Programma Expertdag Tijd Onderwerp

Vergelijkbare documenten
Trends in bodemvruchtbaarheid in Nederlandse landbouwgronden

Bijeenkomst PN DA. Hans Smeets. Adviseur DLV plant BV

Grip op voeding Plantsapme*ngen vs wateranalyses

Welkom op de Expertdagen Back to basics

FOSFAAT NATUURLIJK FOSFAAT NATUURLIJKE MAÏSMESTSTOF NATUURLIJK FOSFAAT


FOSFAAT NATUURLIJK FOSFAAT NATUURLIJKE MAÏSMESTSTOF NATUURLIJK FOSFAAT. verrijkt met borium organische meststof toepasbaar in derogatiebedrijf

Plantsapmeting ter bevordering van vitaliteit van de planten

Bemesting kool en relatie tot trips.

Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Inhoud

Module Plantenvoeding

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar

Kop Bemesting maïs 2015

Kanzi&appels& Gelderland,&2013& Resultaten)

Opbouw van presentatie: Plantsapmetingen verminderen teeltrisico s. Bemesting en productkwaliteit. Hoe groeit een plant?

De bodem is de basis voor gewasbescherming!

Maiszaden. Samen naar een optimaal rendement.

sumptieaardappelen KW 406, KW 407 Door: ing H.W.G.Floot

Opzet veldproeven. Greet Ghekiere, Inagro Céline Vaneeckhaute, Ugent

Organisch bemesten in de akkerbouw. 6 februari 2019 Beitem

Bemesting van tuinen en openbaar groen

Bemestingsonderzoek Grasland kavelblok 2

Grip op voeding. Plantsapmetingen, NovaCropControl. Plantsapmetingen vs wateranalyses. 3 oktober

CCBT-project: Optimalisatie bemesting in de biologische kleinfruitteelt

TOLALG14SPZ_BM08 (Blad)bemestingsproef in najaarsspinazie voor industriële verwerking met voorteelt Tarwe.

Werken aan bodem is werken aan:

Bemestingsonderzoek Akker-/tuinbouw perceel 5

Resultaat Eenheid Resultaat Streeftraject laag vrij laag goed vrij hoog hoog

Het effect van het toepassen van ORGAplus Sierteelt of Hi-Cal op de opbrengst en maatsortering van tulpen op kalkrijke zavelgrond in 2008

Resultaten onderzoek Gerard Meuffels. Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen

ANALYSERAPPORT SPURWAY TOTAAL VOORBEELD

Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel. 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen

Maiszaden. Samen naar een optimaal rendement.

1 Voedingselementen Voedingselementen Zuurgraad Elektrische geleidbaarheid (EC) Afsluiting 14

Waarom plantsapmetingen?

Thema 4: Een gezonde bodem

Satellietbedrijf Graveland

Plantenvoeding Waarom is dat nodig? En waar dienen de elementen voor?

Maisteelt Samen naar een optimaal rendement.

Structuur tot de bodem uitgezocht. Gjalt Jan Feersma Hoekstra Christiaan Bondt

S plant beschikbaar kg S/ha 5 S-totale bodemvoorraad mg S/kg 690 C/S-ratio S-leverend vermogen kg S/ha

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voor de sloot

Teelthandleiding. 4.7 magnesiumbemesting

Hoe haal ik voordeel uit de KringloopWijzer?

S-totale bodemvoorraad mg S/kg 220 C/S-ratio S-leverend vermogen kg S/ha

Het gebruik van gips in de fruitteelt

Zwavel als oorzaak van problemen? dr. Guillaume Counotte

Resultaten pilot 2018/2019 Groene Weide Meststof H. Canter Cremers

Bruine bladpunten in Longiflorum White Heaven

Effect van borium op de hardheid van uien. L. van den Brink

Satellietbedrijf Mts. Boxen

Kennismiddagen 2017

STICHTING PROEFSTATION VOOR TUINBOUW ONDER GLAS TE NAALDWIJK. Proef met verschillende ammoniumtrappen bij paprika op voedingsoplossing

BIOSTIMULANT. Het begint bij de wortel

Satellietbedrijf Kooiker

Aardappelen: meer dynamiek, minder nutriënten

Lore Lauwers. Werking vaste en vloeibare mest in functie van de teelt

& 63 PROEFSTATION VOOR TUINBOUW ONDER GLAS TE NAALDWIJK PRAKTIJKONDERZOEK NAAR DE OORZAKEN VAN BRUIN BLAD IN ASTER ERICOÏDES "HONTE CASSINO"

Vruchtkwaliteit. Meer is zeker niet altijd beter!!! Stikstofbemesting. Bemesting bij appel en peer. Er zijn zeer grote jaarsinvloeden

Bemesting en Kringloopwijzer Gerrit Bossink Dier / Bodem / Bemesting /Gewas / Teelt. 2. Grondmonster analyse: Grasland / Bouwland

25 jaar biologische teelt op zandgrond: waar staan we nu?

