Handleiding hechtingstherapie
Eerste druk, 2014 2014 Johan W. Eland Vertaler: Johan W. Eland Corrector: Mieske van Eck Portretfoto: Remco Wissekerke Coverafbeelding: Kees Bastiaans (1909-1986), Familieportret, 200 x 265 cm, 1949, Collectie Noordbrabants Museum isbn: 9789048432523 nur: 770 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden de auteur en uitgever geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten en onvolkomenheden, noch voor de directe of indirecte gevolgen hiervan. Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, waaronder begrepen het reproduceren door middel van druk, offset, fotokopie of microfilm of in enige digitale, elektronische, optische of andere vorm of (en dit geldt zonodig in aanvulling op het auteursrecht) het reproduceren (I) ten behoeve van een onderneming, organisatie of instelling of (II) voor eigen oefening, studie of gebruik welk(e) niet strikt privé van aard is.
Handleiding hechtingstherapie De hereniging van moeder en kind Anthony Madrid, Ph.d. Vertaald door Johan W. Eland
De Stichting Erven Kees Bastiaans heeft haar medewerking verleend door het beschikbaar stellen van het fotomateriaal voor de omslag. Het doel van de stichting is het bevorderen van publieke aandacht voor het artistieke werk van Kees Bastiaans, in leven kunstenaar te Mill. www.keesbastiaans-kunstschilder.nl Familieportret Kees Bastiaans schilderde het familieportret in 1949. Het studiemateriaal lag voor de hand. Het gezin, dat later zou uitgroeien tot 15 kinderen, huisde in die tijd in zijn atelier. Het is een bijzonder geslaagd werkstuk, dat niet velen hem zullen nadoen. In 1984 werd het doek toegevoegd aan de collectie van het Noordbrabants Museum. Het symboliseert het katholieke Brabant met zijn grote gezinnen in de jaren 1950. Het oeuvre van Kees Bastiaans is zeer gevarieerd. Van bloemstillevens tot portretten, landschappen en dorpstaferelen, kermissen en carnaval, maar ook religieus werk, vaak met de nodige zelfspot. Kees was zeer productief. Wie een kunstwerk van hem bezit, blijft er van houden en genieten. Uden, oktober 2013 5
Inhoudsopgave Introductie 9 1. Reparatie van een verbroken band 11 2. Hechtingstherapie Protocollen 13 3. De moeder-kind hechting vragenlijst 15 4. Inducties 25 5. Progressieve relaxatie inductie 27 6. Ideomotorische signalen 32 7. Therapeut Controlelijst 35 8. Moeder-kind hechtings belemmeringen 47 9. Literatuurlijst 57 Literatuurlijst 82 Personalia 88
Introductie Een moeder die niet gehecht is aan haar baby voelt zich daarover meestal verschrikkelijk. Ze denkt dat er iets mis is met haar baby of, nog erger, dat ze een slecht mens of slechte moeder is. Ze realiseert zich meestal niet dat de slechte band vaak het gevolg is van een ongelukkig toeval. Ze was fysiek gescheiden van haar baby na de bevalling of ze ervoer persoonlijke trauma s in die tijd. Wanneer dit soort gebeurtenissen zich voordoen wordt bijna altijd het hechtingsproces onderbroken. Daar kan zij niets aan doen. Ruim dertig jaar heb ik therapeuten geleerd hoe ze deze moeders kunnen helpen. Die behandeling is verrassend eenvoudig en succesvol. Deze Handleiding Hechtingstherapie is een hulpstuk dat ik gebruik bij de seminars met therapeuten. Hij bestaat uit drie delen: Het identificeren van de oorzaak van het hechtingsprobleem; de traumatische ervaring verwerken; het creëren van een nieuwe geboorte in de beleving van de moeder. Wanneer deze drie stappen gezet zijn is de moeder meestal beter gehecht aan haar kind. Zij en ook haar kind merken dat onmiddellijk. Opmerkelijk is dat na al de eerste keer deze hechtingstherapie werkt. De werkelijk magie zit natuurlijk in