De tekst in deze kolom moet je IET aanpassen want die volgt E 378. Alle andere kolommen MOET je zelf invullen (en teksten intypen) Algemeen: Samenstel Gevaren kunnen ontstaan door een foutief ontwerp, uitvoering, transport, ing, in gebruik name en onderhoud. 378-1 Inleiding 3.6 Bijlage E & F Hoofdstuk.5 15/11/10 risico-analyse pagina 3 van 20 Pagina 3 van 20
r 1. Gevolgen van extreme temperatuur: 1.1 Broosheid van materialen bij lage temperaturen 1.2 Bevriezing van ingesloten vloeistoffen (water, pekel en dergelijke) 1.3 Thermische spanningen 1.4 Volumeverandering als gevolg van temperatuurswijzigingen 1.5 Verwondingen als gevolg van lage temperaturen J Componenten en leidingen Componenten en leidingen B J ZL J Leidingen B J ZL J Componenten en leidingen H J ZL J Leidingen L J ZL Breken van de materialen en/ of kans op lekkage koudemiddel. 5.3.1 6.2.11 6.2.9 6.2.10 Water kan bevriezen. 6.2.9 E :2000 art. 6.1.4. Vooral van toepassing bij grote leidinglengte Volumeverandering kan drukverhoging opleveren en kan zorgen voor scheuren van leidingen en/ of verbindingen Aanraken van de leidingen of componenten 6.2.9 6.2.10 6.2.13 5.2.1 5.2.2 5.3.2 6.2.3 6.2.10 6.2.13 materiaal kiezen dat bestand is tegen lage temperaturen (bijv. TT staal) vorstbescherming (glycol) toepassen vorstbeveiligingsthermostaat en/of flowswitch toepassen spanninglussen of compensatoren toepassen evt. extra beugels en voorkomen dat druk te hoog oploopt d.m.v. pressostaat isoleren overstort toepassen isoleren gebruik van handschoenen (PBM) componenten van RVS316L korte leidingen < 1meter relieve valves of burst disks in alle afsluitbare secties van apparaat isoleren 1.6 Warme oppervlakken die kunnen worden aangeraakt Componenten en leidingen Aanraken van leidingen of componenten 6.2.10 6.2.13 isoleren gebruik van handschoenen (PBM) 15/11/10 risico-analyse pagina 4 van 20 Pagina 4 van 20
2. Gevolgen van extreme druk: 2.1 Toename van condensatiedruk, veroorzaakt door 2.1.1 -Onvoldoende koeling J Compressoren ZL J ZL Capaciteitsproblemen waardoor de koelinstallatie uit evenwicht kan raken. Ook kan motorkoeling van semihermetische compressoren in gevaar komen.2.2.7 6.2.10 6.2.13 kopkoeling toepassen persgas beveiligingsthermostaat bij semi-hermetische compressoren kan te hoge zuiggas temperatuur voorkomen worden door signalering op te weinig koudemiddel gecertificeerde condensing unit door externe leverancier 2.1.2 -iet condenseerbare gassen 2.1.3 -Ophoping van olie of koelvloeistof J J Componenten en leidingen Componenten, leidingen en bijv. in de technische ruimte L J ZL B J ZL Lucht in het systeem, waardoor capaciteit afneemt. Scheuren leidingen en/ of verbindingen, ontsnapping koudemiddel en olie. 6.2.2.1.2 6.2.3.4.2.2.2 correct vacumeren systeem monteren zonder vocht in leidingen en componenten systeem ontwerpen zodat vloeibaar koudemiddel en olie zich niet kunnen ophopen. Als olie zich ergens kan ophopen moet dit afgetapt kunnen worden Te hoge koudemiddel concentratie in een technische ruimte detecteren en alarmeren correct vacumeren na montage drogen dmv stikstof relieve valves of burst disks in alle afsluitbare secties van apparaat detectie & alarm totaal volume koelvloeistof is laag 2.2 Toename verzadigde dampdruk door: 15/11/10 risico-analyse pagina 5 van 20 Pagina 5 van 20