4.17. ORGANISCHE BODEMVERBETERING - LANGE TERMIJNPROEF SEIZOEN 2002 (TWEEDE TEELTJAAR): HERFSTPREI

1) Bodemvruchtbaarheid aardappelpercelen 2) Bladmeststoffen in de aardappelteelt 3) Nitraatresidu 2016

Bemestingsproef snijmaïs Beernem

/~T 4r( Ol S O PROEFSTATION VOOR TUINBOUW ONDER GLAS. Onderzoek naar de optimale EC van de voedingsoplossing voor de teelt van komkommers in steenwol

Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen

Invloed van het oogsttijdstip op kwaliteit en opbrengst in zaaiuien. rapport / publicatie. nr

Het nemen en verzenden van een BijmestMonitor-monster

Invloed van de stikstofgift op kwaliteit en opbrengst in zaaiuien. rapport / publicatie. nr

Weerbaar telen Micosat

Bemestingsonderzoek Grasland voor paarden voorste deel Postbus 115

5 Voederbieten. November

Bemestingsonderzoek Akker-/tuinbouw perceel 5

Gebruik Bokashi in de akkerbouw. 26 maart 2015, Gerard Meuffels

BLADMESTSTOFFEN. Biodiversiteit is een essentieel productiemiddel voor de land- en tuinbouw voor een natuurlijke bodemvruchtbaarheid.

Naaldwijk, juni Intern rapport nr. 24.

AGRITON Inhoudsopgave:

Welkom op de Expertdagen Back to basics

Agrifirm introduceert TopCote aardappel. Onze nieuwe kunstmest voor een continue voeding. Zeker en zorgeloos.

Invloed Magnesium-(bij)bemesting bij de teelt van pootaardappelen KW 0313 Door: ing. H.W.G. Floot

PROEFSTATION VOOR TUINBOUW ONDER GLAS. Boriumopname bij paprika in steenwol (teelt 1984). C. Sonneveld

2.1.6 Grasland zonder klaver: Natrium

Eindrapport Project pcfruit vzw Proeftuin pit- en steenfruit

Bemestingsonderzoek Mais continuteelt perc 5

Transcriptie:

BijmestMonitor

Programma Expertdag Tijd Onderwerp 9.30 uur Welkom door Inez Sinia 9.35 uur Wat is de BijmestMonitor? Arjan Reijneveld 10.30 uur Nut & Noodzaak van bijsturen tijdens de teelt Karst Brolsma 11.00 uur Pauze 11.15 uur BijmestMonitor & aardappelteelt Alie Hissink 11.45 uur BijmestMonitor & proefonderzoek in uienteelt Sjoerd Rombout 12.15 uur Pakketten & prijzen Alie Hissink 12.45 uur Lunch

Wat is? Spreker: Arjan Reijneveld BijmestMonitor

Eurofins Agro o Missie: Tools leveren aan de boer/teler voor optimalisatie van landbouwproductie o Tools = hulpmiddel = Bemestingsonderzoek Bodemgezondheid (nematoden/bodemleven) Bemestende waarde mestonderzoek Waterkwaliteitsonderzoek Gras- en maïskuilen Bijmestonderzoek

Grond- en bijmestonderzoek GewasCheck Aug Sept Okt Nov Dec Jan Febr Mrt April Mei Juni Juli Bodem Bouwplanadvies Teelt Teeltadvies BodemCheck Bijmestadvies BemestingsWijzer Bodem- en gewasgericht advies BijmestMonitor Bijmestadvies

Onzekerheden tijdens teelt o Lagere aanvoer nutriënten door minder mest o Gehaltes nutriënten in mest vaak onbekend / nemen af o Werking van nutriënten in mest onzeker / onbekend o Hoe lang werkt kunstmest o Minder depositie o Risico uitspoeling en vervluchtiging o Nalevering van N en S sterk afhankelijk van weersomstandigheden o Bodemvruchtbaarheid iets gedaald o Wat heeft het gewas opgenomen Controlemoment tijdens de teelt lijkt verstandig!

Nieuw in 2018 BijmestMonitor

Situatie 1 GewasCheck Gewas : resultaat lage K-toestand Advies : K bemesten

Situatie 1 BodemCheck Bodem: hoge K-toestand Kalium is niet opgenomen vanwege bijvoorbeeld slechte N (anion) toestand (of bijvoorbeeld structuur of slechte S- of P-toestand)

Situatie 1 BijmestMonitor Nieuw advies: NO 3 bijbemesten! zodat aanwezig K beter wordt opgenomen

Situatie 2 GewasCheck Gewas : resultaat hoge K-toestand Advies : niet bemesten

Situatie 2 BijmestMonitor Bodem: lage K-toestand Situatie: Bodem kon tot nu toe wel naleveren, maar is nu leeg Advies: K-bijbemesten

Situatie 3 BodemCheck Bodem : Advies : Lage Fe en Mn en S Alles bijbemesten? Wat is de zwakste schakel?

