dijleterrassen Leuven Opdrachtgever Stad Leuven Schepen Dirk Robbeets (Openbare Werken) Prof. Van Overstraetenplein 1 3000 Leuven T +32 (0)16 27 22 05 dirk.robbeets@leuven.be www.leuven.be Opdrachthouder ontwerp TV Ontwerpbureau Pauwels/ Buro voor Vrije Ruimte/Delta Consulting Opdrachthouder uitvoering Krinkels nv Een nietszeggende, stedelijke groenzone in de binnenbocht van de Dijle is omgevormd tot een aangename, aantrekkelijke en eigentijdse verblijfsplek. Het is een park op twee niveaus, aansluitend op de straat en op het water. Het niveauverschil tussen beide wordt opgevangen met zongeoriënteerde, houten terrasplateaus die trapsgewijs afdalen naar het water. Het bestaande parkje werd nauwelijks betreden, tenzij door honden en hun baasjes, en door de onderhoudsdienst van de stad. Het groen was louter kijkgroen. De Dijle, die het parkje rondde, stroomde onzichtbaar drie meter Locatie Dirk Boutslaan, Leuven, provincie Vlaams-Brabant lager, tussen twee hoge grijze natuurstenen kaaimuren. Nochtans heeft het parkje een zeer interessante ligging: vlakbij de kunstacademie en het muziekconservatorium, op korte wandelafstand van het stadcentrum, in de Kostprijs studieopdracht 65.000 euro (excl. btw) buurt van tal van (nieuwe) appartementsgebouwen bewoond door een mix van bejaarden, studenten en jonge gezinnen. Kostprijs uitvoering 550.000 euro (excl. btw) Uitvoeringstermijn 120 dagen In overleg met de stad Leuven en de Vlaamse Milieumaatschappij stelden de ontwerpers drie belangrijke en krachtige doelstellingen voorop: de Dijle zichtbaar en beleefbaar maken; de creatie van een aangename, groene en zonnige verblijfsplek met hoge belevingswaarde voor alle leeftijdscategorieën en met polyvalente gebruiksmogelijkheden; het behoud van het waardevolle Realisatie 2010-2011 parkbomenbestand, aandacht voor seizoensbeleving. Op twee niveaus De ontwerpers bedachten een park op twee niveaus, enerzijds aansluitend op het straatniveau en anderzijds op het waterniveau. Het niveauverschil van ongeveer twee meter wordt opgevangen met terrasplateaus. Rekening houdend met de inplanting van de bestaande bomen is de kaaimuur op drie 198
Resolutie te laag Resolutie te laag
Voor de herinrichting was de plek een nietszeggende groenzone waar de Dijle onzichtbaar tussen de kaaimuren stroomde De Dijleterrassen na een zwaar zomers onweer. Het spanningsveld tussen het komen en gaan van het water geeft de plek een extra dimensie plaatsen als het ware ingesneden en opengeplooid naar zongeoriënteerde, houten terrassen die trapsgewijs afdalen naar het water. Het niveau van het onderste terrasplateau is zo berekend dat het enkele keren per jaar tijdelijk kan overstromen. Het spanningsveld tussen het komen en gaan van de Dijle verleent deze plek een extra dynamiek. Het is fascinerend het rijzen en dalen van de Dijle van nabij te kunnen volgen. De terrasplateaus vormen comfortabele zittreden, her en der verspreid staan een aantal houten zitbanken. De terrassen zijn onderling verbonden met wandelpaden (toegankelijk voor rolstoelen, kinderwagens en minder mobiele personen). Aan de overzijde, in de buitenbocht van de Dijle, is een overstekend terras ontworpen. Het hangt vijf meter boven het water en geeft een apart uitzicht en perspectief over de Dijleloop. De synergie tussen de verdiepte terrassen op waterniveau en het tegenoverliggend overstekend terras, zwevend over het water, levert twee verschillende waterbelevingen in één park op. Het stadsverkeer verloopt - volledig gescheiden - langsheen het nieuwe park, op straatniveau. Naarmate men afdaalt naar het water maken de stadsdrukte en het autogewoel plaats voor stilte en rust. Het laagste niveau, omsloten, is een apart biotoopje waar men de koelte en het geluid van de kabbelende Dijle ten volle ervaart. s Nachts krijgt het park een totaal andere belevingswaarde door de discrete parkverlichting, de blauwe ledverlichting in de keermuren en het van onder aangestraalde overstekende terras. 200
P u b l i e k e R u i m t e 2 0 1 2 praktijkboek Warm hout Als materiaal voor de terrassen en het meubilair is gekozen voor hout, vanwege de warme uitstraling en het zitcomfort ervan. De keermuren langsheen de paden zijn opgebouwd in natuursteen, refererend naar de natuurstenen kaaimuren langs de Dijle. Om tegemoet te komen aan het natuurontwikkelingsproject van Leuven De Dijle levend door Leuven werden de voegen van de kaaimuren plaatselijk uitgeslepen en opnieuw gevuld met kalkmortel, om spontane muurvegetatie mogelijk te maken. Bij de keuze van de plaats voor de terrassen is in het bijzonder rekening gehouden met de bestaande, waardevolle parkbomen. Uit oogpunt van veiligheid werden op de bovenzijde van de keermuren brede dwarse hulstmassieven aangeplant. Grasaanleg en nieuwe aanplantingen gebeurden door de Groendienst van de stad. De omwonenden en vooral de bejaarden hadden bij aanvang veel vragen bij de geplande werken. Ze vreesden dat de terrassen s nachts een ontmoetings plaats voor drugdealers en amokmakers zouden worden. Nu zijn ze echter heel enthousiast over het nieuwe park. Op elk moment van de dag valt er wat te zien en te beleven, de terrassen zijn voor hen een attractie geworden. Voor de start van de werken verrichtte de Archeologische Dienst van de stad Leuven nog enkele weken opgravingen op de site. Er werden resten gevonden van een muur, vermoedelijk afkomstig van het laatmiddeleeuwse De Dijleterrassen zijn een populaire verpozingsplaats voor studenten Een simulatieoverzicht van de Dijleterrassen in vogelperspectief 201
Dijleterassen, Louvain Un coude de la Dyle abritait jadis une zone verte sans âme, où la rivière coulait trois mètres plus bas. Le projet d embellissement visait à combler la différence de niveau entre la rue et la rivière. Pour ce faire, des terrasses en bois ont été installées. Elles sont orientées vers le soleil et descendent progressivement jusqu au bord de l eau. De l autre côté, une terrasse surplombe la Dyle à cinq mètres de hauteur. In het ontwerp werd rekening gehouden met de bestaande, waardevolle parkbomen slachthuis dat zich op deze plaats heeft bevonden, en restanten van wegenis. De dienst concludeerde dat deze vondsten niet dienden geconserveerd te worden. Cultuurcentrum 30 cc maakte reeds gretig gebruik van de polyvalente mogelijkheden die de Dijleterrassen bieden Optredens De Dijleterrassen zijn sinds het voorjaar 2011 in gebruik en trekken heel wat publiek, zowel tijdens zonnige dagen (picknick, musiceren, lezen, vrijen, luieren, festiviteiten, aanmeren kano s) als tijdens hoogwaterdagen (overstroming onderste plateau). Ze vullen de hoge verwachtingen van de stad volledig in. Nieuwe gebruiksmogelijkheden openbaarden zich reeds. Het cultuurcentrum 30cc organiseerde er haar opening van het culturele jaar met optredens allerhande. De kunstacademie en het muziekconservatorium omarmden de Dijleterassen ook en plannen er voor 2012 enkele activiteiten. 202