de moeder en haar instinct om een goede moeder te willen zijn. De therapeut maakt alleen maar de hechting mogelijk door te helpen bij het verwijderen van de obstakels en het verbeelden van een nieuwe geboorte en die in de plaats te zetten van de oorspronkelijke herinneringen. De theorie achter deze moeder-kind hechting en hechtingsobstakels is vervat in de twee artikelen achterin deze handleiding. Een stapsgewijs protocol is ook te vinden in deze artikelen. Het is handig om dat eerst te lezen. Houd er rekening mee dat het hypnoseartikel weliswaar bedoeld is voor kinderen met astma maar dat dezelfde procedure gebruikt kan worden bij elke andere hechtingsstoornis. 9
Moeders zijn biologisch gebouwd om gehecht te zijn aan hun kinderen. Als dat niet gebeurt liggen ze op de loer om de eerste de beste kans te grijpen om dat alsnog te doen. Hechtingstherapie is zo n kans! Tony Madrid, Ph.D. Monte Rio, CA Deze handleiding is een vertaling van Tony Madrid, Ph.D., Bonding Therapy Manual. Lulu Enterprises Incorporated, 2010, ISBN, 0557397359, 9780557397358, 2nd edition. 2013, Nederlandse vertaling: J.W. Eland, Antiquariaat Lilith/Hypnosebibliotheek 10
1. Reparatie van een verbroken band Het driedelige hechtingstherapie protocol Deze hechtingstherapie bestaat uit een driedelig proces zoals weergegeven in het hechtingstherapie protocol (blz. 13). Het gaat alsvolgt. Stap 1. Vind de hechting verstorende gebeurtenis(sen) (hvg) de dingen die het hechten hebben onderbroken. Om de hvg te vinden hebben we drie hulpmiddelen: De moeder-kind-hechtingsvragenlijst (mkhv) (zie blz. 15) 1. De korte controlelijst (kc/mkhv) (zie blz. 22) 2. De gebruiksaanwijzing kan helpen bij de mkhv en het begrijpen ervan (zie blz. 23) Stap 2. Verhelder het probleem of trauma met hypnose of emdr of een ander middel dat hierbij kan helpen. 1. Hypnotische inducties zijn te vinden op blz. 25 2. Verdiepingstechnieken volgen daarna (blz. 29) 3. De methode om met idiomotorische signalen te werken in hypnotherapie is opgenomen op blz. 32 4. Daarna volgt de Hurley... Een therapeutische hypnosetechniek voor algemeen gebruik (blz. 33) 5. Over de EMDR-aanpak staat een artikel op blz. 62 Stap 3. Laat de moeder een betere geboorte, zoals zij die wil, imagineren (Voorbeelden van zowel hypnose als emdr zijn in de artikelen te vinden) 11
Andere hulpmiddelen De therapie controlelijst is beschikbaar voor zowel hypnose (blz. 35) als emdr (blz. 36). Twee artikelen, één voor hypnose en één voor emdr zijn bijgesloten om de therapeut een beter begrip te geven van de theorie van de moeder-kind hechting en gaan wat dieper in op de details. Het hypnoseartikel gaat vooral in op de hechtingstherapie bij astma maar de methode is bruikbaar bij alle hechtingsonderbrekingen. Op de website van de Russian River Counselors staat informatie die mogelijk bruikbaar is (www.rivershrink.com). Een boek waarin meer hechtingsverhalen heet The Mother and Child Reunion. (De Nederlandse vertaling heet Hechten ervaringen van moeders en therapeuten met moeder-kind hechtingtherapie en is verkrijgbaar bij Antiquariaat Lilith/ Hypnosebibliotheek (info@lilith.nl) Een video waarop de theorie verklaard wordt en demonstraties te zien zijn van hypnotherapie met de moeder van een astmatisch meisje is verkrijgbaar bij de auteur. Er is de website www.asthma-busters.org. Als u weet dat er een hechtingsprobleem is dan is de oplossing eenvoudig, makkelijk en doelgericht. (1) Vind de hechting verstorende gebeurtenis(sen) (hvg) (2) Verhelder het probleem of trauma. (3) Verbeeld een nieuwe geboorte. Als deze dingen gedaan zijn, zal de moeder gehecht zijn aan haar baby. Aan het werk! 12