Situatie 3 Mn-gebrek?

Situatie 3 S-gebrek?

Situatie 3 Fe-gebrek?

Situatie 3 BijmestMonitor Gewas : Mn = zwakste schakel Advies : Mn bijbemesten Fe en S monitoren

Monstername

Waar te bemonsteren?

Analyse

Analyse Bodem o 0.01 M 1:2 CaCl 2 -methode o Uit advies basisbemesting o > 25 jaar benut o Bord -bepaling = direct plantbeschikbaar o Hoofdelementen en tevens Si, Fe, Zn, Mn, Cu, Co, B, Mo, Se ph o Onderzoekduur : 1 dag

Ook sporen van belang Wet van Liebig = Wet van minimum = Zwakste schakel!

Let op ph effect: Zn (Cu, Fe, Mn) Zink 5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5 8 ph

Maar hoe zit dat nu bij een hoge ph? Silicium 140000 120000 100000 80000 60000 40000 20000 0 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5 8 ph

Analyse gewas - o Materiaal wassen (Teepol) o 70 graden drogen o Geëxtraheerd met NHO 3 -methode o Internationale methode (veel literatuur) o > 25 jaar benut o DS Hoofdelementen Natrium, Chloor Fe, Zn, Mn, Cu, Co, B, Se, Mo aanvullend Si (in ontwikkeling) o Onderzoekduur : 2 dagen

Advies

N, K, Mg, Mn: bijmesten tijdens teelt Fe, Zn: begin teelt

Adviesopbouw Opbouw advies o Gewasbehoefte (gewas/ras/teelttype) o Correctie voor direct beschikbare nutriënten o Correctie voor nalevering bodem o Correctie voor resultaten gewas Advies o Bijstuuradvies voor nutriënten ((k)g kunstmestzak/ha) o Sommige nutriënten kunnen niet/moeilijk worden bijgestuurd In dat geval is het een attendering voor komend seizoen

Wat vinden we?

Verloop N in bodem

Verloop K in de bodem

Tot slot Tot slot

Notendop o Nieuw product dat Eurofins Agro per 1 mei 2018 introduceert o Geeft telers info over de noodzaak bij te sturen tijdens de teelt o Combinatie van bodem- en gewasgericht onderzoek o Niet alleen voor aardappelen, maar voor > 100 rassen en gewassen o Niet alleen N, S, K, maar oa ook sporen worden gemeten o Nalevering uit de bodem wordt meegenomen via GPS koppeling o Geen ingewikkelde vragen aan boer/teler: simpel o Dit alles op 1 A4tje (of excel) o Onderzoeksduur na ontvangst monster 2 dagen! o Tijdens het groeiseizoen evt meerdere keren te benutten o Adviseur kan kopiehouder zijn

Animatie

www.bijmestmonitor.nl

Tot slot Investeer in je bodem want hogere bodemvruchtbaarheid = hogere opbrengst Controleer de nutriëntentoestand tijdens je teelt via BijmestMonitor

Vragen over? Dank voor uw aandacht BijmestMonitor

Programma Expertdag Tijd Onderwerp 9.30 uur Welkom door Inez Sinia 9.35 uur Wat is de BijmestMonitor? Arjan Reijneveld 10.15 uur Nut & Noodzaak van bijsturen tijdens de teelt Karst Brolsma 11.00 uur Pauze 11.15 uur BijmestMonitor & aardappelteelt Alie Hissink 11.45 uur BijmestMonitor & proefonderzoek in uienteelt Sjoerd Rombout 12.15 uur Pakketten & prijzen Alie Hissink 12.45 uur Lunch

Nut & noodzaak van bijsturen tijdens de teelt Spreker: Karst Brolsma BijmestMonitor

Wat willen we?

Wat hebben we daarvoor nodig? Hoge bodemvruchtbaarheid! Hoog nutriënten én waterleverend vermogen van de bodem

Nutriënten en functies (plant) DNA en eiwitten Bladgroen en ademhaling N, S, P, K, Ca, Mg, Na, Si, Fe, Zn, Mn, Cu, Co, B, Mo, Se Celwanden en membranen Enzymactiviteit en stikstoffixatie

En toch

Opbrengstpotentie

Stikstof & aardappel

Opbrengst = bodemvruchtbaarheid + bemesting

Opbrengst 40+ (ton/ha) Bemesting en opbrengst 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 100 200 300 400 500 600 Totaal N bemest (kg/ha)

Opbrengst 40+ (ton/ha) Bemesting en opbrengst 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 100 200 300 400 500 600 Totaal N bemest (kg/ha)

