ASBEST. Dick Arentsen, AGS 2012

ASBEST Dick Arentsen, AGS 2012

Inhoud van de presentatie. Wat is asbest en waar komt het vandaan. Hoe ziet het eruit. Identificatie. Toepassingen. Risico s. Wetgeving. Brandweer en asbest. Opruimen

Waar komt asbest vandaan 1

Waar komt asbest vandaan 2 Wittenoom-mijn Australië: winning blauwe asbest

Wat is asbest - 1

Wat is asbest - 2. asbestos : Grieks voor onverwoestbaar, onvergankelijk. mineraal met een vezelstructuur. opgebouwd uit een combinatie van silicium met calcium, natrium, ijzer, aluminium en magnesium

Wat is asbest - 3 Haar, 600 x Asbestvezels, 600 x

Eigenschappen van asbest. Hittebestendig / onbrandbaar (verglaast). Sterk en flexibel. Slijtvast. Isolerend (geluid, hitte en brand). Chemisch vrijwel inert (zuur- en loog bestendig). Elektrisch niet geleidend. Gemakkelijk te verspinnen tot draad. Bestand tegen micro-organismen. (Goedkoop en daardoor op grote schaal toegepast)

Soorten asbest - 1 Serpentijn Amfibool chrysotiel (wit) amosiet (bruin) crocidoliet (blauw) tremoliet (grijs) actinoliet (groen) anthofyliet (geel)

Soorten asbest - 2

Soorten asbest - 3 Type asbest chrysotiel amosiet crocidoliet Kleur ruwe vezel wit Bruin (Amosamijn Z.A.) Blauw Samenstelling veel magnesiumoxide (talk) veel ijzeroxide (roest) redelijk wat ijzeroxide Vezelstructuur gekrulde vezel (touwachtig) naaldvormig naaldvormig Splijting vnl. dwars (kortere vezels, zelfde diameter) in de lengte (vezels steeds dunner/scherper) in de lengte (vezels steeds dunner/scherper Flexibiliteit zeer flexibel Flexibel flexibel Toepassing (%) 90 95 % 3 8 % 2%

Witte asbest

Bruine en blauwe asbest

Identificatie van asbest-1 Drie stappen: 1. Beoordelen met het blote oog 2. Bekijken onder de stereomicroscoop: - Asbest aanwezig? - Welk type lijkt het meest waarschijnlijk? (wit asbest is het minst gevaarlijk) (hechtgebonden of los) - Keuze polarisatievloeistof 3. Bekijken onder de polarisatiemicroscoop, (natte asbest kan niet worden beoordeeld)

Identificatie van asbest-2 Beelden met de stereomicroscoop

Identificatie van asbest-3 Beelden met de polarisatiemicroscoop

Toepassingen van asbest-1 Tijd Toepassing 4000 v. Chr. Lampenpitjes en kaarsen 2000-3000 Lijkwade van farao s, om verval tegen te gaan 2500 v. Chr. Versterking van kleipotten (Finland) 800 na Chr. Tafelkleed van Karel de Grote 1300 na Chr. Marco Polo bezocht een asbestmijn in China en stelde vast dat asbest een steen was en ontkrachtte zo de mythe dat asbest het haar was van een harige hagedis 1700 na Chr. Eerste asbestpapier en asbestplaat (Italië) 1828 Eerste patent voor asbestisolatie in stoommachines, USA 1853 Parijse brandweer draagt asbest helmen en jassen 1897 Arts in Wenen constateert dat asbest longziekten veroorzaakt

Toepassingen van asbest-2

Toepassingen van asbest-3 Asbest in huis

Toepassingen van asbest 4 Op de vloer

Toepassingen van asbest 5 In de vloer: convectorput

Toepassingen van asbest 6 In het werkblad

Toepassingen van asbest 7 Aan het plafond

Toepassingen van asbest 8 Tegen het plafond en rond steunbalken

Toepassingen van asbest 9 Om leidingen

Toepassingen van asbest 13 Om ketels

Toepassingen van asbest 14 Om electriciteitskabels

Toepassingen van asbest 15 Op het dak

Toepassingen van asbest 16 Op het dak

Toepassingen van asbest 17 Aan de wand

Toepassingen van asbest 18 In de bodem

Toepassingen van asbest 19 Asbestweefsels

Toepassingen van asbest 20 Asbestkoord en asbestdoek

Toepassingen van asbest 21 Beschermende kleding

Toepassingen van asbest 22 Branddekens

Toepassingen van asbest 23 In voertuigen(remblok)

Toepassingen van asbest 24 Losse brandwering: vuurstop

Risico s van asbest 1 Het mengen van asbest

Risico s van asbest 2 Het aanbrengen van spuitasbest

Risico s van asbest 3

Risico s van asbest 5 Asbestverwijdering van sloopschepen in India en China

Risico s van asbest - 6 Stukken en flinters:. Zichtbare stukken / laminaat. Niet respirabel Vezels. Niet met het blote oog zichtbaar. Respirabel (dimensie:tussen 5 en 200 µm lang, diameter kleiner dan 3 µm, verhouding lengte/breedte minimaal 3:1. Naaldjes. Let op: er zijn altijd asbestvezels in de lucht aanwezig (natuurlijke achtergrond). In Nederland relatief weinig (klei en zandbodem, geen steen)

