OPLEIDING PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN PDB FINANCIERING VOOR PDB K.P. Pietersen Drs. P.F. Pietersen A.P.J. Knijnenburg 5 e druk, e oplage ISBN: 978 90 6355 9 6 NEDERLANDS ONDERWIJS INSTITUUT BV
DE NOI-METHODE VOOR DE DIPLOMA'S BKB, BKC EN PDB De NOI-serie voor de Associatie-examens BKB, BKC en PDB bestaat uit onderstaande vijf uitgaven. BKB Elementair boekhouden (BKB) BKC Calculaties in de praktijk PDB Bedrijfsadministratie voor PDB Financiering voor PDB Kostencalculatie voor PDB Examenregeling met ingang van 06 De diploma's BKB en BKC geven samen recht op het diploma Financial Assistant. De certificaten Bedrijfsadministratie, Financieringen Kostencalculatie geven samen recht op het Praktijkdiploma Boekhouden (PDB). Het PDB-examen bestaat uit drie onderdelen. Bovenstaande drie PDB-uitgaven sluiten daarbij aan. De examens worden niet alleen afzonderlijk van elkaar geëxamineerd, ook de volgorde waarin ze worden afgelegd is vrij. In dit studieboek Financiering voor PDB (5 e druk) is het examenprogramma voor de module Financiering voor PDB (versie 0 juni 04) volledig verwerkt.
WOORD VOORAF Van de drie hiernaast genoemde onderdelen van de PDB-opleiding ligt bij het onderdeel Bedrijfsadministratie het accent op de boekhoudkundige verwerking van financiële feiten. Bij de onderdelen Kostencalculatie en Financiering worden vooral bedrijfseconomische onderwerpen behandeld. Elk hoofdstuk of elke afdeling eindigt met opdrachten om de behandelde stof te verwerken. Ze zijn deels van een * voorzien. Daarbij gaat het om examenopgaven die geselecteerd en/of geschikt gemaakt zijn voor de huidige examens PDB. Deze opdrachten zijn evenals het modelexamen achter in het boek, met toestemming van de Associatie voor Examinering opgenomen. Het mbo De Associatie-examens Elementair boekhouden (BKB), BKC en PDB worden ook binnen het reguliere mbo-onderwijs afgenomen. De PDB-serie is daarmee zowel geschikt voor de Associatie-examens als voor de mbo-opleidingen voor administratie. Daarbij gaat het bij mbo-niveau IV om de uitstromen Bedrijfsadministrateur (IV) en Assistent-accountant (IV). Uitwerkingenboek en lesprogramma Bij dit boek worden geen bijlagen of losse rekeningschema's gebruikt. Antwoorden van de opdrachten zijn leverbaar onder de titel Uitwerkingen Financiering voor PDB, isbn 978 90 6355 770. In dit uitwerkingenboek is tevens een lesprogramma opgenomen waarin de lesstof is verdeeld over 5 lesweken. De zorgvuldige didactische opbouw maakt de NOI-methode voor PDB zeer geschikt voor zelfstudie. Werkbladen Om tijd te sparen is liniatuur beschikbaar waarop de boekhoudopdrachten en de examens achterin kunnen worden uitgewerkt. Deze (digitale) werkbladen kunnen gratis worden gedownload vanaf onze site www.noi.nl. Naast de examens achter in het boek, staan in dit werkbladenbestand ook nog geselecteerde en aangepaste examenopdrachten. De antwoorden hiervan zijn in het uitwerkingenboek opgenomen. Ten slotte biedt ook de site van de Associatie voor Examinering trainingsmogelijkheden in de vorm van (model)examens (www.associatie.nl). De lesstof in dit boek sluit aan op de dagelijkse praktijk van het bedrijfsleven. De opgedane kennis geeft inzicht in de administratieve processen binnen een onderneming.
Bij de 5 e druk, e oplage Deze herdruk is in verband met de nieuwe exameneisen voor het examen PDB sterk vereenvoudigd. Door de herschikking van de eisen zijn wel enkele nieuwe onderwerpen opgenomen. Dit heeft tot gevolg dat de vijfde druk niet naast een voorgaande druk gebruikt kan worden. Voor uw ervaringen en suggesties houden wij ons van harte aanbevolen: e-mail info@noi.nl, telefoon 035-546743, fax 035-54734 NOI Copyright: NOI Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, database, computerbestand, internet of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het NOI. Omslagontwerp: Ronald Meij
afdeling hoofdstuk paragraaf INHOUD ONDERNEMINGSVORMEN AANDELEN 3 DE RECHTSVORM VAN DE ONDERNEMING...blz. 0 Natuurlijke personen en rechtspersonen... 0 Ondernemingsvormen... 0 3 Het handelsregister... 4 Vragen... 3 ONDERNEMINGEN ZONDER RECHTSPERSOONLIJKHEID... 5 De eenmanszaak... 5 De maatschap... 7 3 Kenmerken vennootschap... 8 4 De vennootschap onder firma (VOF)... 9 5 De commanditaire vennootschap (CV)... 3 6 Vragen... 5 ONDERNEMINGEN MET RECHTSPERSOONLIJKHEID... 8 De besloten vennootschap (BV)... 8 De naamloze vennootschap (NV)... 33 3 Het bestuur van grote ondernemingen... 35 4 Vragen... 37 EN OBLIGATIES AANDELEN EN OBLIGATIES... 40 Het eigen vermogen van de BV en de NV... 40 Reserves... 43 3 Rendement op aandelen... 44 4 Obligaties... 46 5 Rendement op obligaties... 49 6 Samenvatting aandelen en obligaties... 50 7 Vragen... 5 EMISSIE VAN AANDELEN EN OBLIGATIES... 53 Beursnotering... 53 Emissie van aandelen... 53 3 Emissie van obligaties... 55 4 Vragen... 59
3 BEGROTINGEN 4 KENGETALLEN 5 INDEXCIJFERS EXPLOITATIEBEGROTING... 6 Het exploitatieoverzicht... 6 De exploitatiebegroting... 66 3 Vragen... 68 4 Opdrachten... 70 LIQUIDITEITSBEGROTING... 74 De liquiditeitsbegroting... 74 Vragen... 76 3 Opdrachten... 76 ACTIVITEITSKENGETALLEN... 80 Kengetallen... 80 Omzetsnelheid van de voorraad... 8 3 Omloopsnelheid van het vermogen... 84 4 Omzet per arbeidskracht... 85 5 Kredietduur debiteuren... 87 6 Kredietduur crediteuren... 88 7 Kosten van leverancierskrediet... 90 8 Vragen en opdrachten... 9 FINANCIËLE KENGETALLEN... Liquiditeit... Solvabiliteit... 5 3 Cashflow... 7 4 Rentabiliteit... 8 5 Vragen... 6 Opdrachten... 3 EN INTEREST INDEXCIJFERS... 46 Enkelvoudige indexcijfers... 46 Opdrachten... 49 ENKELVOUDIGE EN SAMENGESTELDE INTEREST... 54 Renteformule enkelvoudige interest... 54 Onbekenden bij enkelvoudige interestberekening... 58 3 Samengestelde interest... 60 4 Opdrachten... 60
5 3 6 EXAMENTRAINING EENMALIGE STORTING BIJ S.I.... 6 Eindwaarde van een eenmalige storting... 6 Contante waarde van een eenmalige storting... 65 3 Opdrachten... 68 4 ANNUÏTEITEN... 74 Lineaire lening... 74 Annuïteitenlening... 74 3 Opdrachten... 80 PDB VOORBEELDEXAMEN... 84 TREFWOORDENREGISTER... 95