Opname (kg N/ha) N-opname en N-bemesting 250 Aanvoer; 140 kg N Afvoer; 180 kg N 200 150 100 50 0 Aanvoer; 280 kg N Afvoer; 130 kg N 0 100 200 300 400 500

Voorzichtige conclusie (1) o Bemesting (met o.a. stikstof) kan efficiënter (in aardappelen)

Zwavel & maïs

Zwavel & maïs 1 2 3

Zwavel GewasCheck (g/kg DS) Relaties in maïs (pijl 1) 2,35 2,30 1 2 3 2,25 2,20 2,15 2,10 2,05 0 50 100 150 200 250 Zwavel BodemCheck (kg/ha)

Droge stof opbrengst (ton/ha) Relaties in maïs (pijl 2) 23 22 22 1 2 3 21 21 20 20 19 2,05 2,10 2,15 2,20 2,25 2,30 2,35 Zwavel GewasCheck (g/kg DS)

Droge stof opbrengst (ton/ha) Relaties in maïs (pijl 3) 23 22 22 R² = 0,7364 1 2 3 21 21 20 20 19 0 50 100 150 200 250 Zwavel BodemCheck (kg/ha)

Voorzichtige conclusies (2) o Bemesting (met o.a. stikstof) kan efficiënter (in aardappelen) o Een hogere beschikbaarheid aan nutriënten (o.a. zwavel) in de bodem tijdens de teelt kan tot een hogere gewasopbrengst (in maïs) leiden

Fosfaat & Peer

Peer & bodemvruchtbaarheid o Peer o Kwaliteit, minerale samenstelling & opbrengst o Gewas o GewasCheck o Bladsap o Grond o BodemCheck o BemestingsWijzer

Relaties/correlaties/verbanden? Grond - BemestingsWijzer - Check Perenblad - Sap jong oud - Droge stof Peer - Opbrengst - Kwaliteit Hardheid, brix & zetmeel Minerale samenstelling

Wat zien we? Grond - BemestingsWijzer - Check Perenblad - Sap jong oud - Droge stof Peer - Opbrengst - Kwaliteit Hardheid, brix & zetmeel Minerale samenstelling

Voorzichtige conclusies (3) o Bemesting (met o.a. stikstof) kan efficiënter (in aardappelen) o Een hogere beschikbaarheid aan nutriënten (o.a. zwavel) in de bodem tijdens de teelt kan tot een hogere gewasopbrengst (in maïs) leiden o Er is een relatie tussen de kwaliteit van het geoogste product (hardheid peer) en de beschikbare hoeveelheid nutriënten in de bodem (o.a. fosfaat)

Kalium & aardappel

Bemestingsproef N en K aardappel o Bemesting o 70, 90, 110 en 130 kg N/ha o 200, 250, 300 en 350 kg K2O/ha Conclusie o N-bemesting en K2O-bemesting had een effect op de opbrengst en de kwaliteit van de aardappel

BodemCheck (22 juni) vs. MS en OWG

Onderwatergewicht Kalium BodemCheck vs. OWG 490 470 450 R² = 0,6157 430 410 390 370 350 0 50 100 150 200 250 300 350 Kalium BodemCheck (kg/ha)

Onderwatergewicht Zink BodemCheck vs. OWG 490 470 450 430 R² = 0,83 410 390 370 350 0 1000 2000 3000 4000 5000 Zink BodemCheck (g/ha)

Onderwatergewicht Magnesium BodemCheck vs. OWG 490 470 450 430 410 390 370 350 0 50 100 150 200 250 300 350 Magnesium BodemCheck (kg/ha)

Voorzichtige conclusies (4) o Bemesting (met o.a. stikstof) kan efficiënter (in aardappelen) o Een hogere beschikbaarheid aan nutriënten (o.a. zwavel) in de bodem tijdens de teelt kan tot een hogere gewasopbrengst (in maïs) leiden o Er is een relatie tussen de kwaliteit van het geoogste product (hardheid peer en OWG aardappel) en de beschikbare hoeveelheid nutriënten in de bodem (o.a. fosfaat, kalium en zink)

ph, stikstof, borium & appel

Appelmonitoring 2016 & 2017

Appelmonitoring 2016 & 2017 o Nutriëntenbeschikbaarheid in de bodem (inclusief ph) is niet gerelateerd aan de nutriëntensamenstelling blad

Appelmonitoring 2016 & 2017 o Nutriëntenbeschikbaarheid in de bodem (inclusief ph) is niet gerelateerd aan de nutriëntensamenstelling blad maar wel aan de nutriëntensamenstelling van de appels (o.a. ph versus Ca-, K- en Mg-gehalte appels)

Appelmonitoring 2016 & 2017 o Nutriëntenbeschikbaarheid in de bodem (inclusief ph) is niet gerelateerd aan de nutriëntensamenstelling blad maar wel aan de nutriëntensamenstelling van de appels (o.a. ph versus Ca, K en Mg gehalte appels) De nutriëntensamenstelling van het blad (stikstof en borium) is wel gerelateerd aan de nutriëntensamenstelling van de appels

