Lesbrief Onderwerp: verkiezingen maart 2017 HANDLEIDING Leerkracht Tijd Doelgroep Doelen 60 minuten VO Uw leerlingen leren: - Wat verkiezingen inhouden. - Wat een democratie is. - Wat stemmen is. Introductie Op woensdag 15 maart 2017 zijn er Tweede Kamerverkiezingen. Volwassen mogen dan in Nederland hun stem uitbrengen op een politieke partij. Uw leerlingen zijn deze weken vast in aanraking gekomen met nieuws over de verkiezingen. Met deze les krijgen uw leerlingen meer inzicht in de manier waarop Nederland georganiseerd is en waarom stemmen zo belangrijk is. Instructie van de les Vertel uw leerlingen dat op woensdag 15 maart de Tweede Kamerverkiezingen plaatsvinden. Nederland mag een nieuw kabinet kiezen. Wat weten uw leerlingen al over de verkiezingen? Vlogger Tim is bijna 18 en mag 15 maart voor het eerst stemmen. Maar op wie moet hij stemmen? En wie zijn al die politici? Tim gaat langs bij de lijsttrekkers van de partijen om het te vragen. Bekijk samen met uw leerlingen één van zijn filmpjes op www.kidsweek.nl/stemtim en vraag uw leerlingen wat ze van dit filmpje vonden. Verwerking Uw leerlingen maken in tweetallen het werkblad. Vertel uw leerlingen dat de laatste bladzijde een begrippenlijst is, waarin moeilijke woorden worden uitgelegd. Afsluiting Vraag uw leerlingen wat zij deze les hebben geleerd. Bespreek de nieuwe informatie die ze geleerd hebben en vraag of er nog onderwerpen zijn die niet duidelijk zijn.
Lesbrief Onderwerp: verkiezingen maart 2017 Werkblad Doel: Deze les leer ik: - Wat verkiezingen inhouden. - Wat een democratie is. - Wat stemmen is. Leerling VERKIEZINGEN Nederland kiest een nieuwe regering A Lees de tekst hieronder. Verkiezingen Op 15 maart 2017 zijn de Tweede Kamer verkiezingen. Er moet een nieuw kabinet gekozen worden dat het land gaat leiden. In Nederland wonen 17 miljoen mensen. En al die mensen hebben zo hun eigen ideeën over wat er in Nederland moet gebeuren. Dat zorgt natuurlijk wel voor een klein probleem, want 17 miljoen mensen die met elkaar proberen te overleggen? Dat werkt natuurlijk niet. Soms is het al moeilijk om met drie vriendjes te kiezen welk spel je gaat spelen: voetbal, knikkeren of gamen? Moet je nagaan als je dat met 17 miljoen mensen gaat proberen. Volksvertegenwoordigers Gelukkig hebben we daar in Nederland iets heel slims op verzonnen: wij kiezen een paar mensen uit die dat voor ons beslissen. Deze mensen noem je volksvertegenwoordigers. En die kiezen we zelf uit door op ze te stemmen. De mensen met de meeste stemmen winnen en zij mogen dan voor ons alle belangrijke beslissingen maken. Dit doen ze in de Eerste en de Tweede Kamer. De Tweede Kamer maakt nieuwe wetten voor Nederland. En de Eerste Kamer controleert of de Tweede Kamer dat wel goed doet. In de Tweede Kamer zitten 150 mensen van verschillende partijen. De lijsttrekker is de bekendste persoon van de partij. Deze persoon staat meestal ook op de verkiezingsposter. Democratie Doordat we onze volksvertegenwoordigers zelf kunnen kiezen, blijven we tóch de baas zonder dat het een zooitje wordt. Zelf je volksvertegenwoordigers mogen kiezen, noem
B C Wat weet jij al over verkiezingen? Maak een woordveld met het woord verkiezingen in het midden. Gebruik een oefenblaadje. Hoe heten de mensen in de politiek die voor ons beslissingen nemen?.. D Wat doe jij als jouw vriendjes een ander spel willen spelen dan jij? Leg uit..... E Wat is een democratie? Er is één antwoord goed. A) Een manier waarop een land wordt bestuurd waarbij het volk het voor het zeggen heeft. B) Een manier waarop een land wordt bestuurd waarbij de minister president het voor het zeggen heeft. C) Een manier waarop een land wordt bestuurd waarbij de koning het voor het zeggen heeft. D) Een manier waarop een land wordt bestuurd waarbij kinderen het voor het zeggen hebben. STEMMEN Stemmen met Scoop A B Lees de strip Stemmen met Scoop op de volgende pagina. Wat heb je nodig als je gaat stemmen?. C Hoe gaat stemmen precies? Zet de onderstaande stappen in de goede volgorde van cijfer 1 tot en met 8. vormen kabinet stembureau reclame stembiljetten tellen stempas met de post partijen praten met elkaar stembiljet uitslag
D Lees de tekst hieronder. Stemmen In Nederland mag iedereen stemmen. Vroeger was dat wel anders. Toen mochten alleen rijke mannen stemmen. Arme mensen en vrouwen telden niet mee. Gelukkig is dat nu niet meer zo. Man of vrouw, arm of rijk, het maakt niks uit. Vanaf je achttiende verjaardag mag je stemmen. We stemmen door te kiezen voor een politieke partij. Een politieke partij is een groep mensen die dezelfde ideeën heeft over hoe het zou moeten gaan in Nederland. Je hebt bijvoorbeeld partijen die het belangrijk vinden dat er goed voor alle dieren wordt gezorgd. Je hebt partijen die het belangrijk vinden om de natuur te beschermen. En je hebt partijen die het belangrijk vinden dat iedereen kan werken en geld kan verdienen. Al deze partijen maken een programmaboekje waarin ze hun ideeën en plannen op een rijtje zetten. Voor je gaat stemmen kies je een partij uit die dezelfde ideeën heeft als jij. In het stemhokje ligt een lange lijst met namen van mensen die bij de verschillende politieke partijen horen. Daar kies je een persoon uit jouw favoriete partij. Met jouw stem geef je aan wie je graag als volksvertegenwoordiger zou zien. Dan is het alleen nog afwachten wie de meeste stemmen heeft gekregen En dat kan soms reuzespannend zijn! E F Vanaf welke leeftijd mag je stemmen? Er is één antwoord goed. A) 16 jaar B) 18 jaar C) 19 jaar D) 21 jaar Stelling: Kinderen moeten ook kunnen stemmen! Ben jij het eens of oneens met deze stelling? Leg uit waarom. G Welke politieke partijen ken jij?
