Beste lezer, In deze nieuwsbrief staat het volgende centraal: Wat leeft er onder de medewerkers van VHL Leeuwarden & Velp als het om duurzaamheid gaat. Daarnaast is de huidige stand van zaken omtrent zonnepanelen op beide locaties te lezen. Wij zijn benieuwd naar ieders visie! En het antwoord op de onderstaande vragen. Laat het ons vooral weten via duurzaam.vhl@wur.nl. Tijdens de medewerkers dag van 7 april hebben we deelnemers aan de workshop Op weg naar de groenste Hogeschool, door middel van speeddates, de volgende vragen voorgelegd: Wat betekent duurzaamheid voor jou? Hoe operationaliseer je duurzaamheid in jouw opleiding/team? Hoe breng je dit je studenten/collega s bij? Zoals bij de workshop beloofd, hier een nieuwsbrief met jullie visie en goede ideeën over duurzaamheid op het VHL. Bedankt voor jullie input! Dit is enkel jullie samengevatte input, mogelijk zijn jullie het met elkaar oneens. Laat dit vooral tot goede gesprekken leiden! Praat met elkaar, inspireer elkaar en leer van elkaar. De groene gedachte Duurzaamheid is met zorg en respect, met elkaar en de omgeving omgaan, het zo weinig mogelijk belasten van het milieu zodat ook onze (klein)kinderen kunnen blijven boeren. Practice what you preach
Er wordt veel gezegd en al veel gedaan, maar er kan nog zoveel meer. Hieronder samengevat wat jullie ideeën omtrent doen waren. Grondstoffen, Afval & Energie Bewuster omgaan met grondstoffen: Door inzicht te krijgen in het gebruikt van grondstoffen. Bij scheikunde wordt hier al veel aandacht aan besteed, bij andere opleidingen nog niet. Energiebeleid: Plannen & handelen vanuit metingen, normen en waarden. Breng het energieverbruik in beeld en koppel het aan gedrag om het te limiteren. Kijk hierbij naar het verbruik van computers, verwarming & verlichting etc. Bewust omgaan met afval: Er worden veel wegwerpobjecten gebruikt, dit kan minder. Schaf zo min mogelijk nieuwe spullen aan, liefst met een lange levensduur, mogelijkheid om het later door te geven. Daarnaast moet afval gescheiden worden De duurzame gedachte op VHL Hoe operationaliseer je duurzaamheid: Werk samen om en rationaliseer, het zit allemaal tussen de oren. Doe duurzaam door te ontwerpen en zichtbaar te maken en handel vanuit vraag, bij aanbesteding. Bij inkoop moet rekening gehouden worden met en geselecteerd worden op energieverbruik, materialen, levensduur & keurmerk, niet alleen vanuit duurzaamheid maar ook MVO. Daarnaast moet er gekeken worden naar de mogelijkheden voor een duurzame internationalisering en moeten bovenstaande opties financieel toelaatbaar zijn. Zelf- operationaliseren onderwerpen: Veel is te wijten aan gemakzucht en tijdbesparing, dus spreek je medemensen aan en probeer ze bewuster enthousiaster te maken voor duurzaamheid. Let bij Planet op verspilling, bij People op je omgang met je mede mensen en bij Profit op een positief financieel resultaat. Digitaliseer je werkprocessen en informatie, dit zorgt voor minder papierverbruik.