Voorzichtige conclusies (5) o Bemesting (met o.a. stikstof) kan efficiënter (in aardappelen) o Een hogere beschikbaarheid aan nutriënten (o.a. zwavel) in de bodem tijdens de teelt kan tot een hogere gewasopbrengst (in maïs) leiden o Er is een relatie tussen de kwaliteit van het geoogste product (hardheid peer, OWG aardappel en MS appels) en de beschikbare hoeveelheid nutriënten in de bodem (o.a. stikstof, fosfaat, kalium, magnesium, zink en borium) en de ph van de bodem

Borium & sla

Natrium GewasCheck (g/kg DS) Molybdeen GewasCheck (mg/kg DS) Borium en sla 8 2,5 7 6 Na Mo 2 5 4 3 2 1 R² = 0,8488 R² = 0,7171 1,5 1 0,5 0 0 0 50 100 150 200 250 Borium BodemCheck (g/ha)

Voorzichtige conclusies (6) o Bemesting (met o.a. stikstof) kan efficiënter (in aardappelen) o Een hogere beschikbaarheid aan nutriënten (o.a. zwavel) in de bodem tijdens de teelt kan tot een hogere gewasopbrengst (in maïs) leiden o Er is een relatie tussen de kwaliteit van het geoogste product (hardheid peer, OWG aardappel en MS appels) en de beschikbare hoeveelheid nutriënten in de bodem (o.a. stikstof, fosfaat, kalium, magnesium, zink en borium) en de ph van de bodem o Af en toe zijn de relaties ook niet direct te verklaren, gehalte borium in de bodem en gehalte molybdeen en natrium in sla

En wat doe je met al die data, naast presentaties geven?

En wat doe je met al die data, naast presentaties geven

En wat doe je met al die data, naast presentaties geven

Vragen over? Dank voor uw aandacht BijmestMonitor

Programma Expertdag Tijd Onderwerp 9.30 uur Welkom door Inez Sinia 9.35 uur Wat is de BijmestMonitor? Arjan Reijneveld 10.30 uur Nut & Noodzaak van bijsturen tijdens de teelt Karst Brolsma 11.00 uur Pauze 11.15 uur BijmestMonitor & aardappelteelt Alie Hissink 11.45 uur BijmestMonitor & proefonderzoek in uienteelt Sjoerd Rombout 12.15 uur Pakketten & prijzen Alie Hissink 12.45 uur Lunch

Aardappelteelt & Spreker: Alie Hissink BijmestMonitor

Bijzonder voorjaar: Gaat het goed met het gewas?

Is het gewas op het goede spoor?

Is het gewas op het goede spoor o De verwachte opbrengst o 55 ton/ha (>40 mm) o Gaan we dat halen op dit perceel? o Overal 55 ton/ha o Of halen we dat alleen op de goede stukken o En hoe zit het met de kwaliteit o Is de 55 ton allemaal leverbaar aan de fabriek Kunnen we interne problemen voorkomen o En hoelang kunnen we de partij aardappelen bewaren

Mogelijke bemesting scenario s o Basisbemesting (70% van de totale gewasbehoefte) o 300 * 0,7 = 210 kg N/ha o 350 * 0,7 = 245 kg K2O/ha o Etc.

Mogelijke bemesting scenario's o Basisbemesting (70% van de totale gewasbehoefte) o 300 * 0,7 = 210 kg N/ha o 350 * 0,7 = 245 kg K2O/ha o Etc. o Bijbemesting (30% van de gewasbehoefte) o In een keer 300 * 0,3 = 90 kg N/ha (eind mei/half juni) 350 * 0,3 = 105 kg K2O/ha (eind mei/half juni)

Mogelijke bemesting scenario s o Basisbemesting (70% van de totale gewasbehoefte) o 300 * 0,7 = 210 kg N/ha o 350 * 0,7 = 245 kg K2O/ha o Etc. o Bijbemesting (30% van de gewasbehoefte) o In een keer 300 * 0,3 = 90 kg N/ha (eind mei/half juni) 350 * 0,3 = 105 kg K2O/ha (eind mei/half juni) o In meerdere keren, bijvoorbeeld tweemaal 300 * 0,15 = 45 kg N/ha (eind mei) 300 * 0,15 = 45 kg N/ha (half juni) 350 * 0,15 = 52,5 kg K2O/ha (eind mei) 350 * 0,15 = 52,5 kg K2O/ha (half juni)

Wat ligt er nu op dit perceel o Basisbemesting (eind april) 210 kg N (70%) 350 kg K2O (100%) 20 kg S (100%) 55 kg P2O5 (100%) 45 kg MgO (100%) 35 kg CaO (100%) o Bijbemesting (begin juni) 90 kg N (30%)

Stand van het gewas

Dat ziet er niet helemaal goed uit Wat is er aan de hand?