Normen: Risico s van asbest - 7 Wettelijke Grenswaarde: 100.000 vezels/m 3 (blauw/wit) (0.01 vezels/cm 3 ) Max.Toelaatbare Risiconivo: 10.000 vezels/m 3 (blauw), asbestvrij-norm Geen grenswaarde bij korte blootstelling (bijv. 1 uur). Hanteer ALARA Asbestvervangende materialen: Man Made Mineral Fibers (MMMF) zoals glaswol, steenwol, keramische- en slakkenwol:

Risico s van asbest - 8 Risico afhankelijk van:. Blootstellingsduur. Concentratie. Retentieplaats, (vasthouden van de stof die normaal door het lichaam afgescheiden behoord te worden). Verwijderingssnelheid

Risico s van asbest 10 Blootstellingsroutes Huid: soms asbestwrat Inslikken: geen probleem Inademen: kans op - pleurale plaques - asbestose - mesothelioom

Risico s van asbest 11 Verdediging van het lichaam: Inkapseling van asbestvezels door macrofagen

Risico s van asbest 12 Pleurale plaques (kalkafzetting)

Risico s van asbest 13 Asbestose

Risico s van asbest 14 Mesothelioom

Wetgeving Asbestbesluit Arbeidsomstandighedenwet 1998 1977: verspuiten van asbest en gebruik van blauwe asbest verboden 1988: alleen hechtgebonden asbest mag nog worden verkocht 1993: verbod tot productie, opslag en bedrijfsmatig gebruik van asbest (slechts enkele uitzonderingen toegestaan, als er geen vergelijkbaar alternatief voorhanden is. Bv sommige remplaten) Diverse andere betrokken wetten, besluiten en regelingen

Brandweer en asbest-1

Brandweer en asbest-2 Situaties bij brand: 1. Hechtgebonden asbest: (asbestplaten) explodeert bij snelle temperatuurstijging. Bij explosie komen vezels/flinters vrij, daarna bijna niets meer 2. Niet-hechtgebonden asbest: bij brand geen vezel/flinter verspreiding in de omgeving 3. Soms: asbest blijft intact, verglaast door hoge temperatuur 4. In rook lopen geeft geen besmetting (TNO)

Brandweer en asbest-3 Hechtgebonden asbest:. waterscherm (beginfase) alleen voor afvang flinters, geen vezels (gaan door scherm heen). alleen verspreiding bij explosie van materiaal Niet-hechtgebonden asbest:. alleen verspreiding bij instorting etc. (tot 5 meter vanaf het pand)

Brandweer en asbest-4 Situatie bij gasexplosie Hechtgebonden asbest: geen flinters of vezels Niet-hechtgebonden asbest: zeer veel vezels

Brandweer en asbest-5 Verspreiding van asbest. bij begin brand piekconcentratie aan vezels (zichzelf verdunnend). vezels hebben de neiging om in de lucht te blijven zweven. indien tijd (tijdens explosies): bevolking waarschuwen. vezels hechten zich niet makkelijk aan materialen. brandend oppervlak inschatten. schademal gebruiken in beginfase. vezels tot aan buitenste contour. flinters geven gevarengebied aan

Brandweer en asbest-6 Vereiste maatregelen: 1. Beoordeling situatie (BVD / OVD / ROGS of AGS):. asbest aanwezig? Zo ja: asbest ook vrijgekomen? 2. Indien nodig: opstarten Asbestprocedure. Besmette gebied afzetten. Restanten nat houden om verspreiding tegen te gaan. Materiaal niet betreden, z.s.m. laten verwijderen (wie geeft opdracht?). Event. besmet personeel / materiaal ontsmetten. Voorlichting / nazorg

Brandweer en asbest-7 Schoonmaken / ontsmetten. Ontsmettingsleider. Helpers: gladde overall en filterbus. Het materiaal zoveel mogelijk ter plaatse schoonmaken. Gladde materialen en voertuigen afspoelen. Kleding verpakken in plastic zakken. Natmaken kleding alleen bij zware asbestvervuiling

Brandweer en asbest-8 Asbestbesmetting op de kazerne. Melding RAC / kazerne buiten dienst. Kleding verzamelen, door speciaal bedrijf laten wassen (TNO heeft nooit asbestvezels op pakken aangetroffen, wel op laarzen. Wel flinters (niet respirabel). Toch ontsmetten (flinters bevatten asbest). Personeel douchen. Laarzen etc. schoonmaken. Plaatsen waar besmet personeel heeft gelopen: schoonmaken. Voertuigen schoonmaken. Controle succes ontsmetting

Brandweer en asbest-9 Voorlichting. Personeel: meetresultaten en afwikkeling incident. Omwonenden: informeren via brieven of mededelingen. Media: contacten via de OVD (Advies van AGS/ROGS) of de voorlichter

Opruimen van asbest 1 Pappen en nathouden

Opruimen van asbest 2

Opruimen van asbest - 3

Nog vragen?