Teach what you preach Duurzaamheid en het bereiken van een duurzaam leven is veel moeilijker toe te passen dan in woorden gevat. Maar moeilijk is nog niet onmogelijk, het is een uitdaging! Welke handvatten, kennis en tools geven wij de studenten mee om de groenste studenten van NL te zijn? Onderwijs Het goede voorbeeld geven als VHL personeel, maar wel realistisch: Maak studenten bewuster, breng ze het belang van duurzaamheid bij en coach goed gedrag. Besteed ook aandacht aan het belang van een goede balans tussen people, planet, profit, met profit bovenaan. Bij module opdrachten moeten ernaar gestreefd worden zoveel mogelijk duurzaam te organiseren. Laat studenten kijken naar duurzame oplossingen, laat ze afwegingen maken tussen oplossingen (bijv. duurzame palmolie t.o.v. conventionele producten of laat een Wildlifer ook de noodzaak van duurzaam jachtbeheer zien). Geen globale discussies maar toepassingskennis. Waar mogelijk kan een praktische vertaling van de creditcrisis in duurzaam onderwijs (bijv. creditcards & bonussen) worden toegevoegd. Inspireer elkaar Collega s onder elkaar: Meer communicatie over duurzaamheid binnen opleidingen is nodig en intranet is een goed communicatiemiddel. Samengevat in acties Voor de catering: Voeding is de basis van alle werkzaamheden healthy ageing. Een biologische aanbod in de kantine
Minder/duurzamer verpakkingsmateriaal Energie & grondstoffen: Bespaar elektriciteit op printers, verlichting en computers. Energiezuinige computerschermen, geen overbodige verlichting en goede warmte-isolatie. Breng energieverbruik in beeld, maak het zichtbaar en koppel dit aan gedrag. Haal energie uit zonnepanelen en windenergie. Plaats zonnepanelen op het VHL dak & langs de snelweg in Velp! Kunnen er alternatieven voor gas/energie (zoals H 2 ) worden ingezet? Bespaar brandstof door elektrisch rijden te bevorderen te belonen en het fietsproject in werking te stellen. Beloon zuinig/duurzaam vervoer. Probeer tot slot papierverbruik te verminderen door nog meer te digitaliseren en het aantal brochures te verminderen. En natuurlijk kritisch te zijn met wat je print. Onderwijs Een aquaponics opstelling met vis & groente (als educatiemodel) Windenergie-model Composthoop (als educatiemodel) Gebouw verwarmen met de warmte die computers produceren Het groene dak realiseren Rietveld inzetten als grijs water hydrologieveld Overig: Een park ontwerpen, geplant door VHL studenten/docenten op basis van o.a. vliegreizen ter (demonstratieve) CO 2 compensatie. VHL op 1 locatie, Wageningen Goede doelen steunen in het kader van de groene gedachte Conciërge betrekken bij duurzaamheid in het gebouw. Lampen die aanstaan (voor niks), overbodige verlichting en mogelijk voorlichting door conciërge zelf.
Zonnepanelen Hans Broeder licht de stand van zaken toe. Momenteel worden er voor zowel Velp als Leeuwarden onderzoeken verricht naar de meest energievriendelijke manier van gebouwmanagement. Vooruitlopend daarop is voor Velp bij de komende verbouwing al gepland dat er zonnepanelen komen. Ook zijn er nieuwe HR ketels gepland, maar het onderzoek moet ook uitsluitsel geven over de mogelijkheid van warmte/koude opslag (WKO), of mogelijk aansluiting aan een warmtekrachtkoppeling (WKK). In Leeuwarden staan de zonnepanelen voor volgend jaar gepland. Er is een bedrag gereserveerd voor duurzaamheidsmaatregelen. Ook genoemd onderzoek (door e2 energie) zal hiervoor richtinggevend zijn. Gegeven de hoeveelheid aan bouwactiviteiten is besloten de zonnepanelen in 2016 te plannen. Meer ideeën!? Ideeën of opmerkingen m.b.t. duurzaamheid zijn altijd welkom bij het Duurzaamheidsteam. Kon je niet bij de workshop aanwezig zijn? We zijn alsnog benieuwd naar jouw antwoord op deze vragen. Wat betekent duurzaamheid voor jou? Hoe operationaliseer je duurzaamheid in jouw opleiding/team? Hoe breng je dit je studenten/collega s bij? Stuur je antwoorden naar duurzaam.vhl@wur.nl