2.2.1 -Extreme verhitting van buitenaf 2.2.2 -Hoge buitentemperatuur bij stilstand 2.3 Expansie van koudemiddelvloeistof (inblokken) 2.4 Brand J Samenstel B J ZL J Samenstel B J ZL J Componenten en leidingen B J ZL J Samenstel B J ZL Scheuren van leidingen/verbindingen, ontsnapping olie, koudemiddel. Scheuren leidingen en/ of verbindingen, ontsnapping olie, koudemiddel. Scheuren leidingen en/ of verbindingen, ontsnapping olie, koudemiddel. Scheuren leidingen en/ of verbindingen, ontsnapping olie, koelvloeistof. Explosie 6.2.5 378-3.6 Brandalarm aanwezig? Machinekamerventilatie voldoende (als verwarming vanuit de omgeving komt) Als de druk te hoog oploopt: Beveiligingspressostaat en/of overstort/veerveiligheid met breekplaat toepassen Systeemdruk zal te hoog kunnen worden dus: afblaasbeveiliging toepassen Systeemontwerp moet inblokken uitsluiten Indien het toch kan optreden: ontlastklep toepassen Veerveiligheid toepassen met afblaas naar buiten Brandmelder in technische ruimte PBM s (bijv. gasmasker) ophangen relieve valves of burst disks in alle afsluitbare secties van apparaat relieve valves of burst disks in alle afsluitbare secties van apparaat relieve valves of burst disks in alle afsluitbare secties van apparaat relieve valves of burst disks in alle afsluitbare secties van apparaat 15/11/10 risico-analyse pagina 6 van 20 Pagina 6 van 20
3. Als rechtstreeks gevolg van de vloeistoffase 3.1 Overmatig vullen of overstromen van de apparatuur 3.2 Aanwezigheid van vloeistof in de compressor, als gevolg van: 3.2.1 -Overheveling 3.2.2 -Condensatie 3.3 Vloeistofslag in leidingen J J Componenten en leidingen Componenten en leidingen Componenten en leidingen 3.4 Verlies van smering als gevolg van emulgering van de olie Compressor 3.5 Door condensatie veroorzaakte schok B J ZL L J ZL J Leidingen L J ZL Compressor Te grote vulling koudemiddel veroorzaakt te hoge druk. Vollopen van een component (bijv. compressor) en daardoor mechanische beschadiging Condensatie op of in de leidingen. Ontstaan van breuken/ lekkage in het systeem. Olie met daarin opgelost koudemiddel smeert slecht. Kans op mechanische schade Vol condenseren van een gedeelte van de installatie. Vloeistofslag in compressor. Ontstaan van breuken/lekkage 6.2.5 6.2.8.8 6.2.7.3 6.2.8 6.2.3.4 6.2.8 Duidelijke vulinstructies aan montagepersoneel Vulling tijdens ontwerp zo nauwkeurig mogelijk berekenen Beveiligingspressostaat of veerveiligheid toepassen duidelijke vulinstructies aan montagepersoneel vulling tijdens ontwerp zo nauwkeurig mogelijk berekenen relieve valves of burst disks in alle afsluitbare secties van apparaat Systeemontwerp moet dit uitsluiten Evt. terugslagkleppen toepassen als overheveling mogelijk blijft In de leidingen: systeem correct isolatie van koude leidingen ontwerpen en evt. ontlastklep toepassen Op de leidingen: isoleren en evt. extra corrosiebescherming (coaten) om corrosie te voorkomen Servogestuurde kleppen sluiten servo gestuurde kleppen langzamer en voorkomen drukgolf Evt. extra zware beugels toepassen Evt. leidingflexibles gebruiken Carterverwarming toepassen Olieverschildruk beveiligingspressostaat toepassen 15/11/10 risico-analyse pagina 7 van 20 Pagina 7 van 20