Wat is er aan de hand? o Is er een tekort aan nutriënten? o Of is het misschien Alternaria (zwarte vlekken) o Ozon schade o Etc. o Via gewasanalyse, op basis van droge stofanalyse, is na te gaan of het een tekort aan nutriënten betreft o Uitsluitingsprincipe

GewasCheck o?

Dus o Er is een tekort aan Ca en Mg o Ca gebrek is vaak lastig te zien in het veld o Mg gebrek is wel te zien maar lijkt op veel andere gebreksverschijnselen bijvoorbeeld borium tekort o Mogelijk extra Ca en Mg geven? o Op basis van het gewasmonster -> Ja o Maar graag wat extra info voordat we de kunstmeststrooier of spuit gaan vullen

Loop het gewas in! Waar sta je te kijken?

Waar sta je te kijken? o Zit het probleem overal?

Waar sta je te kijken?

Waar sta je te kijken? x

Waar sta je te kijken? x x

Dus o Het probleem zit niet over het hele perceel o Waar zit het probleem en is het probleem vergelijkbaar o Analyseer de nutriëntensamenstelling van bodem en gewas van de verschillende plekken in het perceel

Zwakste schakel? Is Mg of Ca belangrijk?

Vanuit de literatuur o Een tekort aan Mg/Ca in het gewas (aardappel) gedurende de groei kost opbrengst en kwaliteit o Extra Mg/Ca geeft niet altijd het gewenste resultaat Mogelijk doordat er een grote voorraad aan Mg/Ca in de bodem zit Dus je moet goed weten wat er in de bodem zit

Internal brown spot

Gemiddeld aantal punten Internal brown spot (eigen onderzoek) 20,000 Verschil in het gemiddeld aantal punten veroorzaakt door internal brown spot tussen de drie behandelingen (cv. Santana) 18,000 16,833 16,000 14,000 14,000 12,000 10,000 10,333 8,000 6,000 4,000 2,000,000 X 0 X 1 X 2 Behandelingen

Bruine harten: groeistuipen, B, K of Ca??

Bruine harten (%) Bruine harten (eigen onderzoek) 35 30 25 20 R² = 0,7234 15 10 5 0-5 0 20 40 60 80 100 Mg-PAE (mg/kg)

Ca en Mg belangrijk o Ca o Formatie en stabiliteit celwanden o Verschillende membraanfuncties o Betrokken bij fysiologische processen als messenger bijvoorbeeld bij knolinitiatie o Mg o Bouwsteen bladgroen o Belangrijk voor de ademhaling o Enzymen gebruiken Mg om eiwitten te vormen

Vanuit de literatuur o Een tekort aan Mg/Ca gedurende de groei kost opbrengst en kwaliteit o Extra Mg/Ca geeft niet altijd het gewenste resultaat Mogelijk doordat er een grote voorraad aan Mg/Ca in de bodem zit Dus je moet goed weten wat er in de bodem zit

BodemCheck Wat zit er in de bodem?

Er is nog een BemestingsWijzer

BodemCheck a b

BodemCheck a b a Kalium kg/ha 280 260 Calcium kg/ha 80 120 Magnesium kg/ha 160 180 b

BodemCheck a b a b Streef Kalium kg/ha 280 260 178 261 Calcium kg/ha 80 120 277 647 Magnesium kg/ha 160 180 150 240

Wat ligt er nu op dit perceel o Bij poten o 210 kg N (70%) o 350 kg K2O (100%) o 20 kg S (100%) o 55 kg P2O5 (100%) o 45 kg MgO (100%) o 35 kg CaO (100%) o Mogelijk heeft de kaliumgift van 350 kg K2O/ha ervoor gezorgd dat het gewas minder Mg en Ca heeft opgenomen

BijmestMonitor a b Streef Kalium g/kg 39,2 38 21,1 37,7 Calcium g/kg 0,3 0,4 0,4 1,2 Magnesium g/kg 1,0 2,0 1,2 3,6 Kalium kg/ha 280 260 178 261 Calcium kg/ha 80 120 277 647 Magnesium kg/ha 160 180 150 240

Dus o Op basis van de BijmestMonitor o Calcium is aan de lage kant voor bodem & gewas (voor a & b) o Dus calciumbemesting (bodembemesting) o Magnesium is goed in de bodem, maar er is een tekort in het gewas (alleen voor a) o Dus magnesiumbemesting (gewasbemesting) Mogelijk Ca en Mg opname probleem door teveel kalium

t ken net of t ken.. Is het nog zinvol?

