22/04/09 Workshop 3: koeling

: - Roel Vandenbulcke (doctorandus,valid) - Ward Denckens (onderzoeker VALID) - Gunter Helms (onderzoeker VALID) - Havid El Khaoui (contract-onderzoek) - Eddy Janssen (docent, leider onderzoeksgroep E&DO) Expertise: thermische kringen (met pompcirculatie)

Onderzoeksdomein HVAC Thermische zonne-energie LUCHTINLAAT TURBO- KOELING (3%) 30 C 32 C OLIEKOELING (4%) 35 C 40 C SCHOORSTEEN (7%) 50 C ROOKGAS- CONDENSOR (8%) WATER- KOELING (24%) 82 C 120 C 70 C ROOKGAS- KOELER (18%) 77 C Indirecte koeling ~ 400 V E= 35% BRANDSTOF MOTOR ROOKGASSEN 450-500 C 1% STRALING Warmtekrachtkoppeling

Onderzoeksdomein Warmtetransport door vloeistofcirculatie HVAC Thermische zonne-energie Indirecte koeling Warmtekrachtkoppeling

Onderzoeksdomein Warmtetransport door vloeistofcirculatie TETRA SIS (corrosiepreventie) TETRA VALID (REG) KMO TX (warmtepomp) KMO GHREEC TRIAS thermal tuning contractonderzoek en productontwikkeling rond ontgassing, vuilafscheiding, drukbehoud

Technologieverspreiding : Gebruikerscommissie: rapportering en overleg Workshop: Verzamelen onderzoeksvragen en overleg met professioneel beroepsplatform Studiedagen: Kennisverspreiding 16 juni 2009 Cursussen: Simulatiesoftware Planning 11/12/2008: regelventielen en inregelventielen: toepassing en selectie 19/02/2009: pompsturingen in verwarming en koeling: opportuniteiten 22/04/2009: variabel debiet in koeling 16/06/2009: studiedag VALID september 2009: het gebruik van evenwichtsflessen januari 2010: regelstrategie, gebouwbeheersystemen en remote control

Projecten E&DO TETRA: TEchnologieTRAnsfer TETRA- VALID (VAriabel debiet VALIDeren) Definitie: debiet aanpassen aan behoeften, ook bij deellast Doel: energiebesparing circulatiepompen energiebesparing bij warmte- of koude-opwekking Methode: ontwikkelen / valideren van simulatiesoftware

Pompvermogen ~ Q³ 100 80 60 40 20 0 vermogen = f(debiet) 0 20 40 60 80 100 debiet (%) Punit (%) Delta p (%) Ppomp (%)

Verwarming Hoe η condensatieketel opdrijven Verbrandingsrendement in functie van Hi (aardgas) 3 2 1 rookgastemperatuur ( C) (= retourtemperatuur + 5 C)

Verwarming Hoe η condensatieketel opdrijven condensatie indien T retour < T dauwpunt a) dauwpunt b) T retour 1. emitternetwerk correct dimensioneren (80-60, 70-50?) 2. T (debietbeheersing in emitternetwerk) 3. ongewenste mengpunten vermijden (lay-out) 4. hydraulische inregeling (kortsluitingen vermijden)

Indirecte koeling: energie-efficiëntie a. COP afhankelijk van T1 en T2 η nuttig kost warmte arbeid Q 1 T 1 koelmachine : η Q A 2 Q 1 Q 2 Q 2 Q 2 A ideale koelmachine: η T 1 T 2 T 2 T 2 COP indien ΔT

Indirecte koeling: energie-efficiëntie b. groot pompvermogen groot debiet ( P = Q.ρ.c.ΔT) grote opvoerhoogte semi vast debiet c. pompvermogen verhoogt koellast

Indirecte koeling: energie-efficiëntie Maatregelen drukval verminderen: - zoeken naar min drukverschil - designparameters opzoeken (vervangen buitenmaten) - (in)regelen - ringleiding

Indirecte koeling: energie-efficiëntie Maatregelen netten koppelen: - grotere basislast - meer gelijkmatige belasting - kleinere drukval in leidingen - redundantie

Indirecte koeling: energie-efficiëntie Maatregelen variabel debiet Warmtewisselaar Warmtewisselaar Drukgecompenseerde inregelafsluiter productieeenheid (warmte of koude)

Indirecte koeling: energie-efficiëntie Maatregelen variabel debiet

Indirecte koeling: energie-efficiëntie Aandachtspunten invriezen verdamper bij lastvermindering temperatuurgarantie voor afnemers beperkingen lay out aanpassingen afnemers regelstrategieën