in het systeem. r. 4. Gevolgen ontsnappen van koudemiddel: 4.1 Brand 4.2 Explosies 4.3 Giftigheid, inclusief verbrandingsproducten J Samenstel L J ZL Samenstel Samenstel Scheuren van leidingen door oververhitting en vrijkomen van koudemiddel in de ruimten Ingeval van H3, propaan e.d. kan koudemiddellekkage tot een explosief mengsel leiden. Daardoor kunnen leidingen scheuren en kan nog meer koudemiddel ontsnappen. In geval van bijv. H3 lekkage geeft dit een toxisch gevaar 6.2.5.1 6.213 6.2.5.1 6.213 5.1.2 Als de druk in het systeem door een brand te hoog oploopt: uitschakeling door een hoge druk beveiligingspressostaat en afblazen van koudemiddel via een breekplaat en veerveiligheid met afvoer naar buiten Evt. in de technische ruimte: brandmelding en koudemiddeldetectie Die detectie evt. koppelen met automatisch uitschakelen van het systeem, Sprinklersysteem en alarmering Koudemiddelproductblad en evt. PGS13 in handleiding opnemen Calamiteitenplan opstellen Koudemiddeldetectie Mechanische ventilatie Die detectie evt. koppelen met automatisch uitschakelen van het systeem, Sprinklersysteem en alarmering Koudemiddelproductblad en evt. PGS13 in handleiding opnemen Calamiteitenplan opstellen Koudemiddeldetectie Mechanische ventilatie relieve valves of burst disks in alle afsluitbare secties van apparaat kleine hoeveelheid koudemiddel 15/11/10 risico-analyse pagina 8 van 20 Pagina 8 van 20
r. 4.4 Etsende effecten 4.5 Bevriezing van de huid 4.6 Verstikking Samenstel J Samenstel B J ZL J Opstel B J ZL Ingeval van bijv. H3 lekkage kan oogschade ontstaan door etsing van het hoornvlies. Bij ontsnappen van koudemiddel kan de huid bevriezen. Bedwelming/ verstikking door te hoge concentratie koudemiddel. 5.3.1.4 6.2.3.4.2.2 5.1.2 5.3.1.4 6.2.3.4.2.2 6.2.10 6.2.13 5.1.2 5.3.1.4 6.2.3.4.2.2 Die detectie evt. koppelen met automatisch uitschakelen van het systeem, Sprinklersysteem en alarmering Maatregelen opnemen in handleiding PBM s ophangen Koudemiddelproductblad en evt. PGS13 in handleiding opnemen Alleen gekwalificeerd personeel toelaten Calamiteitenplan opstellen Koudemiddeldetectie Mechanische ventilatie Die detectie evt. koppelen met automatisch uitschakelen van het systeem, Sprinklersysteem en alarmering Maatregelen opnemen in handleiding PBM s en oogdouche ophangen Koudemiddelproductblad en evt. PGS13 in handleiding opnemen Alleen gekwalificeerd personeel toelaten Calamiteitenplan opstellen PBM s gebruiken Koudemiddelproductblad en evt. PGS13 in handleiding opnemen Alleen gekwalificeerd personeel toelaten Calamiteitenplan opstellen Koudemiddeldetectie Mechanische ventilatie Die detectie evt. koppelen met automatisch uitschakelen van het Alleen gekwalificeerd personeel toelaten Ruimte waar de machine gebruikt wordt moet voorzien zijn van CO2 detector met alarm bij te hoge concentratie. 15/11/10 risico-analyse pagina 9 van 20 Pagina 9 van 20
