CRISPR in de krantenkoppen

Vergelijkbare documenten
Genen & embryo s. Wat kan, wat mag, wat willen we? René Fransen

Welke richting volg je? In welke mate ga je akkoord met volgende stellingen?

Inhoudstafel. Over VIB 4. Schoolproject Wetenschap op Stap 6. Wetenschapper in de klas 8. Test jouw brein 12

PROJECT VERBETERSLEUTEL

Schooljaar Wetenschap op Stap

Inspiratie- en referentieprojecten ontwerpopdracht biotechniek

Onderzoeksgroep Neurodegeneratieve Hersenziekten Departement voor Moleculaire Genetica, VIB. Laboratorium voor Neurogenetica, Instituut Born-Bunge

Verkoudheid; virale infectie; respiratoir syncytieel virus; vaccins; antivirale middelen

Oriëntatiejaar Life Sciences

Bijlage VMBO-GL en TL 2004

afweerbalans; virusinfecties in luchtwegen; auto-immuunziektes; ontstekingsziekten

CRISPR-Cas om groentes te verbeteren

Onderzoeksgroep Neurodegeneratieve Hersenziekten

WAT IS GENETISCHE MODIFICATIE?

Stichting Hematologisch-Oncologisch. Wetenschapsonderzoek (SHOW) Research en patiëntenzorg

Trendanalyse Biotechnologie 2016

Bloedwaarden. Wat zeggen ze en wat kunnen we er mee? Landelijke contactdag Stichting Hematon 11 oktober door Joost Lips

Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen

Summary in Dutch (Nederlandse samenvatting voor leken)

Chapter 6. Nederlandse samenvatting

Virussen: een goed alternatief voor antibiotica?

BIOLOGIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

Verterende bodembacteriën? Aanwezigheid van amylase producerende bacteriën in de bodem

Voorbereidende opgaven Examencursus

Van mens tot Cel oefenvragen 1. De celdeling bestaat uit verschillende fasen. Hoe heten de G1, S en de G2 fase samen?

Zal een nieuwe verbazingwekkende doorbraak helpen bij de behandeling de ziekte van Huntington?

4,4. Praktische-opdracht door een scholier 2016 woorden 4 november keer beoordeeld

Facts Series. Precisieveredeling in planten via CRISPR-Cas

Stichting Hematologisch-Oncologisch. Wetenschapsonderzoek (SHOW) Research en patiëntenzorg

Ziekte van Pompe. Wat is de ziekte van Pompe? We kunnen de fout bij RNAsplitsing. corrigeren

Kinderuniversiteit van de KU Leuven

BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V

De beschermende invloed van flavonoïden op ons brein

Een mens is voor 50% genetisch identiek aan een banaan.

Stand van het Onderzoek naar Dementie en Alzheimer

Gen therapie voor Duchenne

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie

Wat zijn polyq ziektes?

Werkstuk ANW Gentherapie

PARADISOLEZINGEN Prof. dr. John van der Oost. Lezing 2. De revolutionaire zoek-, knip- en plakfunctie van CRISPR-Cas

Medium stekelige wat? Hoe maak je nieuwe neuronen?

Doorbraak in onderzoek naar ME

Nederlandse samenvatting. Inleiding

Nederlandse samenvatting

ADCA vereniging Nederland Betrokken en veerkrachtig

Samenvatting Biologie Erfelijkheid & Evolutie (Hoofdstuk 7 & 8.1)

Biodistributie, kinetiek, centraal zenuwstelsel, oogziekten, huidaandoeningen

Biotechnologie deel II

6.7. Werkstuk door een scholier 1654 woorden 17 april keer beoordeeld. Biologie voor jou. Erfelijkheidsmateriaal

Biotechnologie vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

HERKANSINGSTENTAMEN Moleculaire Biologie deel 2, 5 Jan 2007

Nederlandse samenvatting - voor niet-vakgenoten -

Darmkanker. Dit is leukemie

De overeenkomsten tussen de ziekte van Parkinson en de ziekte van Huntington

Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra

6,9. Praktische-opdracht door een scholier 1495 woorden 3 april keer beoordeeld

MOSAIC studie Informatiebrief voor cases

ZONDER CELDELING GEEN KANKER

Een totaalmodel voor Limb Girdle Spier Dystrofie gebaseerd op functionele netwerken tussen eiwitmoleculen

Nederlandse samenvatting

Eindexamen vwo biologie pilot I

Van mutatie naar ziekte

Virussen als hulpmiddel in de geneeskunde. Afscheidscollege uitgesproken door. Prof.Dr. A.J. van der Eb

Nieuwe ontwikkelingen in de behandeling van gliomen. Dr J Bromberg, prof M.J. van den Bent Neurologen Erasmus MC Kanker Instituut Rotterdam

Inhoud Wat is een bloedtransfusie

Verslag van uitgeoefende activiteiten in Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut

Opstel door B woorden 6 maart keer beoordeeld. Inleiding. Wat is biotechnologie?