LIJSTTREKKERS Vriendenboekje lijsttrekkers A Lees nu het vriendenboekje van de lijsttrekkers. Welke verandering spreekt jou het meest aan? Van welke lijsttrekker is deze verandering? Leg uit waarom deze verandering jou het meest aanspreekt. B Stel: jij bent minister-president van Nederland. Wat zou jij dan veranderen? Leg uit waarom je dat zou willen veranderen. C Welke lijsttrekker hoort bij welke partij? Kies uit de namen onderaan de pagina. Mark Rutte Geert Wilders Jesse Klaver Marianne Thieme Sybrand Buma Alexander Pechtold Lodewijk Asscher Emile Roemer Klaar? Quiz Doe de quiz op pagina 16 en 17 van 7Days van week 9.
BEGRIPPENLIJST Eerste Kamer De Eerste Kamer controleert of mensen in de Tweede kamer hun werk goed gedaan hebben. Tweede Kamer De Tweede Kamer maakt nieuwe wetten voor Nederland. Democratie Democratie is een manier waarop je een land kunt besturen. In een democratie heeft het volk het voor het zeggen. Het woord democratie betekent ook letterlijk: heerschappij van het volk. Het is afgeleid van de Griekse woorden demos (volk) en kratos (heerschappij). Volksvertegenwoordiger Een volksvertegenwoordiger is iemand die door het volk (inwoners van Nederland die mogen stemmen) is gekozen om hen te vertegenwoordigen in de politiek. Ze beslissen over onderwerpen zoals economie, zorg, onderwijs en verkeer. Politieke partij Een politieke partij is een groep mensen die dezelfde ideeën hebben over hoe het zou moeten gaan in Nederland. Kabinet Het kabinet zijn alle ministers en de minister-president samen. Zetels Zetels zijn het aantal stoelen die beschikbaar zijn in de Tweede Kamer. Dit zijn er 150. Zoveel mensen kunnen er dan plaatsnemen in de Tweede Kamer.
Opdracht 1 a - b Ter beoordeling aan de leerkracht. Meerdere antwoorden mogelijk. Kidsweek heeft als antwoord: politieke partijen minister- president lijsttrekkers debatten verkiezingen Tweede Kamer 18 jaar stembiljet c d e volksvertegenwoordigers Ter beoordeling aan de leerkracht. Meerdere antwoorden mogelijk. Kidsweek heeft als antwoord: jullie zouden kunnen stemmen over wat jullie gaan doen, de meeste stemmen gelden. Of je spreekt af dat je eerst doet wat de één wil en daarna wat de ander wil. Antwoord A
Opdracht 2 a - b Een stempas en een identiteitsbewijs. c 8 vormen kabinet 2 stempas met de post 3 stembureau 7 partijen praten met elkaar 1 reclame 4 stembiljet 5 stembiljetten tellen 6 uitslag d - e Antwoord B f Ter beoordeling aan de leerkracht. g Ter beoordeling aan de leerkracht. Dit zijn alle politieke partijen waar je op kunt stemmen deze verkiezingen: VVD, PvdA, PVV, SP, CDA, D66, ChristenUnie, GroenLinks, SGP, Partij voor de Dieren, 50PLUS, Ondernemerspartij, VNL Voor Nederland, DENK, Nieuwe Wegen, Forum voor Democratie, De BurgerBeweging, Vrijzinnige Partij, GeenPeil, Piratenpartij, Artikel 1, Niet Stemmers, Libertarische Partij, Lokaal in de Kamer, JEZUS LEEFT, StemNL, Mens en Spirit / Basisinkomen Partij / V-R (Vrede & Recht), Vrije Democratische Partij Opdracht 3 a Ter beoordeling aan de leerkracht. b Ter beoordeling aan de leerkracht. c Sybrand Buma Mark Rutte Geert Wilders Marianne Thieme Alexander Pechtold Jesse Klaver Emile Roemer Lodewijk Asscher