Is het nog zinvol o Het is half mei o Tekort aan Mg en Ca o Mogelijk door te weinig Mg en Ca o Of door teveel K2O, deze ligt er al op en is noodzakelijk voor de ontwikkeling van het gewas o Verwachte opbrengst is 55 ton o We willen geen afname van de kwaliteit o Dus ja, het is zeker zinvol om het tekort aan te vullen

Vragen over? Dank voor uw aandacht BijmestMonitor

Programma Expertdag Tijd Onderwerp 9.30 uur Welkom door Inez Sinia 9.35 uur Wat is de BijmestMonitor? Arjan Reijneveld 10.30 uur Nut & Noodzaak van bijsturen tijdens de teelt Karst Brolsma 11.00 uur Pauze 11.15 uur BijmestMonitor & aardappelteelt Alie Hissink 11.45 uur BijmestMonitor & proefonderzoek in uienteelt Sjoerd Rombout 12.15 uur Pakketten & prijzen Alie Hissink 12.45 uur Lunch

Proefonderzoek in uienteelt & Spreker: Sjoerd Rombout BijmestMonitor

Overzicht o Doelstelling o Achtergrond o Veldexperiment o Opzet o Resultaten o Discussie o Conclusie

Doelstelling

Doelstelling/vraagstelling Wat is het effect van bemesting en de nutriëntenstatus van uien in relatie tot weerbaarheid en kwaliteit?

Achtergrond Minerale samenstelling Weer- baarheid Kwaliteit

Achtergrond o Weerbaarheid o Botrytis squamosa o Stemphylium vesicarium o Peronospora destructor o Kwaliteit o Hardheid o Huidvastheid Minerale samenstelling o Minerale samenstelling o N, NO3, K, Ca, Mg, P, S, Cl, Fe, Mn, B, Zn, Cu, Mo, Co, Se, Na Weer baarheid Kwaliteit

Achtergrond o Weerbaarheid o Botrytis squamosa o Stemphylium vesicarium o Peronospora destructor o Kwaliteit o Hardheid o Huidvastheid o Minerale samenstelling Minerale samenstelling o N, NO3, Cl, Na, Kalium, Mg, Ca, P, Mn, Zn, Fe, Cu, Co, Se, S, Mo, B Weer baarheid Kwaliteit

Achtergrond

Achtergrond

Achtergrond

Achtergrond (BemestingsWijzer)

Achtergrond (BijmestMonitor)

Achtergrond Totale bodemvoorraad Bodemvoorraad Plant beschikbare voorraad Direct opneembare voorraad Metafoor Kelder Keuken Tafel Bord kg K/ha 400 320 85

Opzet veldexperiment

Veldexperiment 2017 o Locatie o Wageningen Plant Research Lelystad o Kalium bemestingsveld >25 jaar o Objecten o 0, 100, 200 en 400 kg K2O/ha o Overige bemesting 165 kg N/ha, 12 kg P/ha (bij zaai) o Uitvoering o Blokkenproef met 4 herhalingen o Aangepaste bespuitingen met fungiciden o Dubbel gezaaid bed

Veldexperiment 2017 o Ziektemonitoring tijdens de teelt o Botrytis squamosa o Stemphylium vesicarium o Nutriëntensamenstelling o Bodem (vooraf en tijdens de teelt) o Ui (loof & bol tijdens de teelt) o Oogst van de uien o Opbrengst, minerale samenstelling en hardheid

Veldexperiment Resultaten (1)

K in loof (g/kg DS) GewasCheck - BijmestMonitor (loof en grond) 40 35 30 25 R² = 0,9318 20 15 10 5 0 0 50 100 150 200 250 300 350 400 K Check (kg K2O/ha) BodemCheck -

K in loof (g/kg DS) GewasCheck - BijmestMonitor (loof en grond) 40 35 30 25 R² = 0,9318 20 15 10 5 0 0 kg K2O/ha 100 kg K2O/ha 200 kg K2O/ha 400 kg K2O/ha 0 50 100 150 200 250 300 350 400 K in grond (kg K2O/ha) BodemCheck -

K in loof (g/kg DS) GewasCheck - BijmestMonitor (loof en grond) 40 35 30 25 20 15 10 5 0 0 kg K2O/ha 100 kg K2O/ha 200 kg K2O/ha 400 kg K2O/ha 0 50 100 150 200 250 300 350 400 K in grond (kg K2O/ha) BodemCheck -

K in loof (g/kg DS) GewasCheck - BijmestMonitor (loof en grond) 40 35 30 25 20 Ondergrens GewasCheck 15 10 5 0 0 kg K2O/ha 100 kg K2O/ha 200 kg K2O/ha 400 kg K2O/ha 0 50 100 150 200 250 300 350 400 K in grond (kg K2O/ha) BodemCheck -