Plant, mens en innovatie. BSc Plantenwetenschappen 17 maart 2018

Praktische opdracht ANW Biochemie

Bij kanker veranderen de goede cellen in het lichaam. Dit worden slechte cellen. Deze slechte cellen blijven groeien. Het worden er steeds meer.

Transcriptie:

CRISPR in de krantenkoppen

Een nieuwe superkracht voor biotechnologen CRISPR op het landbouwveld en in het ziekenhuis 21 februari 2019 Elisabeth Stes, Liesbeth Aerts en Ruben Vanholme

VIB Vlaams Instituut voor Biotechnologie 5 universiteiten 8 onderzoekscentra 75 onderzoeksgroepen >1600 medewerkers Ondersteund door de Vlaamse overheid

VIB s missies Basisonderzoek in de levenswetenschappen Vertalen van onderzoeksresultaten naar praktische toepassingen Wetenschapscommunicatie

8 onderzoeksdomeinen van VIB Hersenonderzoek Plantenonderzoek Kankeronderzoek Moleculaire neurologie Ontsteking en infectie Medische biotechnologie Structurele biologie Microbiologie

VIB zet in op de grote maatschappelijke uitdagingen Gezond leven en gezond ouder worden Duurzame voedselproductie

Inhoud Wat is CRISPR? CRISPR in geneeskunde CRISPR in landbouw

Wat is CRISPR?

Bron beeld: Ernesto del Aguila III, National Human Genome Research Institute, NIH CRISPR-Cas gene editing, genoombewerking Techniek om DNA nauwkeurig en efficiënt te wijzigen In planten, microben, dieren Kan zonder vreemd DNA in te voegen Science: CRISPR-Cas is dé wetenschappelijke doorbraak van 2015

Hoe werkt CRISPR-Cas? 1. De CRISPR-molecule werkt als een gids 2. Het Cas-enzyme knipt de DNA-sequentie 3. Wanneer de DNA-breuk wordt hersteld door de cel treedt er een verandering op in de DNA-sequentie

Waar komt CRISPR vandaan? Bacteriën gebruiken CRISPR-Cas om virussen af te weren

Bron Cover: Nature, Maart 2016 Waarom CRISPR? Basisonderzoek Landbouw Geneeskunde

CRISPR in geneeskunde

1. In het labo Cellijnen op maat CRISPR wordt ingezet in ALS, Alzheimer, Parkinson onderzoek aan VIB Proefdieren met genetische wijziging VIB-wetenschappers bootsen in muizen, fruitvliegjes en andere modelorganismen de verschillende gendefecten na die aan de basis liggen van kanker, Alzheimer, Parkinson

2. In de geneeskunde Erfelijke aandoeningen β-thalassemie (erfelijke vorm van bloedarmoede) Ziekte van Duchenne (spierdystrophie) Infectieziektes HIV/aids Antibacteriële middelen Kanker immuuntherapie

Erfelijke aandoeningen behandelen Bloedziektes zoals β-thalassemie of sikkelcelanemie Rode bloedcel Misvormde rode bloedcellen (thalassemia) Witte bloedcel Bloedplaatje

Erfelijke aandoeningen behandelen Duchenne spierdystrofie

Infectieziekten behandelen HIV/aids Proof-of-concept voor afbraak latent aanwezig HIV virus Echte genezing?

Infectieziekten behandelen Antibacteriële middelen

Kanker immuuntherapie Twee peuters met leukemie genezen T-cellen (immuuncellen) werden aangepast zodat ze kanker cellen aanvallen

Designer baby of gezonde baby?

CRISPR in landbouw

Designerplanten 1. Klassieke veredeling 2. Mutatieveredeling 3. Precisieveredeling (CRISPR) 4. Transgene veredeling X X X XX X X X X XX X X

Wat vindt Europa? niet-ggo s veilig ggo s niet onder ggo-regelgeving potentieel onveilig ggo s onder ggo-regelgeving 1. klassieke veredeling XX X XX X 2. mutatieveredeling XX X XX X 3. precisieveredeling (CRISPR) X 4. transgene veredeling

Wat vindt Europa? niet-ggo s veilig ggo s niet onder ggo-regelgeving potentieel onveilig ggo s onder ggo-regelgeving 3. precisieveredeling (CRISPR) 1. klassieke veredeling 2. mutatieveredeling X XX X XX X XX X XX X 4. transgene veredeling

Minder kneuzen en bruine vlekken =Grotere opbrengst, minder verspilling De Innate aardappel Schimmelresistent =Minder pesticidenverbruik Minder acrylamide bij frituren = gezonder Minder vrije suikers = Langere bewaartijd

Besluit

CRISPR samengevat Techniek om te sleutelen aan genetische code met ongekende precisie Versnelt basisonderzoek 1ste therapeutische successen in ziekenhuis 1ste landbouwgewassen veredeld via CRISPR binnenkort op de (Amerikaanse) markt

Meer weten? Biotechdag op 20 oktober 2019 Bezoek vib.be om informatie te downloaden, printen of delen ditisbiotech VIBLifeSciences @ditisbiotech @VIBLifeSciences