r. 4.7 Paniek 4.8 Aantasting van de ozonlaag 4.9 Opwarming van de aarde J Overal B J ZL Buitenlucht J Buitenlucht B J L Paniek kan ontstaan bij vrijkomen van koudemiddel Als het koudemiddel een ODP>0 heeft, wordt de ozonlaag aangetast bij lekkage Als het koudemiddel een GWP>0 heeft, is er een broeikaseffect bij lekkage 6.4.3.2 5.1.2 378-1 bijlage B 5.1.2 378-1 bijlage B systeem, Sprinklersysteem en alarmering Maatregelen opnemen in handleiding PBM s ophangen Koudemiddelproductblad en evt. PGS13 in handleiding opnemen Alleen gekwalificeerd personeel toelaten Calamiteitenplan opstellen Maatregelen opnemen in handleiding PBM s ophangen Koudemiddelproductblad en evt. PGS13 in handleiding opnemen Alleen gekwalificeerd personeel toelaten Calamiteitenplan opstellen Koudemiddeldetectie Alleen gekwalificeerd personeel toelaten????? Koudemiddeldetectie Koudemiddeldetectie (R404A) 15/11/10 risico-analyse pagina 10 van 20 Pagina 10 van 20
5. Gevaren veroorzaakt door bewegende delen: 5.1 Verwondingen 5.2 Gehoorverlies als gevold van overmatig lawaai 5.3 Schade door trillingen Compressoren, pompen, ventilatoren etc. Compressoren, pompen, ventilatoren etc. Compressoren, pompen, ventilatoren, leidingen etc. Bewegende delen kunnen verwondingen veroorzaken. Geluidsniveau van de apparatuur kan doofheid veroorzaken. Trillingen kunnen leidingen/ verbindingen doen scheuren En kunnen mechanische beschadigingen en hinder voor het personeel veroorzaken Machinerichtlijn E 3140 6.2.11 5.2.1 5.2.2 5.3.2 6.2.3 Arbo-wet VCA 6.2.16 6.2.12 Bewegende delen afschermen bijv. ventilatorkorf, kap om V- snaaraandrijving etc. Voldoende werkruimte rond apparatuur Werkschakelaars die vergrendeld kunnen worden Geluidsarme apparatuur selecteren Rond de apparatuur of buiten op toegangsdeur waarschuwingen en Dragen van gehoorbescherming verplichten Trillingen in het ontwerp uitsluiten of reduceren Evt. machinetrillingdempers en leidingflexibles toepassen 15/11/10 risico-analyse pagina 11 van 20 Pagina 11 van 20
6 Hoge uitlaattemperaturen Samenstel Verwonding door een hete persgasleiding of verwarmingselement 6.2.10 6.2.13 Gevaar afschermen d.m.v. andere opstelling of isolatie Markeren van onbeschermde hete onderdelen 15/11/10 risico-analyse pagina 12 van 20 Pagina 12 van 20
7 Vloeistofslag Leidingen Ontstaan van breuken/ lekkage in het systeem. 6.2.3 6.2.7.3 6.2.8 Servogestuurde kleppen sluiten langzamer en voorkomen drukgolf Evt. extra zware beugels toepassen Evt. leidingflexibles gebruiken 15/11/10 risico-analyse pagina 13 van 20 Pagina 13 van 20
8 Onjuiste bediening J Samenstel H J L Onjuiste bediening zou gevaar kunnen veroorzaken. 5.3.4 6.4 6.4.3.2 Alleen gekwalificeerd personeel laten bedienen Duidelijke handleiding maken Instrueren van bedienend personeel Alleen gekwalificeerd personeel laten bedienen Duidelijke handleiding maken Instrueren van bedienend personeel 15/11/10 risico-analyse pagina 14 van 20 Pagina 14 van 20