K in loof (g/kg DS) GewasCheck - Bovengrens BodemCheck BijmestMonitor (loof en grond) 40 35 30 25 20 15 10 5 0 0 kg K2O/ha 100 kg K2O/ha 200 kg K2O/ha 400 kg K2O/ha 0 50 100 150 200 250 300 350 400 K in grond (kg K2O/ha) BodemCheck -

Samengevat (1) o Een (logaritmische) relatie tussen het gehalte kalium in de bodem en in het loof o Kaliumbemesting met 0 en 100 kg K2O/ha geeft mogelijk onvoldoende kalium in het uienloof o Kaliumbemesting met 400 kg K2O/ha geeft een te hoge kalium in de bodem (direct beschikbare kalium) in drie van de vier herhalingen -

Veldexperiment Resultaten (2)

Stemphylium (% aantasting 10 augustus) Stemphylium en kalium in het loof 16 14 12 10 0 kg K2O/ha 100 kg K2O/ha 200 kg K2O/ha 8 6 4 R² = 0,8796 2 0 0 5 10 15 20 25 30 35 40 Kalium in loof (g/kg DS)

Botrytis en kalium in het loof

Botrytis (% aantasting 10 augustus) Botrytis en kalium in het loof 0,002 0,0015 0 kg K2O/ha 100 kg K2O/ha 200 kg K2O/ha 400 kg K2O/ha 0,001 0,0005 0 0 5 10 15 20 25 30 35 40 Kalium in loof (g/kg DS)

Samengevat (2) o Stemphylium aantasting lijkt af te nemen met een hoger gehalte kalium in het uienloof o Botrytis lijkt geen verband te hebben met het gehalte kalium in het uienloof

Veldexperiment Resultaten (3)

Opbrengst Bemesting Opbrengst Opname kg K 2 O ha -1 ton ha -1 kg K 2 O ha -1 0 56 72 100 90 158 200 102 190 400 99 208

Samengevat (3) o Meer kalium geeft een hogere opbrengst, maar bij (te) veel kalium gaat de opbrengst niet verder omhoog o Meer kalium geeft een hogere kaliumopname

Conclusie o Kaliumbemesting is zinvol o Meer kalium geeft een hogere opbrengst o Meer kalium lijkt te zorgen voor een afname van Stemphyllium o Let op, hoge kaliumbemesting lijkt niet zinvol te zijn (400 kg K2O/ha)

Wat zit er nog aan te komen o Gegevens na oogst o - hardheid en huidvastheid na bewaring o Veldproeven 2018 en 2019 (Uireka!)

Volgende stappen +/- N +/- quercetin

Met dank aan

Vragen over? & uienonderzoek? BijmestMonitor

Programma Expertdag Tijd Onderwerp 9.30 uur Welkom door Inez Sinia 9.35 uur Wat is de BijmestMonitor? Arjan Reijneveld 10.30 uur Nut & Noodzaak van bijsturen tijdens de teelt Karst Brolsma 11.00 uur Pauze 11.15 uur BijmestMonitor & aardappelteelt Alie Hissink 11.45 uur BijmestMonitor & proefonderzoek in uienteelt Sjoerd Rombout 12.15 uur Pakketten & prijzen Alie Hissink 12.45 uur Lunch

Pakketten & prijzen van Spreker: Alie Hissink BijmestMonitor

Wat bieden we?

Prijs BijmestMonitor o 1 gewasmonsters + 1 grondmonster + advies o Inclusief monstername door Eurofins Agro: 90,00 o Eigen monstername + verzenddoos: 70,50 o Monstername op basis van < 1 ha (a.h.v. BodemScout, scan, visueel etc.)

BodemCheck en GewasCheck o Bodem: o Monstername + onderzoek + advies 60,00 o (onderzoek 40,00) o Gewas o Monstername + onderzoek + waardering 72,00 o (onderzoek 55,50) o Orderkosten 25,00

Werkwijze

Uitvergroot.

Wat voor blad plukken? Omschrijving plantdeel / monstername instructie 25 samengestelde bladeren incl. bladsteel; 1e volgroeide bladetage van boven 25 samengestelde bladeren incl. bladsteel; 1e volgroeide bladetage van boven 25 samengestelde bladeren incl. bladsteel; 1e volgroeide bladetage van boven

Monstername o Bij grote voorkeur via monsternemer Eurofins Agro: o Bel monsternemer zelf o Bestel monstername via www.bijmestmonitor.nl

Eigen monstername: o Pakketjes bestaan uit: o 2 zakken: 1 voor blad, en 1 voor grond o 1 formulier BijmestMonitor: voor blad en voor grond o 1 verzenddoos o 4 stickers met hetzelfde nummer: 2 voor zakken en 1 voor formulier en 1 voor op de doos o Verzenddoosje o Monsternemer koppelt m.b.v. GPS

Pakketjes bestellen o Bel klantenservice o 088 876 10 10

Vragen over? pakketten & prijzen? BijmestMonitor

Tijd voor? bijmestlunch BijmestMonitor