9 Vermindering mechanische sterkte als gevolg van: 9.1 -Corrosie 9.2 -Erosie 9.3 -Thermische spanningen 9.4 -Vloeistofslag 9.5 -Trillingen J Componenten, leidingen en verbindingen. Componenten, leidingen en verbindingen. Componenten, leidingen en verbindingen. Leidingen Compressoren, pompen, ventilatoren, leidingen etc. B J ZL Aantasting kan lekkage en daardoor gevaar opleveren Erosie kan lekkage en daardoor gevaar opleveren Thermische spanning kan lekkage en daardoor gevaar opleveren Ontstaan van breuken/ lekkage in het systeem. Trillingen kunnen leidingen/ verbindingen doen scheuren En kunnen mechanische beschadigingen en hinder voor het personeel veroorzaken 5.1.2 5.1.2 6.2.2 6.5.1 6.2.3 6.2.7.3 6.2.8 6.2.12 corrosie tegengaan door dampdicht isoleren, coating of andere materialen (bijv. koper of rvs) regelmatige controle erosie tegengaan door een andere opstelling, bescherming of ander materiaal regelmatige controle leidinglengte kort houden spanninglussen aanbrengen leidingflexibles monteren Servogestuurde kleppen sluiten langzamer en voorkomen drukgolf Evt. extra zware beugels toepassen Evt. leidingflexibles gebruiken Trillingen in het ontwerp uitsluiten of reduceren Evt. machinetrillingdempers en leidingflexibles toepassen leidinglengte kort houden 15/11/10 risico-analyse pagina 15 van 20 Pagina 15 van 20
r. 10 Elektrocutie J Samenstel en elektrotechnisch systeem B J ZL Elektrocutie door niet afgeschermde spanningsbron E 1010 E 3140 6.2.9 montage en installatie uit laten voeren door een erkende elektrotechnische installateur in-house expert installatie 15/11/10 risico-analyse pagina 16 van 20 Pagina 16 van 20
11 Transport J Overal L J ZL Gevaar voor personen en milieu tijdens transport. Transport en Mijnvoorschriften 6.2.12.2 Alleen laten uitvoeren door gekwalificeerd personeel of transportbedrijf Evt. koudemiddel uit systeem aftappen en stikstof drukvulling toepassen Alleen laten uitvoeren door gekwalificeerd personeel of transportbedrijf 15/11/10 risico-analyse pagina 17 van 20 Pagina 17 van 20
12 Onderhoud opstel Ondeskundig onderhoud kan gevaar voor personen of milieu inhouden. 6.4.3.5 Slechts regelmatige controle door gekwalificeerd personeel toestaan Bedienend personeel instrueren 15/11/10 risico-analyse pagina 18 van 20 Pagina 18 van 20
13 Plaatsing condensor Binnen of buiten De condensor kan trillingen, geluidshinder of ongewenste warmte produceren. Als koudemiddellekkage in de luchtverversing van een ruimte kan komen, levert dit hinder of gevaar op 5.2.1 5.3 Opstellings zo kiezen dat gevaar en hinder wordt voorkomen of beperkt. 15/11/10 risico-analyse pagina 19 van 20 Pagina 19 van 20
) 14 Leidingwerk J Overal B J ZL Beschadiging van leidingwerk door breken, aanrijding of belasting kan gevaar of hinder opleveren door koudemiddellekkage 6.2.3 Leidingen veilig en zodat beschadiging wordt voorkomen Evt. beschermen (koker, aanrij beveiliging etc.) Leidingwerk is beschermd Corrosie verdient bijzondere aandacht vanwege afwisselend bevriezen en ontdooien of afdekking van apparatuur door isolatiemateriaal. Het risico wordt bepaald volgens onderstaande tabel. Gevaar versus risico: Ernstgraad: Gering/ te verwaarlozen Kans: Klein, maar mogelijk Reëel Groot Gering, geen arbeidsverzuim Laag (L) Laag (L) Belangrijk (B) Belangrijk (B) Middelmatig Laag (L) Belangrijk (B) Belangrijk (B) Hoog (H) Groot (blijvende arbeidsongeschiktheid) Belangrijk (B) Belangrijk (B) Hoog (H) Hoog (H) Fataal (een dode) Belangrijk (B) Hoog (H) Hoog (H) Zeer hoog (ZH) Catastrofaal (verscheidende doden) Hoog (H) Hoog (H) Zeer hoog (ZH) Zeer hoog (ZH) 15/11/10 risico-analyse pagina 20 van 20 Pagina 20 van 20